Συνέντευξη τύπου του ΣΥΡΙΖΑ 20.7.2005 (Πρόεδρος Αλαβάνος)

Ο Μάκης Μπαλαούρας τόνισε:

Με την ψήφιση του εργασιακού νομοσχεδίου, η Κυβέρνηση δίνει ένα ισχυρότατο χτύπημα στο εργασιακό δικαιώματα. Με τους μέχρι τώρα νόμους που ψήφισε η σκοπιμότητα της ήταν κυρίως να ανοίξει το δρόμο για νέες νομοθετικές ρυθμίσεις στο εγγύς μέλλον. ΄Έτσι έγινε με το Ασφαλιστικό των Τραπεζοϋπαλλήλων.

Το νομοσχέδιο για το ωράριο των καταστημάτων είναι η δεύτερη φάση της επίθεσης. Οι εμποροϋπάλληλοι, αλλά και οι µικροεπαγγελματίες με έναρξη την ώρα του όρθρου [5.00 π.μ.] και λήξη την ώρα του αττόδειπνου [9.00 μ.µ.]).

Με το νομοσχέδιο όμως για το εργασιακό, στο φαγητό έχουν μπει τα απαραίτητα καρυκεύματα και έχει πάρει ήδη τη βράση του. Στο καζάνι της εργασιακής ζούγκλας οι εργοδότες και κυβερνητικοί παράγοντες, έχουν στήσει το ξέφρενο χορό τους περιμένοντας να ολοκληρωθεί το µμαγείρεμα για να το ρίξουν στην κραιπάλη.

Η εργασιακή ζούγκλα

Το εργασιακό περιβάλλον στην Ελλάδα, απ' όποια πλευρά και να το κοιτάξει κανείς, είναι το χειρότερο στην Ευρώπη των 15. Μοιάζει, αν και από ορισμένες πλευρές είναι χειρότερο, με τα εργασιακό καθεστώτα που ισχύουν στα νέα κράτη της Ε.Ε. Βέβαια, από άποψη νομοθετικών ρυθμίσεων, δεν είναι από τα χειρότερα. Όμως το ελληνικό κεφάλαιο, με την ευλογία, το σιγοντάρισμα και την ανοχή του κράτους έχει βρει τους πλέον απίθανους τρόπους εκμετάλλευσης και ομηρίας των εργαζομένων. Ενοικίαση εργασίας, συμβάσεις έργου με δελτία παροχής, εργολαβία εργασίας, συμβάσεις ημέρας, άτυπες και ανασφάλιστες μορφές. Συμπληρωματικά σε αυτό το καθεστώς, έρχεται και η απόλυτη δυνατότητα απολύσεων που στην Ελλάδα είναι αναιτιολόγητη ή για τα µάτια του κόσμου με γελοίες - μη ελέγξιμες- δικαιολογίες.

Τέλος, σαν αποτέλεσμα αυτής της εργασιακής ζούγκλας έρχεται το γεγονός των εργατικών ατυχημάτων και δη των θανατηφόρων, όπου η χώρα μας κατέχει σταθερά με απόσταση την πρώτη θέση. Ήδη µόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2005 σημειώθηκαν 56 θανατηφόρα ατυχήματα. Δηλαδή 2-3 θάνατοι την εβδομάδα!

Βεβαίως το κράτος έχει φτιάξει ελεγκτικούς μηχανισμούς, Είναι όμως γνωστό ότι τους ελεγκτικούς μηχανισμούς οι Κυβερνήσεις τους θέλουν να υπολειτουργούν σπρώχνοντας τους να συντάσσονται µε το μέρος των εργοδοτών καλύπτοντας τις παρανομίες τους.

΄Έτσι, δεδομένων όλων των παραπάνω δεν είναι τυχαίο ότι στο 95% (!) των ιδιωτικών επιχειρήσεων δεν υφίσταται συλλογική εκπροσώπηση των εργαζομένων.

Η καραμέλα του ανταγωνισμού

Οι Κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ συνεχώς παπαγαλίζουν την ανάγκη να γίνει πιο ανταγωνιστική η ελληνική οικονομία. Ακόμα και αν μπούνε στο γήπεδο της επιχειρηματολογίας τους, ανακύπτουν κάποια κρίσιμα ερωτήματα: Η μικρή ανταγωνιστικότητα οφείλεται στους υψηλούς μισθούς, στις λίγες ώρες εργασίας ή στην απειθαρχία των εργαζομένων;

Τίποτα από αυτό φυσικό δε ισχύει. Από µμελέτη του ΙΝΕ - ΓΣΕΕ για την οποία δεν έχει επιχειρηθεί η ανατροπή της, προκύπτει ότι στα 15 τελευταία χρόνια στον επιχειρηματικό τομέα της οικονομίας το κόστος εργασίας έχει μειωθεί κατά 30% με αποτέλεσμα να έχει φτάσει να βρίσκεται κατά 27% κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. των 15. Αλλά και από άλλη πλευρά να δούμε την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης, παρατηρούμε ότι κατά την περίοδο 1996-2003 ενώ η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας ανήλθε στο 4,4%, οι αυξήσεις των πραγματικών μισθών έφτασαν μόλις το 3,1%. Επομένως, ένα μεγάλο μέρος από την αύξηση της παραγωγικότητας το καρπώθηκαν οι επιχειρηματίες αυξάνοντας την κερδοφορία τους, χωρίς βέβαια να προβούν σε νέες επενδύσεις.

Παράλληλα, οι έλληνες εργαζόμενοι δουλεύουν πολύ περισσότερες ώρες από τους συναδέλφους τους στην Ευρώπη των 15, κατατι λιγότερο από 2 μήνες σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ των 15 (1816 ετήσιες ώρες στην Ελλάδα, με 1517 του μέσου όρου).

Θέλουν και άλλα

Παρά τη δύσκολη έως τραγική κατάσταση που βιώνουν οι Έλληνες εργαζόμενοι, οι εργοδότες τα θέλουν όλα και τα θέλουν αμέσως. Η Κυβέρνηση δεν τους χάλασε χατίρι. Με το νομοσχέδιο για τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας επιχειρείται η βίαιη μεταφορά υπεραξίας σε υψηλότατα επίπεδα. Σημειώνεται ότι μόνο από τη ρύθμιση που μειώνει την αποζημίωση των υπερωριών η κερδοφορία του κεφαλαίου αυξάνεται κατά 16%, λαμβανομένου υπόψη ότι οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα αναγκάζονται να θυσιάζουν τον ελεύθερο χρόνο τους σε υπερωρίες (30%) προκειμένου να αυξήσουν το ανεπαρκές εισόδημά τους.

Από την άλλη με τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας δίνεται το δικαίωμα στους εργοδότες να επιμηκύνουν μέχρι 48 ώρες εβδομαδιαίως τα ωράρια εργασίας όπως γουστάρουν και χωρίς να πληρώνουν.

Παρά το νόμο διευθέτησης (Ν. 2874/2000) πρέπει να σημειώσουμε ότι ελάχιστοι εργοδότες επιχείρησαν να συνεννοηθούν με τα συνδικάτα για διευθέτηση του χρόνου εργασίας. Μόνο 6 επιχειρήσεις ζήτησαν και πήραν συμφωνίες με τα συνδικάτα. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι οι επιχειρήσεις δεν είχαν καμιά πρόθεση να έλθουν σε συμφωνία με τα συνδικάτα προκειμένου να μη δώσουν ούτε καν και τα ελάχιστα αντισταθμιστικά οφέλη. Περίμεναν να τα πάρουν όλα στην κατάλληλη συγκυρία.

Η Βουλγαρία στην Ελλάδα

Το επιχείρημα της κυβέρνησης ότι ο μισθωτός μπορεί να αρνηθεί είναι προκλητικά γελοίο όταν όπως αναφέρθηκε, οι απολύσεις είναι αναιτιολογήτως ελεύθερες. Από την άλλη για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις αν δεν υπάρχει συμφωνία του συνδικάτου (κλαδικό ή ομοσπονδία) ο εργοδότης θα αποταθεί στην διαιτητική επιτροπή. Εκεί ο αποφασιστικός παράγοντας θα είναι ο υπάλληλος του υπουργού Εργασίας!

Επαναφέροντας την υποχρεωτική διαιτησία καταλύει τη συλλογική αυτονομία των συλλογικών συνομιλητών (συνδικάτα-εργοδότες) που ισχύει μέχρι τώρα.

Έωλο και ψευδέστατο είναι και το κυβερνητικό επιχείρημα ότι θα αυξηθεί η απασχόληση. Αντίθετα θα ενταθεί η ανεργία γιατί λόγω του ελαστικού ωραρίου η επιχείρηση δεν θα προβαίνει σε προσλήψεις, έστω και εποχικού προσωπικού, σε περιόδους αιχμής. Παράλληλα πέραν του ωραρίου-λάστιχου θα χρησιμοποιεί και τις φτηνές υπερωρίες.

