ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΣ ΠΑΛΙ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Να μετατρέψει η Αριστερά την εθνική σε κοινωνική σύγκρουση 

Τον Δεκέμβριο του 2003 γράφαμε ότι «η “Εποχή” από τις πρώτες μέρες της κυκλοφορίας της εδώ και 13 χρόνια έχει ασχοληθεί σε βάθος με το Κυπριακό παρουσιάζοντας τις θέσεις και των δύο κοινοτήτων. Δείξαμε ότι στην Κύπρο ζουν και Τουρκοκύπριοι. Η εφημερίδα μας έχει πάρει συνεντεύξεις και φιλοξενήσει άρθρα από κεντρικά πολιτικά πρόσωπα( Βασιλείου, Παπαδόπουλου, Χριστόφια,Ταλάτ, Ιζκάν, Λεβέντ και από τους επικεφαλής των μεγαλύτερων εργατικών συνομοσπονδιών και από τις δύο κοινότητες. Το 1999 στο Φεστιβάλ της Εποχής και αργότερα, το 2003, σε ειδική εκδήλωση συζητήθηκε το Κυπριακό με ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους. Υπερηφανευόμαστε λοιπόν γιατί ασχοληθήκαμε με το σημαντικό αυτό ζήτημα, όταν τα άλλα ΜΜΕ αγνοούσαν τι γίνεται στο νησί και κυρίως στην τουρκοκυπριακή πλευρά».

Λίγο αργότερα γράφαμε: «Σήμερα υπάρχουν τρεις λύσεις.

• Η πρώτη να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν, δηλαδή η de facto διχοτόμηση, αναμένοντας καλύτερες μέρες, οι οποίες δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα έρθουν, όπως δεν ήρθαν τα προηγούμενα 28 χρόνια, που οι συνθήκες ήσαν καλύτερες.
• Η δεύτερη, να επιβληθεί και de jure διχοτόμηση. Αυτή η λύση θα ‘ταν ίσως ενδιαφέρουσα, αν πίσω από τη γκριζοπράσινη διαχωριστική γραμμή δεν υπήρχαν 45.000 ετοιμοπόλεμοι στρατιώτες με προηγμένο οπλισμό, που θα δημιουργούν συνθήκες ανασφάλειας στους κατοίκους του νησιού και ιδίως στους Ελληνοκύπριους…
• Είμαστε υπέρ της επίλυσης και για έναν επιπλέον – σημαντικότατο – λόγο. Το ότι όλοι οι Τουρκοκύπριοι, αψηφώντας τα τανκ και τον αυταρχισμό, βγήκαν στους δρόμους ζητώντας την επανένωση του νησιού. Και εμείς, ως αριστεροί, δεν πρέπει να μην πάρουμε σοβαρά υπ’ όψιν το γεγονός αυτό, όταν μάλιστα ενισχύεται και από παρόμοιες πρωτοβουλίες των Ελληνοκυπρίων».

Δυσμενέστερη η κατάσταση σήμερα

Μετά από 10 χρόνια το σκηνικό έχει διαφοροποιηθεί αισθητά:

1. Το τότε κίνημα των Τουρκοκυπρίων, εναντίον του καθεστώτος και των τουρκικών στρατευμάτων, δεν υπάρχει πια. Ένα κίνημα με πολλές πλευρές. Κοινωνικές, συνδικαλιστικές, πολιτιστικές, πολιτικές, όπως εκφραζόταν με απεργίες, διαδηλώσεις, καταλήψεις, αρθρογραφία. Τα φυσικά πρόσωπα και οι φορείς τους συνάντησαν την ωμή βία του τουρκικού στρατού και των φασιστών εγκληματιών, που έφτασαν τότε και σε απόπειρες δολοφονίας.
2. Σήμερα, επίσης, έχουν ατονήσει οι κοινές συνδικαλιστικές, πολιτικές και πολιτισμικές επαφές των δύο κοινοτήτων. Αντίθετα, έχει κυριαρχήσει η καχυποψία, κυρίως στους απλούς Τουρκοκύπριους.
3. Τότε, η κυβέρνηση του Τάσσου Παπαδόπουλου στηριζόταν στο ΑΚΕΛ, το οποίο, ενώ είχε θετική άποψη για το σχέδιο Ανάν, για αδιευκρίνιστους λόγους υπαναχώρησε την τελευταία στιγμή. Σήμερα, η κυβέρνηση Αναστασιάδη στηρίζεται στο ακραιφνές κόμμα της Δεξιάς, το ΔΗΣΥ.
4. Το 2004, η Δημοκρατία της Κύπρου βρισκόταν σε πλεονεκτικότερη θέση, δεδομένου ότι έμπαινε στο κλαμπ των ισχυρών της ΕΕ, γεγονός που εκμεταλλεύτηκε ο Τ. Παπαδόπουλος για να πει το «πατριωτικό» όχι, αφού πρώτα είχε συμφωνήσει, μαζί με όλη την πολιτική ηγεσία, με το σχέδιο Ανάν.
5. Τότε, η ευημερούσα ανώτερη και μεσαία αστική τάξη της ελληνοκυπριακής πλευράς του νησιού, έβλεπε με απέχθεια τη συνύπαρξη με τους φτωχούς Τουρκοκύπριους. «Δε θα δώσουμε τα ριάλια μας σ’ αυτούς», έλεγαν και έγραφαν περιφρονητικά. Σήμερα και οι δύο κοινότητες, με πρώτη την ελληνοκυπριακή, ζουν μια πρωτοφανή, μετά την εισβολή, οικονομική κρίση, που μόνο την εκτίναξη του δείκτη της ανεργίας να δει κανείς (από το 6% πριν τη κρίση στο 19%και στο 38,8% στους νέους), τότε θα αντιληφθεί την παράλληλη πορεία φτωχοποίησης της Δημοκρατίας της Κύπρου και της Ελλάδας.
6. Το άνοιγμα των οδοφραγμάτων που ξεκίνησε επί Ντενκτάς, προκειμένου να προβληθεί ένα διαφορετικό πρόσωπο, επεκτάθηκε σε πολλά σημεία. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι, παρά τις διχαστικές κραυγές και από τις δύο πλευρές, δεν σημειώθηκε κανένα επεισόδιο, ούτε κατά την είσοδο ούτε κατά τη διαμονή.
7. Η κυβέρνηση Ερντογάν βρίσκεται στη δίνη μεγάλης πολιτικής κρίσης, σε αντίθεση με τότε, που ήταν ισχυρή και πολλά υποσχόμενη ηγεσία του πολιτικού ισλαμισμού. Μια από τις κορυφαίες κινήσεις της ήταν να θέσει εκτός παιχνιδιού τον άνθρωπο που έχαιρε τεράστιας εκτίμησης στο στρατιωτικό κατεστημένο, αυτόν που βαρυνόταν με άπειρες εθνικιστικές- διχαστικές κινήσεις για μισό αιώνα, τον Ντενκτάς, προωθώντας τον Ταλάτ, έναν αριστερό πολιτικό. Σήμερα, εξαιτίας του στριμώγματός του, δεν γνωρίζουμε πώς θα κινηθεί: προς τη διευκόλυνση μιας λύσης ή , το αντίθετο, για να πουλήσει πατριωτισμό;
8. Τέλος, και ίσως πιο σημαντικό για τη διεθνή σκακιέρα, όπως τη βλέπουν οι ΗΠΑ και η ΕΕ, είναι τα μεγάλα αποθέματα φυσικού αερίου που υπάρχουν στην κυπριακή ΑΟΖ. Το κόστος της μεταφοράς του, μαζί με το ισραηλινό, μέσω της Τουρκίας προς την Ευρώπη, μειώνεται κατά 60%-70% σε σχέση με το κόστος μέσω Αιγαίου και Ελλάδας. Αυτή η ανάγκη δημιουργεί αντιθετικές εκτιμήσεις. Από τη μια οι ΗΠΑ θα πιέσουν, στη γνωστή λογική τους, «λύση να υπάρξει και ό,τι νά ‘ναι, αρκεί να περάσει το αέριο άνετα και φθηνά». Από την άλλη όμως, αυτή την ανάγκη τους μπορεί να την εκμεταλλευτεί η πολιτική ηγεσία της Δημοκρατίας επισείοντας τον κίνδυνο τοπικής αναταραχής και αστάθειας.

Με ευχές δεν βάφονται (και τα τούρκικα) αυγά

Δεδομένων τούτων, η σημερινή πραγματικότητα φέρνει σε δυσμενέστερη θέση την ελληνοκυπριακή πλευρά απ’ ό,τι το 2004. Δεν είναι κάτι καινούργιο. Στο Κυπριακό η επόμενη φορά ήταν συνήθως χειρότερη από την προηγούμενη.
Το ερώτημα επομένως είναι απλό στη διατύπωσή του, δυσκολότατο βέβαια στην πρακτική απάντησή του: συμφέρει τους Κύπριους, Έλληνες και Τούρκους η επίλυσή του μέσω ενός έντιμου και προωθητικού συμβιβασμού για την εργατική τάξη του νησιού και για τις λαϊκές τάξεις;
Το κοινό ανακοινωθέν Αναστασιάδη-Ερόγλου για την έναρξη των διαπραγματεύσεων, παρά το γεγονός ότι είναι ένα κλικ πιο πίσω από το αντίστοιχο Χριστόφια-Ταλάτ, προσιδιάζει στις γενικές αρχές που είχαν συμφωνηθεί από την εποχή Κληρίδη-Ντενκτάς. Δηλαδή για διζωνική, διακοινοτική ομοσπονδία, με μια κυριαρχία, μια ιθαγένεια, μια διεθνή προσωπικότητα.
Εμείς, η Αριστερά της Ελλάδας μπορούμε να πούμε τη γνώμη μας, να θέσουμε προβληματισμούς. Σε κάθε περίπτωση όμως μακριά από τον άμβωνα του καθοδηγητή προς τους αριστερούς της Κύπρου σείοντας το ηρωικό φωτοστέφανο της πολλαπλής, μακρόχρονης αντίστασης.
Δεδομένης αυτής της αρχής, ας προβληματιστούμε χωρίς αναθέματα, αφορισμούς ή αντεστραμμένες εικόνες, όπως αυτές που ήδη παρουσιάστηκαν και από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Με πατριωτικό οίστρο γράφουν ότι πρέπει να αποτραπεί ο εποικισμός, ο οποίος όμως με τη σημερινή κατάσταση ολοένα αυξάνεται και νομιμοποιείται με τους συγγενικούς δεσμούς που δημιουργούνται με τους γηγενείς.
Πώς θα φύγει ο ολοένα ενισχυόμενος τούρκικος στρατός, που εκμεταλλεύεται τη σημερινή de facto διχοτόμηση. Με πόλεμο ή ευχέλαιο;
Ή μήπως να περιμένουμε καλύτερες μέρες, που οι ιμπεριαλιστές θα ηττηθούν και η Τουρκία θα κλονιστεί συθέμελα, αφήνοντας τους δικούς της «αδελφούς» στη μοίρα τους;

Η διαιώνιση της διχοτόμησης

Η σημερινή de facto διχοτόμηση θα οδηγήσει, αργά ή γρήγορα, με τη θέληση πια και των Τουρκοκύπριων,σε de jure. Το θέλουμε ως αριστεροί; Θέλουμε νομιμοποίηση της κατοχής εδαφών και περιουσιών; Θέλουμε μια διαχωριστική συνοριακή γραμμή 180 χιλιομέτρων; Αντέχουν οι Κύπριοι και στην από δω και στην από κει πλευρά αυτό;Αντέχουν τις υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες, που γνωρίζουμε πολύ καλά ποιοι τις πληρώνουν; Να υιοθετήσουμε και εμείς μια νέα «μεγάλη ιδέα»;
Όσες φορές, όχι μόνο στην Ελλάδα, η Αριστερά υποβάθμιζε το ταξικό στοιχείο, έβγαινε βαθιά και για μακρύ διάστημα ηττημένη. Γράφαμε πριν 10 χρόνια ότι καθήκον μας είναι να μετατρέψουμε τη σύγκρουση στην Κύπρο από εθνική σε ταξική. Στο κάτω κάτω της γραφής, οι Τουρκοκύπριοι αισθάνονται πολύ πιο κοντά με τους Ελληνοκύπριους, απ’ ό,τι με τους έποικους και τους τούρκους στρατιωτικούς.
Η οικονομική κρίση που βιώνουν και οι δύο πλευρές του νησιού, μπορεί να τις φέρει πάλι κοντά για μια νέα αρχή συνύπαρξης, συντροφικότητας, δημιουργίας, κοινωνικών κατακτήσεων, που με αμοιβαίους συμβιβασμούς θα πετάξει στο καλάθι της ιστορίας το μίσος, τον πόνο, το αίμα, που καλλιέργησαν οι ακραίες δυνάμεις του νησιού.

