2003-07-24

29 χρόνια αρκετά για τη μεταπολίτευση της Αριστεράς

Του Μάκη ΜΠΑΛΑΟΥΡΑ

Αργά το μεσημέρι της 23ης Ιουλίου του ‘74, βλέποντας τις εξελίξεις από την κατάρρευση της δικτατορίας και της διαφαινόμενης ανάληψης της διακυβέρνησης από πολιτικούς, μια παρέα συντρόφων αποφασίσαμε να κατέβουμε από τις κρύπτες μας στην Κυψέλη στο Σύνταγμα για να έχουμε άμεση γνώση των πραγμάτων και να δούμε τι θα κάνουμε. Στα μπαλκόνια της καθόδου μας νοικοκυρές χαρούμενες φώναζαν στους γείτονες και στους περαστικούς σείοντας συνάμα τη γαλανόλευκη. Στην αρχή σε κανά δύο απ’ αυτές προσπαθήσαμε να τους τη σπάσουμε, επιχειρηματολογώντας για το είδος της επικείμενης αλλαγής, αλλά τελικά σπάσαμε εμείς τα μούτρα μας.

Προφανώς, η αυθόρμητη αυτή συμπεριφορά μας προέκυπτε γιατί διαβλέπαμε έστω και διαισθητικά ότι ράγιζε η εικόνα μιας άλλης Ελλάδας που είχαμε οραματιστεί και το παιχνίδι πήγαινε στους (προδικτατορικούς) πολιτικούς και στα (προδικτατορικής εποχής) κόμματα.

Τελικά, παρά τις αρχικές δυσκολίες, εδραιώθηκε στην Ελλάδα ένα σταθερό καθεστώς αστικής δημοκρατίας δυτικού τύπου, που όμοιό του δεν είχε ζήσει ο τόπος. Ενώ αυτά συνέβαιναν στην κεντρική πολιτική ζωή και στους θεσμούς, η Αριστερά -με όλες τις εκφάνσεις της- παρέμεινε σε γενικές γραμμές στην ίδια προδικτατορική κατάσταση. Ιδιαίτερα στο κόμμα της ανανεωτικής Αριστεράς, στο ΚΚΕ Εσωτερικού, ό,τι είχε να κάνει με την ανανέωση, όσον αφορά τις δομές και τα πρόσωπα, το έκανε στη διάσπαση και στην πρώτη περίοδο μετά απ’ αυτήν.

Περιθωριοποιήθηκε η αντιστασιακή γενιά

Όλη η παλιά ηγεσία του ΚΚΕ Εσωτερικού με τις αγκυλώσεις, τις παραστάσεις και τα πάθη του παρελθόντος διαχειρίστηκε το κόμμα ξεπετάγοντας ή περιθωριοποιώντας ουσιαστικά την πολυπληθή αντιστασιακή γενιά, πυροσβένοντας παράλληλα τους φλογισμένους νέους και νέες της καινούργιας φουρνιάς που ξεπηδούσε από τα αμφιθέατρα και τα εργοστάσια. Η ηγεσία προσπαθούσε να τους βάλει στο δικό της κορσέ σκέπτεσθε και πράττειν.

Το ΚΚΕ αξιοποίησε την αντιδικτατορική νεολαία

Και το ΚΚΕ φυσικά κινήθηκε σε παρόμοια κομματικά πλαίσια. Όμως επειδή το εσωκομματικό ξεκαθάρισμα είχε επέλθει με τη διάσπαση, δεν είχε πρόβλημα να προωθήσει στην ηγεσία του νέους και νέες της αντιδικτατορικής γενιάς, γεγονός -πέραν των άλλων- που συνέβαλε στην τεράστια ανάπτυξη της ΚΝΕ και του ΚΚΕ. Περνώντας τα χρόνια είδαμε τα συγκλονιστικά γεγονότα με την κατάρρευση του υπαρκτού “σοσιαλισμού” (εξαέρωση σωστότερα, γιατί με την κατάρρευση μένουν τουλάχιστον ερείπια) και την απόλυτη ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού.

