Ανοιχτή (συντροφική) επιστολή προς Αλέξη Τσίπρα. Του Μάκη Μπαλαούρα

Αγαπητέ σύντροφε Αλέξη,

Ήταν μικρός, αλλά πολύ πυκνός ο χρόνος της εξαφάνισής σου από την πολιτική σκηνή, αλλά και από το τελείως γκροτέσκο κομματικό σκηνικό.

Δε μίλησες δημοσίως, για την πρωτοφανή τοξική κατάσταση που δημιουργήθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ μας, ακόμα και όταν χρησιμοποιώντας το όνομα σου για να λοιδορήσουν και ευτελίσουν, πολλά μέλη και στελέχη με αγωνιστικότητα και πείσμα που συμβαδίσαμε μαζί. Εξαίρουμε τη χαρισματική σου προσωπικότητα. Η εκτίναξη του κόμματος ήταν και αποτέλεσμα της προσπάθειας όλων μας και μεγάλης δικής σου συμβολής, προχωρήσαμε ως πολιτικός εκφραστής των κινημάτων. Πορευτήκαμε μαζί βάζοντας παρακαταθήκη την ιστορία μας, το ήθος μας, την ιδεολογία μας, την άοκνη εργασία, την υστεροφημία μας για να βγάλουμε τη χώρα από τα μνημόνια. Στην πορεία στην έξοδο από το μνημόνιο, στην οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική πολιτική.

Τώρα αναπήδησε ένα μίσος για την ιστορική πορεία της Αριστεράς, ένα πογκρόμ αλητείας για αυτούς που έβαλαν πλάτη, ως «καρεκλοκένταυρους» και «βαρίδια του 3%», τα ψεύτικα Sms, ότι η «αριστερή τάση» υπονόμευε τους σχεδιασμούς σου! Στο κυνήγι μαγισσών, στη χλεύη, στην απαξίωση, στον κανιβαλισμό από «κουκουλοφόρους» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που έμπλεκαν το όνομα σου και εσύ σιωπούσες μεγαλοφώνως.

«Τις πταίει;
Ποια υπονόμευση; Η έκφραση γνώμης, ακόμα και διαφωνίας και (ενδεχομένως) ψηφοφορία, που ευτυχώς τότε επιτρέπονταν. Μέχρι εκεί, δυστυχώς! Αντίθετα, πάρα πολλοί και εγώ προσωπικά τους κρίνουμε έντονα, γιατί ενώ έβλεπαν τον κατήφορο, υποτάσσονταν στη δική σου θέληση! Όλη η (λαθεμένη) τακτική και η (ανύπαρκτη) στρατηγική ήταν αποκλειστικά δική σου και των στενών συνεργατών σου.
Δυστυχώς, ποτέ δεν έγινε συζήτηση στο κόμμα μας ούτε για την διακυβέρνηση μας ούτε για την ήττα του 2019 ούτε για τις δύο τελευταίες. Για το πως πορευθήκαμε, τα λάθη, τις ανεπάρκειες μας, την αναζήτηση αιτιών και αιτιατών, κάνοντας ταυτόχρονα την αυτοκριτική μας απευθυνόμενοι στο λαό, αλλά και για να τα διορθώσουμε και να πορευτούμε καλύτερα. Όλα αυτά έσπασαν το δέσιμο που είχαμε σφυρηλατήσει με τα κινήματα, τις δυνάμεις της εργασίας, τους άνεργους,
τη Νεολαία, το ευρύτερο πρεκαριάτο, αυτούς που δεν έχουν φωνή.
Παραιτήθηκες και παράτησες τελείως το Κόμμα, ενώ έπρεπε να μείνεις για να εγγυηθείς την ομαλή πορεία για τη νέα ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Ένα εμβληματικό παράδειγμα: Μπάμπης Δρακόπουλος, του ΚΚΕ Εσωτερικού, που όχι μόνο διασφάλισε την, χωρίς διακρίσεις, ανάδειξη ηγεσίας, αλλά, με τη σεμνότητα που τον διέκρινε εντάχθηκε στην Οργάνωση Εργατικής Πολιτικής του Κόμματος…

«Η ιστορία γίνεται σιωπή»

Αγαπητέ σύντροφε Αλέξη, δε μίλησες όταν ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν σε σύγχυση, σε εμφυλιοπολεμικό κλίμα με συνέπεια ο χώρος μας ωσάν χαμαιτυπείο να εκχυδαΐζεται και εξαερώνεται.
Και μετά την ανάδειξη της ηγεσίας Κασσελάκη, όταν έκανε (και συνεχίζει) την προσωπική του ζωή φεϊγβολάν, που εσύ κρατούσες ως κόρη οφθαλμού την όποια εμπλοκή της συντρόφου σου (που υπήρξε και στέλεχος του κόμματος) ούτε καν όταν πανηγυρίζαμε στους δύο εκλογικές μας θριάμβους. Ούτε για αυτό το ατόπημα δε μίλησες στον νέο πρόεδρο και στον περίγυρο-στελέχη του, που ανέβηκαν στο βάθρο της κομματικής νίκης…
Δε μίλησες ούτε καν ο διάδοχος σου στο Κόμμα, κτυπά και εσένα προσωπικά όταν αναφέρει ότι βρήκε ένα «άρρωστο ΣΥΡΙΖΑ», μια «πέμπτη φάλαγγα» ή από το περιβάλλον του με το «πεθαμένο λικέρ» και από νέους «…ισμούς», όπως ο Τζακρισμός …
Δε μίλησες ακόμα και όταν ο διάδοχος σου με ευτελισμό λοιδόρησε το μαξιλάρι των 37 δισ. που είχε τη δική σου σφραγίδα και που πολλάκις υπερασπίστηκες σθεναρά δημοσίως.
Δε μίλησες για να μπει φραγμός στο ύφος και ήθος του Στ. Κασσελάκη όταν με διάγγελμα (!) κάλεσε σε διχαστικό δημοψήφισμα για διαγραφές, ωσάν μεγαλομέτοχος προβληματικής επιχείρησης να διέτασσε ψηφοφορία για να θέσει εκποδών στελέχη και εργάτες ως υπονομευτές της εταιρίας…
Προφανώς, δεν έχει αντιληφθεί ακόμα ότι μιλά σε μέλη και στελέχη κοινωνικούς αγωνιστές με ιστορία και ανιδιοτέλεια, συνώνυμα με την ύπαρξή και γιγάντωση του. Σε Κόμμα με αρχές, καταστατικό, θεσμικά όργανα.
Δε μίλησες όταν οι δημοσκοπήσεις έδειχναν (και δείχνουν) την κατρακύλα…

Μήπως φταίει το ζαβό το ριζικό μας;
Τι απόμεινε να μη χλευαστεί από τη νέα ηγεσία; Μόνο η εμβληματική Συμφωνία των Πρεσπών! Θα παραμείνεις σιωπηλός, όταν θα έλθει η ώρα και για αυτή;
Αντίθετα, ενεργοποιήθηκες σε συναντήσεις μετά την αποχώριση των (πολύ) κακών, για να τους πεις τι; Σε ενημερώνω ότι μερικοί, από τους «καλούς» χλεύασαν την πρωτοβουλία σου, αναφέροντάς σε ως «παιδονόμο»!! Φαίνεται ότι άρχισε άμεσα και για εσένα η αποκαθήλωση..
Πολύ λίγο, πολύ αργά (;)…για τη προστασία της ιστορίας και του μέλλοντος του πολιτικού μας χώρου.
 

{δημοσιεύτηκε στο tvxs.gr }

Δύο φωτογραφίες για όσους δεν γνωρίζουν τον Μάκη Μπαλαούρα. Η πρώτη από τα κρατητήρια της Ασφάλειας τον καιρό της χούντας και η δεύτερη σε οικογενειακό τραπέζι με την Μπέττυ Μπαζιάνα και τον Αλέξη Τσίπρα. 

 kamini.gr

Στα μπουντρούμια της χούντας: Η καθημερινότητα ενός αντιστασιακού φοιτητή στην δικτατορία

Ο Μάκης Μπαλαούρας αφηγείται στον Γρηγόρη Ν. Θεοχάρη για το tvxs.gr - 17 Νοέμβρη 2021

Η χρονική απόσταση από την Εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβρη του 1973 δεν είναι τόσο μακρινή. Όμως, ταυτόχρονα, απέχει έτη φωτός από την άποψη των διαφορών στην κοινωνία, ακόμη και στην καθημερινότητά της. Διότι για τους περισσότερους σήμερα είναι πρακτικά αδύνατον να φανταστούν τον ασφαλίτη να ανάβει τσιγάρο πίσω από μια εφημερίδα στη γωνία και τον χαφιέ να παριστάνει τον φίλο που νομίζαμε για «κολλητό». Κι όμως, τα θύματα εκείνων των παρακολουθήσεων, αλλά και των βασανισμών που τις συνόδευαν σε χιλιάδες περιπτώσεις, κυκλοφορούν σήμερα δίπλα μας. Όπως και πολλοί από τους θύτες βέβαια.

Με αφορμή την επέτειο του Πολυτεχνείου, το Tvxs.gr μίλησε με έναν από τους στόχους της χούντας, ο οποίος βίωσε ουσιαστικά όλη την «γκάμα» των μεθόδων του καθεστώτος.
Ο Μάκης Μπαλαούρας, αγωνιστής του αντιδικτατορικού κινήματος, πρώην βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, μας μεταφέρει 50 χρόνια πίσω, για να μας «ξεναγήσει» στην νοσηρότητα και την βαρβαρότητα που συνόδευσαν μία από τις πιο ζοφερές σελίδες της νεότερης ιστορίας της Ελλάδας.

Ο «καλός» και ο «κακός» ασφαλίτης
Ο Μάκης Μπαλαούρας, φοιτητής της ΑΣΟΕΕ στα χρόνια της χούντας, είχε αναπτύξει αντιδικτατορική δράση, σε επαφή, αλλά όχι σε άμεση σύνδεση με τις παράνομες οργανώσεις. Η δράση του ήταν φανερή, έστω κι αν ήταν αυτή καθ΄ εαυτή παράνομη, γεγονός που είχε και κακές και «καλές» συνέπειες. Οι κακές ήταν οι συχνές «επισκέψεις» του στην Ασφάλεια. Οι «καλές» ήταν ότι, ακριβώς επειδή δεν ήταν μέλος παράνομων οργανώσεων, οι ασφαλίτες ήξεραν ότι δεν μπορούσαν να περιμένουν ουσιαστικές πληροφορίες από εκείνον. Χωρίς όμως αυτή η γνώση να τον γλιτώσει από τα βασανιστήρια.
«Στην Ασφάλεια πηγαίναμε είτε με προσαγωγές, είτε με κλήσεις “δια υπόθεσίν σας”» μας λέει. «Δεν υπήρχε πρωτόκολλο, χαρτιά, τίποτα. Παίρνανε τηλέφωνο στο αρμόδιο γραφείο και μας “υποδέχονταν” παίζοντας τον ρόλο του «καλού» και του «κακού». Ο ένας έλεγε “εσύ είσαι καλό παιδί, τι θέλεις και μπλέκεις με αυτούς, δεν σκέφτεσαι τους γονείς σου, την φίλη σου;”. Και ο άλλος, “έλα εδώ ρε κωλόπαιδο, θα σε γα.., δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει ομολογήσει εδώ”, “κάτσε καλά γιατί την επόμενη φορά θα σε διαλύσουμε”.
»Εγώ δεν ήμουν σε παράνομη οργάνωση. Είχα σχέση με τον “Ρήγα Φεραίο”, αλλά, όπως και πολλοί άλλοι από εμάς, ήμασταν στο μαζικό κίνημα. Επομένως όλες οι κινήσεις μας ήταν φανερές. Οπότε δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν πάνω μας μεθόδους όπως “είπε ο τάδε για σένα”. Εντάξει, είπε. Δεν ήταν κρυφό ότι συναντηθήκαμε σε μια καφετέρια και συζητήσαμε.
»Ήξερα την μεταχείριση των ασφαλιτών. Το κυριότερο χαρακτηριστικό τους ότι, επειδή ήταν εκπαιδευμένοι, δεν σου προκαλούσαν ανήκεστο βλάβη. Αυτά τα προσέχανε, όχι επειδή ήταν καλοί, αλλά επειδή φοβούνταν τις αντιδράσεις από το εξωτερικό. Έβλεπαν τους εαυτούς τους ως επαγγελματίες. Και δεν είχαν κάτι να πάρουν απο εμάς. Το ήξεραν. Γι’ αυτό έκαναν βασανιστήρια για να “βάλουμε μυαλό”. Με ξύλο, απειλές, εκφοβισμό.».

Οι 100 υπογραφές και η «Μελέτη των 12»
«Έτυχε να κάνουμε κάτι παράτολμο τότε, με τον Δημήτρη Παπαχρήστο, τον μετέπειτα εκφωνητή του Πολυτεχνείου», συνεχίζει ην αφήγησή του ο Μ. Μπαλαούρας. «Μαζέψαμε 100 υπογραφές για να ζητήσουμε τη διενέργεια δημοκρατικών εκλογών στην ΑΣΟΕΕ, όπου σπουδάζαμε και οι δύο. Τις δείξαμε στις εφημερίδες, αλλά δεν τις δώσαμε. Τις έχω ακόμα. Ποτέ δεν τις πήραν στα χέρια τους. Αυτοί μάθανε ότι μαζεύουμε υπογραφές και με βουτήξανε. Με συνέλαβε ο Σμαϊλης, με έβαλε σε ένα μπουντρούμι και άρχισε να με χτυπάει με μπουνιές, να μου τραβάει τα μαλλιά – ξερίζωσε το πάνω μέρος του κεφαλιού – να με κλωτσάει».
«Θεωρώ κομβικό σημείο στο αντιδικτατορικό κίνημα την έκδοση της “Μελέτης των 12” (σσ: από τον αριθμό των συντακτών της), ένα κείμενο 25 σελίδων που αφορούσε γενικά το πανεπιστήμιο και ειδικά την ΑΣΟΕΕ. Σε αυτήν μιλάγαμε για την δημοκρατία, για τα μαθήματα, ότι δεν μπορεί να λείπει ο Μαρξ και άλλοι διανοητές, ειδικά σε μια οικονομική σχολή. Το είχαμε ετοιμάσει, το πολυγραφήσαμε και είχαμε πει να το μοιράσουμε την τάδε μέρα και ώρα. Προς το απόγευμα. Νομίζω στις 25 Γενάρη του 1973.
»Παραπλανήσαμε την Ασφάλεια, Είχα έναν πολύ φίλο, ήταν ο άνθρωπος για να παρακολουθεί εμένα, αλλά τον είχα εγώ για να του δίνω παραπλανητικές πληροφορίες για την ασφάλεια. Είχε το παρατσούκλι “Πράκτορας”. Τους είπε λοιπόν ότι “αυτοί κάτι ετοιμάζουν πιθανώς σήμερα ή αύριο, το μεσημέρι”. Εμείς πήγαμε το απόγευμα όταν αυτοί είχαν φύγει και μοιράσαμε το υλικό μας.
»Μας πέρασαν πειθαρχικό στην ΑΣΟΕΕ. Η εξέλιξη ήταν ότι στις 5 του Φλεβάρη, οι φοιτητές μας περίμεναν στο προαύλιο μετά την απολογία μας στον Πρύτανη – μια φλογερή απολογία για την δημοκρατία και τις ακαδημαϊκές ελευθερίες – και κατεβήκαμε κάτω και τους έβγαλα λόγο στο προαύλιο. Σύμφωνα με την αστυνομία ήταν 1.500 άτομα. Ήταν η πρώτη μεγάλη ανοιχτή μαζική εκδήλωση στη δικτατορία. Αμέσως μετά μας πιάσανε και φάγαμε ξύλο».