Με τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας φυσικά διαλύεται η κοινωνική, προσωπική και οικογενειακή ζωή του εργαζόμενου. Θα δουλεύει 10 ώρες σε συνθήκες άσχημες (καύσωνας), με μεγάλο κίνδυνο περαιτέρω αύξησης των εργατικών ατυχημάτων. Έτσι θα παίρνει λιγότερα λεφτά, αλλά θα μπορεί να αξιοποιεί τα ρεπό το χειμώνα για να πηγαίνει για σκι στην Ελβετία.

Μεγάλη μοναξιά νιώθουν οι εργαζόμενοι. Μοναξιά γιατί ουσιαστικά το ΠΑΣΟΚ με διάφορους τρόπους , όχι μόνο λόγω του πρότερου βίου του, αλλά και με τη σημερινή συμπεριφορά του, που δεν επικεντρώνεται μόνο στους κ.κ. Μάνο- Ανδριανόπουλο ανέχεται τρίβοντας τα χέρια του για τις νομοθετικές ρυθμίσεις της Ν.Δ. προσδοκώντας αφενός ότι θα επιφέρουν πολιτικό κόστος για αυτή και αφετέρου γιατί θα τις βρει έτοιμες όταν θα γίνει Κυβέρνηση. Βέβαια ο Γ. Παπανδρέου αναγκάστηκε μετά από βροντερή σιωπή του να δηλώσει ότι το ΠΑΣΟΚ όταν θα γίνει Κυβέρνηση θα τις καταργήσει. Όμως το παρελθόν διδάσκει . Το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου που ήταν λιγότερο νεοφιλελεύθερο δεν κατάργησε τους αντιασφαλιστικούς και αντεργατικούς νόμους της Κυβέρνησης του Κ. Μητσοτάκη . Πόσο μάλλον δεν θα το κάνει το εκσυγχρονιστικό και νεοφιλελεύθερο ΠΑΣΟΚ. Πάντως, η Κυβέρνηση εκμεταλλευόμενη την αμφισημία του ΠΑΣΟΚ και τον αναχρονισμό του ΚΚΕ και τις αδυναμίες της υπόλοιπης Αριστεράς προχωρά με ρυθμούς ασύλληπτους ακόμα και για Κυβερνήσεις όπως του Αθνάρ ή του Μπλερ.

Και απογοήτευση όμως νιώθουν γιατί χωρίς να ευθύνονται άμεσα , βλέπουν τι έσπειραν οι ηγεσίες του συνδικαλιστικού κινήματος και πως θερίζουν τώρα τα δικαιώματά τους.

Δεν είναι λοιπόν ανεξήγητη η θρασύτητα, πέραν της ταξικής προκλητικότητας, του Προέδρου του ΣΕΒ. Παρά το γεγονός ότι η κερδοφορία του κεφαλαίου εξακολουθεί να είναι η υψηλότερη στην Ε.Ε. βρήκε ευκαιρία να ζητήσει και άλλα . Κατά τα άλλα αντικρατιστές, αλλά με το κράτος, μπίζνες και προκάτ νόμους, παραμερίζοντας τα συνδικάτα, απαιτούν περισσότερη ελαστικότητα των εργασιακών σχέσεων και μείωση στο 15% από το 32% του φορολογικού συντελεστή. Διαφορετικά οι επιχειρήσεις θα φύγουν για την Βουλγαρία . Ήδη όμως 3.500 ελληνικές επιχειρήσεις πήγαν στα Βαλκάνια.

Ε! προκειμένου να μην πάνε στη Βουλγαρία και οι υπόλοιποι, ας φέρουμε τις εργασιακές σχέσεις της γείτονος εδώ.

«Γνώριζες τα βήματα ξάκρινες τους ήχους»* Για τον φίλο μου Πάνο Γεραμάνη**

Μέρες της επετείου του Πολυτεχνείου που μας πέρασε, διαβάζω στην παρασκευάτικη στήλη του στα «ΝΕΑ» ότι πήγαμε μαζί σε μια ταβέρνα στην Καισαριανή και τον παίρνω τηλέφωνο.

-Ρε συ πότε πήγαμε στην ταβέρνα;

-Τα διαβάζεις έ;

Η ίδια στιχομυθία είχε επαναληφθεί και για τη μουσική του εκπομπή στο Β΄ πρόγραμμα της ΕΡΑ.
Ο αδιόρθωτος Πάνος που έφερνε το χθες στο τώρα. Στη διασκέδαση, στο ποδόσφαιρο, στους «Λαϊκούς Βάρδους», στους έρωτες, στους καημούς, στους αγώνες. Όχι σαν αναπόληση, μόνο σαν ζητούμενο του σήμερα.

Όπως έγραψε στα «ΝΕΑ» γνωριστήκαμε «στις φοιτητικές κινητοποιήσεις του 1972 στην Εμπορική, την Νομική και το Πολυτεχνείο…».
Πράγματι ένα σούρουπο του Μάη του ‘72 πήγαμε, μαζί με τον Δημήτρη Παπαχρήστο, στις εφημερίδες «δύο περίεργοι έως ύποπτοι άνθρωποι λόγω του θράσους σας» όπως μας είχε πει ο Μηνάς Παπάζογλου που κρατούσε την φοιτητική στήλη στα «ΝΕΑ» για να δώσουμε για δημοσίευση ένα κείμενο με υπογραφές φοιτητών της ΑΣΟΕΕ, οι οποίοι διεκδικούσαν την διεξαγωγή «ελεύθερων και δημοκρατικών εκλογών» στον Σύλλογο φοιτητών της σχολής.
Ο υπεύθυνος της στήλης στην «Ακρόπολη» πήρε με ευγένεια το χαρτί με τις υπογραφές.
Κατεβαίνοντας στο ισόγειο της Φειδίου κοντοσταθήκαμε σιγοψιθυρίζοντας ποια θα ήταν η επόμενή εφημερίδα που θα επισκεπτόμασταν για να αποφύγουμε τις κακοτοπιές.

Τότε ξαφνικά ένας χοντρός, αλλά ευκίνητός τύπος με ζωντανά μάτια μας έκανε νόημα να πάμε στη γωνία σ’ ένα τυροπιτάδικο. Έβγαλε από το σακάκι του το χαρτί με τις υπογραφές και μας είπε. «Δε χρειάζεται να δώσετε τις υπογραφές, τις δείξετε, είπατε τα ονόματα σας πάρτε τις, γιατί μπορεί να της πάρει Ασφάλεια».

Ήταν ο Πάνος Γεραμάνης. Από κείνη τη στιγμή έγινε ο άνθρωπος μας με τον έξω κόσμο. Με συνθηματικούς τρόπους του δίναμε την είδηση κι αυτός την έστελνε στο Παρίσι και από εκεί στο BBC, στην «Ντόϊτσε Βέλε», στην «Φωνή της Αλήθειας». Γίναμε φίλοι καρδιακοί. Τα μεσημέρια στο υπόγειο ταβερνάκι της πλατείας Εξαρχείων. Και για ξεκούραση και για κάθε άλλη χρήση στην γκαρσονιέρα του παραδίπλα. Μια γκαρσονιέρα γεμάτη με μεγεθυμένες φωτογραφίες από όλες τις δίκες των κλιμακίων του Ρήγα Φεραίου. Αργότερα έβαλε και τις δικές μας που έπαιρνε από το φωτογραφικό τμήμα της «Ακρόπολης».

Όταν στρατευθήκαμε ήτανε η μόνη η μόνιμη και σίγουρη επαφή για να μας δίνει πληροφορίες. Κυρίως κουράγιο.

Όταν μας συνέλαβε η ΕΣΑ έψαξε τρόπο να ενημερώσει τις οικογένειές μας, ενώ αμέσως μετά έδωσε την είδηση στους ξένους ραδιοφωνικούς σταθμούς, με υπερβολές για την δράση μας, προκειμένου, παρέχοντας μας μία κάποια δημοσιότητα, να μας προστατεύσει να μην υποστούμε ανεπανόρθωτη βλάβη.

Μετά την ΕΣΑ μας πήγαινε κάθε βράδυ με ταξί, που αλλάζαμε 2-3 φορές για συνωμοτικούς λόγους, σε ταβέρνες που ούτε καν θυμάμαι που βρίσκονται. Πολλές φορές μαζί με το φίλο και συνάδελφο του τον Γιώργο Λεονταρίτη. Από τα Τουρκοβούνια, στη Καισαριανή και από εκεί στην Κυψέλη ή στις Κουκουβάουνες. Ίσως τότε του κόλλησε η ιδέα να γράφει στα «ΝΕΑ» -πια- για τις λαϊκές ταβέρνες, συντηρώντας όμως και το καταστροφικό, όπως αποδείχτηκε πάχος του. Θυμάμαι μάλιστα, λίγο μετά την μεταπολίτευση επιστρέφοντας από την κηδεία του Βάρναλη, βοηθούντος και του σκοταδιού, ο Πάνος πάτησε σένα τάφο και έπεσε μέσα, με κατάληξη να τον πάμε στο νοσοκομείο για το τσακισμένο πόδι του.

Αργότερα λιγόστεψαν οι επαφές μας. Εγώ για σπουδές και στο ΚΚΕ Εσωτερικού, ο Πάνος στο ΚΚΕ, αργότερα στο ΝΑΡ. Μετά και πάλι ξανά στο ΚΚΕ.