Του Μάκη Μπαλαούρα

Η Κύπρος μας έκανε σοφότερους Η απόφαση του Γιούρογκρουπ-Μαθήματα και για Ελλάδα

Του Μάκη Μπαλαούρα

Η απόφαση του Γιούρογκρουπ για την Κύπρο αποτελεί καμπή, ποιοτική, δηλαδή, αλλαγή της μέχρι πρότινος εφαρμοσμένης στρατηγικής. Μέχρι τώρα ίσχυαν πρόνοιες κοινοτικής αλληλεγγύης και κράτικής ενίσχυσης. Από δω και πέρα το βάρος της ανακεφαλαιοποίησης ή της σωτηρίας των τραπεζών μεταφέρεται, στους μετόχους, καταθέτες και κράτος.

Η Γερμανία επιβάλλει την ιδεολογική αντίληψή της για λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, που είναι η επιστροφή στη κλασική και παραδοσιακή μορφή, όπως υπήρξε πριν από τη δεκαετία του ’80.
Το πειραματόζωο, για πολλούς λόγους, έγινε το νησί. Μικρό κράτος και με ζωτικά προβλήματα λόγω της διχοτόμησής του, μεγάλος χρηματοπιστωτικός τομέας, 6 με 7 φορές παραπάνω από το ΑΕΠ. Για προπαγανδιστικές στοχεύσεις έβαλαν σαν σάλτσα το πλυντήριο βρώμικου χρήματος και το φορολογικό παράδεισο, πράγματα δήθεν προκλητικά στην ενάρετη ευρωζώνη και ΕΕ.
Προφανώς, υπήρξαν και άλλες επιδιώξεις, όπως γεωπολιτικές στην πυρακτούμενη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς, επίσης, τα κοιτάσματα φυσικού αερίου, η ρωσική παρουσία και η μεταφορά των κεφαλαίων σε ασφαλέστερες χώρες. Προς επιβολή των σχεδίων τους έδωσαν ακόμα μια σπρωξιά στο δημοκρατικό κεκτημένο, μη επιτρέποντας να εισαχθούν προς ψήφιση στην κυπριακή Βουλή οι αποφάσεις τους.

Διέλυσαν ένα κράτος

Τα αποτελέσματα της διάλυσης του τραπεζικού συστήματος και του Μνημονίου θα είναι πια τραγικά. Η ύφεση θα κυμανθεί μόνο για το πρώτο έτος στο ασύλληπτο 12%.

Να σημειωθεί ότι οι επιπτώσεις της ύφεσης θα επηρεάσουν την ελληνική οικονομία, αυξάνοντας, τουλάχιστον, κατά μία ποσοστιαία μονάδα την εγχώρια ύφεση. Δεν είναι αμελητέο να σημειωθεί ότι θα επηρεάσουν, όχι μόνο οικονομικά, και τις σχέσεις των δύο κοινοτήτων, δημιουργώντας άμεσα προβλήματα στους Τουρκοκύπριους, όταν αρκετές χιλιάδες απ’ αυτούς εργάζονται στον ελληνοκυπριακό τομέα. Ήδη στο τουρκοκυπριακό τμήμα άρχισε να εφαρμόζεται μνημόνιο με περικοπές και απολύσεις.

Τέλος, στο ζήτημα της επανένωσης οι πιέσεις, στην ευάλωτη, κατ’ αυτούς, ελληνοκυπριακή πλευρά θα είναι εξαιρετικά έντονες, με ζητούμενο σχέδιο επίλυσης τέτοιο, που το σχέδιο Ανάν θα φαντάζει αριστούργημα συμβίωσης των δύο λαών.

Το ΟΧΙ της Κύπρου στην τρομοκρατική απόφαση του Γιούρογκρουπ, ήταν συνέπεια της αυθόρμητης εξέγερσης της κοινωνίας, που βρήκε απροετοίμαστη την τρομαγμένη πολιτική ηγεσία.

Η τροϊκανή ελληνική κυβέρνηση, η οποία δεν στήριξε ούτε στο ελάχιστο την Κύπρο, πανηγύρισε για τη δεύτερη απόφαση του Γιούρογκρουπ, προκειμένου να αναδείξει «το μάταιο αγώνα ενός λαού απέναντι στις υπέρτερες δυνάμεις» που ηγεμονεύουν την ΕΕ. Την προστασία των 100.000 ευρώ –για όλους τους καταθέτες της ΕΕ– την κέρδισε όμως ο κυπριακός λαός. Στη φτωχοποίηση της κοινωνίας, μέσω της βίαιης διάλυσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, συνέβαλε η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση της Κύπρου, που στάθηκε ανίκανη και περιδεής για να διαχειριστεί το πρώτο και μεγάλο ΟΧΙ ενός λαού.

Έχουμε όπλα μεγάλης ισχύος

Η Αριστερά της Ευρώπης οφείλει να κεφαλαιοποιήσει αυτό το μεγάλο ΟΧΙ, που ανέδειξε το ενιαίο της υφής των προβλημάτων, είτε πρόκειται για το χρέος και τα ελλείμματα, είτε για το ισοζύγιο, είτε για το χρηματοπιστωτικό τομέα. Ζητήματα συστημικά, που την αντιμετώπισή τους, προς όφελος των εργαζομένων, μπορεί να τα διαχειριστεί μια κοινωνική και πολιτική συμμαχία των λαών της Ευρώπης, αρχίζοντας από τον Νότο και τελειώνοντας στη Φρανκφούρτη.

Το κυπριακό ανέδειξε και μια άλλη ανάγκη. Αυτή της προετοιμασίας εναλλακτικών σχεδίων, όπως το πώς θα αντιμετωπιστούν προβλήματα π.χ. ρευστότητας. Κυρίως, όμως, ενδυνάμωσε τη πεποίθηση της Αριστεράς, ότι μπορεί, μόνο μαζί με τα κινήματα και τους εργαζόμενους, να τα βγάλει πέρα με τα θηρία.

Η Κύπρος επαναβεβαίωσε ότι και μια χώρα, όσο μικρή και αν είναι, η αντίστασή της θα αποτελέσει παγκόσμιο συστημικό κίνδυνο. Προς επίρρωση αυτής της αντίληψης, έχουν ενδιαφέρον οι δηλώσεις, τις ημέρες της κρίσης, των επικεφαλής των δύο πιο ισχυρών οργάνων του παγκόσμιου καπιταλισμού. Του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Η κ. Λαγκάρντ δήλωσε ότι «η Κύπρος δεν είναι αμελητέα, είναι σημαντική και πιθανόν πηγή έκθεσης για όλη την Ευρώπη εξαιτίας της αλληλοεξάρτησης των συστημάτων». Στην ίδια ρότα κινήθηκε και η κ. Ιντραουάτι επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας, υποστήριξε; «Αν καταρρεύσει η Κύπρος η κρίση μπορεί να γίνει μεταδοτική και να απειλήσει άλλες ευάλωτες χώρες, ιδιαίτερα της Ευρώπης. Η παγκόσμια οικονομία δεν έχει πάλι την πολυτέλεια για μεγαλύτερη αστάθεια».

Ο ΣΥΡΙΖΑ σταθερός στη γραμμή του έχει μεγάλης ισχύος όπλα, που πρέπει να τα αναδείξει στον ελληνικό λαό. Η κατάρρευση, ακόμα και η απειλή της θα δημιουργήσει ένα εφιαλτικό ντόμινο κατάρρευσης της ευρωπαϊκής παγκόσμιας οικονομίας αρχίζοντας από την Ισπανία και Ιταλία εκτιναζόμενο σαν τσουνάμι σ’ όλο τον κόσμο.

Θυμίζουμε ότι το έγκυρο Ινστιτούτο Μπερτελσμάν, στο ενδεχόμενο πτώχευσης της Ελλάδας, υπολόγισε το παγκόσμιο κόστος στο ασύλληπτο ποσό των 17 τρισ.. Ως εκ τούτου, δεν είναι επιπόλαιες, και οι δημόσιες αντιδράσεις της Ρωσίας, της Κίνας, αλλά και των ΗΠΑ, στο ενδεχόμενο νέας παγκόσμιας κρίσης. Αυτοί φοβούνται το παγκόσμια βύθιση.

Θα αφήσουν τη Γερμανία και τους συνοδοιπόρους της, να πουν, ακόμα και αν το διανοούντο, «γαία πυρί μειχθήτω»;
Από την ΕΠΟΧΗ

Το πρώ­το με­γά­λο «ό­χι» στην τρόικα α­πό έ­να μι­κρό λαό

Το πρώτο και ισχυρό χαστούκι στους αρχιτέκτονες της πολιτικής που οδηγεί στην «παγίδα του χρέους», δηλαδή στο φαύλο κύκλο λιτότητα-ύφεση-ανεργία και κοινωνική εξαθλίωση, έδωσε η Κύπρος. Η στάση του κυπριακού λαού δημιούργησε πολιτικό και οικονομικό πανικό παγκοσμίως. Ταυτόχρονα, ενισχύει τις αντιστάσεις και αναπτερώνει τις ελπίδες των λαών της Ευρώπης, ιδίως του Νότου, ότι μπορούν να βαδίσουν σε δρόμο ανάπτυξης και δίκαιης κατανομής εισοδήματος.

Το κυπριακό «όχι» ανέδειξε και την πλήρη υποταγή των νεοφιλελεύθερων ηγετών, όπως του Σαμαρά που ηγήθηκε στην πίεση εισόδου και της Κύπρου στο κλαμπ των εξαθλιωμένων λαών.
Οι εξελίξεις στην Κύπρο, δικαιώνουν πλήρως τη στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ, ότι δηλαδή ένα κράτος, όσο μικρό και αν είναι, έχει μεγάλες δυνατότητες ανατροπής της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, λόγω της αλληλεξάρτησης των οικονομιών όχι μόνο της ζώνης του ευρώ, αλλά παγκοσμίως.

Το πρόβλημα από τις τράπεζες

Η τρόικα είχε βάλει στο στόχαστρο από νωρίς την Κύπρο. Από την περασμένη άνοιξη άρχισαν οι πρώτες κινήσεις της. Και αυτό παρά το γεγονός ότι τα δημοσιονομικά μεγέθη της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν είχαν κανένα πρόβλημα, αντίθετα με την Ελλάδα και άλλα κράτη του Νότου. Το (νέο) κυπριακό πρόβλημα έμοιαζε με το αντίστοιχο ιρλανδικό ή ισλανδικό.
Ο τομέας των υπηρεσιών ξεπερνά το 70% του ΑΕΠ. Ιδιαίτερα, ο χρηματοπιστωτικός τομέας υπερβαίνει κατά 7 φορές το μέγεθος του εγχώριου ΑΕΠ. Δεν είναι το μόνο κράτος στην ευρωζώνη που έχει τόσο υπερτροφικό αυτόν τον τομέα. Το Λουξεμβούργο, η Ιρλανδία ή η Μάλτα είναι κλασικά παραδείγματα. Τα προβλήματα άρχισαν με το περίφημο PSI, το κούρεμα των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου που είχαν φορτωθεί (κυρίως λόγω κερδοσκοπίας) οι κυπριακές τράπεζες, ιδίως η Τράπεζα Κύπρου και η Marfin, η σημερινή Λαϊκή Τράπεζα. Οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τις επιπτώσεις από το ελληνικό κούρεμα στο τεράστιο ποσό των 4,5 δισ. ευρώ. Απλώς να υπογραμμίσουμε την τεράστια ευθύνη της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που έκανε τα στραβά μάτια, αλλά και ευθύνες της τότε κυβέρνησης που δεν έπιασε τον ταύρο από τα κέρατα.
Από το περασμένο καλοκαίρι, ο πρόεδρος Χριστόφιας πήρε ορισμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες, προκειμένου να μη χειροτερεύσουν, κυρίως, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις, οι οποίες είχαν άμεση επιβάρυνση από το χρηματοπιστωτικό τομέα. Προς τούτο πέρασαν από την κυπριακή Βουλή 23 νόμοι, που εισήγαγαν και στο νησί λιτότητα, ήπιου ομολογουμένως, χαρακτήρα. Παρ’ όλα αυτά η τρόικα επέμενε φυλάγοντας την πλήρη εκδήλωση των προθέσεών της μετά τις προεδρικές εκλογές και την άρνηση Χριστόφια να συζητήσει μέτρα που οδηγούσαν στη μέγγενη των μνημονίων.