Από τους «επαγγελματίας» στους «ανώνυμους»… και το «αλώνι»
Τον Γενάρη του 1974 «έγινε μια σύσκεψη με ανθρώπους του “Ρήγα” και επειδή τα πανεπιστήμια είχαν νεκρώσει και δεν πατάγανε φοιτητές (σσ. μετά την Εξέγερση του Πολυτεχνείου) είπαμε να τα ζωντανέψουμε και να σπάσουμε την τρομοκρατία. Προσφέρθηκα λοιπόν να πάω στην ΑΣΟΕΕ ξέροντας ότι μπορεί να με συλλάβουν. Αλλά δεν περίμενα να με συλλάβει η ΕΣΑ. Δεν το πίστεψα στην αρχή. Ήταν με πολιτικά.». Επικεφαλής των ΕΣΑτζήδων ήταν ο ταγματάρχης Κουλουμβάκης.«Την ασφάλεια την ήξερα απέξω κι ανακατωτά» συνεχίζει ο Μάκης Μπαλαούρας. «Ήξερα τους “κακούς” και τους “καλούς” μπάτσους. Ήξερα πώς θα μου συμπεριφέρονταν, τι απειλές θα εκτόξευαν. Μπορούσα να τους δουλέψω κι εγώ. Μου έλεγαν “θα σε στείλουμε εξορία στην Ανάφη”. Τους έλεγα “ωραίο νησί η Ανάφη”. Να μια μπουνιά. Στην ΕΣΑ ήταν διαφορετικά. Είχα δει ανθρώπους που είχαν βγει ερείπια. Είχαν συλληφθεί ως μέλη παράνομων οργανώσεων όπως του “Ρήγα Φεραίου”, της ΚΝΕ και πολλών άλλων. Πέρασαν μεγάλα βασανιστήρια».
«Όταν με πήγανε στο ΕΑΤ, σταμάτησε το τζιπ και με περίμεναν καμια 15αριά ΕΣΑτζήδες. Το περίφημο “αλώνι”. Είναι ένας κύκλος από 10 – 15 άτομα, σε βάζουν στη μέση και όποιος προλάβει σε δέρνει. Μπουνιές, κλωτσιές, γκλοπ. Κατευθείαν. Ήταν η “υποδοχή”. Για να “βάλεις μυαλό” και να είσαι έτοιμος μετά για την ανάκριση. Ήταν άλλο πράγμα αυτό το βασανιστήριο γιατί δεν ήξερες τι θα πάθεις. Όταν σε κλωτσάνε στην πλάτη, στα νεφρά, στο κεφάλι, μπορεί να πάθεις εσωτερική αιμορραγία. Οι ΕΣΑτζήδες δεν φοβόντουσαν όπως στην Ασφάλεια, γιατί θεωρούσαν τον εαυτό τους το “ανφάν γκατέ” της δικτατορίας. Επίσης, ήταν ανώνυμοι. Δεν ήταν όπως στην αστυνομία που μπορούσες να μάθεις τα ονόματά τους. Τα έλεγαν και μόνοι τους, επειδή θεωρούσαν ότι ήταν απλά “επαγγελματίες” που έκαναν την δουλειά τους. Στην ΕΣΑ ήταν τελείως διαφορετικοί.
»Οι ανακριτικές μέθοδοι είχαν και διαφορές και συμπτώσεις. Ας πούμε, την πολύωρη ορθοστασία την είχα υποστεί και στην Ασφάλεια. Σε βάζανε σε ένα εντελώς άδειο κελί και σου έδιναν χαρτί και μολύβι για να γράψεις τι ξέρεις. Αυτό έπρεπε να το κάνεις όρθιος. Τρελαινόσουν. Και κοιτούσαν από το παραθυράκι της πόρτας αν είσαι ακόμη όρθιος. Αν δεν ήσουν, σε πλακώνανε στο ξύλο.
»Αλλά στην ΕΣΑ ήταν και μεγαλύτερη η αγριότητα. Πέρασα την ανάκριση, με απείλησαν και με περίστροφο. Και ο Κουλουμβάκης που με συνέλαβε, ο ταγματάρχης, και ο Σπανός που ήταν διοικητής και είχε διαδεχθεί τον Ιωαννίδη στην ηγεσία της ΕΣΑ. Ο Σπανός με “υποδέχθηκε” με το περίστροφο και μου είπε “πέστα όλα”».

Πώς μπορεί να σε τρομάξει ένα αρνάκι Αργεντινής και ένα μοσχαράκι Ροδεσίας
Μέσα αυτό το «τρομοκρατικό περιβάλλον», όπως το χαρακτηρίζει ο Μ. Μπαλαούρας, κάθε τι που πέφτει στην αντίληψη του θύματος, προσαρμόζεται στην κατάστασή του και παίρνει άλλες διαστάσεις.
Στο γραφείο του Κουλουμβάκη που τον πήγαν, ο Μ. Μπαλαούρας είδε φακέλους που έγραφαν «αρνάκι Αργεντινής» και «μοσχαράκι Ροδεσίας». «Σκέφτηκα ότι είναι δικοί μας σκοτωμένοι (σσ: με συνθηματικές ονομασίες). Από το Πολυτεχνείο. Ξέραμε για νεκρούς, αλλά δεν ξέραμε αριθμό. Τους κράταγαν για μέρες στα ψυγεία και τους έδιναν στις οικογένειές τους αργότερα για να μην ταυτιστούν χρονικά με την εξέγερση. Τρομοκρατήθηκα ότι θα γίνω κι εγώ “μοσχαράκι” και “αρνάκι” σε κάποιον φάκελο.. Αλλά αυτή ήταν η υπόθεση του σκανδάλου με τα κρέατα του Μπαλόπουλου. Ήταν δεξί χέρι του Παπαδόπουλου και είχε γίνει υπουργός Εμπορίου. Έφερνε σάπια κρέατα από Αργεντινή και Ροδεσία που αγόραζε πάμφθηνα και τα έφερνε στην Ελλάδα, που τα έδινε και στον στρατό με δεκαπλάσια τιμή. Θησαύριζαν. Εμείς δεν τα ξέραμε τότε αυτά και όταν με συνέλαβαν, την επόμενη μέρα γέμισε η φυλακή με κρατούμενους από την υπόθεση κρεάτων. Ήμουν “τυχερός”, γιατί αναγκαστικά με πήγαν στην ΕΣΑ της Νέας Φιλαδέλφειας. Όπου ήταν κρατητήριο, αλλά όχι ανακριτικό κέντρο.
»Εκεί με βάλανε σε πλήρη απομόνωση. Δεν σε βγάζανε ούτε στο προαύλιο. Δεν έβλεπες το φως της μέρας. Δεν είχες άνθρωπο να μιλήσεις. Δεν είχες βιβλίο να διαβάσεις. Είχες μόνο ένα κρεβάτι και μια κουβέρτα. Και καθόσουν ώρες ατελείωτες μέσα στο κερί μόνος σου. Μπορείς να τρελαθείς. Μετά από ενάμιση μήνα μόνο άρχισαν να μας βγάζουν για πέντε λεπτά να δούμε λίγο φυσικό φως. Εκεί έμεινα τρεισήμισι μήνες».

«Αγνοούμενος»…
Ένα από τα κοινά χαρακτηριστικά όλων των διδακτοριών – και ουσιαστικά ένα επιπλέον βασανιστήριο, τόσο για το άμεσο θύμα, όσο και για την οικογένειά του – είναι η απόλυτη ανυπαρξία πληροφοριών για την «τύχη» του. Οι συλληφθέντες «εξαφανίζονται».
«Οι δικοί μου άνθρωποι δεν ξέρανε τίποτα για το πού βρισκόμουν. Εξαφανίστηκα. Από την δράση μου κατάλαβαν ότι με συλλάβανε. Η αδερφή μου πήγε στην Ασφάλεια, της είπαν ότι “δεν τον έχουμε εμείς” και ότι μπορεί να το “έσκασα” στο εξωτερικό και άλλες τέτοιες σαχλαμάρες.
»Ο Πάνος Γεραμάνης ήταν πολύ φίλος μου. Δημοσιογράφος εκείνος στην εφημερίδα “Ακρόπολη” τότε, γνωριστήκαμε όταν πηγαίναμε στις εφημερίδες να δώσουμε το υλικό μας με τις θέσεις μας. Μια φορά ο Πάνος μας ειδοποίησε ότι με κάποιον που μιλούσαμε ήταν χαφιές και από τότε γίναμε φίλοι. Ο Πάνος λοιπόν πληροφορήθηκε από κάποιους φίλους μου στην ΑΣΟΕΕ ότι με συλλάβανε και έδωσε την πληροφορία στην Ντόιτσε Βέλε. Και έτσι το μάθανε οι δικοί μου ότι ήμουν στην ΕΣΑ. Αναγκάστηκαν να παραδεχθούν ότι με έχουν, αλλά “δεν μπορούμε να σου πούμε πού είναι”. Η αδερφή μου τους ρώτησε τι επιτρέπεται να μου στείλει και της είπαν, σώβρακα. Καινούργια,. “‘Όπως τα αγοράζεις από το μαγαζί, να τα φέρνεις κατευθείαν εδώ”, της είπαν. Μέσα στα σώβρακα υπήρχε ένα χαρτόνι και με αυτά τα χαρτόνια έφτιαξα τράπουλα. Πέρναγα την ώρα μου ρίχνοντας πασιέντζες και παίζοντας πόκερ με τον εαυτό μου. Το ζητούμενο ήταν πότε θα βγω. Η πασιέτζα έλεγε “άμεσα”, άλλα τελικά βγήκα τον Απρίλη του ’74».

Πώς κατασκευάζεται ένας βασανιστής
Για τον Μάκη Μπαλαούρα, η δημιουργία ενός βασανιστή γίνεται από πολλά πράγματα μαζί. Τα παρέθεσε χωρίς να αξιολογεί την σημασία του ενός σε σχέση με το άλλο, αφού λειτουργούν με λανθάνοντα, πολύπλοκο τρόπο.
«Η οικογένεια. Εάν του έχουν πιπιλήσει το κεφάλι ότι “εμείς είμαστε οι καλοί”, οι “πατριώτες”, άνθρωποι της εκκλησίας. Και εκείνος είναι κομμουνιστής, άθεος, “θέλει να δώσει την πατρίδα μας στους Ρώσους”. Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν είχε ένα ευνοϊκό πεδίο στο κεφάλι του για να δεχθεί τα πιο ακραία πράγματα της χούντας.
Ακολουθεί η συνεχόμενη προπαγάνδα. Η οργανωμένη. Με λόγους στον στρατό. Με φωτογραφίες υποτιθέμενων “εγκλημάτων” του “εχθρού”, τις οποίες δεν είχαν την δυνατότητα να καταλάβουν αν ήταν αληθινές.
Να έχει υποστεί ο ίδιος ο βασανιστής κακομεταχείριση. Όταν με πιάσανε, το πολύ ξύλο το έφαγα μέσα στην κλούβα της αστυνομίας.
Από αστυνομικούς που τους είχαν ώρες ολόκληρες μέσα στο λεωφορείο και όρθιους έξω. Και τους έλεγαν ότι τα τραβάνε αυτά για “κάποια κωλόπαιδα που δεν σας αφήνουν να πάτε σπίτια σας και να δείτε τις κοπέλες σας”».

«Συστατική επιστολή» σε ΕΣΑτζή
Ο χαρακτήρας παίζει επίσης ρόλο. «Ένας ΕΣΑτζής, από την Ρόδο, ήταν ερωτευμένος με μια Σουηδέζα. Και η Σουηδία τότε ήταν στα κάγκελα ενάντια στην χούντα στην Ελλάδα. Η Σουηδέζα έμαθε ότι είναι ΕΣΑτζής – εκείνος της το έκρυβε και της έλεγε ότι είναι φαντάρος – και του είπε, “ή εμένα ή την ΕΣΑ”. Και μου λέει “θέλω την βοήθειά σου, τι να κάνω”. Μου είπε ότι θέλει να το σκάσει στο εξωτερικό. Και του λέω “πώς θα πας; Αν σε πιάσουν και ειδικά που είσαι ΕΣΑτζής θα σε διαλύσουν. Αλλά ακόμη κι αν τα καταφέρεις τι θα κάνεις στην Σουηδία; Πώς θα ζήσεις;”. Και τότε του είπα ότι θα “σου δώσω συστατική επιστολή ότι είσαι καλό παιδί και δεν μας δέρνεις”».
Ακόμη ένα χαρακτηριστικό των βασανιστών ήταν η εντοπιότητα. Αν τύχαινε να είναι συντοπίτες με το θύμα, το βασάνιζαν επειδή ήταν… η «ντροπή του τόπου». «Εμένα», θυμάται ο Μ. Μπαλαούρας, «με βασάνιζε ένας ΕΣΑτζής, μπουζουξής στο επάγγελμα, μόνο και μόνο επειδή ήμουν κι εγώ από την Ηλεία». Όταν ο Μ. Μπαλαούρας έμαθε το επάγγελμά του, την επόμενη φορά που ήρθε για το καθημερινό ξύλο, του είπε ότι ξέρει μια γνωστή τραγουδίστρια της εποχής και ότι αν της μιλούσε, δεν θα έβρισκε πουθενά δουλειά. Και ο ΕΣΑτζής, άναυδος, έπαψε έκτοτε να τον βασανίζει!