Το τέλος της ιστορίας;

Το τέλος της ιστορίας, λοιπόν; Φυσικά όχι, και όχι μόνο για λόγους κινήματος θεωρητικούς. Κυρίως λόγω της γέννησης του αντιπαγκοσμιοποιητικού και της εκπληκτικής (διεθνιστικής) ορμής του. Όμως δεν φτάνουν τα κινήματα, χρειάζεται και η πολιτική και οι φορείς της, που διαρθρωμένοι με αυτά με μια νέα αυτόνομη σχέση θα αναπτύξουν ένα νέο πολιτικό υποκείμενο. Στην Ελλάδα η Αριστερά, σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι σε άλλες χώρες, διαχειρίζεται την κρίση της. Τα εκλογικά αποτελέσματα, οι σφυγμομετρήσεις, η αδυναμία παρέμβασης στα συνδικάτα και στην κοινωνία πιστοποιούν την παραπάνω κρίση. Σύμφωνα μάλιστα με μια έρευνα του Χριστόφορου Βερναδάκη, που τα κεντρικά της στοιχεία δημοσιεύτηκαν στην “Εποχή”, «δεν υπάρχει σήμερα μια διακριτή και συμπαγής ταυτότητα της Αριστεράς» ή, για να το διατυπώσουμε αντίστροφα, υπάρχουν πολλά διαφορετικά ιδεολογικά και αξιακά στοιχεία αντιφατικά ή και αντιθετικά μεταξύ τους, στα οποία αναγνωρίζονται οι αριστεροί. Στο εσωτερικό της Αριστεράς λειτουργούν ή αναπτύσσονται αντιλήψεις, στάσεις, ιδεολογίες, οι καταβολές των οποίων βρίσκονται σε άλλους ιδεολογικούς χώρους (ακόμη και συντηρητικούς)”.

Παρ’ όλα αυτά για την Αριστερά υπάρχει έδαφος. Φτώχεια, ποιότητα ζωής, βιασμός του περιβάλλοντος, ευτελισμός και εξαγορά των πολιτικών και των κομμάτων από οικονομικά συμφέροντα. Όπως θα ‘λεγαν και οι παλιοί, οι αντικειμενικές συνθήκες είναι ώριμες, εκεί που πάσχουμε είναι οι υποκειμενικές.

Είναι πια καιρός να κάνει και η Αριστερά -η Ανανεωτική, η ριζοσπαστική, η κινηματική, η ταξική- τη δική της “μεταπολίτευση”.

από “Συναντήσεις” της ΑΥΓΗΣ

2003-05-06

«Ο διχασμός της Ευρώπης είναι προσωρινός» -Συνέντευξη με τον Καθηγητή Χρήστο Πασαδαίο

Τη συνέντευξη πήρε ο Μάκης Μπαλαούρας


Οι ΗΠΑ με την επίθεση στο Ιράκ εφαρμόζουν μια νέα στρατηγική. Ποιοι είναι οι στόχοι της;

» Πολλοί αναφέρονται μόνο στο πετρέλαιο. Εγώ δεν συμφωνώ, δεν το θεωρώ σαν κύριο, γιατί αυτή τη στιγμή το Ιράκ έχει τη δυνατότητα να παράγει 2,5 εκατ. βαρέλια το χρόνο που είναι πολύ λίγο και θα χρειαστούν τουλάχιστον 5 χρόνια και 3 δισ. δολάρια για να ξαναφτιαχτούν όλες οι εγκαταστάσεις που είχαν εγκαταλειφθεί και δεν είχαν συντηρηθεί τόσα χρόνια. Τότε η παραγωγή μπορεί να αυξηθεί, αλλά όχι τόσο πολύ, γιατί αν ανέβει πολύ θα πέσει αρκετά η τιμή του. Το ζήτημα του πετρελαίου πρέπει να το δούμε μεσοπρόθεσμα, για μια περίοδο 20 ετών, όπου τότε θα είναι πράγματι σημαντικό. Πρέπει να αναζητήσουμε και άλλους λόγους. Ο πρώτος είναι η ηγεμονία που θέλει να επιδείξει, περιφρονώντας τις συμμαχίες. Δεν ενδιαφέρεται να γοητεύει, έστω και σαν ηγεμόνας. Γι’ αυτό έχει εφευρεθεί και η έννοια του προληπτικού πολέμου. Πρέπει να δείξουν ότι είναι αποφασισμένοι να μην επιτρέψουν σε καμία δύναμη να αντισταθεί. Το καινούργιο στοιχείο είναι ότι πριν έρθει κάποια απειλή, χτυπούν. Με κόστος όμως να διαταράξει τις συμμαχίες της, με τις οποίες άλλωστε ασκούσε την ηγεμονία της. Η νέα στρατηγική είναι ότι θεωρεί ότι μπορούν να τα κάνουν όλα μόνοι τους, δεν έχουν ανάγκη συμμάχους. Ίσως η παρουσία στο Ιράκ να γίνεται για έναν επιπλέον λόγο στη βάση σχεδίου περικύκλωσης της Ρωσίας. Έτσι αρχίζουν σπάζοντας κατ’ αρχήν τη διαφαινόμενη συμφιλίωση Δαμασκού-Βαγδάτης και ενδεχομένως της Αιγύπτου. Στην Αίγυπτο το καθεστώς είναι αναγκασμένο να παίρνει υπόψη του τα αισθήματα του λαού του. Έτσι αυτός ο άξονας των τριών χωρών -που θα μπορούσε να φτάσει και στην Τεχεράνη- ήταν για τις ΗΠΑ εφιάλτης.