Βρισκόμαστε πια, είτε τυχαία είτε με αφορμή κάποια εκπομπή ή γραφτό του σαν παλιοί εραστές που τους χώρισε η απόσταση και αμήχανα στην αρχή κοιτάζονται μέχρι να αρχίσουν τα γλυκόλογα, τα καλαμπούρια και τα πειράγματα.

Είναι σίγουρο, πως ο Πάνος που ποτέ δεν έμεινε ευχαριστημένος με τη δουλειά του, θα χαιρόταν σαν παιδί, αν ήξερε το τι έγραψαν και τι είπαν για το πρόσωπο του σεμνοί άνθρωποι του λαϊκού τραγουδιού, θρύλοι των γηπέδων, άνθρωποι των γραμμάτων, αλλά κυρίως απλοί μεροκαματιάρηδες που τον γνώριζαν μόνο από τους «λαϊκούς βάρδους» του. Του αξίζει με το παραπάνω. Ατόφιος, λαϊκός, φιλότιμος, υπεύθυνος, σεμνός. Σύντροφος. Από τους αγαπημένους μου. Το μεγαλύτερο της ζωής διαπιστευτήριο που πήρα ποτέ, ήταν αυτό που έγραψε για μένα «ήταν της δικής μου συντροφιάς από το 1972».

Στο καλό σύντροφε και φίλε Πάνο.

ΥΣ. Εκ των υστέρων, μετά τις απώλειες, αντιλαμβανόμαστε το πεπερασμένο του χρόνου. Πολλές φορές συζητήθηκε στην «Εποχή» να του πάρουμε συνέντευξη. Δυστυχώς από αναβολή σε αναβολή, είλωτες της καθημερινότητας, ήλθε το Μεγάλο Σάββατο και ο Πάνος δεν μπορεί πια να μας κάνει πιο καλούς, πιο σοφούς, πιο αισιόδοξους…

*Από τον στίχο «Γνώριζες τα βήματα ξέκρινα τους ήχους
και φωτιές ανάβαμε με σβηστή φωνή
τις βραδιές συνθήματα γράφαμε στους τοίχους
πέφταμε φωνάζοντας κάτω οι Γερμανοί!»,

του Λευτέρη Παπαδόπουλου, από το ποίημα «Σαββατόβραδο στην Καισαριανή» που λογοκρίθηκε και δεν ακουγόταν στις πολλές εκτελέσεις αυτού του τραγουδιού. Για πρώτη φορά ακούστηκε σε συναυλία με τον Σταύρο Ξαρχάκο και το Γιώργο Νταλάρα τον Μάιο του 1988.

**Ο Πάνος Γεραμάνης ήταν δημοσιογράφος, παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών, βιογράφος, συγγραφέας και ερευνητής της ιστορίας του σύγχρονου ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Μαθητής το 1964, εξέδιδε την εφημερίδα «Αγροτική Φωνή της Χαλκίδας», για να συνεργαστεί στη συνέχεια με πλήθος καθημερινών ή μη εντύπων. Αθλητικές (Άθενς Φούτμπολ, Αθλητικά Χρονικά, Ματιές στα Σπορ, Ομάδα, Πειραϊκά Σπορ, Φως των Σπορ) και ποικίλης ύλης (Απογευματινή, Ακρόπολις, Έθνος και Ελληνοσοβιετικά Χρονικά, Πρώτη, Κέρδος, Τα Νέα). Τα επαγγελματικά και προσωπικά του ενδιαφέροντα επεκτείνονταν στη μουσική, κυρίως στο χώρο του ελληνικού τραγουδιού του περασμένου αιώνα, το ποδόσφαιρο και το ραδιόφωνο.

Το 1972 καταφέρει να πάρει την πρώτη του συνέντευξη από τον Μίκη Θεοδωράκη, ενόσω ο μεγάλος συνθέτης βρισκόταν αυτοεξόριστος στο Παρίσι. Η δημοσίευση της συγκεκριμένης συνέντευξης σηματοδοτεί μια μεγάλη δημοσιογραφική επιτυχία του Πάνου, ταυτόχρονα όμως τον χρήζει «κόκκινο πανί» για τη χούντα

Η συμβολή του στο αντιδικτατορικό κίνημα ήταν σημαντική. Σε συνθήκες παρανομίας, έστελνε τακτικά τηλεφωνικές ανταποκρίσεις στην Ντόιτσε Βέλε και σε άλλους ξένους ραδιοσταθμούς για τις φυλακίσεις και τα βασανιστήρια στα οποία υποβάλλονταν φοιτητές και άλλοι αγωνιστές στα χέρια της Ασφάλειας πριν και μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Ως δημοσιογράφος και ραδιοφωνική «φωνή» ήταν αγαπημένος και διάσημος, όμως ως αγωνιστής ανήκε στις τάξεις των αφανών, όπως ο ίδιος το επέλεξε. Όπως χαρακτηριστικά έχει ειπωθεί για τον Πάνο: «Τέσσερα ήταν τα πράγματα που αγαπούσε: το λαϊκό τραγούδι, το ποδόσφαιρο, οι λαϊκές ταβέρνες (σε συνδυασμό με την παρέα με φίλους) και ασφαλώς το ΚΚΕ και ευρύτερα η Αριστερά».

«Η ΕΠΟΧΗ»

ΣΤΟ ΓΕΡΟ ΤΖΟΥΝΤΑ, ΤΑ ΞΥΠΟΛΥΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΤΖΑΜΠΑΛΙΑ Της Ιντιφάντα που συνεχίζει... Της Αννίτας Μιχαηλίδου, από τη Γάζα

• Παλαιστίνη!
• Δύο χρόνια μετά.
• Με την εμπειρία τη γνώση, την πίκρα, το κουράγιο της προηγούμενης φοράς.
• Νόμιζα ότι τα πράγματα θα ήταν πιο εύκολα!

Αλήθεια όμως, πως μπορεί να συνηθίσει κανείς να βλέπει σε καθημερινή βάση την καταπάτηση των στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων;
Το τείχος να υψώνεται εγκλωβίζοντας χιλιάδες ανθρώπους, καταδικάζοντας τους σε κοινωνικό και οικονομικό θάνατο. Την απαγόρευση να ζουν στη γη τους αντιμετωπίζουν με αξιοπρέπεια.

Σάββατο πρωί αφήνουμε την Ιερουσαλήμ, μαζί και ο Αλέξανδρος, Παλαιστίνιος που μας συνοδεύει για το Ερές, τη μοναδική δίοδο στη λωρίδα της Γάζας, μια λεπτή λωρίδα γης με 1.500.000 κατοίκους.
Αποκλεισμένη από στεριά, θάλασσα και αέρα δύο χρόνια τώρα. Εμείς και οι σύντροφοι μας από την Ιταλία περιμένουμε με τις ώρες γιατί για το πολύ ποθητό χαρτάκι που θα μας επιστρέψει να περάσουμε.

Παρατηρητές στις εκλογές στη Γάζα

Μοναδικό πλεονέκτημα είναι οι εκλογές, παρακολουθώ την χαλάρωση των μέτρων, οι ώρες κυλούν βασανιστικά. Η ταλαιπωρία μας σπάει από τους ήχους του μπαγλαμά, ο Γιάννης παίζει και η Όλγα σιγοτραγουδά. Μια ανθρώπινη νότα απέναντι στα τανκς, τα συρματοπλέγματα, τους πάνοπλους φαντάρους.

Επιτέλους μετά από 6 ώρες μας επιτρέπουν την είσοδο. Ο Αλέξανδρος γυρίζει πίσω, του απαγορεύεται η είσοδος στην χώρα του. Πεζοί διανύουμε με απόσταση 800 μέτρων περνώντας από φυλάκια, σιδερόφρακτες πόρτες, μέσα από ένα στενό μακρύ τούνελ με ορατές και αόρατες κάμερες να μας παρακολουθούν. Στο τέλος αντικρίζουμε το παλαιστινιακό φυλάκιο, νιώθουμε αναπάντεχα μια ζεστασιά, επί τέλους οι δικοί μας άνθρωποι. Σηκώνοντας τα μάτια ψηλά αντικρίζουμε το Ζέπελιν να εξουσιάζει τον αιθέρα, γύρω τα τανκς να μπαινοβγαίνουν.

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι.