Τα «υλικά» της αντοχής
Τι είναι όμως αυτό που μετατρέπουν τα θύματα των βασανιστών σε τελικούς νικητές; Τι τους κάνει να αντέχουν; «Η πίστη στα ιδανικά και τις ιδέες σου» μας λέει ο Μ. Μπαλαούρας. «Και ότι έχεις ανθρώπους φίλους, αγαπημένους, που σε στηρίζουν και πιστεύουν σε σένα. Ότι δεν είσαι μόνος σου».
 

tvxs.gr

Συναντώντας τον βασανιστή μου Του Μάκη Μπαλαούρα

Γενάρης 1974, τα Πανεπιστήμια ( μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου), έρημα «γιατί τα ‘σκιαζε η φοβέρα…». Συνάντηση με συντρόφους του Ρήγα Φεραίου στα Εξάρχεια, αναρωτιόμαστε πως να σπάσουμε τη τρομοκρατία της Δικτατορίας Ιωαννίδη.
Προσφέρθηκα να παρουσιαστώ στην ΑΣΟΕΕ. Λίγη ώρα μετά την εμφάνιση μου, ΕΣΑτζήδες, με επικεφαλής το δεξί χέρι Ιωαννίδη, τον διαβόητο ταγματάρχη Κουλουμβάκη, με συνέλαβαν.
Φοβήθηκα. Σε αντίθεση με την Ασφάλεια Αθηνών, που από τις πολλές συλλήψεις και ξύλο (όπως ξερίζωμα μαλλιών από Σμαΐλη) είχα μάθει απέξω τους βασανιστές, τους ρόλους τους, καθώς και την (επιστημονική;) αποφυγή ανήκεστου βλάβης, η ΕΣΑ με τρομοκρατούσε. Είχα δει συμφοιτητές/συμφοιτήτριες μου σερνόμενα ερείπια..
Στο ΕΑΤ με υποδέχτηκαν με το «αλώνι», κύκλος 10-15 ΕΣΑτζήδων που κλότσαγαν και γρονθοκοπούσαν άγαρμπα…
Πιθανολόγησα ότι δεν ήξεραν τη συνάντηση με Ρηγάδες. Θα το είχα καταλάβει όταν το ξύλο συνοδευόταν με βρισιές και απειλές που αφορούσαν τη δράση μου στο μαζικό κίνημα, όπως «κωλ..παιδα, κουμούνια, θα πεθάνετε, νομίσατε ότι από τα πανεπιστήμια θα ρίξετε την εθνική κυβέρνηση».. Με επέστρεψαν στον Κουλουμβάκη. Η βιβλιοθήκη γεμάτη με ντοσιέ, «Αρνάκι γάλακτος Ροδεσίας», «Μοσχαράκι Αργεντινής». Τρομοκρατήθηκα, νόμισα ότι είναι δολοφονημένοι καταχωρημένοι με κωδικούς κρεάτων! Αργότερα έμαθα ότι αφορούσαν το σκάνδαλο στελέχους της χούντας, Μπαλόπουλου με τα σάπια κρέατα!
Στις απειλές του Κουλουμβάκη, επανέλαβα ότι η δράση μου στο μαζικό Φοιτητικό Κίνημα είναι δημόσια και γνωστή στην Ασφάλεια. Έγινε έξαλλος: «Εδώ δεν είναι η εξοχή της Ασφάλειας που χαϊδεύει, είναι το άντρο του ΕΑΤ-ΕΣΑ, όπως το λέτε εσείς τα κουμούνια»! Φώναξε τους δικούς του για τα περαιτέρω. (Το ίδιο επαναλήφθηκε μέρες μετά με τον διάδοχο του Ιωαννίδη, Σπανό…» που με απείλησε με το περίστροφο για «να τα πω όλα»).
Όλο το σώμα μου πονούσε, ιδιαίτερα το αυτί κουδούνιζε, ζαλάδα και απώλεια ακοής. Ο περιβόητος γιατρός Κόφας μου είπε χαμογελαστά, ότι θα περάσει και να προσέχω να μη πέσω πάλι…
Με μετέφεραν στο Νο 5, εκεί όπου είναι τώρα το Μουσείο των Εξορισθέντων-Φυλακισθέντων Δικτατορίας! Δύναμη μου ότι δε βρήκαν τα κρυμμένα στη φόδρα του αμπέχονου, μολυβάκι, ξυραφάκι, τσιγάρο, σπιρτόξυλα, επιφάνεια κρούσης. Για κάθε ενδεχόμενο, όπως είχα μάθει από παλιούς…
Πολλοί βασανιζόμενοι αντέχουν γιατί η πίστη στην ιδεολογία και η στήριξη αγαπημένων και συντρόφων σε δυναμώνει.
…συστατική επιστολή σε ΕΣΑτζή
Το ΕΑΤ-ΕΣΑ γέμισε με κρατούμενους από το σκάνδαλο κρεάτων. Με μετάφεραν στην ΕΣΑ Ν. Φιλαδέλφειας. Απόλυτη απομόνωση από ανθρώπους, ήλιο, βιβλία. Υιοθέτησα το απόφθεγμα Ζαχαριάδη «Αγάπα το κελί σου, τρώγε το φαΐ σου, διάβαζε πολύ». Βιβλία όμως απαγορευμένα! Στο διάστημα αυτό ήμουν αγνοούμενος. Οι φίλοι μου πιθανολόγησαν ότι με συνέλαβε η ΕΣΑ. Δε παραδέχονταν τη σύλληψη μου και δε παραλάμβαναν τα εσώρουχα που προσπαθούσε να παραδώσει στο ΕΑΤ η αδελφή μου. Ο δαιμόνιος Πάνος Γεραμάνης, αγαπημένος μου φίλος ενημέρωσε την Deutsche Welle και έγινε γνωστή η σύλληψη μου. Έτσι αναγκάστηκαν να τα παραλάβουν. Από τα χαρτόνια της συσκευασίας έφτιαξα τράπουλα. Με την τράπουλα έπαιζα πασιέντζες και πόκερ μπλοφάροντας τον εαυτό μου για να δω αν θα βγω…
Η ΕΣΑ Φιλαδέλφειας δεν ήταν ανακριτικό κέντρο. Το ξύλο έπεφτε με πρωτοβουλία ΕΣΑτζήδων για συμμόρφωση, τσαμπουκά προσβολή επειδή θεωρούσαν ότι ως «συμπατριώτες» μολύνουμε τον τόπο τους (παρόμοια συμπεριφέρονταν και οι ασφαλίτες)…
Κάθε πρωί, ένας δεσμοφύλακας έμπαινε στο κελί μου, αμίλητος κτυπώντας με παντού με γκλομπ. Πονούσα σωματικά, κυρίως όμως ψυχολογικά γιατί δεν ήξερα την αιτία.
Μια μέρα με επισκέφτηκε ένας άλλος δεσμοφύλακας, νόμισα ότι και αυτός θα με γκλόμπιζε, αλλά ζήτησε τη …βοήθεια μου!
– Είμαι από Ρόδο, αγαπιόμαστε με μια Σουηδέζα, έμαθε ότι είμαι ΕΣΑτζής και μου είπε: «ή εμένα ή την ΕΣΑ».
-Και τι θέλεις από εμένα;
-Να με συμβουλέψεις τι να κάνω. Σκέφτομαι να λιποτακτήσω.
Υποψιάστηκα ότι με ψάρευε αν γνωρίζω τρόπους διαφυγής από Ελλάδα, για να με καρφώσει. Τότε, μου ήλθε φαεινή και προκλητική ιδέα.
-Αν γίνεις καλός με τους κρατούμενους θα σου δώσω συστατική επιστολή!
Έλαμψε το πρόσωπο του. Από τότε μας πέταγε από τα κάγκελα μήλα και ενίοτε σοκολάτες!
Η Κλάρα με σώζει από Μπάμπη
Τον ρώτησα για το ποιον του καθημερινού μου βασανιστή. «Μπάμπης Μ… από Πύργο, επαγγελματίας μπουζουξής», είπε.
Το επόμενο πρωί μπήκε ο Μπάμπης κραδαίνοντας το γκλομπ. Τον αιφνιδίασα πιάνοντας το.
-Είμαι πολύ φίλος της Κλάρας (πασίγνωστη πανελλαδικά ντιζέζ) και δε θα βρεις ποτέ και πουθενά δουλειά…
Ο Μπάμπης αποσβολωμένος έφυγε! Στην επόμενη επίσκεψη του, χωρίς γκλομπ, ψιθύριζε το «Μαργαρίτα Μαργαρώ». Πριν τα χάσω τελείως, άρχισε το γλείψιμο, ρωτώντας για τον ρυθμό, προκειμένου να τον διορθώσει! Από τότε ο Μπάμπης αρνάκι. Μόνο μήλα δε μας έριχνε…
Πως κατασκευάζονται οι βασανιστές
Έβαλα ως στόχο να βρω, για διαφορετικούς λόγους, Ροδίτη και Μπάμπη. Ήθελα να καταλάβω τη ψυχοσύνθεση απλών ανθρώπων που γίνονται βασανιστές.
Διαπίστωσα προσωπικά μεθόδους κατασκευής. Μπήκαν στο κελί μου 4 ΕΣΑτζήδες. Ανάμεσα ένα όμορφο παιδί. Του έδωσαν το γκλομπ λέγοντας του «αυτός είναι κομουνιστής, θα σφάξει τη μάνα σου, θα βιάσει την αδελφή σου, θα μας πάει στη Ρωσία. Χτύπα τον»! Κοιταζόμασταν στα μάτια. Πέρασε ένας αιώνας! Κατέβασε το γκλομπ, έκανε μεταβολή και έφυγε.. Τον κυνήγησαν βλαστημώντας και χτυπώντας. Δεν τον είδα ξανά εκεί. Μήνες αργότερα τον συνάντησα σε περιπολία στη Σταδίου. Κοιταχτήκαμε. Μου έκανε ένα ανεπαίσθητο χαμόγελο! Χάρηκα που ήταν ακόμα γερός…
Δε γνωρίζω αν ο άνθρωπος μπορεί να κατασκευαστεί βασανιστής από εξουσία, προπαγάνδα, βασανισμό ή αν έχει ροπή σαδισμού. Έζησα όμως το αντίστροφο. Ο Ροδίτης που αγάπησε τη Σουηδέζα και ο βασανιστής «Τίγρης» που έγινε αρνάκι, ερωτευόμενος μια συγκρατούμενη μου… Αναζήτησα τον Ροδίτη, φίλοι από το νησί έψαξαν, φημολογείται ότι ζει στη Σουηδία!
Η συνάντηση με Μπάμπη
Ο Μπάμπης άγνωστος. Έβγαλα ντελάλη, βρέθηκε ένας Πυργαίος αυτοδιοικητικός που τον ήξερε. «Να του πεις ότι θέλω να μιλήσουμε». Ο Μπάμπης ανένδοτος, «θα με δείρει ο Μπαλαούρας».
Τον κατάφερε και συναντηθήκαμε σε ταβέρνα. Ο φόβος επαναφοράς τρομακτικών μνημών μου, χαλάρωσε με βοήθεια παρέας και κρασιού.
Δεν εργάστηκε ως μπουζουξής, δουλειές του ποδαριού..
-Γιατί ρε Μπάμπη ερχόσουν και με σάπιζες;
-Εγώ; Ποτέ δε κτύπησα κανέναν.
-Τι λες δεν ερχόσουν και έκανες αυτό και αυτό; Δεν σου είπα για την Κλάρα;
-Ήμουν τόσο καλός που η μάνα της (τάδε) κρατούμενης ερχόταν με αυτοκινητάρα, πηγαίναμε στα καλύτερα εστιατόρια γιατί πρόσεχα τη κόρη της.
Δεν έβγαινε άκρη, ο Μπάμπης δεν «έσπασε» ούτε στιγμή. Όλα με.. στοργή. Θα με ψηφίσει μάλιστα στις επόμενες εκλογές, δήλωσε! Ψεύδεται είπε η παρέα και ο αυτοδιοικητικός-δικηγόρος με εμπειρία. Η συγκρατούμενη μου, τον διέψευσε, ήταν κακός και ουδέποτε γνωρίστηκε με τη μητέρα της..
Ας είναι. Δε κατάφερα να λύσω τις απορίες μου. Είναι πιο σύνθετο πρόβλημα. Και η επιστήμη διχασμένη…
( από την Εφημερίδα των Συντακτών https://www.efsyn.gr/nisides/318967_synantontas-ton-basanisti-moy )

Μάκης Μπαλαούρας: Για να υπάρξει, η σοσιαλδημοκρατία πρέπει να επανέλθει στις ρίζες της*

Αποτέλεσμα της αποξένωσης της σοσιαλδημοκρατίας από τις λαϊκές μάζες ήταν το γεγονός ότι από το 1960 ως σήμερα τα κόμματα αυτά έχασαν πάνω από το 20% της εκλογικής τους δύναμης!

Η ιστορία του εργατικού κινήματος έχει αναγνωρίσει το σημαντικό ρόλο της «παλαιάς» σοσιαλδημοκρατίας στους κοινωνικούς αγώνες.
Όμως από τη δεκαετία του 1990, οι Νέοι Εργατικοί του Μπλερ έκαναν τη μεγάλη στροφή εγκαταλείποντας τις παραδοσιακές θέσεις των Εργατικών. Υπήρξε χαρακτηριστική η δήλωση του δεύτερου στην τάξη μετά τον Μπλερ, του Πήτερ Μάντελσον, στο κόμμα των νέων Εργατικών, πως ήταν ικανοποιημένος από το γεγονός ότι «υπάρχουν σήμερα άνθρωποι που γίνονται ασύλληπτα πλούσιοι» δηλαδή, από το γεγονός ότι διευρύνονται οι κοινωνικές ανισότητες, φωνάζοντας επιπροσθέτως: «Είμαστε όλοι τώρα Θατσερικοί».
Έτσι η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, σαγηνευμένη από τη «γοητεία της μπουρζουαζίας», απεμπόλησε την υπεράσπιση των λαϊκών συμφερόντων και δικαιωμάτων που διέλυε ο νεοφιλελευθερισμός, ενώ αντιμετώπισε και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις διεκδικήσεις ως «λαϊκισμό».
Αποτέλεσμα της αποξένωσης της σοσιαλδημοκρατίας από τις λαϊκές μάζες ήταν το γεγονός ότι από το 1960 ως σήμερα τα κόμματα αυτά έχασαν πάνω από το 20% της εκλογικής τους δύναμης!
Όμως παρ’ όλη την κοινωνική και ιδεολογική της μετάλλαξη, πιστεύω ότι η σοσιαλδημοκρατία μπορεί να επιζήσει αρκεί να εγκύψει στις λαϊκές τάξεις και να προχωρήσει σε βαθείς μετασχηματισμούς.
Προς επίρρωση αυτού, σημειώνω ότι ήδη υπάρχουν διακριτά παραδείγματα: Ο Σάντερς στις ΗΠΑ, ο Κόρμπιν στην ηγεσία των Εργατικών και ο σχηματισμός της πορτογαλικής κυβέρνησης από τα κόμματα Σοσιαλιστικό, Κομμουνιστικό και Μπλόκο, με πρωθυπουργό τον σοσιαλιστή Κόστα.
Στα καθ’ ημάς, το ΠΑΣΟΚ, αν και δεν είχε οικοδομήσει δομικούς δεσμούς με τη σοσιαλδημοκρατία της Δύσης, έσπευσε ταχύτατα και σε βάθος όπως κι αυτή, να προσχωρήσει στον νεοφιλελευθερισμό.
Έτσι, ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρούμενος ότι εκπροσωπεί ό,τι αριστερό υπάρχει στην Ελλάδα, στηρίχτηκε από τη σοσιαλδημοκρατία, τους Πράσινους και την υπόλοιπη ευρωπαϊκή Αριστερά.
Μακεδονικό: χαμένη ευκαιρία του ΠΑΣΟΚ
Είναι πια παραδεκτό ότι η δημαγωγία και η εθνικιστική έξαρση αποτέλεσαν μία από τις αιτίες που οδήγησαν τη χώρα στην κρίση από την οποία πασχίζουμε να βγούμε. Η σύγχυση που παρατηρούμε στο Κίνημα Αλλαγής οδηγεί στο να έχει χάσει την όποια προωθητική πνοή είχε στην αρχή του εγχειρήματός του. Ιδιαίτερα το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να συμπεριφέρεται ως συνοδοιπόρος της ΝΔ.
Το «πατριωτικό ΠΑΣΟΚ», που κάποιοι επικαλέστηκαν, δεν δικαιολογεί την αναθεώρηση της πολιτικής για το Μακεδονικό, που άλλωστε το ίδιο ΠΑΣΟΚ, από την εποχή του Α. Παπανδρέου, είχε διαμορφώσει.
Ως εξαιρέσεις στον εθνικισμό του ΚΙΝΑΛ καταγράφηκαν η θέση του Γ. Παπανδρέου, η ομιλία Θεοδωράκη και οι τοποθετήσεις βουλευτών του Ποταμιού και της ΔΗΜΑΡ.
Ενώ η στάση του ΚΚΕ και ορισμένων άλλων δυνάμεων της Αριστεράς στο Μακεδονικό υπονόμευσαν το παρελθόν τους και συνετέλεσαν στην ισχυροποίηση του ΣΥΡΙΖΑ και την αποκατάσταση της πολιτικής του ηγεμονίας, η οποία είχε κλονιστεί από την εφαρμογή των μνημονιακών μέτρων που υποχρεώθηκε να πάρει.
Ο Σαμαρισμός ηγεμονεύει στη ΝΔ
Αντίθετα, η ΝΔ επιστρέφει ως κόμμα του Σαμαρά, κλείνοντας το μάτι προς τα ακροδεξιά, ενώ παράλληλα κινείται σε παλαιοκομματικές ιδιοτέλειες για να συγκολλήσει τα αντίπαλα τιμάριά της. Η πρόσφατη τοποθέτησή της στο Μακεδονικό είναι συνεπής με τη στάση της απέναντι στην ξενοφοβία, τον ρατσισμό, τον αυταρχισμό, τα δικαιώματα, όπως άλλωστε σημειώνεται και σε ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη (Ουγγαρία). Και αυτό, παρά το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα στήριξαν το σύμφωνο της κυβέρνησης με τη γείτονα χώρα.
Αναγκαίες οι προγραμματικές συμμαχίες
Ο ΣΥΡΙΖΑ, έχοντας στις αποσκευές του την αντίθεσή του με τον Υπαρκτό Σοσιαλισμό και την κληρονομιά του Ευρωκομμουνισμού και του ΚΚΕ Εσωτερικού, θεωρεί ότι προγραμματικές συμμαχίες, εφόσον είναι απαλλαγμένες από ηγεμονισμούς, θα δώσουν νέα πνοή στην πορεία της χώρας. Μετά την επικείμενη έξοδο από το μνημόνιο τον Αύγουστο, η συζήτηση για τις πολιτικές εξελίξεις δεν μπορεί να αποφευχθεί με αναθέματα.
Το Κίνημα Αλλαγής όμως, αγκιστρωμένο από πρόσωπα και πολιτικές που λειτουργούν ως βαρίδια του παρελθόντος, πρέπει να σταματήσει να διαπερνάται από (σφοδρή) αντιπαλότητα στο θέμα της κυβερνητικής συνεργασίας, αν και ήδη έχουν φανεί αποστασιοποιημένες συμπεριφορές.
Ο πατέρας της σοσιαλδημοκρατίας Κάουτσκι, που δεν τον έχουν αποκηρύξει ακόμα, μιλά για πρόταση επαναστατικής στρατηγικής: «Ο σοσιαλισμός είναι πρόγραμμα κοινωνικού μετασχηματισμού».
Για μια πορεία προγραμματικής συμπόρευσης με μια σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία, προϋπόθεση είναι η κοινωνική και ιδεολογική της μεταστροφή. Αυτό μπορεί να συμβάλει σε ένα σχέδιο βαθιών μετασχηματισμών στην Ελλάδα και Ευρώπη που χωρίς αυτούς είναι μάταιη οποιαδήποτε απόπειρα ριζικής επίλυσης των προβλημάτων.
* από την ομιλία του Μ. Μπαλαούρα στην εκδήλωση στο «Πολιτικό Εργαστήρι» της ΔΗΜΑΡ, την Τρίτη 19/6/2018
* Ο Γεράσιμος (Μάκης) Μπαλαούρας είναι βουλευτής Ηλείας ΣΥΡΙΖΑ