Το Ιράκ είναι στη μέση. Πιστεύεις ότι οι απειλές κατά της Συρίας θα υλοποιηθούν;
» Όχι αμέσως. Είναι σαν το βόα που καταπίνει το αρνί και θέλει κάποιο χρόνο να χωνέψει. Αν δεν γίνει όλο το Ιράκ σαν την Παλαιστινιακή Γάζα, μπορούν να προχωρήσουν άμεσα προς τη Συρία. Υπάρχει και ο παράγοντας Ισραήλ που επηρεάζει, όσο ποτέ άλλοτε στην αμερικανική ιστορία, τη σημερινή κυβέρνηση. Ούτε επί πατρός Μπους. Τότε μάλιστα ο υπουργός Εξωτερικών Μπέικερ είχε εκφράσει την αγανάκτησή του για την πολιτική της τότε ισραηλινής ηγεσίας.

Ο γαλλογερμανικός άξονας

Πώς μπορούμε να ερμηνεύσουμε τη στάση της Γαλλίας και της Γερμανίας;
» Η Γαλλία έχει μια παράδοση, από την εποχή του Ντε Γκολ. Το καινούργιο -σχετικά- είναι η θέση της Γερμανίας. Από το 1972 με τον Β. Μπραντ με την “Οστ Πόλιτικ” του είχαν αρχίσει να μην έχουν την αντιπαράθεση όπως αυτή που υπήρχε επί Αντενάουερ. Στη δεκαετία του ’80 η Γερμανία συνειδητοποίησε ότι ένας πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ ουσιαστικά θα γινόταν στο έδαφος της Γερμανίας ή τουλάχιστον στην Κεντρική Ευρώπη.

Προχώρησαν όμως πέρα από τις απλές διαφωνίες.


» Ναι, και λόγω βραχυπροθέσμων συμφερόντων των χωρών αυτών και της Ρωσίας σε σχέση με τα πετρέλαια, αλλά κυρίως ότι αντιλήφθηκαν ότι υπάρχει μια στρατηγική μεταστροφή των ΗΠΑ που συνιστούν μια σημαντική απειλή για τα μακροχρόνια συμφέροντά τους. Δεν θέλουν να γίνουν ραγιάδες. Η προοπτική όμως ποια μπορεί να είναι; Το σπάσιμο της Ευρώπης προϊόν του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είναι τελικά κάτι το προσωρινό. Αν το δούμε γεωπολιτικά τα συμφέροντα της Ευρασίας, όρος που χρησιμοποίησε ο Μακγκίτερ, δηλαδή Ευρώπη με Ρωσία, πιθανόν και με Κίνα είναι περισσότερο κοινά.