Το ζεστό χαμόγελο και αγκαλιά της Ρέφατ που μας περίμενε, μας ξεκουράζουν.
Στο δρόμο για την πόλη της Γάζας μέσα από το Μπελ Χανούμ, τη Τζαμπαλία, τον προσφυγικό καταυλισμό Nusairat, πόλεις κατεστραμμένες, γεμάτη προσφυγικούς καταυλισμούς, χωματόδρομους, λάσπη, σκόνη. Η εικόνα της εγκατάλειψης, της φτώχειας, διάχυτη παντού. Όμως τα πρόσωπα περήφανα, αποφασιστικά. Συνθήματα σε κάθε τοίχο. Αφίσες με τα πρόσωπα των μαρτύρων και οι σημαίες κόκκινες-πράσινες-μαύρες να κυματίζουν παντού, μας δίνουν την εικόνα ενός λαού ασυμβίβαστου, αποφασισμένου. Στο εγκαταλελειμμένο ξενοδοχείο που καταλήγουμε στην παραλία της Γάζας, αντικρίζουμε στο βάθος τα ισραηλίτικά καράβια να περιπολούν. Απαγορεύεται η είσοδος στη θάλασσα, το ψάρεμα. Η ανεργία 65%, τα καλύτερα χωράφια της Γάζας τώρα καταπατημένα από τους εποίκους. Πιο πέρα το αρχηγείο του Αραφάτ στην Γάζα, με κατεστραμμένα ακόμα κομμάτια του από τη δολοφονική απόπειρα εναντίον του.

Στους δρόμους χιλιάδες παιδιά, αγριεμένα από το τοπίο του πολέμου και της εγκατάλειψης, πολλά ανάπηρα από την συμμετοχή τους στην Ιντιφάντα.

Η παρουσία της Χαμάς διάχυτη παντού, σε γυναίκες που κυκλοφορούν στην καλύτερη περίπτωση με μαντήλα, μα η πλειοψηφία στα κατάμαυρα που μετά βίας διακρίνουν τα μάτια τους.

Και όμως οι γυναίκες μέσα από τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που έστησαν, φτιάχνουν παιδικούς σταθμούς, κέντρα υγείας, μικρές γεωργικές επιχειρήσεις, επιμορφωτικά προγράμματα. Σε μία τέτοια ΜΚΟ παραδώσαμε τα 25.000 € που φέραμε για να φτιαχτούν δύο παιδικοί σταθμοί στη Τζαμπαλία και στη Ράφα. Στη συνάντηση με τους πολιτικούς εκπροσώπους των κομμάτων κυριαρχεί το ερώτημα. Μετά τον Αραφάτ τι; Η απάντηση: Δεν πιστεύουν σε τίποτα. Αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από την διεθνή κοινότητα, τους Άραβες. Στηρίζονται στη διεθνή αλληλεγγύη του αντιπαγκοσμιοποιητικού κινήματος. Στηρίζονται στην απόφασή τους να υπερασπιστούν τη γη, τη ζωή τους μέχρι της τελευταίας ρανίδες του αίματός τους. Στωικοί, αλλά αποφασισμένοι. Κριτικοί, αλλά και μαχητικοί. Διακρίνουμε τις πολιτικές τους διαφορές, που όμως καταλήγουν μέσα από διαφορετικούς δρόμους σ’ ένα το ανεξάρτητο Παλαιστινιακό κράτος. Τολμούν και μιλάνε για το έλλειμμα δημοκρατίας μέσα στην Παλαιστινιακή Αρχή και για ένα καινούργιο ξεκίνημα. Η πλήρης απομόνωση της Λωρίδας της Γάζας την μετέτρεψε σε ισλαμικό καθεστώς. Τα κέντρα διασκέδασης κάηκαν, τα σινεμά καταστράφηκαν. Μόνη διέξοδος η θρησκεία. Σε ένα λαό όπου διακρινόταν από τους υπόλοιπους Άραβες, για το άνοιγμα του στην κοινωνία.

Μια γυναίκα μέσα σε στέκι αντρών

Επόμενη μέρα των εκλογών. Ως παρατηρητές επισκεπτόμαστε τα εκλογικά κέντρα τίποτα σχεδόν διαφορετικό από τις δικές μας εκλογές. Μόνο, που σχεδόν όλες οι εφορευτικές, είναι γυναίκες. Έξω περιπολούν ένοπλοι με στολές ή χωρίς για την ασφάλεια των εκλογικών κέντρων. Μας υποδέχονται με ευγνωμοσύνη. Στη λέξη Γιουνάν ανοίγουν την καρδιά τους. Φεύγουμε για τους προσφυγικούς καταυλισμούς της Τζαμπαλία. Περπατώντας μέσα από τα ερείπια των γκρεμισμένων κτισμάτων από τις ισραηλινές μπουλντόζες, τη λάσπη και τη σκόνη, προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί τόση βαρβαρότητα!

Ξεφεύγοντας από τα υπόλοιπα μέλη της αποστολής, μαζί με κάποια πιτσιρίκια που ήθελαν να τα φωτογραφίσω μπροστά στο κατεστραμμένο σπίτι τους. Μπαίνω σε ένα υπόστεγο όπου υπήρχαν μαζεμένοι 20 άντρες με μια Παλαιστινιακή σημαία στον τοίχο. Τους χαιρετώ. Ξαφνιάζονται, μια γυναίκα εισβολέας στο χώρο τους που αρχίζει να τους ρώτα για τις εκλογές, τον τρόπο ζωής τους. Τους δείχνω την ταυτότητα της διεθνούς παρατηρήτριας της Παλαιστινιακής Αρχής. Με συνηθίζουν, τους λέω πως είμαι Ελληνίδα, ενθουσιάζονται. Μου φέρουν ζεστό τσάι και η κουβέντα ανάβει, σπαστά αγγλικά ανακατεμένα με αραβικά. Όμως καταλαβαίνω, μιλάνε τα μάτια και καρδιές τους.

Ο περήφανος γέρο- Τζούντα

Ξαφνικά με αρπάζουν από το χέρι και με τραβάνε έξω στο απέναντι σπίτι. Παράδοξο δεν τρόμαξα. Σε λίγο εμφανίζεται μια βιβλική μορφή βγαλμένη από τις εικόνες της Παλαιάς Διαθήκης. Ο Τζούντα 90 χρονών που μιλάει άπταιστα αγγλικά, μου σφίγγει ζεστά το χέρι καλωσορίζοντας και συγχρόνως ευχαριστώντας με για την παρουσία μου.

Το ξετύλιγμα της προσωπικής του ιστορίας κοινή για όλους τους Παλαιστίνιους. Πολέμησε με τους συμμάχους στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, διωγμένος από το 1948 με παιδιά και εγγόνια δολοφονημένους από τις ισραηλινές σφαίρες, με το σπίτι του γκρεμισμένο, αλλά περήφανος. Με μάτια που πετούσαν φλόγες, με το λιπόσαρκό κορμί του να δονείται από την οργή, άρχισε να με ρωτάει γιατί η διεθνής κοινότητα σιωπά σε αυτό το έγκλημα, την βαρβαρότητα, την γενοκτονία. Δε μετάνιωσε που πολέμησε τους Ναζί, λυπάται για την φτώχεια και την ταλαιπωρία του τα χρόνια της φυλακής.

Ας γίνουμε σαλπιστές εναντίον της βαρβαρότητας

Αναρωτιέται για το πέπλο σιωπής απέναντι στη κατοχή, τη προσφυγοποίηση, την άσκηση ωμής βίας, το δικαίωμα ζωής και θανάτου των κατοχικών στρατευμάτων σε αυτούς. Αναρωτιέται για το μέλλον των ξυπόλητων, αγριεμένων παιδιών που τριγυρίζουν στα λασπόνερα που μας περικυκλώνουν, ζητώντας κάτι από πάνω μας, που φωνάζουν σαν παιδιά, αλλά και πολεμούν με τις πέτρες μέσα από τα στενά σοκάκια των καταυλισμών τα ατσάλινά τέρατα του κατοχικού στρατού.

Με εξορκίζει! Ενημερώστε, μιλήστε, μεταφέρετε αυτά που είδατε, στους πολιτισμένους λαούς της Ευρώπης που σφυρίζουν αδιάφοροι στην βαρβαρότητα, νομίζοντας ότι εξιλεώνονται χτίζοντας μία πτέρυγα σε κάποιο σχολείο που το πιθανότερο θα γκρεμιστεί σε λίγους μήνες από τα ισραηλινά τανκς.

Ποιος θα μας εξηγήσει και εμάς την τρομακτική εμπειρία που ζήσαμε φεύγοντας από τη Γάζα που μας θύμισε σκηνές από ταινίες τρόμου.

Την ατελείωτη αναμονή μπροστά στην πρώτη σιδερόφρακτη πόρτα μέσα στο σκοτεινό τούνελ, το πέρασμα από αυτή κατ’ άτομο και την ξαφνική τρομακτική πολύ από το πουθενά να σου δίνει εντολή να βγάλεις σακάκια και παλτά και να στριφογυρνάς σημαδευόμενη από ένα οπλοπολυβόλο έξω από την σιδερόφρακτη πόρτα. Μας θύμισε άραγε τίποτα αυτό;

Και αναρωτιέμαι στην επέτειο της απελευθέρωσης των στρατοπέδων συγκέντρωσης, που τιμούμε 60 χρόνια σήμερα, αποδίδοντας το φόρο τιμής που οφείλουμε στα αδικοχαμένα θύματα, που ευχόμαστε να μην ξανασυμβεί, πόσο υποκριτική είναι η στάση των πολιτισμένων κρατών.

Μόνη παρηγοριά τα λόγια της κόρης δύο επιζώντων Εβραίων από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης που διαδηλώναμε μαζί έξω απ’ το σπίτι του Σαρόν στην Ιερουσαλήμ για το σταμάτημα της κατοχής. «Οι γονείς μου νιώθουν ντροπή και πόνο».