Μπαλαούρας: Πολυτεχνείο, φλόγα που δε θέλει να σβήσει Συνέντευξη στον Δημ. Μανιάτη στο ρ/σ 2.47

Τα πολύ νέα παιδιά έχουν την αίσθηση ότι στο Πολυτεχνείο μπήκανε κάποιοι περίεργοι και το καταλάβανε. Δεν είναι έτσι όμως. Υπήρχε μια ολόκληρη διεργασία, η οποία έσταζε αίμα, πόνο, δάκρυα, θάνατο… Η διεργασία αυτή άρχισε από την πρώτη μέρα της δικτατορίας. Με τους συλληφθέντες, με το θάνατο του Ελή κι άλλων, μετά συνεχίστηκε με τις οιμωγές που ακούγαμε – μεταφορικά το λέω – από τα κρατητήρια της Ασφάλειας και του Στρατού, των ανθρώπων των αντιστασιακών οργανώσεων, του Ρήγα, της ΚΝΕ, της ΑΣΠΕ, και με τις οιμωγές τους ήταν σα να μας φωνάζαν «τι κάνετε εσείς; Γιατί εσείς δεν κινείστε;» Επομένως όλη αυτή η διαδικασία ήταν και βασανιστική και αιματηρή. Και φυσικά όλα αυτά τα μαθαίναμε από ξένους ραδιοφωνικούς σταθμούς. 
Η γιγάντωση του αντιδικτατορικού κινήματος δεν έγινε από τη μια μέρα στην άλλη. Έγινε πολύ δύσκολα και πολύ σκληρά. Την καμπή την τοποθετώ στην περίοδο του έτους του 1972 όπου γίνανε διάφορα πράγματα και αμέσως δημιουργήθηκε ένα τσουνάμι. Δημιουργήθηκε η ΕΚΙΝ, Ευρωπαϊκή Κίνηση Νέων, που έπαιρνε ανθρώπους του εξωτερικού, εγνωσμένης αυθεντίας και κύρους, οι οποίοι ήτανε δημοκράτες – ανεξάρτητα αν ήταν αριστεροί ή συντηρητικοί – όμως είχαν τη θέση της ελευθερίας και της δημοκρατίας, και αυτό ήταν το σημαντικό. Πηγαίναμε λοιπόν στις εκδηλώσεις αυτές και η αστυνομία πολλούς από μας μας βούταγε! Και μετά είπαμε «τι κάνουμε; Δε μπορούμε να παρακολουθήσουμε ούτε τη Τζόαν Ρόμπινσον, που ήταν νομπελίστρια Οικονομικών». 
Το άλλο πράγμα που έγινε και που ήταν επίσης τομή και καμπή του φοιτητικού κινήματος ήταν οι υπογραφές που μαζεύαμε για να γίνουν ελεύθερες και δημοκρατικές εκλογές στους φοιτητικούς συλλόγους, ήταν σημαντικό. Δεν πήγανε 20 – 21 άτομα, που λέει το καταστατικό, να ζητήσουνε να γίνουν εκλογές, αλλά μαζεύαμε πάρα πολλές υπογραφές. Εγώ παράδειγμα θυμάμαι ότι μαζί με το Δημήτρη τον Παπαχρήστο πήραμε την πρωτοβουλία και μαζέψαμε 100 υπογραφές. Είναι ιστορίες που έχουν τα ευτράπελα αλλά και τα ηρωικά. Άνθρωποι άγνωστοι, βάζαν το κεφάλι στον τρουβά, οι συμφοιτητές μας, που δεν ξέραν όμως τι κάναμε, απλά ότι μας κυνηγάνε και μας βοήθησαν και γλιτώσαμε και τις υπογραφές, να μην τις βουτήξει η Ασφάλεια και τρομοκρατήσει τους υπογράφοντες και να κάνουμε το ντόρο που θέλαμε μέσω των εφημερίδων. Θυμίζω ότι οι εφημερίδες ήταν υπό λογοκρισία, όμως υπήρχαν κάποιες στήλες, όπως του φίλου και εξαιρετικού ανθρώπου Μηνά του Παπάζογλου. Αυτές ήταν οι δύο καμπές. Μετά άρχισαν να έρχονται καταιγιστικά τα γεγονότα το ένα μετά το άλλο. Ήταν η απολογία των δώδεκα φοιτητών της ΑΣΟΕΕ, που αποφάσισαν να φτιάξουν μια μελέτη – καταγραφή των προβλημάτων της σχολής αλλά και γενικότερα της παιδείας, κι εκεί μπήκανε ζητήματα ελευθερίας και δημοκρατίας. Παράδειγμα, δε μπορούμε να είμαστε οικονομική σχολή και να μη διδασκόμαστε το Μαρξ. Δε μπορούμε να μιλάμε για ελευθερία και να μην υπάρχει ένα ελεύθερο βήμα. Και έρχονταν καθηγητές που δεν ήταν διορισμένοι αλλά ήταν χουντικοί. Προκαλούσαμε λοιπόν εν τοις πράγμασι. Δε λέγαμε υπόγεια πράγματα, αλλά δημόσια. Μας καλέσανε λοιπόν σε απολογία, με εντολή του Παττακού, και η απολογία μας ήτανε στις 25 Γενάρη του 1973, που έγινε η πρώτη αντιδικτατορική δημόσια συγκέντρωση περίπου χιλίων πεντακοσίων στο προαύλιο της ΑΣΟΕΕ, όπου φώναζαν αντιστασιακά συνθήματα, για ελευθερία, δημοκρατία, τραγουδούσαν την Ξαστεριά και τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη. Αμέσως μετά έγινε η κατάληψη του πρώτου Πολυτεχνείου. Εκεί πιάσανε έντεκα φοιτητές, μεταξύ των οποίων κι εγώ, τους περισσότερους δεν τους ήξερα, εξαιρετικοί άνθρωποι και αγωνιστές, ο ένας έδινε κουράγιο και δύναμη στον άλλο. Σημειώνω ότι είμαι ο μοναδικός άνθρωπος στη δικτατορία που εμφανίστηκε χτυπημένος. Η χούντα είχε βασανίσει πολλούς άλλους πολύ περισσότερο, τον Παναγούλη, τον Παύλο Κλαυδιανό, το Θανάση Αθανασίου, τον Κάππο, αλλά δεν τους εμφάνιζαν με σημάδια. Εμένα με εμφάνισαν, για να τρομοκρατήσουν τους φοιτητές, να πούνε «καθίστε στ` αυγά σας διότι θα πάθετε κι εσείς τα ίδια». Μετά ακολουθούν πολύ σημαντικές ενέργειες: οι τρεις καταλήψεις της Νομικής. Η μία έγινε μέσα, όταν μας είχανε συλλάβει, η άλλη δέκα μέρες μετά και η τρίτη, η μεγάλη, στις αρχές του Μάρτη. Τότε είχε μεσολαβήσει και η στράτευση των φοιτητών. Εγώ, παράδειγμα, μετά το την καταδίκη μου με αναστολή, δεν πρόλαβα να πάω σπίτι μου και πήγα κατευθείαν στρατιώτης. Τότε δυνάμωσε το κίνημα όχι μόνο του ηρωισμού, αλλά και της συντροφικότητας – είναι πολύ σημαντικό πράγμα η συντροφικότητα, λείπει στην εποχή μας η πλέρια συντροφικότητα, και δεν εννοώ πολιτικά. Η χούντα νόμιζε ότι στρατεύοντας την ηγεσία του φοιτητικού κινήματος τότε, θα δημιουργήσει πρόβλημα οργανωτικό, θα το διαλύσει. Τελικά δεν έγινε έτσι, γιατί μπήκανε γυναίκες στην ηγεσία και πήραν δυναμικά στα χέρια τους το φοιτητικό κίνημα. Εν τω μεταξύ η χούντα έκανε συλλήψεις, μας χτύπαγε, μας βασάνιζε. 
Το πιο διεφθαρμένο καθεστώς που έχει περάσει στη χώρα μα γίνεται μεγάλη προσπάθεια από τους ακροδεξιούς από τη μια και από τους αναθεωρητές της Ιστορίας από την άλλη, να την παρουσιάσουν αλλιώς. Η χούντα έκανε στην αρχή κάποιες κινήσεις, χάρισε τα χρέη των αγροτών, αλλά αυτό δημιουργούσε δημοσιονομικά προβλήματα που ξεσπάσανε το 71 – 72. Μεσολάβησε και η κρίση του πετρελαίου με τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο, επομένως αυτό την καθήλωσε. Μα εκτός κι από αυτά, ο κόσμος δεν πέρναγε καλά. Δεν είναι τυχαίο που το Πολυτεχνείο κι ο αγώνας αγκάλιασε τους νέους αλλά και απονομιμοποίησε τη χούντα για μεγάλο κομμάτι του λαού, και για συναισθηματικούς λόγους, αφού τα βασανιστήρια μαθαίνονταν πια, αλλά υπήρχε και μεγάλη κρίση. Σκάνδαλα, θαλασσοδάνεια κτλ. Εγώ για παράδειγμα, ήμουν κρατούμενος στην ΕΑΤ με ένα κομμάτι από αυτούς που ήταν με την υπόθεση των κρεάτων, με τον Μπαλόπουλο, από την ηγεσία των χουντικών, που πουλούσε χαλασμένα κρέατα στην κοινωνία.
Να τελειώσω με μια φράση: το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» δεν το εμπνεύστηκαν οι φοιτητές της εποχής εκείνης. Έρχεται από πολύ παλιά. Ξεκινάει από το Σπάρτακο. Πάει στη Γαλλική Επανάσταση και στο Γαλλικό Μάη του `68, που εμείς επηρεαστήκαμε πάρα πολύ, όπως και από το αντιπολεμικό κίνημα για το Βιετνάμ. Αυτό το σύνθημα λοιπόν ήταν και για το τότε και για το πριν απ` το τότε, και για το τώρα και για το μέλλον. Η πορεία του Πολυτεχνείου εξακολουθεί να γίνεται αυθόρμητα σε όλη την Ελλάδα, όπως και το φοιτητικό κίνημα τότε ήταν αυθόρμητο και αυτόνομο, χωρίς την καθοδήγηση των κομμάτων. Η ιδεολογική σφραγίδα ήταν της αριστεράς, αλλά ξεπέρασε το κίνημα τα κομματικά πλαίσια. Επομένως το σύνθημα αυτό και η διδαχή του Πολυτεχνείου δεν είναι σαν την 28η Οκτωβρίου, που είναι κρατική, πολιτειακή εκδήλωση, αλλά μια γιορτή των νέων για τη φλόγα που δε θέλει να σβήσει.

Μ. Μπαλαούρας: Γιορτή ανάτασης και αντίστασης, νίκη του αδύνατου η εξέγερση του Πολυτεχνείου

Ο Μάκης Μπαλαούρας στην ειδική συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής, αφιερωμένη στην ημέρα μνήμης και τιμής για την εξέγερση του Πολυτεχνείου

«Τούτες τις μέρες ο άνεμος μας κυνηγά»

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα ήθελα να αρχίσω την τοποθέτησή μου με τον στίχο από ένα τραγούδι: «Τούτες τις μέρες ο άνεμος μάς κυνηγά, μάς κυνηγά».

Κληθήκαμε σήμερα να προβληματιστούμε και να αναστοχαστούμε.

Η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου είναι μια γιορτή ανάτασης, μια γιορτή αντίστασης, νίκης, μια νίκη του αδύνατου. Είναι μια επιτυχία, μια απόδειξη της αισιοδοξίας της βούλησης.

Το Πολυτεχνείο τι ήταν; Ήταν κορύφωση, ήταν καρπός ώριμος ενός μακρού, επταετούς συλλογικού αγώνα με πολλές κοίτες: Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Γιάννενα, και με πολλές εκβολές, φοιτητές, μαθητές, εργάτες και αγρότες. Όλες αυτές οι εκβολές ήταν κυρίως οι νέοι και οι νέες.