Η στρατηγική της τρόικας

Η τρόικα στόχευσε σε πολλές κατευθύνσεις στρατηγικού χαρακτήρα, όχι μόνο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα: α) Γεωπολιτική, με την έξοδο των ρώσικων κεφαλαίων και εταιρειών από το νησί και ως εκ τούτου τον αποκλεισμό οιασδήποτε ρώσικης παρουσίας στην ευαίσθητη και σήμερα φλεγόμενη, λόγω Συρίας, περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. β) Υποθήκευση, δηλαδή να βάλουν στο χέρι κοιτάσματα φυσικού αερίου, όχι μόνο την εκμετάλλευσή τους, αλλά και την (απρόσκοπτη) ροή προς την Κεντρική Ευρώπη. γ) Εξάλειψη της ρώσικης παρουσίας στο νησί, βάζοντας χέρι στις καταθέσεις (17-20 δισ.) που προφανώς θα αναζητήσουν άλλους προορισμούς π.χ. Λετονία, όπως λέγεται, που κυριαρχείται από γερμανικές τράπεζες.
Η απόφαση του Γιούρογκρουπ όμως προέβλεπε και τη φορολόγηση όλων των καταθέσεων από το πρώτο ευρώ. Ανεξάρτητα, από την εισήγηση της κυβέρνησης Αναστασιάδη για τη φορολόγηση όλων των καταθέσεων, που προφανώς κατατέθηκε για να μην εξοργίσει περισσότερο τους Ρώσους, δείχνοντας δίκαιη κατανομή των βαρών, το αποτέλεσμα ήταν για πρώτη φορά να παραβιαστεί κοινοτική οδηγία που προστάτευε τις καταθέσεις μέχρι 100.000 ευρώ. Κανείς δεν πιστεύει ότι η Γερμανία και οι υπόλοιπες ισχυρές χώρες παρασύρθηκαν από τον αδύναμο (σύντροφό τους) Αναστασιάδη. Προφανώς, στο βάθος της απόφασής τους ήταν η υπονόμευση της δέσμευσής τους για προστασία των καταθέσεων μέχρι 100.000 και σ’ άλλα κράτη που αντιμετωπίζουν χρηματοπιστωτικά ή και δημοσιονομικά προβλήματα. Άλλωστε, ο νέος πρόεδρος του Γιούρογκρουπ Νταισελμπλούμ το είπε ξεκάθαρα. Η απόφαση, μέχρι να το πάρει πίσω μετά το σάλο που προκλήθηκε, είπε ότι θα είναι μοντέλο και για άλλα κράτη…
Η κυβέρνηση Σαμαρά όχι μόνο στήριξε την εισήγηση Αναστασιάδη και την ακολουθούμενη απόφαση, μη αντιλαμβανόμενη τις ενδεχόμενες επιπτώσεις για την Ελλάδα, αλλά επέμενε πιεστικά για την ψήφισή της από την κυπριακή Βουλή.

Φόβοι για οικονομικό τσουνάμι

Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ο Σαμαράς και ο Αναστασιάδης, όπως συνηθίζουν, δεν έλαβαν υπόψη τους το ενδεχόμενο του λαϊκού ξεσηκωμού, για την περικοπή των καταθέσεών τους, κόποι μιας ζωής για πάρα πολλούς απ’ αυτούς, ούτε την οργή τους, αναλογιζόμενοι ότι έρχεται και εκεί η κοινωνική καταστροφή. Αυτό πιστοποιείται και από πρόσφατη δημοσκόπηση, όπου το 68% των Κυπρίων προτιμά την έξοδο από το ευρώ και από τα μνημόνια, ρίχνοντας μεγάλες ευθύνες, κυρίως στον Αναστασιάδη για τους χειρισμούς του.
Η αντίσταση των Κυπρίων δημιούργησε σοβαρές αναταράξεις στην ΕΕ αλλά και παγκοσμίως. Στην Παγκόσμια Τράπεζα, όπως και στο ΔΝΤ υπήρξαν έντονες αντιδράσεις, που πιο ενεργά εκφράστηκαν από τον εκπρόσωπο της Βραζιλίας. Η ίδια η Λαγκάρντ προέβη σε δήλωση, που δεν έτυχε όμως δημοσιότητας από τα κυρίαρχα ΜΜΕ. Δήλωσε ότι «αν για κάποιους είναι αμελητέα η Κύπρος, παρόλα αυτά είναι σημαντική και πιθανόν πηγή έκθεσης για όλη την Ευρώπη εξαιτίας της αλληλεξάρτησης των συστημάτων»!

Εναλλακτικές προτάσεις και η Ρωσία

Μέχρι το τελευταίο Eurogroup υπήρξαν εναλλακτικές προτάσεις που κατατέθηκαν από την κυβέρνηση και τα κυπριακά κόμματα για τη συγκέντρωση των 5,8 δισ. από την εσωτερική οικονομία της Κύπρου, προκειμένου να χορηγήσει το Γιούρογκρουπ τα υπόλοιπα 10 δισ., που θεωρείται ότι επίτηδες εκτοξεύτηκε υπερβολικά για λόγους εκβιασμού. Οι πολιτικές δυνάμεις του νησιού, μετά τις συγκλονιστικές λαϊκές αντιδράσεις, στράφηκαν την τελευταία στιγμή προς τη Ρωσία, εκτός του ΑΚΕΛ που είχε σταθερό προσανατολισμό εμβάθυνσης των σχέσεων με αυτή. Φαίνεται ότι η Ρωσία, που ενεργεί ως υπερδύναμη παίρνοντας υπόψη της όλους τους γεωπολιτικούς παράγοντες, ενοχλήθηκε και από την απόφαση του Γιούρογκρουπ, που ούτε καν την ενημέρωσε όπως άλλες φορές, αλλά και από τη στάση της κυπριακής κυβέρνησης, που την κατηγορεί ότι συνέργησε σε μέτρα που την θίγουν.
Δυνάμεις της ρωσικής κυβέρνησης, έστω και την τελευταία ώρα, συζητούσαν τη βοήθεια στην Κύπρο με ανταλλάγματα: σταθμό επεξεργασίας φυσικού αερίου στο Μαρί, την εκμετάλλευση ενός «οικοπέδου», από τα 12, φυσικού αερίου (ιταλικές εταιρείες έχουν πάρει μέχρι τώρα 3 οικόπεδα), ανεφοδιασμός του ναυτικού και της αεροπορίας τους και τη λίστα καταθετών για εξέταση φοροδιαφυγής (και ενδεχομένως πίεσης στους ολιγάρχες). Όμως, αυτές οι σχέσεις δεν οικοδομούνται την τελευταία στιγμή με μια υπερδύναμη η οποία έχει καλλιεργήσει ιδιαίτερους δεσμούς με την ΕΕ.

Εκβιασμοί αλά ελληνικά

Πριν καταλαγιάσει ο απόηχος του κυπριακού «όχι» άρχισαν οι πολυποίκιλοι εκβιασμοί. Παράγοντες της ΕΕ και της τρόικας τόνιζαν ότι η Κύπρος πρέπει να συνομιλεί μόνο με την ΕΕ, ότι οι τράπεζες θα καταρρεύσουν λόγω έλλειψης ρευστότητας και ως εκ τούτου θα εξαναγκαστεί η Κύπρος να βγει από το ευρώ. Σημειώνουμε ότι ο ευρωπαϊκός μηχανισμός παροχής ρευστότητας, ο ELA, ανακοίνωσε ότι σταματά τη ροή μετά τη Δευτέρα 25 Μαρτίου. Σε ένα επιθετικό κρεσέντο τα διεθνή και εγχώρια ΜΜΕ αναφέρονταν στην Κύπρο ως παράδειγμα σάπιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και πλυντηρίου ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, «ξεχνώντας» ότι στη κατάταξη των πλυντηρίων, από επίσημους διεθνείς οργανισμούς, Γερμανία και Ολλανδία είναι σε χειρότερη σειρά, απ’ ότι η Κύπρος..
Τέλος, τα ΜΜΕ του νησιού μετά το πρώτο πάγωμα, λόγω των λαϊκών αντιδράσεων, άρχισαν τη γνωστή τρομοκρατική επίθεσή τους. Δεν θα υπάρξουν φάρμακα, βενζίνη, συντάξεις κ.τ.λ. δηλαδή όσα ζήσαμε στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στις περασμένες εκλογές.

Οι λαοί έχουν μεγάλες δυνατότητες ανατροπής

Το κυπριακό ζήτημα είναι άκρως ενδιαφέρον από πολλές πλευρές και προς πολλές κατευθύνσεις. Το αρχικό «όχι» δημιούργησε νέα δεδομένα. Κατ΄ αρχάς έσωσε τις καταθέσεις κάτω από τις 100.000 ευρώ, υποχρεώνοντας το Γιούρογκρουπ, να πάρει πίσω, για πρώτη φορά την απόφαση του.

Η υποχώρηση της κυβέρνησης Αναστασιάδη, κάτω από ασφυκτικές πιέσεις και εκβιασμούς(μεταξύ των οποίων και της ελληνικής), οδηγεί την Κύπρο σε πιο βίαια κοινωνική καταστροφή απ’ ότι στην Ελλάδα. Το ΑΕΠ υπολογίζεται ότι σε δύο χρόνια θα πέσει 15%-18%! Το ΑΚΕΛ που έθετε ως ουσιώδη παράγοντα ότι σε κάθε περίπτωση δε πρέπει να μπει η Κύπρος σε μνημόνιο και στην καθοδήγηση της τρόικας, ζητά τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για να αποφασίσει ο κυπριακός λαός για τη συμφωνία Αναστασιάδη- Τρόικας.

Να, λοιπόν, που επανερχόμαστε στη στρατηγική επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ, ότι, δηλαδή, οι λαοί και τα κράτη έχουν μεγάλες δυνατότητες πίεσης προς μια άλλη ριζικά διαφορετική πορεία εξόδου από την κρίση. Μια κρίση δεν μπορεί να κλειστεί σε μια χώρα, αλλά υπάρχει δομική αλληλοσύνδεση που μπορεί να ταρακουνήσει όλο τον κόσμο, έστω κι αν προέρχεται από μια μικρή χώρα. Το κυπριακό παράδειγμα, πριν την υποταγή της κυπριακή κυβέρνησης, καλεί τους εργαζόμενους και τα κινήματα της Ευρώπης, κυρίως του Νότου, σε συστράτευση και ενεργή παρέμβαση.

Του Μάκη Μπαλαούρα*

* Το παραπάνω κείμενο στηρίχτηκε και στις επαφές αντιπροσωπείας του ΣΥΡΙΖΑ με πολιτικές δυνάμεις της Κύπρου που αποτελείτο από τους Γ. Δραγασάκη, Ρ. Δούρου, Κ. Ήσυχο και Μ. Μπαλαούρα.
Από την ΕΠΟΧΗ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ με τον Μουράτ Κανατλί / Murat Kanatlı Γ.Γ. ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΝΕΑ ΚΥΠΡΟΣ / YKP

Τη συνέντευξη πήρε για την εβδομαδιαία εφημερίδα “Η ΕΠΟΧΗ” ο Μάκης Μπαλαούρας

*Ποιες είναι οι σκέψεις σας για τις συζητήσεις που γίνονται μεταξύ Χριστόφια και Έρογλου μετά τις εκλογές στο βόρειο τμήμα της Κύπρου;

-Μέχρι το 2003 η Τουρκία χρησιμοποιούσε όλα της τα χαρτιά για να σταματήσει τις διαπραγματεύσεις, αλλά μετά το 2003 και με την έναρξη των συζητήσεων για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ ενεργούσε σαν να ήθελε να δώσει λύση στο πρόβλημα. Το 2005 που εκλέχθηκε ο Ταλάτ από τους Τουρκοκύπριους και για τα επόμενα 5 χρόνια διακυβέρνησης του δεν έγινε τίποτα ουσιαστικό. Ο Ταλάτ απλά καθόταν στο τραπέζι και συζητούσε χωρίς να αλλάξει κάτι δομικά.

*Ποια ήταν η στρατηγική του;

-Η στρατηγική του ακολουθούσε την στρατηγική της Τουρκίας. Ήθελε να χρησιμοποιεί το θέμα της Κύπρου ως όμηρο για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Γι’ αυτό και θέλει η πραγματική διαπραγμάτευση να γίνεται μεταξύ της Ευρώπης και της Τουρκίας. Η Τουρκία αν πραγματικά ήθελε- γιατί ο μισός πληθυσμός και συνάμα το μισό ποσοστό των ψηφοφόρων είναι οι έποικοι- να υποστηρίξει τον Ταλάτ στις εκλογές, ο Ταλάτ θα είχε επανεκλεγεί πολύ εύκολα. Όμως δεν το ήθελαν αυτό για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι ο Έρογλου είναι προτιμότερος για εκείνους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και ο δεύτερος λόγος είναι ότι τα τελευταία πέντε χρόνια το βαθύ κράτος της Τουρκίας συνεργαζόταν με τον Έρογλου.