Μας αρκεί όμως όλους τους υπόλοιπους αυτό; Είμαστε όλοι και όλες συνένοχοι/συνένοχες με τη σιωπή μας. Οι κυβερνήσεις, οι μικρές και μεγάλες εξουσίες, οι κάθε λογής βολεμένοι/βολεμένες στο μικρόκοσμο μας.

Τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας συνεχίζονται. Ποιος θα τα σταματήσει; Η διεθνής αλληλεγγύη, το τέρμα της σιωπής και ανοχής.

Ελπίζω τα δισέγγονά του Τζούντα να ζήσουν σε μία ελεύθερη Παλαιστίνη.
Πηγή: Η Εποχή 30/1/2005

"Χωρίς κέρδος κέρατα" ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ (από ΠΑΣΟΚ-ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ)

Του Μάκη Μπαλαούρα

Είναι γνωστό το πρόβλημα των συνεργασιών της Ανανεωτικής Αριστεράς με το ΠΑΣΟΚ σε διάφορα πολιτικά επίπεδα (τοπική αυτοδιοίκηση, συνδικάτα) που ταλανίζει τον χώρο της από την εποχή του ΚΚΕ Εσωτερικού. Ανεξάρτητα από τη διάσταση των απόψεων που έπαιρναν συγκρουσιακή μορφή κατά περιόδους, κυρίως στις δημοτικές εκλογές και οι δύο απόψεις –υπέρ των συνεργασιών ή υπέρ των αυτόνομων δημοτικών και συνδικαλιστικών κινήσεων– κατέληγαν στο συμπέρασμα, έστω και εκ των υστέρων, ότι η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ ήταν η χρησιμοποίηση και η εκμετάλλευση της Αριστεράς. Ούτε καν το κλειστό ΚΚΕ απέφυγε τον διασυρμό του από το ΠΑΣΟΚ, αν θυμηθούμε, τουλάχιστον, το περίφημο μορατόριουμ μεταξύ ΠΑΣΚΕ και ΕΣΑΚ. Η άποψη αυτών που υποστηρίζουν με ένταση τις συνεργασίες είναι ότι “με το μικρό μέγεθός μας μόνοι μας θα μένουμε έξω από το πολιτικό γίγνεσθαι, ενώ παίρνοντας ορισμένα πόστα θα δίνουμε το δικό μας πολιτικό στίγμα, συμβάλλοντας στις αποφάσεις, περιορίζοντας τον αυταρχισμό, τον λαϊκισμό και τον συντηρητισμό του ΠΑΣΟΚ”.

Αυτή η άποψη δεν είναι απλώς σεβαστή, διαθέτει ταυτόχρονα και θεωρητικά όπλα. Όμως στην πράξη λόγω της πρακτικής του ΠΑΣΟΚ, δεν μπορούν να σταθούν ούτε καν ψήγματα αυτής της θεωρητικής αντίληψης. Επιπρόσθετα, οι δυνάμεις της ανανεωτικής Αριστεράς δεν στηρίζονται στα πολιτικά τους κύτταρα, δηλαδή στις οργανώσεις, γιατί αυτές είναι εν πολλοίς αφυδατωμένες από πολιτική δράση, καταλήγοντας έτσι να λειτουργούν περισσότερο σαν εκλογικοί μηχανισμοί μη δυνάμενες να εκπέμψουν διακριτό πολιτικό στίγμα και να κάνουν μαζικές παρεμβάσεις. Έτσι αναγκάζονται να εκχωρούν τη διαχείριση των πολιτικών πραγμάτων σε ορισμένα στελέχη τους που καταλήγουν, λόγω της αδυναμίας των οργανώσεων, να ενεργούν ως παράγοντες. Σε ποιο βαθμό παραγοντισμού φτάνει ο καθένας εξαρτάται από την ιδεολογική του κατάρτιση και την πολιτική του συνέπεια.

Το πρόβλημα είναι σοβαρό είτε για ΟΤΑ πρόκειται είτε για συνδικάτα. Αποκτά όμως εξαιρετική σημασία όταν τελικά συγκρούονται σημαντικές πολιτικές δράσεις των τοπικών δυνάμεων με τις κεντρικές πολιτικές πρωτοβουλίες του κόμματος.

Για παράδειγμα, ο Συνασπισμός έκανε κεντρικό θέμα τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων – ομήρων του καθεστωτικού ΠΑΣΟΚ. Ο Αλαβάνος ως ευρωβουλευτής, ο Λαφαζάνης και ο Κουβέλης ως βουλευτές και ο Παπαδημούλης στα νέα του καθήκοντα με πρωτοβουλίες και μαχητικές παρεμβάσεις τους έκαναν το θέμα των συμβασιούχων κεντρικό ζήτημα στο προεκλογικό και μετεκλογικό πολιτικό σκηνικό, γεγονός που ανάγκασε τη Ν.Δ. να δεσμευτεί για τη μονιμοποίηση των χιλιάδων ομήρων. Βέβαια η Ν.Δ. ως κυβέρνηση προχώρησε πλημμελώς στη μονιμοποίηση των συμβασιούχων, γεγονός που υποχρέωσε τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και τον ευρωβουλευτή του ΣΥΝ στο να εξακολουθούν να παρεμβαίνουν δυναμικά.

Στα πολλαπλά ερωτήματα που του έθεταν, ο υπουργός κ. Παυλόπουλος βρέθηκε σε άμυνα μέχρι που δήλωσε ότι “κανείς που εμπίπτει στο Π.Δ. 164/2004 δεν πρόκειται να απολυθεί όταν θα λήξει η σύμβασή του μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες της μονιμοποίησής του”. Βέβαια, ορισμένοι φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα έγραψαν στα παλιά τους παπούτσια τον υπουργό και τις διαδικασίες απολύοντας συμβασιούχους. Στους δήμους όμως δεν υπήρξαν απολύσεις. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η ΚΕΔΚΕ διεκδίκησε τα απαιτούμενα κονδύλια για τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων από την κυβέρνηση πιέζοντάς την πολιτικά, αποκλείοντας βέβαια τη χρησιμοποίηση εκ νέου των συμβασιούχων ως ομήρων στις δίκαιες απαιτήσεις της.

Εκτός των δήμων Ζωγράφου και Καλλιθέας (σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της ΓΣΕΕ).

Στον δήμο Ζωγράφου δήμαρχος είναι χουντικό κατάλοιπο που γνωρίζει από το παρελθόν του να διοικεί με αυταρχισμό, αλαζονεία και απανθρωπιά.

Ο δήμος Καλλιθέας όμως που συγκυβερνάται από το ΠΑΣΟΚ και από τον Συνασπισμό, αφενός προχώρησε σε επιλεκτικές απολύσεις και αφετέρου σε επιλεκτικές… προλήψεις. Δύο ενδεχόμενα συμβαίνουν. Το πρώτο είναι να ενήργησε ο δήμαρχος με αυταρχισμό, όπως έχει μάθει και όπως του έχουν επιτρέψει, γράφοντας τη συνεργαζόμενη δύναμη, ή να συνδιαλέχτηκε με μέρος των δημοτικών συμβούλων του ΣΥΝ.

Η αποκλεισμένη από τις πολιτικές αποφάσεις των δημοτικών πραγμάτων οργάνωση του ΣΥΝ φαίνεται ότι κινείται σε σωστή κατεύθυνση, αν και εκ των υστέρων, μη έχοντας γνώση εκ των προτέρων. Σε κάθε περίπτωση όμως ο Συνασπισμός, αντίθετα απ’ ό,τι του άξιζε από τις μέχρι τώρα παρεμβάσεις του, χρεώνεται πολιτικά την παράνομη μεταχείριση του δήμου προς τους συμβασιούχους. Έτσι εκείνο που μένει στον πολίτη είναι η αλληλοσυγκρουόμενη και αλληλοαναιρούμενη στάση του κόμματος στο θέμα αυτό. Στο επικείμενο συνέδριο αξίζει να συζητηθούν και τέτοιες πολιτικές και όχι μόνο τα περί σοσιαλισμού και τα περί προέδρων ζητήματα. Είναι τελικά και θέμα πολιτικής αξιοπρέπειας το να επιτρέπουμε σε κάποιους να συμπεριφέρονται όπως ο Α. Παπανδρέου, “ο δήμαρχος και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις”.