Το Πολυτεχνείο είναι ένα ιστορικό παράδειγμα για τη θεωρία της πράξης, όπως έλεγε ένας μεγάλος στοχαστής. Από την πρώτη στιγμή της δικτατορίας είχαμε φυλακές και εξορίες χιλιάδων, κυρίως κομμουνιστών – αριστερών, αλλά και δημοκρατών. Υπήρξαν οι πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις και πράξεις όπως η δημιουργία του ΠΑΜ, της «Δημοκρατικής Άμυνας», η Οργάνωση και η ηρωική αυτοθυσία του Αλέκου Παναγούλη, η νεολαία της ΕΔΑ, ο «Ρήγας Φεραίος», η ΚΝΕ, το ΑΕΜ, το ΠΑΚ, το «Κίνημα της 20ης Οκτώβρη». Έχουμε κι εδώ ένα σύντροφο και φίλο σ’ αυτό το κίνημα. Σκληρός, αδυσώπητος αγώνας εναντίον του αυταρχισμού, της ωμής βίας, της στέρησης βασικών δικαιωμάτων και ελευθεριών και εναντίον της διαφθοράς, μια μεγάλη διαφθορά που υπήρχε τότε στο δικτατορικό καθεστώς. Το αποτέλεσμα τότε ήταν να αποβληθεί η χώρα -και πρέπει να σημειωθεί αυτό- από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1969.Άλλη στιγμή –και το προτείνω- θα μπορούσαμε να κάνουμε μία εκδήλωση στη Βουλή για την επέτειο της δικτατορίας και να πούμε αυτά τα πράγματα.

Μανιφέστα ελευθερίας οι οιμωγές

Οι οιμωγές των βασανισμένων γίνονταν μανιφέστα ελευθερίας και ριζοσπαστισμού, παρακαταθήκες ήθους τιμής και αξιοπρέπειας. Φλόγιζαν εμάς τους νεότερους, που αργότερα μας έλεγαν αλήτες. Μέσα από τα παράνομα ραδιόφωνα, Ντόιτσε Βέλλε, Λονδίνο, Παρίσι, «Φωνή της Αλήθειας», και τα ραδιοφωνικά μικροκύματα έρχονταν τα μηνύματα του Μάη του ’68, του αντιπολεμικού κινήματος για το Βιετνάμ, για τον Τσε, για την Άνοιξη της Πράγας. Μαζί προσθέτονταν και άλλα μακρύτερα «απελευθερωτικά ποτάμια», όπως το παράδειγμα του ΕΑΜ, το κίνημα για τη δημοκρατική ομαλότητα, το «1-1-4», το 15% για την Παιδεία. Στην πορεία φτιάχτηκε ένα εκρηκτικό αμάλγαμα της σπουδάζουσας νεολαίας με τους διανοούμενος και την τέχνη.

Κάθε στιγμή του κινήματος συνδέονταν μαζί με το κίνημα των διανοουμένων και της τέχνης, είτε προηγείτο είτε έρχονταν μετά. Έσπαγαν τη λογοκρισία. Θέλω να πω ένα παράδειγμα, για να το θυμηθούμε: Οκτακόσιοι συγγραφείς, Έλληνες και ξένοι, κυρίως όσοι είχαν το επώνυμό τους σε «ισκι», δηλαδή οι σοβιετικοί, απαγορεύτηκαν, αλλά απαγορεύτηκε ακόμα και η «Ειρήνη» του Αριστοφάνη, γιατί είχε τη λέξη «ειρήνη»!

Διανόηση και κίνημα αγκαλιά

Και πάμε στη δήλωση του Σεφέρη, ένα τεράστιο τράνταγμα το 1967. Τα «Δεκαοκτώ Κείμενα», μια μεγάλη απόπειρα σπασίματος της λογοκρισίας, τα ποιήματα του Ελύτη και του Ρίτσου, η συλλογή των έξι ποιητών, τα κείμενα του Φραγκιά, του Ταχτσή, του Σαμαράκη, του Πλασκοβίτη, αργότερα το αριστούργημα-«Μανιφέστο», το «Κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου.

Θέατρο: Κάρολος Κουν, Σκούρτης, «Το μεγάλο μας τσίρκο» του Καμπανέλλη με την Καρέζη και τον Καζάκο, το «Ελεύθερο Θέατρο». Εδώ θέλω να πω και κάτι, ότι εκείνες τις μέρες στην κατάληψη του Πολυτεχνείου πολλοί καλλιτέχνες του θεάτρου αποφάσισαν να κάνουν παραστάσεις εντός του Πολυτεχνείου. Τελικά μπήκαν τα τανκς και σταμάτησε αυτή η μεγάλη και σοβαρή ενέργεια του δεσίματος αυτού.

Κινηματογράφος: «Αναπαράσταση» και «Μέρες του ’36» του Θεόδωρου Αγγελόπουλου, «Ευδοκία» του Δαμιανού, «Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση» του Κατσουρίδη με τον θαυμάσιο Θανάση Βέγγο, τον Έλληνα της βιοπάλης και της αντίστασης, «Το προξενιό της Άννας» του Βούλγαρη με την Άννα Βαγενά, που την έχουμε συντρόφισσα και αυτή εδώ, το «Ιωάννης ο βίαιος» της Μαρκετάκη και ξένες ταινίες που μας φλόγιζαν, όπως οι «Φράουλες και αίμα» όπου έγιναν διάφορα συμβάντα.

Μουσική: ο Θεοδωράκης, ο Σαββόπουλος, ο Ξαρχάκος, το Νέο Κύμα, την Μαρία Δημητριάδη, οι συναυλίες του Μαρκόπουλου, με την αξέχαστη φωνή του Νίκου Ξυλούρη, που γίνονταν ταυτόχρονα και διαδηλώσεις και κυνηγητό από την Αστυνομία.

Βιβλία: Και φυσικά, διάβασμα: κλασικοί, Αλτουσέρ, Μαντέλ, Πουλαντζάς, Μαρκούζε, Γκράμσι.

Η ανάπτυξη του αυτόνομου δικτατορικού κινήματος στις σχολές πήγαινε αγκαλιά με επιστημονικές συλλογικότητες, όπως η Ελληνοευρωπαϊκή Κίνηση Νέων, ΕΚΙΝ», η Εταιρεία Μελέτης Ελληνικών Προβλημάτων, η γκαλερί του Μπαχαριάν, η «Στοά» του Πειραιά, με διανοούμενους Ευρωπαίους που χτυπούσαν τους δικτάτορες μέσα στη φωλιά του θηρίου, όπως ο Γκύντερ Γκρας και η Τζόαν Ρόμπινσον, σημαντικά φυτώρια αντίστασης.

Τοπικοί σύλλογοι: Παράλληλα, δημιουργήθηκαν οι Τοπικοί Σύλλογοι: Κρήτες, Ηπειρώτες, Χίοι, Ηλείοι, Αχαιοί, που πρόσφεραν μέγιστα στη συσπείρωση των φοιτητών.

Καταιγιστικές εξελίξεις

Τότε όλα αυτά έφεραν καταιγιστικά γεγονότα, τομές.

· Η κηδεία του Σεφέρη το 1971,

· το αίτημα των ελεύθερων εκλογών το 1972,

· η «Μελέτη των δώδεκα της ΑΣΟΕΕ» το 1973 ήταν μια τομή τότε για το φοιτητικό κίνημα, πράξη που ακολούθησαν αμέσως η Ιατρική, η Πάντειος, η Βιομηχανική.

· Η πρώτη μαζική εκδήλωση σε πανεπιστήμιο ήταν για το Πειθαρχικό Συμβούλιο της ΑΣΟΕΕ για τους 12 απείθαρχους φοιτητές της, τον Φλεβάρη του 1973.

· Η πρώτη κατάληψη του Πολυτεχνείου, που δεν αναφέρεται, σκεπάστηκε από τα επόμενα γεγονότα, τον Φλεβάρη του 1973, με την παραβίαση του, όποιου, ασύλου υπήρχε τότε από την Αστυνομία, σύλληψη και καταδίκη έντεκα φοιτητών.

· Στράτευση των φοιτητών: Με τη στράτευση προσδοκούσαν ότι θα αφήσουν ακέφαλο το φοιτητικό κίνημα και όμως μπήκαν μπροστά στον αγώνα οι συντρόφισσές μας και πήραν, με πολύ καλύτερη επιτυχία απ’ ό,τι οι άντρες, το κίνημα στα χέρια τους. Κάλυψαν, δηλαδή, το κενό αυτό, που νόμιζε η χούντα ότι θα το επιφέρει.

· Και τελευταίο κορυφαίο γεγονός ήταν οι τρεις καταλήψεις της Νομικής. Εάν δεν υπήρχε το Πολυτεχνείο, πιστεύω ότι θα υπήρχε η τρίτη, τουλάχιστον, κατάληψη της Νομικής.

· Και ένα γεγονός, επίσης, που σημειώθηκε και πρέπει να το παρουσιάσουμε κι έπαιξε σημαντικό ρόλο, ήταν το μνημόσυνο του Γεωργίου Παπανδρέου στις αρχές του Νοέμβρη του ’71.

«Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία»

Ολοένα και περισσότερο δεν ήταν απλά φοιτητικά αιτήματα -κάτι είπε και ο Πρωθυπουργός- αλλά ήταν πολιτικά αιτήματα. Εάν είχαμε χρόνο να διαβάσω ένα κομμάτι-απόσπασμα από τον όρκο των φοιτητών της Νομικής, θα βλέπατε ότι βάζανε «ανατροπή του καθεστώτος», διεκδικούσαν την ελευθερία, τη σε βάθος δημοκρατία.

Όλοι οι δρόμοι οδηγούσαν, λοιπόν, στο μεγάλο αντιστασιακό άλμα. Η κατάληψη του Πολυτεχνείου ήταν μία πλήρης ελευθερία, συντροφικότητα, ελπίδα, για έναν καινούργιο, διαφορετικό κόσμο.

Στο γνωστό σύνθημα «Ψωμί, Παι4δεία, Ελευθερία» και τα τρία κομμάτια του συνθήματος είναι δεμένα μεταξύ τους, αλληλένδετα. Τραντάζει αυτό το σύνθημα την παθητική στάση των μεγάλων τμημάτων του ελληνικού λαού. Σύνθημα παλιό αυτό, ίσως από τον Σπάρτακο, ενδεχομένως από τη Γαλλική Επανάσταση, σίγουρα από την Ελληνική Επανάσταση. Σας διαβάζω τι είπε ο Σολωμός: «Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;»

Και το μοντέλο της οργάνωσης στην κατάληψη, με ιατρεία, μαγειρεία και κυρίως ο σταθμός, φανερώνει ένα ατίθασο, αυτόνομο –επαναλαμβάνω- κίνημα.

Τα τανκς, όμως, έδωσαν τη λύση;

Πρώτη εικόνα: Πράγματι, έφεραν ξανά τον φόβο, το αίμα, τον πόνο, τον θάνατο, διέλυσαν τις συλλογικότητες και τις οργανώσεις, νέκρωσαν τα πανεπιστήμια.

Πίσω, όμως, από αυτό το φαίνεσθαι, έγινε ένα σοβαρό ρήγμα στη χούντα, το πραξικόπημα του Ιωαννίδη και η δικτατορία, επέφερε τελικά και την προδοσία της Κύπρου.

Έγινε πολύ εχθρικό το διεθνές περιβάλλον, άλλαξε άρδην και σε βάθος.Οι Έλληνες εξόριστοι σε όλη την Ευρώπη έπαιξαν σημαντικό ρόλο. Κυρίως, όμως, υπήρξε σαν αποτέλεσμα η ολοκληρωτική απονομιμοποίηση του καθεστώτος από τον ελληνικό λαό. Πραγματοποιήθηκε αυτό που ο Πουλαντζάς ονόμασε «δημοκρατική ρήξη».

Διδάγματα από το Πολυτεχνείο: Το ηθικό, πολιτικό, ιδεολογικό δέσιμο ολοκληρώθηκε με την πλέρια συντροφικότητα. Αγώνας από όλες τις πολιτικές πλευρές, οφείλω να πω, αλλά με ηγεμονεύουσα δύναμη την πληθυντική Αριστερά. Ιδίως τότε το Πολυτεχνείο καταγράφηκε ως ήττα, όμως ήταν μια εικονική ήττα. Εμπεριείχε αναπτυσσόμενα κύτταρα ανατροπής, σπέρματα νίκης και ως τέτοιο γεγονός καταγράφηκε στην παγκόσμια ιστορία.

Δεν είναι μόνο δικιά μας ιστορία το Πολυτεχνείο. Είναι και δικιά μας, αλλά είναι και παγκόσμια, γιατί η ιστορία γράφεται –και επαναλαμβάνω τη λέξη «γράφεται»- με μπρος πίσω. Και τα πρόσφατα, πολύ πρόσφατα γεγονότα, της πολιτικής μας ιστορίας έχουν αυτό το χαρακτηριστικό. Ήταν μια τακτική ήττα. Σίγουρα, όμως, δεν ήταν στρατηγική.

Ανολοκλήρωτη Εξέγερση

Ήταν μια ανολοκλήρωτη εξέγερση. Έκανε ρήξη στον, μέχρι τότε, συσχετισμό των κοινωνικών δυνάμεων. Με την Μεταπολίτευση που υπήρξε, επέφερε ρήξη στον αυταρχισμό, στο κράτος έκτακτης ανάγκης των τριών δεκαετιών μετά από τον Εμφύλιο, εξομάλυνε το ανώμαλο πολιτικό σύστημα που χώριζε τους πολίτες σε μιάσματα και εθνικόφρονες, έβαλε ζητήματα εθνικής ανεξαρτησίας και τέλος ήταν ένα παγκόσμιο παράδειγμα πώς ένας λαός γίνεται ξανά ελεύθερος.

Να πω μία κουβέντα για τη «γενιά» που την περιφρονούν και παίζουν διάφορα ιδεολογικά παιχνίδια. Πράγματι, η γενιά παίρνει όνομα αλλά καμμιά γενιά δεν είναι ενιαία. Η γενιά της Αντίστασης έχει τον Γλέζο, αλλά έχει και τον Γεωργαλά. Τι μπορεί να πει κανείς; Υπάρχουν, φυσικά, ριψάσπιδες και βολεμένοι και καιροσκόποι. Όμως, το χρώμα το δίνουν οι πολλοί, οι αφανείς, οι ακέραιοι.

Κατακτήσεις που επέφερε

Ο νέος κοινωνικός συσχετισμός έθεσε και κέρδισε ζητήματα δημοκρατίας. Το Σύνταγμα το ελληνικό, που υπάρχει σήμερα, είναι από τα πιο προοδευτικά συντάγματα της Ευρώπης, αν όχι όλου του κόσμου, παρά το ότι θέλουμε να αλλάξουμε πολλά πράγματα, που κυρίως στην πορεία έγιναν άκρως συντηρητικά, όπως ο νόμος περί ευθύνης Υπουργών. Θα τα δείτε αυτά στην πορεία.