Όμως οι ΗΠΑ είναι πάρα πολύ δυνατές στρατιωτικά, πώς μπορούν αυτές οι χώρες να αντιπαρατεθούν;
» Βραχυπρόθεσμα δεν μπορούν. Η Ευρώπη είναι αδύνατη στην ανάπτυξη και στην τεχνολογία. Όμως η κεντρική κυβέρνηση αλλά και οι πολιτείες των ΗΠΑ είναι καταχρεωμένες. Ακόμα και οι “Φινάνσιαλ Τάιμς” έγραψαν ότι η παρούσα οικονομική κατάσταση των ΗΠΑ είναι ασταθής. Γιατί το έλλειμμα του Εμπορικού Ισοζυγίου είναι πάνω από 400 δισ. και αυξάνει. Το έλλειμμα του Προϋπολογισμού είναι πάνω από 350 δισ. και επίσης αυξάνει. Οι αμερικανικές εταιρείες είναι καταχρεωμένες. Από την άλλη έχουν χάσει σημαντικό βάρος της ηγεμονίας τους, που είχε φτάσει στο αποκορύφωμα με τις εκδηλώσεις συμπάθειας μετά την 11 Σεπτεμβρίου, που την έχασε σε πολύ λίγο χρόνο. Από το ρόλο του θύματος πήγαν στο ρόλο του θύτη. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι η Τουρκία θα έλεγε όχι; Έβλεπαν επίσης χώρες σαν την Ιορδανία, την Αίγυπτο να σπάνε το εμπάργκο προς το Ιράκ. Να ένας ακόμη λόγος της επέμβασής τους.

Οι πολιτικές δυνάμεις στη Γαλλία

Στη Γαλλία, είδαμε ότι όλες οι πολιτικές δυνάμεις, ακόμα και ο Λεπέν στήριξαν την πολιτική Σιράκ. Όμως, το ΓΚΚ και οι άλλες αριστερές δυνάμεις αρκέστηκαν σ’ αυτή;
>>Στην πληθυντική αριστερά δεν περίμεναν τέτοια σταθερή στάση της κυβέρνησης. Γι’ αυτό το λόγο προσπάθησαν να περάσουν δεσμευτική απόφαση της Βουλής. Κατά τ’ άλλα είχαν κοινή στάση στο σύνολο της κυβερνητικής πολιτικής.

Αν υποθέσουμε ότι η γαλλική κυβέρνηση κινήθηκε στη βάση συμφερόντων του κεφαλαίου, η αριστερά πάνω σε ποια αντίληψη βασίστηκε. Ιδεολογική;
» Πολιτικά και ιδεολογικά. Ο Σιράκ μ’ αυτό που είπε για πολυπολικό κόσμο, ουσιαστικά αναφέρθηκε σε θέσεις της Αριστεράς. Επομένως, τι να πει η Αριστερά; Αντίθετα στους κόλπους της κεντροδεξιάς συνυπάρχουν σε μεγάλο ποσοστό φιλοαμερικανοί. Το πρόβλημα του Σιράκ είναι οι δικοί του άνθρωποι και όχι η Αριστερά.

Ποιος θα είναι ο ρόλος της Βρετανίας;
» Οι Γάλλοι έχουν μια έκφραση ότι “ο κώλος που κάθεται σε δύο καρέκλες δεν μπορεί να συνεχίσει να κάθεται για πολύ καιρό έτσι, γιατί θα πέσει”. Θα πρέπει να διαλέξουν. Γεωγραφικά η Αγγλία είναι και δεν είναι στην Ευρώπη. Από την εποχή του 16ου αιώνα θεωρούσαν το ρόλο της Αγγλίας ατλαντικό. Όποτε έβλεπαν να ανεβαίνει κάποια ευρωπαϊκή δύναμη προσπαθούσαν να τη σπάσουν. Βλέπε την ισπανική αρμάδα, τη βοήθεια προς τα προτεσταντικά κινήματα που ήσαν εναντίον των γερμανοισπανικών ηγεμονισμών, πως βοηθούσαν τους διαμαρτυρόμενους Γάλλους εναντίον των καθολικών, εναντίον του Ναπολέοντα, ακόμα και εναντίον του Χίτλερ, ανεξάρτητα το τι καθεστώς πίστευε. Τώρα που διαφαίνεται μια στρατηγική συμμαχία Γερμανίας-Γαλλίας και ίσως Ρωσίας τι θα κάνει; Θα πρέπει να διαλέξει.