*Στο θέμα της Κύπρου ισχύει αυτή η αντιπαράθεση μεταξύ Ερντογάν και βαθύ κράτους;

-Υπάρχει μια διένεξη μεταξύ τους αλλά όχι στο βαθμό της ρήξης. Βέβαια ο Ερντογάν προτιμούσε τον Ταλάτ γιατί μπορούσε να τον ελέγχει καλύτερα. Η Τουρκία είχε κερδίσει από το γεγονός ότι στο δημοψήφισμα οι ελληνοκύπριοι είπαν όχι και οι Τουρκοκύπριοι είπαν ναι. Αυτό το παιχνίδι έπαιξαν το 2003 με το να προκαλέσουν τους ελληνοκύπριους να πουν όχι και τους Τουρκοκύπριους να πουν ναι. Αν στους επόμενους μήνες πάμε στο δημοψήφισμα θα είναι πάλι πολύ δύσκολο για τους ελληνοκύπριους να πούνε ναι εξαιτίας της στάσης του Έρογλου. Οπότε θα επαναληφθεί η ίδια διαδικασία και έτσι θα γίνει ακόμα πιο σαφής ο διαχωρισμός μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι αυτή η εξέλιξη είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της Τουρκίας με το βαθύ κράτος. Ο στόχος της Τουρκίας είναι η ένταξη της στην ΕΕ και χρησιμοποιούν όλα τους τα μέσα προς αυτή την κατεύθυνση.

*Πόσοι υπολογίζονται οι έποικοι της Βόρειας Κύπρου;

-Πιστεύουμε ότι ο ενεργός πληθυσμός είναι 500.000 από τους οποίους οι 100.000 είναι Τουρκοκύπριοι και οι υπόλοιποι είναι έποικοι από τους οποίους μόνο οι 100.000 έχουν πάρει την υπηκοότητα. Οι υπόλοιποι 300.000 μένουν εκεί με άδεια παραμονής λόγω εργασίας κλπ. Έτσι, λοιπόν, αν οι ελληνοκύπριοι πουν για μια ακόμη φορά όχι τους επόμενους μήνες η Τουρκία έχει το δικαίωμα να δώσει την υπηκοότητα σε περισσότερους αποίκους ώστε να ελέγχει τα πάντα και το επόμενο βήμα θα είναι οι διαπραγματεύσεις για την ύπαρξη συνομοσπονδίας, που σημαίνει για την Τουρκία τον πλήρη έλεγχο του βορείου τμήματος και σαν μέρος της κεντρικής κυβέρνησης τον έλεγχο και του νότιου τμήματος. Οπότε αυτό που θα ήθελε η Τουρκία θα ήταν να ελέγχει όλο το νησί. Για να λυθεί το πρόβλημα θα πρέπει η Τουρκία να πάρει την ένταξη της στην ΕΕ.

*Πιστεύεις ότι ο Χριστόφιας έχει μια προβληματική στάση σε όλη αυτή την κατάσταση;

-Ναι, γιατί και ο Χριστόφιας παίζει το δικό του παιχνίδι. Το 2012 θα γίνουν οι προεδρικές εκλογές στην Κύπρο και επίσης η Κύπρος θα αναλάβει την προεδρία της ΕΕ. Κατά τη γνώμη μου ο Χριστόφιας προσπαθεί να διορθώσει την άσχημη εικόνα που είχε δώσει ο Τάσσος Παπαδόπουλος στην ΕΕ και αυτή τη στιγμή παίζει το ρόλο του καλού παιδιού της ΕΕ. Δεν μπορώ να πω με σιγουριά ότι ο Χριστόφιας είναι αυτός που θα δώσει τη λύση σ’ αυτή τη χρονική στιγμή.

*Ο Χριστόφιας θα μπορούσε να κάνει κάτι για να αντιμετωπίσει την στάση που είχε κρατήσει η Τουρκία και ο Ταλάτ;

-Τουλάχιστον θα μπορούσε να εξομαλύνει την κατάσταση με τους Τουρκοκύπριους, όπως με το να βρεθεί μια λύση πχ. στο θέμα της εκπαίδευσης. Αν ο Χριστόφιας προσεγγίσει με ειλικρίνεια τους Τουρκοκύπριους τότε και εκείνοι θα γίνουν πιο θετικοί απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία, επειδή αυτή τη στιγμή οι Τουρκοκύπριοι πιστεύουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία τους βλέπει σαν ανεπιθύμητους. Πιστεύουμε ότι ο Χριστόφιας έχει την ευκαιρία ώστε να προωθήσει τη διαδικασία. Από τη μία όμως λέει ότι υποστηρίζει την αποστρατικοποίηση και των δύο πλευρών αλλά από την άλλη συνεχίζει να αγοράζει πιο πολλά όπλα, ξοδεύοντας χρήματα για την άμυνα, δημιουργώντας έτσι την ίδια ανάγκη από την πλευρά των Τουρκοκυπρίων.

Το λαϊκό μέτωπο μπορεί να ανασυγκροτηθεί

*Στην αρχή της δεκαετίας, στη Βόρεια Κύπρο, αλλά και στον Νότο, είχε δημιουργηθεί ένα ισχυρό λαϊκό μέτωπο από συνδικάτα, διανοούμενους και κόμματα για την ενοποίηση της Κύπρου. Αυτό το μέτωπο δυστυχώς δεν υπάρχει πια.

-Οι λόγοι ύπαρξης ενός λαϊκού κινήματος στη βόρεια Κύπρο δεν είναι μόνο η επίλυση αλλά είναι και οι οικονομικοί λόγοι. Με τη είσοδο όλο και περισσοτέρων εποίκων, η Τουρκία ελέγχει όλους τους τομείς. Μετά το 2003 άρχισε να ελέγχει και τον οικονομικό τομέα. Τα πολυτελή ξενοδοχεία ανήκουν σε ανθρώπους τούρκικης καταγωγής και ήδη έχουν αρχίσει τις διαδικασίες για την οικοδόμηση τούρκικου πανεπιστημίου στα βόρεια. Ένας άλλος λόγος είναι ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι απογοητευμένοι γιατί δεν βλέπουν κάποια θετική κίνηση από τα νότια. Από την άλλη πλευρά οι ελληνοκύπριοι πιστεύουν ότι οι Τουρκοκύπριοι πουλάνε τις περιουσίες τους και έτσι δεν υπάρχει εμπιστοσύνη ανάμεσα στις δύο κοινότητες. Σίγουρα το σύστημα έχει αρκετές «μαύρες τρύπες» όμως υπάρχει ακόμα ελπίδα αν αγωνιστούμε ενωμένοι.

*Είναι λίγες οι ελπίδες που υπάρχουν;

-Λίγες, όμως υπάρχει το πλεονέκτημα του ότι έχουν όλοι συνειδητοποιήσει ότι δεν έχουμε άλλα χρονικά περιθώρια. Οι περισσότεροι Τουρκοκύπριοι έχουν καταλάβει ότι είναι κάτι που πρέπει να γίνει ή τώρα ή ποτέ. Όμως ακόμα δεν είναι έτοιμοι να πούνε το τώρα. Σύντομα όμως, όταν τα πράγματα επιδεινωθούν με την κυβέρνηση του Έρογλου και αν η Τουρκία δεν βρει εναλλακτική διέξοδο από αυτή την κρίση και κυρίως λόγω των οικονομικών συνθηκών, των μισθών κλπ., οι Τουρκοκύπριοι θα υψώσουν τη φωνή τους ενάντια στην κυβέρνηση.

*Οι λαός νιώθει ότι υπάρχει δημοκρατία στο βόρειο τμήμα της Κύπρου;

-Κατά την περίοδο της διακυβέρνησης του Ταλάτ, όπου δεν έγινε καμία ουσιαστική θεσμική αλλαγή στο υπάρχον σύστημα, η κατάσταση ήταν μη δημοκρατική. Η αστυνομία και η υπηρεσία πληροφοριών ήταν πάντα εκεί. Μπορεί να υπήρχε ελευθερία λόγου, όμως οι νόμοι έμεναν οι ίδιοι. Η τωρινή κυβέρνηση με τον ίδιο τρόπο χρησιμοποιεί την αστυνομία, την υπηρεσία πληροφοριών και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ώστε να ασκεί πίεση στο λαό. Είναι σαν να άλλαξε το περιτύλιγμα όμως το εσωτερικό να έμεινε το ίδιο.

*Ποιος είναι ο ρόλος του τούρκικου στρατού; Επεμβαίνει με φανερό τρόπο;

-Δεν επεμβαίνει τόσο φανερά, όμως ο στρατός στο βόρειο τμήμα είναι παντού. Κάθε χωριό και πόλη έχει μονάδες στρατού που κυκλοφορούν παντού. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν μπορούμε να αγωνιστούμε ενάντια στον στρατό γιατί είναι παντού. Γι αυτό και η αποστρατικοποίηση ή έστω η απόσυρση ενός αριθμού δυνάμεων του στρατού είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα όχι μόνο για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος αλλά και για την ομαλοποίηση της ζωής και την αποκατάσταση της δημοκρατίας.

*Είστε αισιόδοξος;

-Είμαι αισιόδοξος επειδή σήμερα έχουμε περισσότερα μέσα απ’ ότι στο παρελθόν. Υπάρχει συνεχής επικοινωνία μεταξύ Τούρκων και Ελλήνων συντρόφων, όπως με το Συνασπισμό, την ΑΚΟΑ, το κόμμα Ελευθερίας και Αλληλεγγύης της Τουρκίας (ODP), και άλλες σοσιαλιστικές δυνάμεις, και ήδη έχει αρχίσει μια πολύ καλή συνεργασία με το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Πιστεύουμε ότι τώρα έχουμε περισσότερες ευκαιρίες έτσι ώστε αν κινητοποιηθούμε δυναμικά με όλες αυτές τις δυνάμεις να καταφέρουμε κάτι. Ο στόχος μας είναι να χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα για έναν αποτελεσματικό αγώνα απέναντι στην κυβέρνηση του βορρά.

ΣΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ: Ναι στην Τουρκία αρκεί να γίνονται σεβαστές οι ευρωπαϊκές αρχές

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ*

Τη συνέντευξη πήρε ο Μάκης Μπαλαούρας

Παρακολουθώντας τον ευρωπαϊκό αριστερό Τύπο, τι λέει για την πορεία της Τουρκίας προς την ένταξή της στην ΕΕ;

>>Οι Ευρωπαίοι αριστεροί (κι εμείς) δεν διεκδικήσαμε όπως θα έπρεπε για όλες τις υπό ένταξη χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και πολύ περισσότερο για την Τουρκία, τον κύριο πολιτικό στόχο, δηλαδή την πλήρη εφαρμογή των μεγάλων ευρωπαϊκών αξιών. Έτσι και για την Τουρκία γίνεται με λάθος τρόπο. Η συζήτηση γίνεται μεταξύ αυτών που είναι υπέρ της ένταξής της είτε επειδή τη θέλουν οι ΗΠΑ, είτε αυτών που τη θέλουν ως αντίβαρο στο μουσουλμανικό τόξο και αυτών που δεν θέλουν να μπει λόγω της πολιτισμικής διαφοράς της με την Ευρώπη. Η αριστερά δεν έχει θέσει στην Ευρώπη το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο που θα υποχρέωνε την Τουρκία να γίνουν σεβαστές οι μεγάλες ευρωπαϊκές αξίες, όπως τις θεωρούμε εμείς οι αριστεροί, για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μειονοτικό όχι μόνο διακηρυκτικά, αλλά επί της ουσίας στην πολιτική ζωή της Τουρκίας. Μέχρι τώρα η συζήτηση εξαντλείται επί των στρατηγικών σεναρίων που δεν είναι το δικό μας πρόβλημα. Το ίδιο έγινε και με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης όπου είχαμε ελάχιστες αντιδράσεις από την Αριστερά για την απαγόρευση των αριστερών κομμάτων, τις φυλακίσεις κ.τ.λ. χωρίς να τηρούν καμία αξία της Ευρώπης.