Βοήθησαν να υπάρξει ευημερία στους πολλούς, να υπάρχει εκδημοκρατισμός της Παιδείας, ανάπτυξη συλλογικοτήτων και κινημάτων. Δεν κατάφερε, όμως, να ανατρέψει με συλλογική παρέμβαση το παλιό πολιτικό σύστημα, το οποίο απλώς από ένστικτο συντήρησης αναπαλαιώθηκε και εδώ οφείλονται σε μεγάλο βαθμό τα δεινά που περνάει ο ελληνικός λαός.

Στο τέλος, όμως, θα δικαιωθεί η κραυγή του Πολυτεχνείου, που συνεχώς φωνάζεται, όχι μόνο στις επετείους. Γιατί;

Γιατί οι χαμένοι αγώνες είναι αυτοί που δεν έγιναν ποτέ και για το σήμερα και για το αύριο.

Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία, όπως είπε ο μεγάλος ποιητής.

Ευχαριστώ πολύ.

Πηγή

https://left.gr/news/m-mpalaoyras-giorti-anatasis-kai-antistasis-niki-toy-adynatoy-i-exegersi-toy-polytehneioy

 

Οι ιδέες και οι αγώνες για να ζήσουν χρειάζονται οργάνωση* Άνοιγμα για νέα μέλη, όχι στον πολιτικό σκαντζόχοιρο

Του Μάκη Μπαλαούρα
Ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ καλπάζει προς την κατάκτηση της κυβέρνησης και απ’ ότι φαίνεται με αυτοδυναμία, παρατηρείται μια πρωτοφανής αναντιστοιχία. Ο οργανωμένος κόσμος του κόμματος (αλλά και της νεολαίας του) είναι ελάχιστος σε σχέση με τα ήδη καταγεγραμμένα εκλογικά ποσοστά του. Ούτε, φυσικά, το ΠΑΣΟΚ, ούτε καν η ΝΔ στις καλές τους πολιτικές φάσεις δεν είχαν σημειώσει τέτοια αναντιστοιχία. Ούτε καν το ΚΚΕ Εσωτερικού, ένα κόμμα μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας ήταν σε τέτοια κατάσταση. Αντίθετα, το έβρισκες παντού ως οργανωμένη δύναμη. Στις συνοικίες, στα χωριά, στους εργασιακούς χώρους, όπου τα μέλη του έπαιρναν πρωτοβουλίες δημιουργίας συνδικαλιστικών παρατάξεων ταξικών, αγωνιστικών και αυτόνομων. Τα μέλη, μέσω των οργανώσεών του, συντηρούσαν και εν πολλοίς διόρθωναν τη γραμμή του, τροφοδοτώντας με κοινωνικό οξυγόνο το κόμμα και την πολιτική του παρουσία.
Σήμερα, οι λίαν ισχνές σε μέλη οργανώσεις του στην καλύτερη περίπτωση χρησιμοποιούνται ως εκλογικό εργαλείο ή για να μεταφέρουν προς την κοινωνία πολιτικές πρωτοβουλίες που εκπορεύονται κεντρικά, όπως για τον ΕΝΦΙΑ ή τις παραλίες. Ως εκ τούτου, δεν ανοίγονται στο κοινωνικό γίγνεσθαι ως κύτταρα ενός πολιτικού οργανισμού ούτε στην εφαρμοστέα πολιτική, ούτε, ως συνέπεια του πρώτου στο άνοιγμα για τη στρατολόγηση μελών (προφανώς με προσοχή για να μη γίνουν πλυντήρια). Το φαινόμενο, δηλαδή, του πολιτικού σκαντζόχοιρου.

Κακές επιδόσεις στις αυτοδιοικητικές εκλογές

Οι άμεσες πολιτικές συνέπειες ήταν το πρόσφατο αποτέλεσμα των αυτοδιοικητικών εκλογών. Σχεδόν παντού, η εκλογική επίδοση των σχημάτων μας, που δημιουργήθηκαν στη συντριπτική τους πλειοψηφία τρεις – τέσσερις μήνες πριν το άνοιγμα της κάλπης, ήταν αποκαρδιωτική. Έχει ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι σε περιοχές όπου κατέγραψε στις ευρωεκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ τα υψηλότερα ποσοστά του, είχαμε τα χειρότερα αυτοδιοικητικά αποτελέσματα.
Εδώ βέβαια να τονιστεί ότι η κεντρική γραμμή του κόμματος ήταν προβληματική, όπως συνοψίστηκε από τα συνθήματα «τρεις κάλπες μια επιλογή» ή το «Στις 25 ψηφίζουμε, στις 26 φεύγουν». Γραμμή που έπασχε πολιτικά, αλλά και δημιουργούσε ιδεολογική οπισθοδρόμηση, θεωρώντας ότι οι δημοτικές κινήσεις που στηρίζουμε δεν είναι αυτόνομες, αλλά κομματικό γρανάζι. Είναι προφανείς οι ευθύνες του κέντρου για την καταστροφική καθυστέρηση των επιλογών στους δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης. Η ΚΕ πρέπει να δεσμευτεί ότι θα αποφασίζει για τις αυτοδιοικητικές κινήσεις που θα στηριχθούν, τουλάχιστον δύο χρόνια πριν τις εκλογές. Αλλά και μετά το αποτέλεσμα δεν συζητήθηκε κεντρικά, ούτε, ως συνέπεια, ζητήθηκε από τις οργανώσεις να εκτιμήσουν το συνολικό και τα τοπικά αποτελέσματα. Έτσι, για πολλές οργανώσεις οι εκλογές αυτές ήταν σαν να μην υπήρξαν σε συλλογικό επίπεδο.

Να κτυπηθεί ο παραγοντισμός

Συναφές θέμα είναι ο παραγοντισμός και η εξ αυτού σύγκρουση στελεχών, όπου πολλές φορές ανοίγονται πολιτικά ζητήματα, περισσότερο προσχηματικά, παρά ως σύγκρουση πολιτικού διακυβεύματος.
Αλληλοεπηρεαζόμενο ζήτημα είναι η αυτονόμηση και ο παραγοντισμός υποψηφίων βουλευτών, όπως έγινε και στις εκλογές του 2012. Επειδή το δέλεαρ είναι μεγάλο, τώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ προχωρά ακάθεκτα για κυβέρνηση, αν δεν ληφθούν μέτρα θα δούμε καταστάσεις που θα ομοιάζουν με αυτές που έχουμε δει στα συστημικά κόμματα. Χρειάζεται επομένως να συνταχθεί από την Κ.Ε ένας κώδικας δεοντολογίας, ένα πλαίσιο δηλαδή αρχών και δεσμεύσεων για τους υποψήφιους και τους εκλεγμένους βουλευτές, που θα αφορά την προεκλογική εμφάνιση, τις δαπάνες, αλλά και τη βουλευτική δραστηριότητα.

«Γίνε το κόμμα στο χώρο σου»

Ιδιαίτερη σημασία έχει η οικονομική συνδρομή από τα μέλη και τους φίλους. Η Κ.Ε πρέπει να αποφασίσει την έναρξη οικονομικής εξόρμησης, γεγονός που θα ανακουφίσει το κόμμα από το οικονομικό στρίμωγμα, αλλά και ως πολιτική πράξη μεγάλης σημασίας για τα μέλη και για τον κόσμο που απευθυνόμαστε. Το παραπάνω σύνθημα, ουσιαστικά συμπύκνωνε τη ρήση του Γκράμσι «να αποτελέσει(η οργάνωση) ένα θαυμαστό σχολείο πολιτικής και διοικητικής εμπειρίας, πλαισιώνοντας τις μάζες..» Ο Γκράμσι δεν θεώρησε μόνο την εσωκομματική δημοκρατία ως απαραίτητη λειτουργία, αλλά και για την ενοποίηση της ηγεσίας και της βάσης του κόμματος. Με άλλα λόγια, οι οργανώσεις πρέπει να γίνουν κύτταρα ενός δημοκρατικού κόμματος, που δε θα αναλύει μόνο, αλλά θα κρίνει τις αποφάσεις της ηγεσίας, θα παίρνει πρωτοβουλίες, δημιουργώντας μια αμφίδρομη, οριζόντια και κάθετη δημοκρατική και αποδοτική σχέση, πολλαπλά χρήσιμη και για τη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά και το κίνημα που βρίσκεται, δυστυχώς σε βαθιά ύφεση μπορεί να επηρεαστεί από πρωτοβουλίες της οργάνωσης, γενόμενη ο εμβρυουλκός της αναγέννησης τους.
Η απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ για περιφερειακές συνδιασκέψεις, σ’ όλη τη χώρα, με συμμετοχή κοινωνικών και επιστημονικών φορέων, είναι ευκαιρία να οργανωθεί σωστά, αποδοτικά, δυναμικά και αξιοποιήσιμα από τις οργανώσεις. Τέτοιες πρωτοβουλίες και άλλες που θα πάρουν οι οργανώσεις με φαντασία, ευρηματικότητα, με τις αξίες και τη στρατηγική μας θα οδηγήσουν το κόμμα μας στην κατάκτηση της ηγεμονίας ενοποιώντας τις κοινωνικές αντιθέσεις. Τελειώνοντας παραθέτω μια παράγραφο που έγραψε ο Άγγελος Ελεφάντης το 2008, αρκετά παλιά σε σχέση με τις καταιγιστικές εξελίξεις που μεσολάβησαν, αλλά διατηρεί πλήρως την επικαιρότητά του: «πρέπει αυτή τη λαϊκή διαθεσιμότητα που “ξεχύνεται” καταπάνω στο κόμμα να την οργανώσει, να δράσει για την πολιτικοποίησή της, να της αποδώσει προσίδιους ρόλους, να την καταστήσει ικανή να κερδίσει τη μεγάλη λαϊκή συναίνεση, να την εφοδιάσει με τις απελευθερωτικές ιδεολογίες και πρακτικές, που θα αγωνισθεί να ανασυγκροτήσει τη χειμαζόμενη πολλαπλώς χώρα μας. Kαι τη ζωή μας. Να κάνουμε όλοι “μια ευγενή χρήση της ζωής” μας».
*σύνθημα-αφίσα της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος
(Εφημερίδα Εποχή 20-10-2014)

Η ανολοκλήρωτη Άνοιξη της Ανανεωτικής Αριστεράς - Τα πρώτα χρόνια του ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ - ΡΗΓΑ ΦΕΡΑΙΟΥ

Του Μάκη ΜΠΑΛΑΟΥΡΑ

Δεν ανέμενα ότι το άρθρο μου στις “Συναντήσεις” τις ημέρες της επετείου της αποκατάστασης της Δημοκρατίας (24 Ιουλίου) με τον τίτλο “29 χρόνια αρκετά για τη μεταπολίτευση της Αριστεράς” θα συζητιόταν τόσο εκτεταμένα. Ακόμα και στην ιστοσελίδα του Indymedia υπήρξε διάλογος. Ανεξάρτητα από τις θετικές ή τις επικριτικές παρατηρήσεις, το γεγονός αυτό καθαυτό του ενδιαφέροντος για το τι έφταιξε για τη μη επικράτηση των ιδεών της ανανεωτικής Αριστεράς δείχνει ότι το κεφάλαιο ΚΚΕ Εσωτερικού και Ρήγα Φεραίου δεν ενδιαφέρει μόνο ιστορικούς και ιστοριοδίφες, αλλά είναι μια ανοιχτή πολιτική πρόκληση, συνδεδεμένη με την ύπαρξη και δράση της σημερινής ανανεωτικής Αριστεράς. Ο φίλος -διακεκριμένο παράδειγμα δημοσιογραφίας- Σοφιανός Χρυσοστομίδης, στην κυριακάτικη στήλη του “Ελεύθερα και απροκατάληπτα” της “Αυγής”, σε δύο συνεχόμενες Κυριακές, σχολίασε τις σκέψεις μου.

Τη δεύτερη (3 Αυγούστου) συμπεριέλαβε και αντιδράσεις του Λεωνίδα Κύρκου. Ο τελευταίος, αν και βρισκόμενος σε διακοπές, όπως όλοι οι μαχητές – πολιτικοί (ανεξάρτητα από τις απόψεις τους), δεν “αφήνει τίποτα να πέσει κάτω”. Ο Λ. Κύρκος, φυσικά, δεν συμφώνησε με την άποψή μου. Δήλωσε ότι, “αν υπήρχε κάποια ηγεσία που αναγνώριζε τον ρόλο των νέων ανθρώπων, αυτή ήταν η ηγεσία του ΚΚΕ Εσωτερικού, στην οποία μετείχαν, άλλωστε, νέοι άνθρωποι”.

Η μεταπολίτευση βρίσκει το ΚΚΕ Εσωτ. σε σχετικά καλή θέση. Παρά τις αμφιταλαντεύσεις και αμφισημίες του στην περίοδο Μαρκεζίνη – Πολυτεχνείου, η μεγάλη πλειοψηφία της νέας γενιάς (κυρίως της σπουδάζουσας) ήταν θετικά διακείμενη προς το ΚΚΕ Εσωτερικού. Ένα κόμμα που είχε τις πρωτοποριακές ιδέες του Ευρωκομουνισμού, αλλά είχε και ηγεσία και μηχανισμούς.

Η ηγεσία του ΚΚΕ Εσωτ. της μεταπολίτευσης ήταν σχεδόν απόλυτα η ίδια μ’ αυτήν της περιόδου της δικτατορίας. Ηγεσία όχι μόνο με αγωνιστικά φωτοστέφανα, αλλά και φωτοδότες των ιδεών της ανανέωσης. Σεβαστά πρόσωπα για όλους, ακόμα και για τους Λαμπράκηδες, που σαν Ρηγάδες βγήκαν και αυτοί από τις φυλακές με “πλούσιο βιογραφικό” βασανιστηρίων. Ποιος, ποιοι μπορούσαν να αμφισβητήσουν την καταξιωμένη ηγεσία; Ιδιαίτερα μάλιστα αυτοί που είχαν θητεύσει στην προδικτατορική ΕΔΑ και ΔΝΛ ήταν ήδη διαποτισμένοι από τη λενινιστική παράδοση της λειτουργίας του κόμματος.

Απουσιάζει η γενιά του αντιδικτατορικού κινήματος στα όργανα

Έτσι θα ήταν και φάνηκε ότι ήταν εξαιρετικά απίθανο η γενιά αυτή να διεκδικήσει να παίξει τον καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις. Βέβαια, αυτή είναι μια προσωπική μου άποψη, την οποία μπορούν να σχολιάσουν σύντροφοι όπως π.χ. οι Μπ. Θεοδωρίδης, Θαν. Αθανασίου, Π. Κλαυδιανός, Νικ. Σταματάκης, Δημ. Κωσταράκος, που ανεξάρτητα από πιθανές πολιτικές διαφορές τους, είχαν σημαντικές συμπτώσεις για την πορεία του κόμματος και της νεολαίας. Όμως, ανεξάρτητα από απόψεις, η πραγματικότητα μιλά από μόνη της. Στις τρεις πρώτες εκλογές για την ανάδειξη των -καθοριστικής σημασίας για τη φυσιογνωμία και την πορεία του κόμματος- Κεντρικών Επιτροπών, τα μέλη που εξελέγησαν απ’ αυτή τη γενιά κυμαίνονταν στα 3 με 5. Μάλιστα στο Πολιτικό Γραφείο -το πραγματικό όργανο εξουσίας- η παρουσία τους ήταν απελπιστικά ασήμαντη. Ένα ερώτημα που επίσης ανακύπτει είναι γιατί ένα πλήθος Ρηγάδων βγαίνοντας από τη φυλακή έκοψε τους οργανωτικούς δεσμούς με το μεταπολιτευτικό ΚΚΕ Εσωτ., ενώ αρκετοί άλλοι αποχώρησαν τους πρώτους μήνες. Να υπογραμμίσω, ιδιαίτερα, ότι η επόμενη γενιά, αυτή που ξεπήδησε μέσα από το μαζικό αντιδικτατορικό κίνημα, η γενιά του Πολυτεχνείου όπως τη λένε, δεν είχε καμιά παρουσία στα καθοδηγητικά όργανα του κόμματος.