” Η ΑΥΓΗ”

ΣΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ: Ναι στην Τουρκία αρκεί να γίνονται σεβαστές οι ευρωπαϊκές αρχές

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ*

Τη συνέντευξη πήρε ο Μάκης Μπαλαούρας

Παρακολουθώντας τον ευρωπαϊκό αριστερό Τύπο, τι λέει για την πορεία της Τουρκίας προς την ένταξή της στην ΕΕ;

>>Οι Ευρωπαίοι αριστεροί (κι εμείς) δεν διεκδικήσαμε όπως θα έπρεπε για όλες τις υπό ένταξη χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και πολύ περισσότερο για την Τουρκία, τον κύριο πολιτικό στόχο, δηλαδή την πλήρη εφαρμογή των μεγάλων ευρωπαϊκών αξιών. Έτσι και για την Τουρκία γίνεται με λάθος τρόπο. Η συζήτηση γίνεται μεταξύ αυτών που είναι υπέρ της ένταξής της είτε επειδή τη θέλουν οι ΗΠΑ, είτε αυτών που τη θέλουν ως αντίβαρο στο μουσουλμανικό τόξο και αυτών που δεν θέλουν να μπει λόγω της πολιτισμικής διαφοράς της με την Ευρώπη. Η αριστερά δεν έχει θέσει στην Ευρώπη το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο που θα υποχρέωνε την Τουρκία να γίνουν σεβαστές οι μεγάλες ευρωπαϊκές αξίες, όπως τις θεωρούμε εμείς οι αριστεροί, για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μειονοτικό όχι μόνο διακηρυκτικά, αλλά επί της ουσίας στην πολιτική ζωή της Τουρκίας. Μέχρι τώρα η συζήτηση εξαντλείται επί των στρατηγικών σεναρίων που δεν είναι το δικό μας πρόβλημα. Το ίδιο έγινε και με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης όπου είχαμε ελάχιστες αντιδράσεις από την Αριστερά για την απαγόρευση των αριστερών κομμάτων, τις φυλακίσεις κ.τ.λ. χωρίς να τηρούν καμία αξία της Ευρώπης.

Πρέπει να αρχίσει τέτοια συζήτηση και σε σχέση με την Τουρκία

>>Γίνεται όμως συζήτηση. Το ζήτημα είναι η πολιτική διεκδίκηση, το πως οραματίζεται κανείς την Ευρώπη, όχι υπερβατικά, αλλά πολιτικά. Στη Γαλλία στις ευρωεκλογές υπήρχε και κόμμα με κεντρικό σύνθημα “Όχι η Τουρκία στην Ευρώπη”. Δεν υπήρχε ένας αριστερός λόγος που να αντιτάσσεται σ’ αυτό το σύνθημα, λέγοντας ναι η Τουρκία στην ΕΕ αλλά για ποιους λόγους και με τι τρόπο. Οι στρατηγικές και τα σενάρια έχουν υπερισχύσει του πολιτικού λόγου. Περιορισμένα βήματα εκδημοκρατισμού

Έρχονται όμως άνθρωποι της δικής μας πλευράς και λένε ότι είναι σημαντικό πράγμα να ανοιχθεί στο μουσουλμανικό χώρο η ΕΕ με την ένταξη της Τουρκίας ενώ ταυτόχρονα, παρά το γεγονός ότι παραδέχονται ότι η Τουρκία είναι μακριά από τις ευρωπαϊκές αξίες, ισχυρίζονται ότι στην πορεία της προς την ΕΕ η Τουρκία θα υιοθετήσει τις ευρωπαϊκές αρχές.

>> Σωστά και γι’ αυτό είμαι και εγώ υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι βλέπουμε ότι την ΕΕ να έχει βάλει “αρκετό νερό στο κρασί”, όπως συνέβη με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπου δεν εφαρμόζονται οι ευρωπαϊκές αρχές. Αναρωτιέμαι, λοιπόν, αν στην περίπτωση της Τουρκίας αυτή η έκπτωση συνεχιστεί, μ’ έναν μάλιστα αφανή τρόπο, τότε για ποια Ευρώπη μιλάμε;

>>Κατά τ’ άλλα, βεβαίως, θεωρώ ότι η Τουρκία αν δεν βρίσκεται σ’ ένα υποχρεωτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο τότε θα πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Άλλωστε, η Τουρκία τον όποιο εξευρωπαϊσμό της τον έχει αποκτήσει ιστορικά μέσα από έναν υποχρεωτικό διάλογο με την Ευρώπη. Δεν μπορώ να φανταστώ μια Τουρκία έξω από την Ευρώπη να εφαρμόζει ευρωπαϊκές αρχές, όπως τα δικαιώματα. Εδώ η Ευρώπη πρέπει να είναι πολύ αυστηρή και η Αριστερά σε φοβερή εγρήγορση. Και από προσωπική εμπειρία γνωρίζω ότι έχουν γίνει αρκετά βήματα στον εκδημοκρατισμό της .

Πράγματι έχουν γίνει βήματα, μπορεί να μην είναι τόσο θεαματικά όσο στην Ελλάδα μετά τη μεταπολίτευση, δεν είναι όμως για όλους. Δεν είναι για τους Κούρδους, δεν είναι γι’ αυτούς που βρίσκονται στο περιθώριο λόγω πολιτικών ιδεών.

>>Και τα όποια βήματα, γίνανε γιατί η Τουρκία έπρεπε ν’ έχει ανοιχτή πόρτα προς την Ευρώπη. Γι’ αυτό θεωρώ ότι πρέπει να πάρει ημερομηνία, γιατί αν δεν πάρει δεν ξέρω τι μπορεί να συμβεί στο εσωτερικό της .

Ποια στρώματα και κοινωνικές τάξεις είναι πιο ένθερμοι υποστηριχτές της ευρωπαϊκής προοπτικής της;

>>Το σύνολο των διανοουμένων, η συντριπτική πλειοψηφία των νέων, που τη βλέπουν όχι μόνο σαν διέξοδο αλλά σαν πόρτα της ελευθερίας και ένα σημαντικό τμήμα της αστικής τάξης που θεωρεί τον εαυτό της εξευρωπαϊσμένο και δε μπορεί να καταλάβει γιατί δε δέχονται την Τουρκία στην ΕΕ. Αυτή όμως δεν γνωρίζει το τι συμβαίνει στην Ανατολή. Η Αριστερά είναι διχασμένη. Ένα μέρος της θεωρεί την ΕΕ ως κλαμπ των μονοπωλίων, μη βλέποντας τα οφέλη από τον εκδημοκρατισμό της. Και οι Κούρδοι υποστηρίζουν φανατικά την ευρωπαϊκή προοπτική της, καθώς και τα βήματα που έχουν γίνει. Στο μόνο που ελπίζουν ως σωτηρία είναι η προοπτική της. Υποστηρίζουν τις αλλαγές θεωρώντας ότι αυτές έγιναν εξαιτίας αυτής της προοπτικής της Ευρώπης.

Ποια κόμματα είναι αντίθετα;

>>Τα ακροδεξιά, τα φανατικά ισλαμικά και δυστυχώς ορισμένα όπως του Ετζεβίτ που κινούνται σε τελική ανάλυση αντιευρωπαπαϊκά λόγω αντιπολίτευσης στον Ερντογάν.

Ο Ερντογάν φαίνεται ότι κυριαρχεί και στο λαό και στο πολιτικό σύστημα, δεν είμαι σίγουρος όμως πόση κυριαρχία έχει στο “βαθύ κράτος” το στρατό και τη γραφειοκρατία.

>>Με το στρατό παίζει τη “γάτα και το ποντίκι” γνωρίζοντας ότι μπορεί να τον ρίξει με χίλιους τρόπους, αν και λόγω της ευρωπαϊκής προοπτικής της δε θεωρώ πιθανόν ένα πραξικόπημα. Την κυριαρχία όμως εξακολουθεί να την έχει ο στρατός αν και ένα μέρος του είναι φιλοευρωπαϊκό, όπως άλλωστε και η ηγεσία του. Στο σύνολό του όμως είναι διχασμένος, δεν είναι ενιαίο σύνολο, υπάρχουν ισχυροί ανταγωνισμοί και διαφορετικές πολιτικές.

Ο Ερντογάν εκπρόσωπος του κατεστημένου

Πού οφείλεται η κυριαρχία του στρατού μετά τόσα χρόνια από τον Κεμάλ;

>>Ο στρατός διατηρεί όχι μόνο πολιτική αλλά και μια τεράστια οικονομική δύναμη. Ο στρατός είναι ο μεγαλύτερος καπιταλιστής της χώρας, με παραγωγή, επενδύσεις και ένα τεράστιο εργατικό δυναμικό. Ο Ερντογάν δεν μπορεί να τον αγνοήσει, παίζει μ’ αυτόν. Ο Ερντογάν ενισχύεται όσο ενισχύεται η θέση του στην Ευρώπη. Κάνει πολλές στροφές όμως. Μόλις προχθές δήλωσε και μάλιστα έκανε μια ερώτηση στο Ευρωκοινοβούλιο ο Δ. Παπαδημούλης, ότι “τα προβλήματα της ελληνικής μειονότητας αποτελούν ατομικά προβλήματα που θα επιλυθούν εν καιρώ καθ’ όσον δεν ανάγονται στο κοινοτικό κεκτημένο”. Αυτό άμα το γενικεύσουμε αφορά όλες τις μειονότητες, όπως τους Κούρδους, τους Αρμένιους . Ο Ερντογάν μπορεί να έχει κάνει βήματα, αλλά είναι εκπρόσωπος ενός κεμαλο-ισλαμικού κατεστημένου, με ανοιχτό βέβαια ορίζοντα. Τη δήλωσή του μπορεί να δη δει κανείς με δύο τρόπους. Από τη μια εκφράζει την κυρίαρχη αντίληψη ότι δεν υπάρχουν μειονότητες στην Τουρκία, υπάρχει ένας ομοιογενής τούρκικος πληθυσμός με ορισμένες ατομικές εξαιρέσεις. Από την άλλη κάνει κινήσεις ανάλογα με το τι γίνεται στο εσωτερικό της χώρας. Για παράδειγμα, ενώ δήλωνε ότι δεν συζητά για το σχέδιο Ανάν, ένα χρόνο μετά το υποστήριξε. Γι’ αυτά τα πισωγυρίσματα χρειάζεται η εγρήγορση και η συνεχής παρέμβαση της Αριστεράς προκειμένου να μην υποχωρεί η Ευρώπη.