Τα κράτη του “υπαρκτού”

Βλέπουμε όμως και άλλα κράτη όπως η Πολωνία, η Τσεχία κ.τ.λ. να συμπορεύονται με τις ΗΠΑ
» Αυτές δεν μπορούν τελικά να επιλέξουν το ατλαντικό μοντέλο. Ο χάρτης, οι οικονομικές σχέσεις, οι επενδύσεις και οι παραδόσεις τοποθετούν αυτά τα κράτη στο κέντρο της Ευρώπης.

Η πρόσκληση γαλλογερμανών προς τη Ρωσία είναι συγκυριακή λόγω της στρατιωτικής δύναμης που έχει ή έχει στρατηγικό προσανατολισμό;
» Τα κράτη της πρώην ΣΕ έχουν ανάγκη από ειρήνη και συνεργασία προκειμένου να ξεπεράσουν την τραγική κατάστασή τους. Όμως αυτή η προκλητική στάση των ΗΠΑ, πότε στη Γιουγκοσλαβία, πότε στο Ιράκ, πότε σ’ άλλες χώρες, δημιουργεί μια αστάθεια που θίγει τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά τους. Μέχρι τώρα είχαν εναγκαλιστεί με τους Αμερικανούς, παρά το γεγονός ότι οι προκλήσεις τους έφταναν στα σύνορά τους. Βραχυπρόθεσμα λόγω ανάγκης. Μεσοπρόθεσμα το συμφέρον τους είναι να μην ακολουθούν την Αμερική. Το ίδιο ισχύει και για την Κίνα. Γι’ αυτή μάλιστα οι έννοιες μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα είναι διαφορετικές. Οι Κινέζοι έχουν διαφορετική αντίληψη του χρόνου. Σκέφτονται για το τι θα γίνει τον επόμενο αιώνα και το μεθεπόμενο.

Τα κινήματα

Αναπτύχθηκε ένα μεγάλο αντιπολεμικό κίνημα που φυσικά βρίσκει ρίζες και στηρίγματα στο κίνημα της αντιπαγκοσμιοποίησης. Η αριστερά πιστεύεις ότι θα κεφαλαιοποιήσει αυτή τη μαζική αντίδραση;
» Είμαι αισιόδοξος γιατί η μήτρα μιας νέας διεθνιστικής Αριστεράς είναι το κίνημα που άρχισε από το Σιάτλ, τη Γένοβα, το Πόρτο Αλέγκρε. Αντίθετα τα παραδοσιακά κόμματα όπως το Γαλλικό Σοσιαλιστικό και Κομμουνιστικό κόμμα ή το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ βλέπουν με έκπληξη αλλά και επιφύλαξη το νέο αυτό φαινόμενο. Προβληματίζονται αν το κίνημα αυτό είναι μικροαστικό. Ένας εξαιρετικά σημαντικός παράγοντας είναι το αμερικανικό κίνημα. Όλ’ αυτά τα κινήματα πιστεύω ότι μπορούν να προχωρήσουν σ’ ένα επόμενο στάδιο πέραν της κριτικής, σε θέσεις, σε προτάσεις.


*Ο Χρ. Πασαδαίος είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και έχει εργαστεί ως σύμβουλος σε ζητήματα ανάπτυξης του ΟΗΕ και της ΕΕ. Μίλησε ως προσκεκλημένος, σε εκδήλωση της Εταιρείας Πολιτικού Προβληματισμού “Ν. Πουλαντζάς” και του ATTAC με θέμα: “Ευρωπαϊκή οικοδόμηση και γεωπολιτικές αναδιατάξεις”.

Εφημερίδα “Η Εποχή”

2003-03-17

Έλλην κλέφτης μοτοποδηλάτων

ΜΙΑ ΟΜΑΔΑ από την Τράπεζα της Ελλάδος επισκέφτηκε τους Αγίους Σαράντα στην Αλβανία, όχι για επιχειρηματικούς λόγους, αλλά γιατί εκεί κτίζεται με απόφαση του τότε Διοικητή της Τράπεζας κ. Τίμου Χριστοδούλου μια μεγάλη εκκλησία. Δεν είναι η ώρα να συζητήσει κανείς ποια η ανάγκη για την ανέγερση εκκλησίας ή σχολείου ή ιατρικού κέντρου.