Σε αντίθεση με το ΚΚΕ, που προφανώς επειδή είχε λύσει τα εσωτερικά του προβλήματα προώθησε σε καίρια πόστα τους λιγοστούς (συγκριτικά με τους Ρηγάδες) αγωνιστές των γενιών αυτών. Ένας από τους λόγους που το ΚΚΕ αντέστρεψε τους δυσμενέστατους γι’ αυτό συσχετισμούς ήταν κι ετούτος.

Η συντηρητική γραμμή της ΕΑΔΕ και η διάσπαση του Ρ.Φ

Δεδομένων, λοιπόν, όλων τούτων, δεν ήταν τυχαία ούτε η παραγωγή συντηρητικής γραμμής (ΕΑΔΕ) ούτε οι χειρισμοί που οδήγησαν στη διάσπαση του Ρ.Φ. και στη διαγραφή της μισής νεολαίας του (Πανελλαδική). Όχι μόνο με συναισθηματική φόρτιση ούτε φυσικά σαν βετεράνοι που αναπολούν τις ηρωικές μέρες της νιότης τους, ο Ρήγας και το ΚΚΕ Εσωτ. υπήρξαν ένα ανεπανάληπτο σχολείο πολιτικής σκέψης, αγωνιστικής δράσης και κουλτούρας. Αν χρειάζεται να αναφερθούμε στα πολλά αρνητικά του, είναι για να βγάλουμε συμπεράσματα για τη σημερινή κατάσταση της Ανανεωτικής Αριστεράς. Η οποία -παρά το γεγονός ότι φαίνεται ότι θα συνεργαστεί και στις εκλογές- βρίσκεται στα όρια της επιβίωσης. Όταν μάλιστα δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν γι’ αυτήν καλύτερες αντικειμενικές συνθήκες, όπως η φτώχεια, ο ιμπεριαλισμός, ο βιασμός του περιβάλλοντος, η παγκοσμιοποίηση.

από “Συναντήσεις” της ΑΥΓΗΣ

H πολιτική συγκυρία και το Τρίτο Ρεύμα

Του Μάκη Μπαλαούρα

Η Ανανεωτική Κομμουνιστική και Οικολογική Αριστερά (ΑΚΟΑ), που προέκυψε από μετασχηματισμό του ΚΚΕ Εσωτερικού-Ανανεωτική Αριστερά. Είναι ένας πολιτικός οργανισμός και όχι κόμμα, με την κλασική έννοια, όπως ήταν οι μήτρες από τις οποίες προήλθε. Αυτό αφετηριακά σημαίνει πως οι απαιτήσεις και οι αναγκαιότητες ύπαρξης και δράσεις της ΑΚΟΑ είναι διαφορετικές από αυτές των κομμάτων, όπως του ΚΚΕ Εσωτερικού. Επομένως δεν είναι ακρογωνιαίο στοιχείο της ύπαρξης της η συμμετοχή σε εκλογές, είτε αυτόνομα είτε συνεργαζόμενη μ’ άλλες δυνάμεις.

Τα αίτια της σύγκρουσης στο ΚΚΕ Εσωτερικού

Βέβαια, δεν πρέπει να αγνοηθεί πως υπάρχει μία πολιτική κληρονομιά και ψυχολογική φόρτιση του ενιαίου ΚΚΕ Εσωτερικού από τις εκλογικές διαδικασίες και τα αποτελέσματα τους. Θυμίζω την μεγάλη εσωτερική σύγκρουση στις εκλογές του 1981. Η μια τάση είδε τότε το τέλος του εγχειρήματος μας και εναγωνίως αναζητούσε, πάση θυσία, άλλα κομματικά στέγαστρα.

Η άλλη κατανόησε την εκλογική αποτυχία σαν απουσία δεσμών με την κοινωνία, πείθοντας για μία άλλη πορεία διαμόρφωσης όρων παρέμβασης στους καθημερινούς αγώνες, απορρίπτοντας την λογική της πολιτικής ρητορείας του εθνικού ακροατηρίου. Η τάση αυτή κέρδισε τη μάχη της ανασυγκρότησης του κόμματος, δημιουργώντας μαζικές προσβάσεις, αυτόνομο πολιτικό λόγο και εκπροσωπήσεις σε όλα τα επίπεδα πολιτικού και κοινωνικού ανταγωνισμού.

Το ΚΚΕ Εσωτερικού είχε αρχίσει να κερδίζει το στοίχημα της ανανεωτικής κομμουνιστικής Αριστεράς, η οποία θα κατίσχυε πλήρως και τελεσίδικα του ΚΚΕ, μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Δυστυχώς όμως μεσολάβησε η «μετεξέλιξη» του ΚΚΕ Εσωτερικού, η διάσπαση και το άλμα στο κενό.

Η ΑΚΟΑ και για δημιουργία του «τρίτου ρεύματος»

Η ΑΚΟΑ δημιουργήθηκε φιλοδοξώντας να συμβάλλει στην προώθηση της δημιουργίας του «τρίτου ρεύματος» αριστερής και οικολογικής αναφοράς. Φυσικά δεν χρειάζονται σε αυτό το άρθρο επιχειρήματα και αναλύσεις για την ανταγωνιστική μας στάση απέναντι στην σοσιαλδημοκρατία, ώστε να απορριφθεί αμέσως οποιαδήποτε ιδέα για εκλογική συνεργασία με το εγχώριο φορέα της, το ΠΑΣΟΚ (πολύ περισσότερο λόγω της οκταετούς εμπειρίας διακυβέρνησης του). Άλλωστε, κανείς δε θέτει τέτοιο ζήτημα.

Η αναπαλαίωση του πολιτικού λόγου του ΚΚΕ στο γνωστά τριτοδιεθνιστικά πρότυπα, η στρατηγική του και ο ιδιότυπος σεκταρισμός δεν αφήνει περιθώρια για εκλογική συνεργασία ακόμα κι αν σε πρώτη ανάγνωση παρουσιάζονται κάποιες πολιτικές συμπτώσεις. Αυτές είναι επιφανειακές.

Ο Συνασπισμός βιώνοντας την ήττα, βρίσκεται σε βαθιά κρίση, δέσμιος των απαιτήσεων των ΜΜΕ και των κυριάρχων απόψεων, απομακρύνεται από τις απαιτήσεις των εργαζομένων. Οι τάσεις στους κόλπους του διαμορφώνονται αλληλοσπαρασσόμενες. Η σοσιαλδημοκρατική με τις δύο μορφές της, αυτή του Φόρουμ κι αυτή του Μίμη Ανδρουλάκη. Σε αιωρούμενη πολιτική θέση- η οποία παίζει με τις βασικές τάσεις- είναι ηγετική ομάδα του Συνασπισμού, με πρόεδρο τη Μ. Δαμανάκη..

Η Αριστερή τάση του ΣΥΝ

Η Αριστερά του κόμματος αυτού βρίσκεται συνεχώς υπό διαμόρφωση. Με διαφορετικές κομματικές προελεύσεις, στήριζε μέχρι πρότινος την ηγετική ομάδα. Την τελευταία περίοδο προσπαθεί να διαμορφωθεί οργανωτικά και να αποσαφηνίσει άξονες πολιτικού λόγου. Σημειώνουμε βέβαια, πως οι πρώτες αναφορές της κεντρίζουν το ενδιαφέρον μας.

Η στρατηγική του Συνασπισμού, οι αναφορές και η εκπομπή του λόγου του σε βασικά ζητήματα της ελληνικής κοινωνίας και της ευρωπαϊκής ενοποίησης (οικονομική ανάπτυξη, Μάαστριχτ) βρίσκονται μακριά από τις δικές μας αντιλήψεις και αναζητήσεις.

Ο Συνασπισμός βιώνοντας την ήττα πέφτει στην αγκαλιά του ΠΑΣΟΚ

Στο κοινωνικό και κυρίως το συνδικαλιστικό– μια πλευρά που μας ενδιαφέρει σημαντικά, επειδή συζητούμε σαν αριστεροί- αντανακλάται πλήρως το πολιτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Ο Συνασπισμός στο κοινωνικό μετά την απόρριψη παλιών αυταπατών, αμήχανος από την ήττα, αδυνατεί να αρθρώσει ένα ριζοσπαστικό λόγο και σπρώχνεται σε συντηρητικές θέσεις, καταλήγοντας στη σιγουριά της αγκαλιάς της ΠΑΣΚΕ. Αισθάνονται πως δεν αντέχουν οι ώμοι τους την αυτονόμηση τους από τις αντιλήψεις περί «δημοκρατικών δυνάμεων» και του μορατόριουμ. Η αρχή της αυτονομίας του συνδικαλιστικού κινήματος από τα κόμματα έχει εκληφθεί σαν εγκατάλειψη των ιδεολογικών αναφορών με συνέπεια την διάλυση του συνεκτικού ιστού και το διαζύγιο με την ταξική πολιτική, με αποτέλεσμα την αυτονόμηση στελεχών του σε παραγοντική βάση, μακριά από τις ανάγκες του κινήματος…

Δε μπορεί, επομένως, να μας ενδιαφέρει εκλογικά ο σημερινός Συνασπισμός εν συνόλω. Αντίθετα, μας ενδιαφέρει η ενίσχυση και συνεργασία με τις αριστερές δυνάμεις του. Παρά τις ταλαντεύσεις, τις εσκεμμένες μη αποσαφηνίσεις, τις μεταξύ τους διαφορές και τα οργανωτικά λάθη τους που τους κατέστησαν εύκολη λεία στους μετρ των φραξιονισμών, τον διαπλοκών και του τακτικισμού.

Διάλογος – Δράση – Λίστα

Η στρατηγική της ΑΚΟΑ, επομένως, πρέπει να εκπορευθεί με ψυχραιμία, χωρίς ψυχολογικούς πειθαναγκασμός και αγωνίες επιβίωσης. Αντίθετα, οφείλουμε να υπηρετήσουμε με συνέπεια, δημιουργώντας τους απαραίτητους όρους.
Έτσι με τους σημερινούς συσχετισμούς και υπαρκτές πολιτικές δεν υπάρχουν προϋποθέσεις εκλογικής συνεργασίας στις βουλευτικές εκλογές. Για τις ευρωεκλογές τα στοιχεία διαφοροποιούνται καταρχάς. Οφείλουμε, όμως, από τώρα να επιδράσουμε αποφασιστικά στις εξελίξεις, ώστε να δημιουργηθούν οι όροι για το σχηματισμό μιας λίστας ριζοσπαστικής οικολογικής Αριστεράς. Οι πρωτοβουλίες και οι κινητικότητες που αναπτύσσονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορούν να γίνουν προνομιακός χώρος παρέμβασης για δυνάμεις σαν την ΑΚΟΑ.
Παράλληλα, όμως, με αυτές τις εξελίξεις πρέπει να κινηθούμε αναζητώντας διαδικασίες και κανάλια μόνιμου διαλόγου και δράσης στα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα σε όλη τη χώρα. Δε μας επιτρέπεται, όμως, να μείνουμε στις προθέσεις. Η «Κίνηση πολιτών ενάντια στο Μάαστριχτ» αποτελεί ένα αξιόλογο παράδειγμα συμπύκνωσης απόψεων και πρωτοβουλιών. Μια νέα κίνηση, η οποία θα δημιουργηθεί από πολίτες ευρύτερων αριστερών προελεύσεων που θα συσπειρώνονται, όχι μόνο εναντίον του Μάαστριχτ, αλλά που θα διεκδικούν ένα άλλο Μάαστριχτ, αυτό των εργαζομένων, των ευρωπαίων πολιτών, της οικολογίας, του αντιρατσισμού. Από εκεί μπορεί να προκύψει η εναλλακτική λίστα. Χωρίς βιασύνες, χωρίς ψυχαναγκασμούς και άγχος. Άλλωστε, στα επόμενα τρία χρόνια, θα γίνουν πολλές εκλογικές αναμετρήσεις, θα αλλάξουν οι συσχετισμοί και οι απολυτότητες.
Αριστεροί (ζαλισμένοι, βέβαια) υπάρχουν. Αριστερές υπάρχουν.

Η Αριστερά είναι το ζητούμενο…

Πηγή: Η Εποχή 18/7/1993

Τρίτο (11ο) συνέδριο του ΚΚΕ Εσωτερικού 1982. Ολόκληρη η ομιλία του Μάκη Μπαλαούρα

Το ΚΚΕ Εσωτερικού παρόλη την μέχρι τώρα προσφορά του δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των εργαζομένων και διένυσε μια φθίνουσα πορεία. Η ηγεσία του κόμματος δεν είχε συνειδητοποιήσει και κατανοήσει τη μεγάλη ιστορική σημασία της διάσπασης και την αναγκαιότητα της δημιουργίας ενός ανανεωτικού κομμουνιστικού κόμματος.

Ένα που διακρίνεται από τις ιδεολογικές και πολιτικές ταλαντεύσεις προς το δογματικό ΚΚΕ και τις χώρες του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού.

Από τις πολιτικές του επιλογές που σηματοδότησαν το κόμμα σαν δεξιά απόκλιση του κομμουνιστικού κινήματος, από τις εσωτερικές και οργανωτικές του λειτουργίες που θα επέτρεπαν την ενεργή και δημιουργική συμμετοχή των μελών του.

Στις νέες συνθήκες διαγράφεται δυνατότητα να παίξουμε πρωταγωνιστικό ρόλο αρκεί να εκπληρωθούν οι εξής προϋποθέσεις:

1. βαθιά ανανέωση της ηγεσίας χωρίς όμως οργανωτικούς αποκλεισμούς που θα συμβάλλει στο ξεπέρασμα των παραπάνω προβλημάτων
2. αυτόνομη χάραξη της στρατηγικής και πρακτικής μας και συγκεκριμένη προσφορά των αναγκαίων διαρθρωτικών αλλαγών ώστε να συσπειρώσουν ένα ευρύτερο μπλοκ κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων

«ΑΥΓΗ»

Ομιλία Μάκη Μπαλαούρα στο 3ο (11ου) Συνέδριο του ΚΚΕ Εσωτερικού, Μάιος 1982

Σύντροφοι, έχω την ατυχία να διαδέχομαι λίγο πριν τον σύντροφο Ελευθερίου, που τον θυμάμαι από τα γραπτά του στην δικτατορική ΚΟΜΕΠ και πραγματικά με βρίσκει σύμφωνοι όλη η τοποθέτησή του. Ταυτόχρονα, έχω και την ατυχία να μην μπορώ να μεταφέρω τους προβληματισμούς της Κοινής Ωφέλειας όπου ανήκω, τράπεζες-κοινής ωφέλειας, γιατί πολλά από αυτά είπε ο προηγούμενος σύντροφος.