Βλέπουμε, όμως, όπως είπες στην αρχή, ότι η Ευρώπη ακόμα και σε συγκεκριμένα πράγματα όπως οι συμφωνίες του Ελσίνκι και της Κοπεγχάγης έχει υποχωρήσει.

>>Ιστορικά η Τουρκία έχει το δυτικό πρόσωπο που η ίδια η Ευρώπη και η Δύση της δίνουν. Για παράδειγμα η Τουρκία αναδείχτηκε ως μεγάλη στρατιωτική δύναμη και απέκτησε ιδιαίτερο ρόλο από την πολιτική της Δύσης λόγω της “αποσόβησης του σοβιετικού κινδύνου” Αν τώρα η Δύση θέλει να ξαναδώσει ρόλο στην Τουρκία ως χωροφύλακα, τώρα του μουσουλμανικού κόσμου και να γίνουν υποχωρήσεις σ’ άλλα θέματα, αυτό πρέπει να το πολεμήσουμε. Εμείς θέλουμε την ένταξη της Τουρκίας προκειμένου ο τουρκικός λαός και οι μειονότητες να μπορέσουν να αναπνεύσουν. Η Ευρώπη είναι το δίκοπο μαχαίρι γι’ αυτήν.

Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε

Ας πάμε τώρα στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας – Ελλάδας. Κατά τη γνώμη μου σωστά οι ελληνικές κυβερνήσεις στηρίζουν την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Πιστεύω όμως ότι η θέση της Ελλάδας πηγάζει μονοδιάστατα από τα προβλήματα μεταξύ των δύο κρατών. Θεωρούν ότι με τη θέση αυτή καλμάρουν την Τουρκία και δημιουργούν όρους καλής γειτονίας. Εκεί είναι το πρόβλημα.

>>Σωστά είναι κατ’ αρχήν υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας. Από την άλλη μεριά όμως η θέση αυτή είναι στρουθοκαμηλική. Για τους Έλληνες αριστερούς πρέπει να υπάρχει μια διαλεκτική σχέση με την Τουρκία, με τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις της μέσα στο κοινοτικό πλαίσιο. Για μας δεν μπορεί να ισχύει η θέση “να μπει η Τουρκία να ξεμπερδέψουμε”. Αν θέλει να έχει κανείς μια αριστερή, αντιιμπεριαλιστική πολιτική πρέπει να το κάνει πρώτα με τους γείτονές του. Η πολιτική του Καραμανλή “λέμε ναι και τελείωσε η υπόθεση” δεν έχει προοπτική, γιατί αν δεν πάρει η Τουρκία ημερομηνία, για λόγους άσχετους με την Ελλάδα, τι θα γίνει με τις σχέσεις μας;

Η πολιτική μας πρέπει να αποκτήσει βάθος. Ακόμα και αν πάρει ημερομηνία νομίζουμε ότι θα κλείσουν όλα τα προβλήματα;

>>Αν και το ΠΑΣΟΚ εφάρμοσε παρόμοια πολιτική, σήμερα έχει δίκιο λέγοντας ότι η κυβέρνηση δεν πρέπει να απεμπολήσει τα κριτήρια που είχαν μπει στο Ελσίνκι για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και για τα ελληνοτουρκικά, όπως η προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης για το Αιγαίο και η παρέμβαση της ΕΕ όταν χρειαστεί. Γι’ αυτό αυτή η κυβερνητική πολιτική είναι μη πολιτική, δεν δημιουργεί προοπτικές. Είναι παρατηρητές των εξελίξεων περιμένοντας τους άλλους να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά.

Το ίδιο έγινε και στο Κυπριακό. Θεωρούσαν, Έλληνες και Ελληνοκύπριοι ότι θα τους ξέφευγαν λόγω της αδιαλλαξίας του Ντεκτάς και δεν έθεσαν ζητήματα όπως η απόσυρση του τουρκικού στρατού ή η λειτουργία του κράτους .

>>Έτσι είναι, γιατί δεν βλέπουν την Τουρκία σε μια διαλεκτική σχέση, ζωντανή πολιτική σχέση με προβλήματα. Τη βλέπουν σαν μια μεταφυσική σχέση, να ξεμπερδέψουμε. Αυτές τις αντιφάσεις πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε. Είπαμε και σωστά ότι με την Τουρκία δεν κάνουμε πόλεμο. Το ότι όμως δεν κάνεις πόλεμο δε σημαίνει ότι δεν τροφοδοτείς αυτή τη σχέση πολιτικά. Γι’ αυτό και δεν θα λυθούν τα προβλήματα αν πάρει ημερομηνία.

Και στο Κυπριακό αφωνία

>>Το ίδιο γίνεται και στο Κυπριακό. Παρά το γεγονός ότι έχουμε λερωμένη τη φωλιά μας, θα μπορούσαμε να θέσουμε ζητήματα. Δεν το κάνουμε γιατί θεωρούμε ότι η Τουρκία είναι ένα μονολιθικό και ακίνητο πράγμα. Γι’ αυτό γίνεται μονίμως απρόβλεπτη. Θεωρούμε ότι υπάρχει το “βαθύ κράτος”, ότι η πολιτική της δεν αλλάζει ή ότι θα τα βρούμε χάριν της Ευρώπης. Με την Κύπρο θέλαμε να ξεφύγουμε με το ναι ή το όχι και να ξεμπερδεύουμε.

Τι θέλει η κυπριακή κυβέρνηση; Ομοσπονδία; Να το παλέψει. Δεν ξέρουμε τι θέλει . Μάλλον Συνομοσπονδία ή διχοτόμηση

>>Και για μένα ακριβώς αυτό θέλει, αλλά ας το πούνε. Λένε βελτιώσεις του σχεδίου Ανάν, ας τις πούνε και ας τις διεκδικήσουν τώρα. Προχθές ο Παπαδόπουλος είπε ότι δεν τον ενδιαφέρουν οι Τουρκοκύπριοι πολιτικοί γιατί συνομιλητής γι’ αυτόν είναι μόνο η Τουρκία, αυτή βρίσκεται από πίσω. Δεν μπορεί έτσι όμως να κάνεις πολιτική με το μαύρο ή άσπρο.

Και μάλιστα υπάρχουν πολιτικά κόμματα αριστερής απόχρωσης και κυρίως ότι οι Τουρκοκύπριοι βγήκαν αγωνιστικά στους δρόμους παραμερίζοντας τον Ντεκτάς.

>>Κυριαρχούν στερεότυπα. Ο φόβος ή πλήρη άγνοια της Τουρκίας και η μη πολιτική αναγνώριση ότι βρίσκεται δίπλα μας και πρέπει να αναπτύξουμε δική μας πολιτική που να παίρνει υπόψη της το τι γίνεται σ αυτή τη χώρα και ποια η συμπεριφορά μας με τις πολιτικές της δυνάμεις. Έτσι και με το Κυπριακό. Είχανε βγει επί τρία χρόνια οι Τουρκοκύπριοι στους δρόμους και εμείς είτε το αγνοούσαμε, είτε το υποβαθμίζαμε. Θεωρούσαμε ότι βρισκόταν η Τουρκία από πίσω και ως εκ τούτου θα μείνουν ακίνητα τα πράγματα.

Εμείς οι αριστεροί δεν μπορούμε να τα βλέπουμε έτσι. Η Αριστερά είναι υποχρεωμένη να κάνει πολιτική μέσα από τις αντιφάσεις Πώς εξηγείς την όξυνση της έντασης στο Αιγαίο;

>>Θεωρώ ότι εμπίπτουν στο εσωτερικό πλαίσιο της τουρκικής πραγματικότητας. Από τη μια πίεση προς τον Ερντογάν και από την άλλη προς την Ευρώπη και την Ελλάδα, γιατί πιστεύω ότι ένα μέρος του στρατού δεν θέλει να πάρει ημερομηνία η Τουρκία. Από την άλλη θέλει να υπενθυμίζει ότι το Αιγαίο δεν είναι ελληνική λίμνη, όπως ισχυρίζεται η Ελλάδα. Νομίζω ότι θα φουντώσει μέχρι τον Δεκέμβριο η ένταση για λόγους εσωτερικής ισορροπίας και πίεσης. Επίσης, όπως είπες για το Ελσίνκι και τη Χάγη που ο ορίζοντας είναι το τέλος του 2004, νομίζω ότι θέλουν ταυτόχρονα να δείξουν ότι η επίλυση πρέπει να γίνει διμερής και να μην ασχοληθεί η ΕΕ και το Δικαστήριο της Χάγης. Και εδώ απουσιάζει η πολιτική της Ελλάδας.