Πρέπει να αρχίσει τέτοια συζήτηση και σε σχέση με την Τουρκία

>>Γίνεται όμως συζήτηση. Το ζήτημα είναι η πολιτική διεκδίκηση, το πως οραματίζεται κανείς την Ευρώπη, όχι υπερβατικά, αλλά πολιτικά. Στη Γαλλία στις ευρωεκλογές υπήρχε και κόμμα με κεντρικό σύνθημα “Όχι η Τουρκία στην Ευρώπη”. Δεν υπήρχε ένας αριστερός λόγος που να αντιτάσσεται σ’ αυτό το σύνθημα, λέγοντας ναι η Τουρκία στην ΕΕ αλλά για ποιους λόγους και με τι τρόπο. Οι στρατηγικές και τα σενάρια έχουν υπερισχύσει του πολιτικού λόγου. Περιορισμένα βήματα εκδημοκρατισμού

Έρχονται όμως άνθρωποι της δικής μας πλευράς και λένε ότι είναι σημαντικό πράγμα να ανοιχθεί στο μουσουλμανικό χώρο η ΕΕ με την ένταξη της Τουρκίας ενώ ταυτόχρονα, παρά το γεγονός ότι παραδέχονται ότι η Τουρκία είναι μακριά από τις ευρωπαϊκές αξίες, ισχυρίζονται ότι στην πορεία της προς την ΕΕ η Τουρκία θα υιοθετήσει τις ευρωπαϊκές αρχές.

>> Σωστά και γι’ αυτό είμαι και εγώ υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι βλέπουμε ότι την ΕΕ να έχει βάλει “αρκετό νερό στο κρασί”, όπως συνέβη με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπου δεν εφαρμόζονται οι ευρωπαϊκές αρχές. Αναρωτιέμαι, λοιπόν, αν στην περίπτωση της Τουρκίας αυτή η έκπτωση συνεχιστεί, μ’ έναν μάλιστα αφανή τρόπο, τότε για ποια Ευρώπη μιλάμε;

>>Κατά τ’ άλλα, βεβαίως, θεωρώ ότι η Τουρκία αν δεν βρίσκεται σ’ ένα υποχρεωτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο τότε θα πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Άλλωστε, η Τουρκία τον όποιο εξευρωπαϊσμό της τον έχει αποκτήσει ιστορικά μέσα από έναν υποχρεωτικό διάλογο με την Ευρώπη. Δεν μπορώ να φανταστώ μια Τουρκία έξω από την Ευρώπη να εφαρμόζει ευρωπαϊκές αρχές, όπως τα δικαιώματα. Εδώ η Ευρώπη πρέπει να είναι πολύ αυστηρή και η Αριστερά σε φοβερή εγρήγορση. Και από προσωπική εμπειρία γνωρίζω ότι έχουν γίνει αρκετά βήματα στον εκδημοκρατισμό της .

Πράγματι έχουν γίνει βήματα, μπορεί να μην είναι τόσο θεαματικά όσο στην Ελλάδα μετά τη μεταπολίτευση, δεν είναι όμως για όλους. Δεν είναι για τους Κούρδους, δεν είναι γι’ αυτούς που βρίσκονται στο περιθώριο λόγω πολιτικών ιδεών.

>>Και τα όποια βήματα, γίνανε γιατί η Τουρκία έπρεπε ν’ έχει ανοιχτή πόρτα προς την Ευρώπη. Γι’ αυτό θεωρώ ότι πρέπει να πάρει ημερομηνία, γιατί αν δεν πάρει δεν ξέρω τι μπορεί να συμβεί στο εσωτερικό της .

Ποια στρώματα και κοινωνικές τάξεις είναι πιο ένθερμοι υποστηριχτές της ευρωπαϊκής προοπτικής της;

>>Το σύνολο των διανοουμένων, η συντριπτική πλειοψηφία των νέων, που τη βλέπουν όχι μόνο σαν διέξοδο αλλά σαν πόρτα της ελευθερίας και ένα σημαντικό τμήμα της αστικής τάξης που θεωρεί τον εαυτό της εξευρωπαϊσμένο και δε μπορεί να καταλάβει γιατί δε δέχονται την Τουρκία στην ΕΕ. Αυτή όμως δεν γνωρίζει το τι συμβαίνει στην Ανατολή. Η Αριστερά είναι διχασμένη. Ένα μέρος της θεωρεί την ΕΕ ως κλαμπ των μονοπωλίων, μη βλέποντας τα οφέλη από τον εκδημοκρατισμό της. Και οι Κούρδοι υποστηρίζουν φανατικά την ευρωπαϊκή προοπτική της, καθώς και τα βήματα που έχουν γίνει. Στο μόνο που ελπίζουν ως σωτηρία είναι η προοπτική της. Υποστηρίζουν τις αλλαγές θεωρώντας ότι αυτές έγιναν εξαιτίας αυτής της προοπτικής της Ευρώπης.

Ποια κόμματα είναι αντίθετα;

>>Τα ακροδεξιά, τα φανατικά ισλαμικά και δυστυχώς ορισμένα όπως του Ετζεβίτ που κινούνται σε τελική ανάλυση αντιευρωπαπαϊκά λόγω αντιπολίτευσης στον Ερντογάν.

Ο Ερντογάν φαίνεται ότι κυριαρχεί και στο λαό και στο πολιτικό σύστημα, δεν είμαι σίγουρος όμως πόση κυριαρχία έχει στο “βαθύ κράτος” το στρατό και τη γραφειοκρατία.

>>Με το στρατό παίζει τη “γάτα και το ποντίκι” γνωρίζοντας ότι μπορεί να τον ρίξει με χίλιους τρόπους, αν και λόγω της ευρωπαϊκής προοπτικής της δε θεωρώ πιθανόν ένα πραξικόπημα. Την κυριαρχία όμως εξακολουθεί να την έχει ο στρατός αν και ένα μέρος του είναι φιλοευρωπαϊκό, όπως άλλωστε και η ηγεσία του. Στο σύνολό του όμως είναι διχασμένος, δεν είναι ενιαίο σύνολο, υπάρχουν ισχυροί ανταγωνισμοί και διαφορετικές πολιτικές.

Ο Ερντογάν εκπρόσωπος του κατεστημένου

Πού οφείλεται η κυριαρχία του στρατού μετά τόσα χρόνια από τον Κεμάλ;

>>Ο στρατός διατηρεί όχι μόνο πολιτική αλλά και μια τεράστια οικονομική δύναμη. Ο στρατός είναι ο μεγαλύτερος καπιταλιστής της χώρας, με παραγωγή, επενδύσεις και ένα τεράστιο εργατικό δυναμικό. Ο Ερντογάν δεν μπορεί να τον αγνοήσει, παίζει μ’ αυτόν. Ο Ερντογάν ενισχύεται όσο ενισχύεται η θέση του στην Ευρώπη. Κάνει πολλές στροφές όμως. Μόλις προχθές δήλωσε και μάλιστα έκανε μια ερώτηση στο Ευρωκοινοβούλιο ο Δ. Παπαδημούλης, ότι “τα προβλήματα της ελληνικής μειονότητας αποτελούν ατομικά προβλήματα που θα επιλυθούν εν καιρώ καθ’ όσον δεν ανάγονται στο κοινοτικό κεκτημένο”. Αυτό άμα το γενικεύσουμε αφορά όλες τις μειονότητες, όπως τους Κούρδους, τους Αρμένιους . Ο Ερντογάν μπορεί να έχει κάνει βήματα, αλλά είναι εκπρόσωπος ενός κεμαλο-ισλαμικού κατεστημένου, με ανοιχτό βέβαια ορίζοντα. Τη δήλωσή του μπορεί να δη δει κανείς με δύο τρόπους. Από τη μια εκφράζει την κυρίαρχη αντίληψη ότι δεν υπάρχουν μειονότητες στην Τουρκία, υπάρχει ένας ομοιογενής τούρκικος πληθυσμός με ορισμένες ατομικές εξαιρέσεις. Από την άλλη κάνει κινήσεις ανάλογα με το τι γίνεται στο εσωτερικό της χώρας. Για παράδειγμα, ενώ δήλωνε ότι δεν συζητά για το σχέδιο Ανάν, ένα χρόνο μετά το υποστήριξε. Γι’ αυτά τα πισωγυρίσματα χρειάζεται η εγρήγορση και η συνεχής παρέμβαση της Αριστεράς προκειμένου να μην υποχωρεί η Ευρώπη.

Βλέπουμε, όμως, όπως είπες στην αρχή, ότι η Ευρώπη ακόμα και σε συγκεκριμένα πράγματα όπως οι συμφωνίες του Ελσίνκι και της Κοπεγχάγης έχει υποχωρήσει.

>>Ιστορικά η Τουρκία έχει το δυτικό πρόσωπο που η ίδια η Ευρώπη και η Δύση της δίνουν. Για παράδειγμα η Τουρκία αναδείχτηκε ως μεγάλη στρατιωτική δύναμη και απέκτησε ιδιαίτερο ρόλο από την πολιτική της Δύσης λόγω της “αποσόβησης του σοβιετικού κινδύνου” Αν τώρα η Δύση θέλει να ξαναδώσει ρόλο στην Τουρκία ως χωροφύλακα, τώρα του μουσουλμανικού κόσμου και να γίνουν υποχωρήσεις σ’ άλλα θέματα, αυτό πρέπει να το πολεμήσουμε. Εμείς θέλουμε την ένταξη της Τουρκίας προκειμένου ο τουρκικός λαός και οι μειονότητες να μπορέσουν να αναπνεύσουν. Η Ευρώπη είναι το δίκοπο μαχαίρι γι’ αυτήν.

Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε

Ας πάμε τώρα στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας – Ελλάδας. Κατά τη γνώμη μου σωστά οι ελληνικές κυβερνήσεις στηρίζουν την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Πιστεύω όμως ότι η θέση της Ελλάδας πηγάζει μονοδιάστατα από τα προβλήματα μεταξύ των δύο κρατών. Θεωρούν ότι με τη θέση αυτή καλμάρουν την Τουρκία και δημιουργούν όρους καλής γειτονίας. Εκεί είναι το πρόβλημα.

>>Σωστά είναι κατ’ αρχήν υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας. Από την άλλη μεριά όμως η θέση αυτή είναι στρουθοκαμηλική. Για τους Έλληνες αριστερούς πρέπει να υπάρχει μια διαλεκτική σχέση με την Τουρκία, με τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις της μέσα στο κοινοτικό πλαίσιο. Για μας δεν μπορεί να ισχύει η θέση “να μπει η Τουρκία να ξεμπερδέψουμε”. Αν θέλει να έχει κανείς μια αριστερή, αντιιμπεριαλιστική πολιτική πρέπει να το κάνει πρώτα με τους γείτονές του. Η πολιτική του Καραμανλή “λέμε ναι και τελείωσε η υπόθεση” δεν έχει προοπτική, γιατί αν δεν πάρει η Τουρκία ημερομηνία, για λόγους άσχετους με την Ελλάδα, τι θα γίνει με τις σχέσεις μας;

Η πολιτική μας πρέπει να αποκτήσει βάθος. Ακόμα και αν πάρει ημερομηνία νομίζουμε ότι θα κλείσουν όλα τα προβλήματα;

>>Αν και το ΠΑΣΟΚ εφάρμοσε παρόμοια πολιτική, σήμερα έχει δίκιο λέγοντας ότι η κυβέρνηση δεν πρέπει να απεμπολήσει τα κριτήρια που είχαν μπει στο Ελσίνκι για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και για τα ελληνοτουρκικά, όπως η προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης για το Αιγαίο και η παρέμβαση της ΕΕ όταν χρειαστεί. Γι’ αυτό αυτή η κυβερνητική πολιτική είναι μη πολιτική, δεν δημιουργεί προοπτικές. Είναι παρατηρητές των εξελίξεων περιμένοντας τους άλλους να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά.

Το ίδιο έγινε και στο Κυπριακό. Θεωρούσαν, Έλληνες και Ελληνοκύπριοι ότι θα τους ξέφευγαν λόγω της αδιαλλαξίας του Ντεκτάς και δεν έθεσαν ζητήματα όπως η απόσυρση του τουρκικού στρατού ή η λειτουργία του κράτους .

>>Έτσι είναι, γιατί δεν βλέπουν την Τουρκία σε μια διαλεκτική σχέση, ζωντανή πολιτική σχέση με προβλήματα. Τη βλέπουν σαν μια μεταφυσική σχέση, να ξεμπερδέψουμε. Αυτές τις αντιφάσεις πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε. Είπαμε και σωστά ότι με την Τουρκία δεν κάνουμε πόλεμο. Το ότι όμως δεν κάνεις πόλεμο δε σημαίνει ότι δεν τροφοδοτείς αυτή τη σχέση πολιτικά. Γι’ αυτό και δεν θα λυθούν τα προβλήματα αν πάρει ημερομηνία.