Η άφιξη στους Αγ. Σαράντα έγινε μέσω Κέρκυρας. Η απόσταση είναι ελάχιστη, πράγμα που μου θύμισε τις αποδράσεις μερικών αγωνιστών κρατουμένων από τις φυλακές Κέρκυρας, που είτε με βάρκα, είτε κολυμπώντας πέρασαν στη «Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αλβανίας», η κυβέρνηση της οποίας τους μισούς τους φυλάκισε γιατί εισήλθαν παράνομα στη χώρα, τους άλλους μισούς τους επέστρεψε στη χούντα… Έτσι σταμάτησαν και οι αποδράσεις…

Στο καραβάκι που μας πήγαινε, εκτός από μας ήταν Αλβανοί και ένας εισαγωγέας αγροτικών προϊόντων με το βοηθό του τον Κυριάκο. Ο τελευταίος, τύπος γαβριά, συνεννοείτο άνετα σε εύθυμους τόνους με τους Αλβανούς είτε χρησιμοποιώντας λέξεις αλβανικές είτε ελληνικές είτε με γκριμάτσες. Κορίνθιος αυτός, Ηλείος εγώ, οι μόνοι κάτω από το αυλάκι στο καράβι, μου έδειξε συμπάθεια, ενημερώνοντάς με για τη ζωή εκεί, για διασκεδάσεις και για ισοτιμίες Λεκ-Δραχμών.

Οι Αγ. Σαράντα, ένας τόπος που πρέπει να υπήρξε όμορφος με παραλία γεμάτη φοίνικες, είναι σήμερα καταστραμμένος. Από τη μια μεριά οι πολυκατοικίες του Εμβρέμ, από την άλλη το ερειπωμένα παλιά αρχοντικά. Η παραλία της έχει καταληφθεί από αυθαίρετα κτίσματα νεόπλουτων Αλβανών, προκλητικά μέσα στη φτώχεια και τη μιζέρια του χώρου. Οι δρόμοι μέσα στη λάσπη, γεμάτοι τεράστιες τρύπες. Εκείνο που σ’ εντυπωσιάζει, όμως, είναι τα αυτοκίνητα. Στα έντεκα, οι εννιά είναι Μερσεντές, παλιά και νέα μοντέλα, μία BMW και το ενδέκατο άλλη μάρκα.

Μοτοσικλέτες κυκλοφορούσαν ελάχιστες, ποδήλατα καθόλου.

Πήγαμε στην εκκλησία, ένας τεράστιος χώρος και με αίθουσες πολλαπλών εκδηλώσεων. Κάποια στιγμή αποφάσισα να τριγυρίσω στην πόλη, να δω τα μαγαζιά και τα σπίτια τους. Κάτω στην παραλία με τους φοίνικες ακούω να με να με φωνάζουν. Ήταν ο Κυριάκος, ο Κορίνθιος, όπως του άρεσε να συστήνεται.

Μ’ οδήγησε σ’ ένα καρόδρομο σχεδόν ερημικό. Μπρος από ένα εγκαταλειμμένο σπίτι στεκόταν επιβλητικά μια μοτοσικλέτα BMW, Κ.1.200, με αλουμινένιες κεφαλές και εξατμίσεις. Έλαμπε μέσα στην ασχήμια του χώρου. Ο Κυριάκος, αφού την περιεργάστηκε άρχισε να τη χαϊδεύει. «Θα κάνω μια βόλτα, δεν θα με δει κανείς», μου είπε. «Έτσι, μόνο 200 μέτρα». Προσπάθησα να τον αποτρέψω, αυτός είχε πυρετό πάθους στα μάτια του. Δεν άκουγε τίποτα.

Τα κλειδιά πάνω στη μηχανή του έγνεφαν προκλητικά. Έφυγε σαν σίφουνας στον λασπωμένο δρόμο. Συνεπής, όμως, γύρισε σχεδόν αμέσως. Ξαφνικά ο Κυριάκος σωριάστηκε κάτω, αφού ακούστηκε πρώτα ένας ξερός, δυνατός κρότος. Ο Αλβανός ιδιοκτήτης της μοτοσικλέτας έφτασε με το καλάσνικοφ. Εγώ γλύτωσα τη ζωή μου, όμως με συνέλαβαν σαν συνεργό.