Εφημερίδα ” Η Εποχή “

ΧΤΥΠΩΝΤΑΣ ΤΟ ΣΑΜΑΡΙ΄ Ο Γ. Γιαννουλόπουλος, τα βάζει με τον μη σχηματισμένο, ακόμα, ΣΥΡΙΖΑ, όπως η αντίπαλη τάση του Συνασπισμού. *«Συναντήσεις Αυγής» 21/5/ 2004

Του Μάκη Μπαλαούρα

Με άρθρο του στην «Ελευθεροτυπία» (19.5. 2004) ο Γ. Γιαννουλόπουλος απάντησε σε άλλο του Θ. Δρίτσα το οποίο δημοσιεύτηκε στην «Αυγή της Κυριακής» με τίτλο «Ενότητα… ο πιο δύσκολος δρόμος…» ο Γ.Γ. καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δημιουργία του ΣΥΡΙΖΑ καταργούσε την πολιτική. Γιατί, όπως γράφει, «στο όνομα μιας αφηρημένης και πολιτικά εξαϋλωμένης Αριστεράς, κατασκεύασε την απολιτική και συνεπώς εύθραυστη ενότητα της, που κατέρρευσε με το πρώτο κλυδωνισμό».

Αν κρίνουμε εκ του αποτελέσματος, δηλαδή ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατεβαίνει στις εκλογές, τότε ο Γ.Γ. φαίνεται ότι δικαιώνεται. Όπως άλλωστε δικαιώνονται στελέχη και τάσεις, όπως η «Ανανεωτική Συσπείρωση» του ΣΥΝ, {Σ.Σ. με επικεφαλής τον Φώτη Κουβέλη} που επιχαίρει με την «κατάρρευση» του. {Σ.Σ. στις εκλογές της 7ης Μαρτίου 2004, έλαβε μέρος ο Συνασπισμός και έλαβε 3,26%, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε ολοκληρώσει το σχηματισμό του}.

Όμως η εξήγηση των αιτιών που οδήγησαν σε αυτή δε μας βρίσκει σύμφωνους. Ο ΓΓ γράφει ότι το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ στηρίχθηκε στην «αίγλη» της, δηλαδή «στην αφηρημένη έννοια της Αριστεράς (που) συγκινεί ακόμη», περιορίζοντας την πολιτική σε δύο μονό χώρους: «την ιστορική μνήμη και την καταδίκη του νεοφιλελευθερισμού σε συνδυασμό με τον αντιαμερικανισμό». Και σε αυτούς τους δύο χώρους η Αριστερά κατά τον ΓΓ, «είναι αφηρημένη και κατ’ επέκταση μεταφυσική».

Κατ΄ αρχήν η «αίγλη» της Αριστεράς δεν προέκυψε από το πουθενά, ούτε είναι ουδέτερη έννοια. Έχει αποκτηθεί σε μια ιστορική πορεία που σφράγισε τις πολιτικές εξελίξεις του τόπου. Έχει επομένως ιστορικό υπόβαθρο χρήσιμο και αξιοποιήσιμο, αλλά και ζηλευτό από άλλους πολιτικούς χώρους.

Η «καταδίκη του νεοφιλελευθερισμού» που γίνεται από την Αριστερά δεν είναι καθόλου «μεταφυσική» έννοια, αλλά υλική. Είτε διεθνώς είτε στην ΕΕ είτε στα καθ’ ημάς, η Αριστερά μίλησε και άσκησε εφαρμοσμένη, μάλιστα, κινηματική πολιτική για το κράτος πρόνοιας, για τους από κάτω, για την οικονομία, για το περιβάλλον, την Παιδεία, τον Πολιτισμό. Πόσα από τα ελληνικά κόμματα μιλούν και δρουν σε τέτοια κατεύθυνση; Ακόμη και με το ΚΚΕ υπάρχει διακριτή διαφορά και όσον αφορά πολιτική σε κεντρικά ζητήματα, όπως το θέμα της Ε.Ε. και όσον αφορά τον ρόλο και το περιεχόμενο των στόχων των κοινωνικών κινημάτων. Θα μπορούσε να παρουσιαστεί μια εξαιρετικά μακρά θεματολογία όπου παρουσιάστηκαν θέσεις της Αριστεράς, όπως αυτή εκφράστηκε από το ΣΥΡΙΖΑ. Προφανώς σε όλα αυτά τα θέματα δεν υπάρχουν πλήρεις απαντήσεις και δεν αποφεύγεται η γενικολογία ή ακόμη και η αμηχανία.

Ποιος, όμως φορέας της Αριστεράς διεθνώς -μόνος του ή με συμμάχους- έχει πλήρεις απαντήσεις; Η κρίση της Αριστεράς, δυστυχώς, δεν είναι μόνο εγχώρια.

Ο ΓΓ επιστρατεύει για το Κυπριακό προς επίρρωση της θέσης του «για αδυναμία άρθρωσης ενός συνεκτικού αριστερού λόγου».

Πράγματι, κατά τη γνώμη μου, για λόγους που συνδέονται με την ιστορική πορεία της Αριστεράς, δεν υπήρξε ενιαία θέση στο ζήτημα αυτό. Όμως το πρόβλημα αυτό εντοπίστηκε κυρίως στον ΣΥΝ. Αντίθετα, στον ΣΥΡΙΖΑ, εκτός του Μ. Γλέζου, οι υπόλοιπες συνιστώσες συνέκλιναν σε μια θέση που έμοιαζε με του ΑΚΕΛ. Δεν υπήρξαν οι διχαστικές, δημόσια κι εσωτερικά, ακρότητες που παρουσίασε ο ΣΥΝ.

Στα ευρωπαϊκά, επίσης, στον ΣΥΡΙΖΑ υπήρξαν συγκλίσεις σε βασικές στρατηγικές και συγκεκριμένες πολιτικές. Αντίθετα πρόβλημα υπήρξε και υπάρχει εντός του ΣΥΝ, αν πάρουμε υπόψη μας την τελείως διαφορετική στάση των ευρωβουλευτών του σε βασικά ζητήματα, όπως το Ευρωσύνταγμα ή ο ευρωστρατός, για να μην αναφερθώ σε θεμελιώδεις συνθήκες που καθόρισαν την μορφή και την κατεύθυνση της ΕΕ.

Προφανώς, ο ΓΓ αποφεύγοντας να χτυπήσει το γάιδαρο, χτυπάει το σαμάρι. Γιατί, όπως ανέφερα ήδη, τα προβλήματα ενυπάρχουν κυρίως εντός του ΣΥΝ και όχι τόσο του ΣΥΡΙΖΑ.

Αν, επομένως, η ενότητα είναι προβληματική, τότε ο αρθρογράφος υπονοεί το κόμμα του Συνασπισμού και την αριστερή στροφή του προς τα κινήματα, γεγονός που οδήγησε τον ΣΥΝ να εγκαταλείψει τις κεντροαριστερές ερωτοτροπίες.

Παρά τα προβλήματα παραγοντισμού του ΣΥΝ (όπως είχε καταγγείλει ο πρόεδρος του) και εσχάτως ηγεμονισμού του, καθώς και προβλήματα που ανακύπτουν από την συνύπαρξη συνιστωσών διαφορετικής ιστορικής μήτρας, όπως της «Ανανεωτικής Αριστεράς με τους Τροτσκιστές» -όπως ειρωνικά γράφει ο ΓΓ- δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Αυτό άλλωστε δείχνουν και οι επιδιώξεις σύγκλησης κομμάτων, όπως της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης με την Ελιά ή το πιο πρόσφατο αποτέλεσμα, της δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Κόμματος της Αριστεράς.

Τα προβλήματα και οι τριβές, βεβαίως δεν έχουν ξεπεραστεί. Έχουν όμως λιπανθεί. Το λιπαντικό είναι τα κινήματα. Μήτρα άλλωστε και πνεύμονας της Αριστεράς. Άλλωστε με τέτοιου είδους επιχειρήματα σαν αυτά του ΓΓ ή της «Ανανεωτικής Συσπείρωσης» ούτε ο Συνασπισμός θα δημιουργείτο από δύο τελείως διαφορετικά κόμματα την ΕΑΡ και το ΚΚΕ.

Πράγματι υπάρχει πρόβλημα, όχι όμως στην δημιουργία του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά στην κλειστή λειτουργία του και τη μη προσφυγή του στον κόσμο του, που στήριξε με πάθος και ανιδιοτέλεια το εγχείρημα αυτό. Υπάρχει πράγματι έλλειμμα κουλτούρας συμμαχιών και περίσσιος ηγεμονισμός.

Όμως πάρα αυτή την τραυματική εμπειρία, υπάρχει ένα κέρδος που μπορεί να κεφαλαιοποιηθεί. Ο λαός της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς που αναμένει…
Πηγή: «Συναντήσεις» της Αυγής 21/5/ 2004