Και στο Κυπριακό αφωνία

>>Το ίδιο γίνεται και στο Κυπριακό. Παρά το γεγονός ότι έχουμε λερωμένη τη φωλιά μας, θα μπορούσαμε να θέσουμε ζητήματα. Δεν το κάνουμε γιατί θεωρούμε ότι η Τουρκία είναι ένα μονολιθικό και ακίνητο πράγμα. Γι’ αυτό γίνεται μονίμως απρόβλεπτη. Θεωρούμε ότι υπάρχει το “βαθύ κράτος”, ότι η πολιτική της δεν αλλάζει ή ότι θα τα βρούμε χάριν της Ευρώπης. Με την Κύπρο θέλαμε να ξεφύγουμε με το ναι ή το όχι και να ξεμπερδεύουμε.

Τι θέλει η κυπριακή κυβέρνηση; Ομοσπονδία; Να το παλέψει. Δεν ξέρουμε τι θέλει . Μάλλον Συνομοσπονδία ή διχοτόμηση

>>Και για μένα ακριβώς αυτό θέλει, αλλά ας το πούνε. Λένε βελτιώσεις του σχεδίου Ανάν, ας τις πούνε και ας τις διεκδικήσουν τώρα. Προχθές ο Παπαδόπουλος είπε ότι δεν τον ενδιαφέρουν οι Τουρκοκύπριοι πολιτικοί γιατί συνομιλητής γι’ αυτόν είναι μόνο η Τουρκία, αυτή βρίσκεται από πίσω. Δεν μπορεί έτσι όμως να κάνεις πολιτική με το μαύρο ή άσπρο.

Και μάλιστα υπάρχουν πολιτικά κόμματα αριστερής απόχρωσης και κυρίως ότι οι Τουρκοκύπριοι βγήκαν αγωνιστικά στους δρόμους παραμερίζοντας τον Ντεκτάς.

>>Κυριαρχούν στερεότυπα. Ο φόβος ή πλήρη άγνοια της Τουρκίας και η μη πολιτική αναγνώριση ότι βρίσκεται δίπλα μας και πρέπει να αναπτύξουμε δική μας πολιτική που να παίρνει υπόψη της το τι γίνεται σ αυτή τη χώρα και ποια η συμπεριφορά μας με τις πολιτικές της δυνάμεις. Έτσι και με το Κυπριακό. Είχανε βγει επί τρία χρόνια οι Τουρκοκύπριοι στους δρόμους και εμείς είτε το αγνοούσαμε, είτε το υποβαθμίζαμε. Θεωρούσαμε ότι βρισκόταν η Τουρκία από πίσω και ως εκ τούτου θα μείνουν ακίνητα τα πράγματα.

Εμείς οι αριστεροί δεν μπορούμε να τα βλέπουμε έτσι. Η Αριστερά είναι υποχρεωμένη να κάνει πολιτική μέσα από τις αντιφάσεις Πώς εξηγείς την όξυνση της έντασης στο Αιγαίο;

>>Θεωρώ ότι εμπίπτουν στο εσωτερικό πλαίσιο της τουρκικής πραγματικότητας. Από τη μια πίεση προς τον Ερντογάν και από την άλλη προς την Ευρώπη και την Ελλάδα, γιατί πιστεύω ότι ένα μέρος του στρατού δεν θέλει να πάρει ημερομηνία η Τουρκία. Από την άλλη θέλει να υπενθυμίζει ότι το Αιγαίο δεν είναι ελληνική λίμνη, όπως ισχυρίζεται η Ελλάδα. Νομίζω ότι θα φουντώσει μέχρι τον Δεκέμβριο η ένταση για λόγους εσωτερικής ισορροπίας και πίεσης. Επίσης, όπως είπες για το Ελσίνκι και τη Χάγη που ο ορίζοντας είναι το τέλος του 2004, νομίζω ότι θέλουν ταυτόχρονα να δείξουν ότι η επίλυση πρέπει να γίνει διμερής και να μην ασχοληθεί η ΕΕ και το Δικαστήριο της Χάγης. Και εδώ απουσιάζει η πολιτική της Ελλάδας.

Εφημερίδα ” Η Εποχή “

ΕΝΑ ΧΑΣΤΟΥΚΙ ΣΤΟΝ ΜΠΟΥΣ «Συναντήσεις» της Αυγής 21/4/2004

Του Μάκη Μπαλαούρα

Πολύ γουστάρω να ρίξω ένα χαστούκι στον Μπους και μια σφαλιάρα στον Μπλερ. Χαίρομαι που Ιρακινοί ξεσηκώνονται, που οι Αφγανοί τους βάζουν τρικλοποδιές και οι Ισπανοί φωτιά στα μπατζάκια τους.

Είμαι ιδεολογικά, πολιτικά και συναισθηματικά εναντίον του ιμπεριαλισμού και της νέας τάξης πραγμάτων, όπως άλλωστε είναι και όλοι οι αριστεροί. Γιατί πως αλλιώς θα είμαστε αριστεροί, αν δεν είμαστε αντιιμπεριαλιστές;

Ας πάμε στο σχέδιο Ανάν για να μετρήσουμε τα γράδα του αντιιμπεριαλισμού μας. Λένε πολλοί αριστεροί στον χώρο του ΣΥΝ, το ΚΚΕ και αρκετές δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, ότι το σχέδιο ετοιμάστηκε στην Ουάσιγκτον και στο Λονδίνο. Ότι ο Ανάν απλώς έβαλε την υπογραφή του. Ας πούμε ότι έχουν δίκιο ότι ο Ανάν είναι υπάλληλος τους, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά στον πόλεμο του Ιράκ, δεν συμπεριφέρθηκε καθωσπρέπει τους εργοδότες του.

Το πρώτο ερώτημα που γεννιέται, είναι αν αφαιρούσαμε το αποτρόπαιο ιμπεριαλιστικό περιβάλλον και είχαμε τη θέληση να διαπραγματευθούμε εμείς, μόνο εμείς, τα εμπλεκόμενα μέρη, δηλαδή οι Ελληνοκύπριοι, οι Τουρκοκύπριοι, οι Ελλαδίτες και οι Τούρκοι, πόσο διαφορετική θα ήταν μια συμφωνία επίλυσης; Τα εμπλεκόμενα μέρη -εμείς δηλαδή- δεν θα έπαιρναν υπόψη τους τον συσχετισμό δυνάμεων στο νησί, με τους 45.000 στρατιώτες, με το 35% του εδάφους στα χέρια των Τούρκων στρατηγών και του φερέφωνού τους τον Ντενκτάς και με την ιστορικότητα και τους συμβολισμούς που ανάγονται στο 1963 και κορυφώνονται 1974;

Είναι προφανές ότι πολύ λίγες αλλαγές θα μπορούσαμε να επιφέρουμε. Άλλωστε και πριν από τη σημερινή εποχή της νέας τάξης πραγμάτων, τότε που υπήρχε η κραταιά Σοβιετική Ένωση, οι «σοσιαλιστικές» χώρες και οι Αδέσμευτοι, τότε έγινε το πραξικόπημα και η εισβολή και για μια ολόκληρη εικοσαετία η Κύπρος ήταν ντε φάκτο διχοτομημένη και με το όπλο παρά πόδα, με πράσινες και κόκκινες γραμμές.

Το δεύτερο ερώτημα είναι γιατί οι διαπρύσιοι κήρυκες του ΟΧΙ, σπανίως αναφέρονται στην ύπαρξη των Τουρκοκυπρίων. Συνήθως μιλούν για Κύπριους και Τούρκους. Αφαιρούν δηλαδή από την συλλογιστική τους, ένα ολόκληρο λαό που έχει τάξεις και πολλούς (πάνω από 60%) αριστερούς που έδειξαν στον στρατό του Αττίλα και στο στρατοκρατικό καθεστώς του Ντενκτάς, τον πόθο και το πάθος τους να δοκιμάσουν να συμβιώσουν ξανά μαζί σε ένα νέο περιβάλλον, αυτό της ΕΕ που, αν και προβληματικό σε πολλά ζητήματα, τουλάχιστον ανεκτικό, που το επίδικο δε θα ‘ναι ο εθνικός ανταγωνισμός, αλλά η ταξική σύγκρουση.

Είναι προφανές ότι δεν θα μπορούμε παρά να υπάρξει συμβιβασμός. «Οδυνηρός συμβιβασμός», όπως είχε πει το ΑΚΕΛ από το πρώτο σχέδιο Ανάν.

Προχθές ο Δ. Χριστόφιας δήλωσε στην Κεντρική Επιτροπή του ΑΚΕΛ: «Μέσα στις συνθήκες της νέας τάξης είναι αναπόφευκτο το σχέδιο να έχει στοιχεία συμβιβασμού με τον ιμπεριαλισμό. Βέβαια μπορούμε να επιλέξουμε την οδό του ασυμβίβαστου αγώνα, που φαινομενικά είναι η πλέον επαναστατική. Φαινομενικά, όμως, γιατί αυτός ο ασυμβίβαστος αγώνας θα έχει ως αποτέλεσμα να παγιώνεται η διχοτόμηση. Πρέπει να διερωτηθούμε πως θα είναι η Κύπρος αν περάσουν ακόμα μερικές δεκαετίες με άλυτο το Κυπριακό».

Είναι γνωστό ότι το ΑΚΕΛ έχει μεγάλη εμπειρία και προφανώς γνωρίζει ιστορία και την αξιολογεί. Τα στελέχη του μας θυμίζουν την συνθήκη έντονου συμβιβασμού του Μπρεστ-Λιτόφσκ που αναγκάστηκε τότε να υπογράψει ο Λένιν, προκειμένου να βρει χρόνο να διαμορφώσει τον ευνοϊκό συσχετισμό δυνάμεων. Και αυτός ο συσχετισμός, εν δυνάμει υπάρχει στην Κύπρο. Και είναι εξαιρετικά ισχυρός.

Η ελληνοκυπριακή και η τουρκοκυπριακή Αριστερά μπορούν να καθορίσουν την τύχη της Κύπρου, ως Κυπριακή Αριστερά πια.

Πηγή: «Συναντήσεις» της Αυγής 21/4/2004

Η Τουρκοκυπριακή Αριστερά για το ΚΥΠΡΙΑΚΟ Το ΟΧΙ θα βλάψει όλους τους Κυπρίους Συνέντευξη του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί *

Τη συνέντευξη πήρε ο Μάκης Μπαλαούρας

Ποια είναι τα κεντρικά θετικά και τα αρνητικά του σχεδίου Ανάν, όσον αφορά και τους Ε/Κ και τους Τ/Κ, κατά την γνώμη σας;
>>Εξαρτάται από ποια πλευρά το δει κανείς. Αν είσαι αισιόδοξος μπορείς να βρεις θετικά στοιχεία για κάθε πλευρά. Πιστεύω ότι το σχέδιο Ανάν έχει βρει κάποιες ισορροπίες, και χαρακτηρίζεται από δύο κυρίαρχα σημεία: την επιστροφή στους ελληνοκυπρίους εδαφών που απωλέσθηκαν το 1974, και την αποκατάσταση των συνταγματικών δικαιωμάτων των τουρκοκυπρίων που τους αφαιρέθηκαν το 1964. Έτσι διατηρείται μια σαφής ισορροπία μεταξύ του εδαφικού και του συνταγματικού ζητήματος, που είχαν μείνει εκκρεμή τις τελευταίες δεκαετίες. Φυσικά δεν μιλάμε για ένα ενιαίο κράτος ή μια συνομοσπονδία αλλά για μια ομοσπονδία όπου τα δύο μέρη θα αποκτήσουν πολιτική ισοτιμία. Αν και θα μπορούσαμε να συζητήσουμε τις θετικές και τις αρνητικές πτυχές του σχεδίου, πιστεύω πως δεν είναι η στιγμή να το κάνουμε, κι αυτό επειδή βρισκόμαστε μόλις μια βδομάδα πριν από το δημοψήφισμα και θα πρέπει να επικεντρωθούμε στο να συσπειρώσουμε τις δυνάμεις που τάσσονται υπέρ του σχεδίου. Αν ψηφιστεί το σχέδιο, μας περιμένει μια κοινή ευρωπαϊκή πορεία που θα απαλύνει πολλές από τις ιστορικές διαφορές μας.