Γιατί η φθίνουσα πορεία του ΚΚΕ Εσωτερικού

Το αποτέλεσμα των εκλογών και ο νέος συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων σε συνδυασμό με την οδυνηρή αλλά όχι και απρόσμενη επαναβεβαίωση της συνεχής φθίνουσας πορείας του ΚΚΕ Εσωτερικού αναδεικνύουν το πρόβλημα. Πώς ένα Ανανεωτικό Κομμουνιστικό Κόμμα, με όλη τη σημασία που μπορεί να δώσουμε σε αυτές τις τρεις λέξεις, συνεχώς θα διευρύνει τους οργανωτικούς του δεσμούς με τους εργαζόμενους, αναλύοντας την ελληνική κοινωνία και παρουσιάζοντας τη στρατηγική και την απορρέουσα από αυτή τακτική του για τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό. Αναμφισβήτητο γεγονός παραμένει όμως πως το ΚΚΕ Εσωτερικού πολύ απέχει στο να αποτελεί την πολιτική εκείνη η δύναμη που συμβάλλει στην πορεία για τον σοσιαλισμό, μα ούτε ακόμα και στις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις.

Παρ' όλα αυτά παραμένει επίσης σαν γεγονός ότι η ανάγκη για ένα τέτοιο κόμμα προϋποθέτει για ιστορικούς λόγους την ύπαρξη και το δυνάμωμα του ΚΚΕ Εσωτερικού αρκεί όμως έγκαιρα αρχής γενομένης σε αυτό το συνέδριο να αρχίσει να ξεπερνά τις ιδεολογικές του ασάφειες, τους πολιτικούς του ακροβατισμούς και τους οργανωτικούς γραφειοκρατισμούς και αποκλεισμούς. Πολλοί προσβλέπουν τούτο το συνέδριο να γίνει η αρχή που μπορεί να μας βγάλει από το τέλμα και να δώσει τη δυνατότητα ανάκαμψης του ΚΚΕ Εσωτερικού. Έρχονται όμως οι θέσεις της Κεντρικής Επιτροπής να συμβάλλουν ακόμα παραπέρα στην σύγχυση, τον αποπροσανατολισμό και συνακόλουθα στην απογοήτευση.

Πρόκειται για τα συνηθισμένα καλουπιασμένα κείμενα της Κεντρικής Επιτροπής που μιλούν με το γνωστό επίπεδο τρόπο για τα πάντα και ο μόνος νεωτερισμός είναι η αποσπασματική συρραφή των κατά καιρούς εκφρασμένων απόψεων της μειοψηφίας. Γεγονός σημαντικό βέβαια αυτό καθαυτό εάν γνωρίζει κανείς τις καταστάσεις που διαμόρφωσαν την ιστορική πορεία του κόμματος. Με άλλα λόγια οι θέσεις δεν αναδεικνύουν, δεν ιεραρχούν ούτε εμβαθύνουν στα κεντρικά ζητήματα.

Πράγμα που απαιτεί την καθαρή αυτοκριτική και την γενναία ανάληψη ευθυνών που δεν είναι όμως συνηθισμένο φαινόμενο στον κόμμα μας. Το σημαντικότερο όμως από όλα είναι ότι οι θέσεις προδιαγράφουν με τον τρόπο αυτό ένα παρόμοιο πλαίσιο του διαλόγου όπως φαίνεται ήδη από την Αυγή και από τις άλλες προσυνεδριακές διαδικασίες. Εδώ πρέπει να σημειωθεί το απαράδεχτο γεγονός ότι ενώ οι θέσεις καταψηφίστηκαν λόγω της ατολμίας και του επίπεδου τρόπου που βάζουν τα προβλήματα η εισήγηση του συντρόφου Γραμματέα αντί να εμβαθύνει τα σημεία αυτά τα ισοπεδώνει μέχρι την τέλεια εξαφάνιση τους παραχαράζοντας τη θέληση των μελών του κόμματος όπως προέκυψε από τις προσυνεδριακές διαδικασίες.

Αυτομαστίγωμα ή ζωτική ανάγκη η εξήγηση της φθίνουσας πορείας του ΚΚΕ Εσωτερικού. Σε αρκετά μέλη του κόμματος δεν έχει συνειδητοποιηθεί ο βαθμός της φθίνουσας πορείας στη δεκατετράχρονη ιστορία του κόμματος. Και για να ξανα-αισθανθούμε το μέγεθος της φθίνουσας κλίμακας αρκεί να κάνουμε μια μικρή αναδρομή της δύναμής μας από τον καιρό της δικτατορίας- γνωστά πράγματα δε τα λέω.

Δεν αναλύονται οι αιτίες που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση

Ακόμα χειρότερα όμως δεν έχουν γίνει κοινή συνείδηση οι αιτίες που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση. Δικαιολογημένα άλλωστε αφού ποτέ δεν έχει γίνει σοβαρή ιστορική και πολιτική μελέτη αυτής της εξέλιξης. Πότε οι συνθήκες της παρανομίας, πότε η ευφορία της μεταπολίτευσης, πότε η δήθεν αναγκαία σύμπνοια μετά τις διαδοχικές εκλογικές ήττες, πότε η κομματική πόλωση ήταν οι αιτίες, αλλά κυρίως οι προφάσεις για την αποφυγή της. Και σήμερα για μια ακόμα φορά προβάλλονται ορισμένοι, τάχα σπουδαίοι λόγοι, για την αποφυγή αυτής της πολιτικής ανάλυσης, από συντρόφους που είτε καλοπροαίρετα είτε όχι ψιθυρίζουν ή διαλαλούν τη μη αναγκαιότητα αυτής της γνώσης, προβάλλοντας διάφορα επιχειρήματα όπως ότι αυτά είναι παρελθοντολογία ή ας αφήσουμε τι έγινε μέχρι τώρα και να δούμε το σήμερα ή ας αφήσουμε τη λαθολογία και το αυτομαστίγωμα, η κατάστασή μας δεν το επιτρέπει.

Η λογική όμως αυτή σύντροφοι είναι αντιιστορική και αντιμαρξιστική, γιατί πώς είναι δυνατό να βγάλουμε συμπεράσματα για το παρόν και το μέλλον του ΚΚΕ Εσωτερικού εάν δεν εντοπίσουμε το που οφείλονται οι επιτυχίες και οι καθυστερήσεις μας. Ποιες από τις ιδεολογικοπολιτικές μας επιλογές θα πρέπει να αναδειχτούν και ποιες θα πρέπει να εγκαταλειφθούν. Ποιο οργανωτικό μοντέλο θα πρέπει να ακολουθηθεί για να ξεφύγουν οι οργανώσεις μας από την γραφειοκρατική αμορφία τους.

Αναγκαία η αυτοκριτική και σκληρή κριτική προς όλους

Πιο πέρα από την θεωρητική αναγκαιότητα της ιστορικής γνώσης, η πρακτική των κλασικών της ιδεολογίας μας διδάσκει ότι ακόμα και στις επαναστατικές συνθήκες είτε της Κομούνας των Παρισίων είτε της Ρώσικης Επανάστασης δεν σταμάτησαν να κάνουν αυτοκριτική και σκληρή κριτική για όλα και προς όλους. Η λογική αυτή είναι ταυτόχρονα και αντιανανεωτική γιατί μας θυμίζει τα σταλινικού τύπου κόμματα που αποφεύγουν να εντοπίσουν τα αίτια των καθυστερήσεων, αλλά απλά φορτώνουν τις καθυστερήσεις σε μερικά στελέχη που δεν εφάρμοσαν τη, δήθεν, σωστή γραμμή. Αυτή η λογική είναι, σύντροφοι, που οδήγησε το κόμμα να μην αποκτήσει τη συλλογική του συνείδηση.

Για την ιστορική του πορεία με επακόλουθο αφενός να ταλανίζει το κόμμα στις ΚΟΒ, στα συνέδρια η τυφλή αναζήτηση των αιτιών της φθίνουσας πορείας και αφετέρου να μην μπορεί να ξεχωρίσει το αναπόφευκτο της αντικειμενικής πραγματικότητας από τις υποκειμενικές αδυναμίες, πράγμα που βολεύει άλλωστε αυτούς που είναι υπεύθυνοι για αυτή την πορεία. Ιδεολογικές, πολιτικές και οργανωτικές επιλογές ως αξεχώριστες συνιστώσες της φυσιογνωμίας του κόμματος. Ορισμένοι σύντροφοι είτε καλοπροαίρετα είτε για άλλους λόγους καταλήγουν στις σοφιστείες, πιθανό για να αποσείσουν από πάνω τις συγκεκριμένες ευθύνες, ερμηνεύοντας την κατάσταση στο κόμμα ως αποτέλεσμα της μη εργατικότητας, της αδράνειας, της αναποτελεσματικότητας των μελών μας, ή ακόμα ότι ασχολούμαστε μόνο με τη φύση των, δήθεν, σοσιαλιστικών χωρών.

Οι ιδεολογικές και πολιτικές μας επιλογές με μαρξιστική ανάλυση

Στην καλύτερη περίπτωση προσπαθούν να αναλύσουν τη συνολική οργανωτική κατάσταση, κάνοντας κριτική για τη μη οργανική σύνδεση του κόμματος με την εργατική τάξη και το μαζικό κίνημα, παίρνοντας όμως σαν σωστές τις ιδεολογικές και πολιτικές μας επιλογές. Παραδείγματος χάριν ο σύντροφος Στάβερης και ο σύντροφος Κύρκος σήμερα. Αλλά από ποια όμως μαρξιστική θέση προκύπτει κάτι τέτοιο που απολυτοποιεί και αναδεικνύει σαν κύριο το οργανωτικό πρόβλημα;

Εμείς, οι μαρξιστές, λέμε ότι είμαστε υπερήφανοι να ισχυριζόμαστε ότι η θεωρία μας πηγάζει από την επιστημονική ανάλυση της ταξικής κοινωνίας. Είμαστε πεισμένοι για την ορθότητα αυτής της αρχής και τι σχέση έχει αυτή η μαρξιστική αντίληψη με τη μεταφυσική διάσπαση της θεωρίας και της πράξης, με το ξεχώρισμα των βασικών στοιχείων που αποτελούν σε διαλεκτική ενότητα τη φυσιογνωμία ενός κόμματος, δηλαδή τις ιδεολογικές, τις πολιτικές και οργανωτικές του επιλογές;

Παρεμβάσεις του Προεδρείου: «Σύντροφε, έχεις δύο λεπτά ακόμη».

Εδώ πρέπει να δηλωθεί, γιατί ειπώθηκε πως όλοι, πιστεύω εδώ μέσα, δεν αρνούνται ούτε το ρόλο του εργατικού κινήματος, ούτε αρνούνται την ύπαρξη του κόμματος. Πολλές φορές ισχυριζόμαστε, σωστά, ότι είμαστε κόμμα που κάνει τις πιο προωθημένες γενικές επιλογές από τα άλλα κόμματα. Το ζήτημα όμως δεν είναι εκεί.

Άλλωστε δεν είναι και δύσκολο πράγμα μια ομάδα ενωμένων με γνώσεις των ζητημάτων του διεθνούς και ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος και χωρίς εξαρτήσεις να κάνει σημαντικές και προωθημένες αναλύσεις. Χωρίς πρόθεση όμως να μηδενιστεί η προσφορά του ΚΚΕ Εσωτερικού πρέπει να ξεφύγουμε από το πρόβλημα των γενικών θεωρητικών διακηρύξεων μας, που άλλωστε μας έχουν κάνει συμπαθητικά άτομα στον ελληνικό λαό και να δούμε τα πράγματα συγκεκριμένα. Οι ιδεολογικές επιλογές του κόμματος είναι ειδοποιός διαφορά με το ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ. Είναι αυτές που έδωσαν αυτήν την ιδιάζουσα φυσιογνωμία μας.

Η ανάδειξη όμως των επιλογών αυτών δεν προήρθε από μια ταξική ανάλυση της ελληνικής κοινωνίας σε συνδυασμό με τις θεωρητικές επεξεργασίες άλλων κομμουνιστικών κομμάτων. Αλλά αντίθετα προέκυψαν κυρίως από μια μηχανιστική και άκριτη μεταφορά ευρωκομμουνιστικών επεξεργασιών και ιδίως του Ιταλικού ΚΚ.

Πολιτική του Εθνικού Ακροατήριου και όχι ταξικής συνείδησης

Το φαινόμενο αυτό διαπέρασε ολοκληρωτικά την πολιτική σκέψη της ηγεσίας με αποτέλεσμα να δομηθεί το κόμμα ολόκληρο από μια μη ταξική συνείδηση. Από τη μη συνείδηση της αναγκαιότητας επαναστατικού ανανεωτικού φορέα. Αλλά αντίθετα διαποτίστηκε από τη γενική διακηρυξιακή πολιτική, την πολιτική των κορυφών, την πολιτική του εθνικού ακροατήριου με τραγικές συνέπειες στην ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική φυσιογνωμία μας.

Πρώτον, στη γραμμή μας, που προκύπτει χωρίς να παίρνει υπόψη τη ταξική πάλη και τη στρατηγική της άρχουσας τάξης. Παραδείγματος χάριν, η πρόταση κοινού ψηφοδελτίου από Νέα Δημοκρατία μέχρι το ΚΚΕ Εσ. Η ΕΑΔΕ, η ΑΣΔΗΣ, όπως άλλωστε προέκυψαν τους Στόχους του Έθνους.

Δεύτερον, την υποτίμηση του ιστορικού και μοναδικού γεγονότος της διάσπασης σε βαθμό που δημιουργήθηκαν εντυπώσεις στο λαό και στα μέλη μας για μικροδιαφορές και αυταπάτες για συγκολλήσεις συμμετοχικές.

Παρεμβάσεις του Προεδρείου: Είσαι και μέλος του Προεδρείου, βοήθησε σε παρακαλώ. Λοιπόν, έχει ακόμη πέντε σελίδες ο σύντροφος. Προσπάθησε να τα μαζέψεις, να τελειώσει σε ένα λεπτό.

Τρίτον, η συγκρότηση οργανώσεων με κύριο προσανατολισμό τη δημιουργία εκλογικού μηχανισμού με αποτέλεσμα τη δημιουργία πλαδαρών και άμορφων οργανώσεων χωρίς αντικείμενο σοβαρής απασχόλησης και ταυτόχρονα παρουσίαση ενός ιδιότυπου φαινόμενου στη λειτουργία του κόμματος που χαρακτηρίζεται από φιλελευθερισμό στη βάση και γραφειοκρατία στην κορυφή, κάτι που άλλη φορά το είπα σταλινοφιλελευθερισμό.

Παρόλα αυτά, αλλά μερικοί σύντροφοι βάζουν το ερώτημα σαν ερώτημα το ευφυολόγημα: Γιατί μετά την αλλαγή της γραμμής μας από το δεύτερο συνέδριο δεν έγινε η ανάκαμψη;

Γιατί, σύντροφοι, η κάποια διαφοροποίηση που όντως έγινε προήλθε κάτω από την πίεση των πραγμάτων χωρίς καμιά συγκεκριμένη πολιτική ανάλυση δηλαδή οπορτουνιστικά και ταυτόχρονα ο δοσμένος σταλινοφιλελευθερισμός της οργάνωσης και ταξικής συνείδησης των μελών μας θέλει πολύ καιρό και πολλή δουλειά, ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική για να αλλάξει.