Τι θα γίνει με τον τουρκικό Στρατό

Επιτρέψτε μου να επιμείνω στην προηγούμενη ερώτησή μου. Ποιες πιστεύετε ότι είναι οι αρνητικές και οι θετικές πλευρές του σχεδίου;

>>Σας είπα ότι δεν πιστεύω ότι είναι η ώρα να μιλήσουμε για κάτι τέτοιο. Αν επιμένετε όμως, μπορούμε να μιλήσουμε για την λανθασμένη εντύπωση που έχουν αποκομίσει οι ελληνοκύπριοι για αυτά που προβλέπει το σχέδιο. Ο τουρκικός Στρατός, που αποτελείται από 40.000 στρατιώτες, δεν θα παραμείνει στην περιοχή, αφού το σχέδιο προβλέπει πως ύστερα από μερικά χρόνια θα έχουν απομείνει μόνο 650 στρατιώτες. Οι ελληνοκύπριοι μπορούν να λένε ότι δεν θέλουν ούτε τους 650, αλλά στην πραγματικότητα αν γυρίσουν στο 1960 θα δούνε ότι και τότε οι Τούρκοι στρατιώτες στην περιοχή ήταν 650 και οι Έλληνες 950. Οπότε έχει το δικαίωμα κανείς να είναι δυσαρεστημένος με τους 650, αλλά δεν πιστεύω ότι αυτό αποτελεί σοβαρό επιχείρημα κατά του σχεδίου. Το ίδιο ισχύει και για το ζήτημα των εποίκων. Μπορεί οι ελληνοκύπριοι να αντιτίθενται στην ιδέα ότι 45,000 έποικοι έχουν εγκατασταθεί στην Βόρειο Κύπρο, αλλά δεν αναλογίζονται ότι άμα απορρίψουν το σχέδιο Ανάν σε καμιά δεκαριά χρόνια ίσως να έχουν εγκατασταθεί ακόμα και 450,000 από την Ανατολία. Άμα τις εξετάσουμε προσεκτικά λοιπόν, και οι θέσεις που είναι κατά του σχεδίου απορρέουν από μια λογική που θα οδηγήσει στην περιχαράκωση των δυο λαών σε μια μαξιμαλιστική γραμμή και θα αποβεί μοιραία για την κοινή ευρωπαϊκή τους πορεία. Πρέπει να προτρέψουμε τους πολιτικούς μας να μην υιοθετήσουν ένα λαϊκίστικο λόγο, που θα τους αποφέρει μεν μικροπολιτικά οφέλη αλλά θα απομακρύνει το ζήτημα από τον στίβο της πολιτικής σύνεσης και της διαπραγματευτικής διπλωματίας.

Πιστεύετε ότι οι προσδοκίες των μελών της “Πλατφόρμας για μια Ενωμένη Πατρίδα”, που έχουν πραγματοποιήσει με επιτυχία μαζικές διαδηλώσεις στα κατεχόμενα, έφεραν αποτέλεσμα;

>>Οι μαζικές διαδηλώσεις υπήρξαν πολύ σημαντικές αφού κινητοποίησαν πολλούς τουρκοκύπριους υπέρ του σχεδίου και έδειξαν ότι η πλειοψηφία των πολιτών μας επιδιώκει την ένωση του νησιού και την κοινή ένταξη των δύο λαών στην Ε.Ε. Περιμέναμε τις ίδιες αντιδράσεις από την ελληνοκυπριακή πλευρά, αλλά μέχρι στιγμής δυστυχώς δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο.

Υπάρχουν πολιτικοί και από τις δύο πλευρές που ισχυρίζονται πως στην Λουκέρνη ο κ. Ταλάτ συμπεριφέρθηκε περισσότερο σαν εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών παρά σαν ένας εκπρόσωπος της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Εσείς συμμερίζεστε αυτή την εκτίμηση;

>>Κοιτάξτε, ο κ Ταλάτ έχει δηλώσει πως τάσσεται υπέρ του σχεδίου Ανάν και περιμένουνε από το ΑΚΕΛ να στρατευθεί δυναμικά υπέρ αυτής της γραμμής. Δεν είναι η ώρα τώρα να ερμηνεύουμε συμπεριφορές αλλά να πάρουμε μια απόφαση.

Δεν πιστεύετε δηλαδή ότι εάν ο κ. Ταλάτ πήγαινε στην Λουκέρνη με αποκλειστικό γνώμονα τα συμφέροντα των τουρκοκυπρίων θα ασκούσε πιο αποτελεσματική διπλωματία;

>>Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν είχαν προηγηθεί και πολλές διαπραγματεύσεις. Στη Νέα Υόρκη και οι δύο πλευρές αποδέχθηκαν την ιδέα ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ να αναλάβει τον σχεδιασμό μιας βιώσιμης λύσης για το Κυπριακό. Δυστυχώς ούτε στην Κύπρο, αλλά ούτε στην Ελβετία πραγματοποιήθηκαν πολλές διαπραγματεύσεις. Η εντύπωσή μου είναι πως ο κ. Παπαδόπουλος ήταν εκείνος που αρνήθηκε να καθίσει απέναντι από τον κ. Ταλάτ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, κάτι που είχε σαν αποτέλεσμα ο ΟΗΕ να πραγματοποιεί διμερείς συζητήσεις με την κάθε πλευρά.

Η στάση του Τ. Παπαδόπουλου

Ποιες θα είναι οι συνέπειες ενός “όχι” από την μία πλευρά; Ποιος θα είναι ο ρόλος του κ. Ντενκτάς ύστερα από μια τέτοια απόφαση;

>>Τολμώ να προβλέψω ότι οι συνέπειες δεν θα είναι και πολύ καλές. Αν και βραχυπρόθεσμα μια τέτοια εξέλιξη θα επιβαρύνει κατά κύριο λόγο την τουρκοκυπριακή πλευρά πιστεύω πως μακροπρόθεσμα δεν θα ωφελήσει ούτε την ελληνοκυπριακή πλευρά. Ο κυπριακός λαός στο σύνολό του θα βλαφτεί. Όσο για τον κ. Ντενκτάς, θα ωφεληθεί από ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Μια από τις συνέπειες της επανένωσης θα είναι η ανατροπή του καθεστώτος του και το ξεκίνημα μιας νέας εποχής. Με την μη-αποδοχή του σχεδίου όμως είναι πολύ πιθανό ο κ. Ντενκτάς να παραμείνει στην εξουσία.

Πώς θα χαρακτηρίζατε τη θέση που εξέφρασε ο κ. Παπαδόπουλος στο διάγγελμά του στον λαό;

>>Αρνητική και δυσοίωνη. Μην ξεχνάτε ότι στις περσινές συνομιλίες στην Κοπεγχάγη μεταξύ των δύο πλευρών ο κ. Παπαδόπουλος ήταν και τότε αρνητικός, κάτι που όμως επισκιάστηκε από την ακρότητα της αρνητικής θέσης του κ. Ντενκτάς. Τώρα πια είναι ξεκάθαρο ότι ούτε ο κ. Παπαδόπουλος δέχεται το σχέδιο Ανάν σαν βάση για διαπραγμάτευση. Αρκεί να διαβάσει κανείς την δήλωσή του για να καταλάβει ότι αντιτίθεται στη δημιουργία μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει πως δεν εξακολουθούμε να ασκούμε κριτική στον κ. Ντενκτάς που απορρίπτει το σχέδιο, αλλά είναι άξιο απορίας γιατί ο κ. Παπαδόπουλος υποκρίθηκε πως ήταν υπέρ του σχεδίου, σαν βάση, όταν στην πραγματικότητα είναι πασιφανές πια ότι δεν το δέχτηκε σαν βάση για διαπραγμάτευση.

Πώς ερμηνεύετε τα υψηλά ποσοστά ελληνοκυπρίων που θα ψηφίσουν υπέρ του “όχι”;

>>Ο κυρίαρχος λόγος κατά την γνώμη μου είναι η έλλειψη μιας αποτελεσματικής ηγεσίας. Αν και θα ήθελα να αποφύγω να εξισώσω όλες τις ομάδες που τάσσονται κατά του σχεδίου, αφού είναι σαφές ότι δεν υποκινούνται από τους ίδιους λόγους, πιστεύω ότι ο κ. Παπαδόπουλος και το ΑΚΕΛ, αντί να υποδεικνύουν στον λαό τις θετικές πτυχές του σχεδίου, δρουν με γνώμονα τα αρνητικά συναισθήματα του λαού. Ήταν καιρός πια να προετοιμαστεί ο ελληνοκυπριακός λαός για μια λύση συμβιβασμού. Η έως τώρα ανένδοτη στάση του κ. Ντενκτάς βόλευε τους ελληνοκύπριους πολιτικούς, που περίμεναν να συνεχισθεί. Οι υπολογισμοί τους (τους οποίους ομολογώ πως και εγώ ο ίδιος συμμεριζόμουν μέχρι τον Ιανουάριο) δεν επαληθεύτηκαν, οπότε βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια κατάσταση όπου έπρεπε ξαφνικά να προετοιμάσουν τον λαό για μια λύση συμβιβασμού με βάση το σχέδιο Ανάν.

Ο κ. Ερντογάν όμως πέτυχε στο να μεταβάλει αυτή την ατμόσφαιρα στην Τουρκία, διαδραματίζοντας τελικά ένα θετικό ρόλο. Είναι κρίμα που οι ελληνοκύπριοι μάλλον θα καταψηφίσουν το σχέδιο Ανάν, ύστερα από τόσες προσπάθειες που κατέβαλε ο τουρκοκυπριακός λαός και ύστερα από αυτή τη μεταστροφή της τουρκικής πολιτικής.

>>Πράγματι θα συμφωνήσω μαζί σας ότι η στάση του κ. Ερντογάν έχει μεταβάλει θετικά το κλίμα, αλλά παρόλα αυτά οι ελληνοκύπριοι δεν εμπιστεύονται την τουρκική πλευρά, η οποία πιστεύουν πως δεν θα τιμήσει τις δεσμεύσεις της.

Ισχυρίζονται ότι αν η Ε.Ε. τελικά δεν δώσει ημερομηνία ένταξης στην Τουρκία, η κυβέρνησή της δεν θα τηρήσει τις δεσμεύσεις του σχεδίου Ανάν.

>>Σύμφωνοι, αλλά γιατί η Ε.Ε. να μην δώσει ημερομηνία ένταξης στην Τουρκία, αν η κυβέρνησή της καταβάλει προσπάθειες για την επίλυση του Κυπριακού και αν τηρήσει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης; Η ένταξη της Τουρκίας δεν εξαρτάται από εμάς ή τους ελληνοκυπρίους, αλλά από την Αναφορά της Κομισιόν το φθινόπωρο. Ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή θα επιτευχθούν μόνο αν η Τουρκία και μια ενωμένη Κύπρος γίνουν μέλη της Ε.Ε.

Ναι αλλά μην ξεχνάτε ότι δεν αρκεί μόνο η τήρηση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης, από την στιγμή που χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία έχουν ταχθεί κατά της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε.

>>Υπάρχει μια σοβαρή αντίφαση, για να το θέσω διπλωματικά, στην στάση της ελληνοκυπριακής ηγεσίας. Από την μία φοβάται ότι η Τουρκία δεν θα τηρήσει το σχέδιο Ανάν, και από την άλλη δεν το αποδέχεται σαν βάση για τις διαπραγματεύσεις.

Η πρόταση του ΑΚΕΛ

Πώς σχολιάζετε την πρόταση του ΑΚΕΛ να αναβληθεί, με απώτερο στόχο την υπερψήφιση του σχεδίου;

>>Κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, όπως όλοι γνωρίζουμε. Ακόμα και ο κ. Παπαδόπουλος δεν είναι υπέρ της αναβολής του δημοψηφίσματος, και καθώς η συναίνεσή του (και εκείνη του κ. Ντενκτάς) αποτελεί την ελάχιστη προϋπόθεση για κάτι τέτοιο, η αναβολή είναι διπλά ανέφικτη. Το ΑΚΕΛ το γνωρίζει αυτό, και για αυτό αντί να πει ένα ξεκάθαρο “όχι” κατέφυγε σε αυτή τη θολή πρόταση.

Ναι αλλά το ΑΚΕΛ, εκτός τις επιφυλάξεις που έχει για την τήρηση των δεσμεύσεων από την Τουρκία, έχει θέσει επιπλέον προϋποθέσεις όπως π.χ. για την άμεση επιστροφή των προσφύγων στις περιοχές της Ε/Κ διοίκησης. Πιστεύει ότι μόνο αν υπάρξουν διεθνείς διασφαλίσεις για την τήρηση αυτών των δυο προϋποθέσεων μπορεί το ίδιο να δεχθεί να αναθεωρήσει την στάση του προς το σχέδιο Ανάν.

>>Αν και οι ανησυχίες που εκφράζει το ΑΚΕΛ μάλλον δεν είναι βάσιμες, αφού πιστεύω ότι η Τουρκία θα τηρήσει τη συμφωνία δεδομένης της επιθυμίας της να ενταχθεί στην Ένωση, είμαι σίγουρος ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ε.Ε. μπορούν να δώσουν διαβεβαιώσεις για την εφαρμογή του σχεδίου και την επιστροφή των προσφύγων. Παρενθετικά, οι ελληνοκύπριοι δεν χρειάζεται να περιμένουν πολύ καιρό να δουν εάν θα εφαρμοσθεί το σχέδιο. Όπως ξέρετε, το σχέδιο προβλέπει πως μετά από 104 μέρες, δηλαδή τρεις περίπου μήνες, ορισμένες περιοχές θα επιστραφούν στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Η απόφαση του ΑΚΕΛ πραγματικά με απογοήτευσε. Μας έμεινε μια βδομάδα, οπότε ελπίζω ότι το κλίμα θα αναστραφεί. Αν και για λόγους τακτικής ορισμένοι Τούρκοι και Τουρκοκύπριοι θα χαρούν άμα η τουρκοκυπριακή πλευρά ψηφίσει υπέρ του σχεδίου και η ελληνοκυπριακή κατά, εγώ δεν πιστεύω σε τέτοιες στρατηγικές αφού μακροπρόθεσμα δεν θα ωφεληθεί καμία πλευρά.

Πώς σχολιάζεται την θέση της κυβέρνησης και των κομμάτων στην Ελλάδα;

>>Θέλω να συγχαρώ το ΠΑΣΟΚ για την σταθερή πολιτική του στο θέμα Και την ελληνική κυβέρνηση, φαντάζομαι, που τάχθηκε υπέρ του σχεδίου. Δεν είμαι σίγουρος αν η κυβέρνησή σας είπε ένα ξεκάθαρο “ναι” στο δημοψήφισμα, κάτι που έκανε ο κ. Ερντογάν. Σε αυτή την κρίσιμη φάση, μια τέτοια αμφιταλαντευόμενη στάση είναι ανεπίτρεπτη. Με βάση το σχέδιο Ανάν η αριστερές δυνάμεις στην Κύπρο θα μπορούσαν να συγκυβερνήσουν σε μια ενιαία Κύπρο. Αλλά όπως γνωρίζεται έχει ξεσπάσει μια κρίση μεταξύ του ΑΚΕΛ και της τουρκοκυπριακής Αριστεράς αλλά και μεταξύ των ίδιων των τουρκοκυπριακών αριστερών κομμάτων.

Πιστεύετε ότι τελικά το εθνικό συμφέρον θα υπερισχύσει του ταξικού συμφέροντος;

>>Δυστυχώς η απόφαση του ΑΚΕΛ απογοήτευσε όλες τις τουρκοκυπριακές δυνάμεις που αποζητούν μια βιώσιμη λύση, και όχι μόνο τις αριστερές δυνάμεις. Δεν νομίζω ότι το ζήτημα, όπως έχει διαμορφωθεί, υπόκειται σε ταξική ανάλυση αφού είναι διαταξικό.

Αν επικρατήσει όμως μια γραμμή που είναι ευαίσθητη προς τα αιτήματα της εργατικής τάξης δεν θα δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες για μια ειρηνική συμβίωση των δύο λαών;

>>Ναι, αλλά η απόφαση του ΑΚΕΛ δεν συνηγορεί σε κάτι τέτοιο. Εμείς περιμέναμε ότι το ΑΚΕΛ θα βοηθούσε την κατάσταση, και θα έδινε ένα πιο πειστικό μήνυμα στους τουρκοκύπριους. Αλλά αυτό που ακούσαμε ήταν το ΑΚΕΛ να ζητάει από τους τουρκοκύπριους να δείξουν κατανόηση για την στάση των ελληνοκυπρίων. Πιστεύω ότι η εν λόγω απόφαση ήταν ένα ιστορικό λάθος.

* Ο Μουσταφά Ακιντζί είναι Πρόεδρος του αριστερού κόμματος “Ειρήνη και Δημοκρατία” των Τουρκοκυπρίων, πρώην Δήμαρχος του τουρκοκυπριακού τομέα της Λευκωσίας. Από ηλικία 28 χρόνων υπηρέτησε Δήμαρχος της Κατεχόμενης Λευκωσίας την περίοδο 1976-1990. Κατά την διάρκεια της θητείας του συνεργάστηκε στενά με το φίλο του, τότε Δήμαρχο Λευκωσίας, Λέλλο Δημητριάδη για δημιουργία αποχετευτικού συστήματος στην Λευκωσία και σύστασης master plan για την πόλη. Οι δύο Δήμαρχοι κέρδισαν απο κοινού διεθνή βραβεία όπως το ‘Aga Khan Award for Architecture’, ‘World Habitat Award’ και το Ευρωπαϊκό Βραβείο ‘Europa Nostra’ για την προσφορά τους στην πόλη σε πολιτικά ασταθή περίοδο και για την προσπάθεια διατήρησης του ιστορικού και πολιτιστικού χαρακτήρα της εντός των τοιχών Λευκωσίας.

ΣΣ. Υπήρξε αργότερα πρόεδρος της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας (2015–2020) και προσπάθησε με ανοιχτό μυαλό να λυθεί το Κυπριακό.

«Η ΕΠΟΧΗ»

«Η εξερεύνηση της Κύπρου» Εκδήλωση της «ΕΠΟΧΗΣ» για το Κυπριακό και με αφορμή το Σχέδιο Ανάν (21.1. 2003)

Με Έλληνες & Τούρκους Κυπρίους*

Εισήγηση του Μάκη Μπαλαούρα*

«Η «Εποχή» από τις πρώτες μέρες της κυκλοφορίας της εδώ και 13 χρόνια έχει ασχοληθεί σε βάθος με το Κυπριακό πρόβλημα παρουσιάζοντας τις θέσεις των αριστερών κομμάτων και των δύο κυπριακών κοινοτήτων.

Έτσι δείξαμε στους αναγνώστες μας -και όχι μόνο- ότι στην Κύπρο ζουν και Τουρκοκύπριοι. Η εφημερίδα μας έχει πάρει συνεντεύξεις από τον Γ Βασιλείου όταν ήτανε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Δημήτρη Χριστόφια Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ, τότε που έγινε η μεγάλη στροφή στην πολιτική της Κύπρου για την ένταξη της στην ΈΕ.

Επανειλημμένα φιλοξενήσαμε άρθρα των επικεφαλής των αριστερών κομμάτων της ΤΚ κοινότητας όπως του Ταλάτ και του Ιζκάν τον οποίο μάλιστα κάλεσε στο προ 4ετίας φεστιβάλ της προκειμένου να συζητηθεί το κυπριακό μαζί με τον Γ . Κολοκασίδη του Πολιτικού Γραφείου του ΑΚΕΛ.

Ιδιαίτερους δεσμούς έχει αναπτύξει με τον Σενέρ Λεβέντ, εκδότη της εφημερίδας «Africa», γνωστό για τις ριζοσπαστικές απόψεις του και για τις σκληρές διώξεις του από το καθεστώς Ντενκτάς. Τέλος, δίνοντας μεγάλη σημασία σε κοινωνικά κινήματα, όπως το εργατικό, πήρε συνέντευξη από τους επικεφαλής των μεγαλύτερων εργατικών συνομοσπονδιών και από τις δύο κοινότητες.

Περηφανευόμαστε λοιπόν γιατί όχι μόνο ασχοληθήκαμε με το σημαντικό αυτό ζήτημα όταν τα άλλα ΜΜΕ αγνοούσαν το τι γίνεται στο νησί και κυρίως την τουρκοκυπριακή πλευρά, αλλά κυρίως υπερηφανευόμαστε γιατί θεωρούμε ότι προσφέραμε στην σε βάθος κατανόηση του προβλήματος.

Αντιμετωπίζοντας την πραγματικότητα

Είκοσι οχτώ χρόνια από την εισβολή της Τουρκίας το νησί παραμένει διχοτομημένο Από τη μια πλευρά μια δημοκρατία που παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν -όπως τα άλλα κράτη του ώριμου καπιταλισμού- προχώρησε οικονομικά και πολιτικά. Από την άλλη ένα αυταρχικό καθεστώς που στηρίζεται στις τουρκικές στρατοκρατικές δυνάμεις και που οδήγησε στην μετανάστευση το 40% των Τουρκοκυπρίων και στην είσοδο 115.000 εποίκων.

Σήμερα μετά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. και την υποβολή του σχεδίου Ανάν υπάρχουν τρεις λύσεις.

Η πρώτη να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν, δηλαδή την de facto διχοτόμηση, αναμένοντας καλύτερες μέρες, οι οποίες δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα έρθουν όπως δεν ήρθαν τα προηγούμενα 28 χρόνια που οι συνθήκες ήταν καλύτερες.

Η δεύτερη να επιβληθεί και de jure διχοτόμηση. Αυτή η λύση θα ήταν ίσως ενδιαφέρουσα αν πίσω από την γκριζοπράσινη διαχωριστική γραμμή δεν υπήρχαν 45.000 ετοιμοπόλεμοι στρατιώτες με προηγμένο οπλισμό που συνεχώς θα δημιουργούν συνθήκες ανασφάλειες στους κατοίκους του νησιού και ιδίως στους Ελληνοκύπριους.

Εμείς, αν και γνωρίζουμε ότι το σχέδιο Ανάν δεν ικανοποιεί πλήρως το περί δικαίου αίσθημα και δημιουργεί πιθανές προϋποθέσεις πολιτικών προβλημάτων στο εγγύς μέλλον (με τη βοήθεια μάλιστα προκλήσεων) είμαστε έντονα υπέρ της αποδοχής του ως βάση διαπραγμάτευσης, αν και οφείλουμε να πούμε ότι τα περιθώρια διαπραγμάτευσης είναι πολύ μικρά δεδομένου ότι το σχέδιο Ανάν είναι ο μέσος όρος των θέσεων των δύο πλευρών.

Είμαστε υπέρ της επίλυσης και για έναν επιπλέον -σημαντικότατο- λόγο. Το ότι όλοι οι Τουρκοκύπριοι αψηφώντας τα τανκ και τον αυταρχισμό βγήκαν στους δρόμους ζητώντας την επανένωση του νησιού. Κι εμείς, ως αριστεροί δεν πρέπει να μην πάρουμε σοβαρά υπόψη μας το γεγονός αυτό, όταν μάλιστα ενισχύονται και από παρόμοιες (αν και όχι ανάλογες) πρωτοβουλίες των Ελληνοκυπρίων.

Τέλος, είμαστε υπέρ γιατί πιστεύουμε ότι εντός της Ε.Ε.- παρά τα τεράστια προβλήματα λόγω της νεοφιλελεύθερης πορείας της- οι εθνικές διαφορές και οι αντιπαραθέσεις σμικρύνονται και το κενό αυτό το καλύπτουν οι ταξικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις. Ο ιστορικός και οδυνηρός συμβιβασμός, όπως τον χαρακτήρισε ο Δημήτρης Χριστόφιας, είναι πια η μόνη προωθητική δυνατότητα που υπάρχει.
Ας την δοκιμάσουμε».

* Μίλησαν:
• Νίκος Κατσουρίδης διευθυντής εφημερίδας «Χαραυγή», μέλος του ΠΓ του ΑΚΕΛ. βουλευτής,
• Μεχμέτ Σεγίς Γενικός Γραμματέας της Γενικής Συνομοσπονδίας Τουρκοκυπρίων εργαζομένων (DEV-IS) και
• Σεβγιούλ Ουλουντάγκ, δημοσιογράφος της τουρκοκυπριακής εφημερίδας «Yeniduzen» φεμινίστρια.
• Οι Τουρκοκύπριοι προσκεκλημένοι είναι κεντρικά στελέχη της πλατφόρμας «Αυτή η χώρα είναι δική μας» που συντονίζει τις διαδηλώσεις.
• Ο Μάκης Μπαλαούρας από την Εποχή άνοιξε και συντόνισε την εκδήλωση.

Τίτλοι των ομιλιών:
Της Σεβγιούλ Ουλουντάγκ ήταν: «Οι Τουρκοκύπριοι έπαψαν να είναι αόρατοι»
Του Μεχμέτ Σεγίς: «Είμαστε καταδικασμένοι να συνεργαστούμε».
Του Νίκου Κατσουρίδη ήταν: «Χρειάζεται λύση που να εκφράζει και τις δύο κοινότητες»
Πηγή: ΕΠΟΧΗ 26 Ιανουαρίου 2003