Στις τρεις μέρες που ήμουν κρατούμενος, μέχρι να αποφασίσει ο εισαγγελέας, στη χώρα τους είχε ξεσηκωθεί το σύμπαν. Εφημερίδες ραδιόφωνα τηλεοράσεις. «Κωλοέλληνες, ληστές, κατσαπλιάδες, εκμεταλλευτές» μας ανέβαζαν και μας κατέβαζαν. Έτσι ήταν πάντα οι Έλληνες έλεγαν, δεν έχουν αλλάξει.

Έγκριτοι καθηγητές της Νομικής Σχολής με βαρύγδουπο ύφος μιλούσαν για νόμιμη αυτοάμυνα. Στα Τίρανα που μας πήγαν, τον Αλβανό εγκληματία το δικαστήριο αφήνοντας τον ελεύθερο, σήκωσαν στα χέρια οι συμπατριώτες του ως σαν να ήτανε ο νέος Σκερντέμπεης. Εμένα, εμφανώς αμέτοχο στην όλη ιστορία επιχείρησαν να με λιντσάρουν

Ξύπνησα λουσμένος στον ιδρώτα. Η προηγούμενη μέρα στο καράβι με τις αφηγήσεις και το παράπονο των Αλβανών μεταναστών μου είχαν αν αντιστρέψει την εικόνα, οδηγώντας με στον εφιάλτη που ένιωσα.

Άραγε, ποιες να ’ναι οι δόσεις της εθνικογενετικής εγκληματικότητας, που κάνει τους λαούς να σηκώνουν στα χέρια τους δολοφόνους ανθρώπων που έκλεψαν ένα βίντεο, μια μοτοσικλέτα ή ένα καρβέλι;

Ποια η μετάλλαξη αντιδικτατορικών καθηγητών που βάζουν στην ίδια στάθμη τον δολοφόνο με τον κλέφτη και τον μικροαπατεώνα;
Μάκης Μπαλαούρας
Πηγή: «Επιφυλλίδες στην ΕΠΟΧΗ»

2003-01-26

«Η εξερεύνηση της Κύπρου» Εκδήλωση της «ΕΠΟΧΗΣ» για το Κυπριακό και με αφορμή το Σχέδιο Ανάν (21.1. 2003)

Με Έλληνες & Τούρκους Κυπρίους*

Εισήγηση του Μάκη Μπαλαούρα*

«Η «Εποχή» από τις πρώτες μέρες της κυκλοφορίας της εδώ και 13 χρόνια έχει ασχοληθεί σε βάθος με το Κυπριακό πρόβλημα παρουσιάζοντας τις θέσεις των αριστερών κομμάτων και των δύο κυπριακών κοινοτήτων.

Έτσι δείξαμε στους αναγνώστες μας -και όχι μόνο- ότι στην Κύπρο ζουν και Τουρκοκύπριοι. Η εφημερίδα μας έχει πάρει συνεντεύξεις από τον Γ Βασιλείου όταν ήτανε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Δημήτρη Χριστόφια Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ, τότε που έγινε η μεγάλη στροφή στην πολιτική της Κύπρου για την ένταξη της στην ΈΕ.

Επανειλημμένα φιλοξενήσαμε άρθρα των επικεφαλής των αριστερών κομμάτων της ΤΚ κοινότητας όπως του Ταλάτ και του Ιζκάν τον οποίο μάλιστα κάλεσε στο προ 4ετίας φεστιβάλ της προκειμένου να συζητηθεί το κυπριακό μαζί με τον Γ . Κολοκασίδη του Πολιτικού Γραφείου του ΑΚΕΛ.

Ιδιαίτερους δεσμούς έχει αναπτύξει με τον Σενέρ Λεβέντ, εκδότη της εφημερίδας «Africa», γνωστό για τις ριζοσπαστικές απόψεις του και για τις σκληρές διώξεις του από το καθεστώς Ντενκτάς. Τέλος, δίνοντας μεγάλη σημασία σε κοινωνικά κινήματα, όπως το εργατικό, πήρε συνέντευξη από τους επικεφαλής των μεγαλύτερων εργατικών συνομοσπονδιών και από τις δύο κοινότητες.

Περηφανευόμαστε λοιπόν γιατί όχι μόνο ασχοληθήκαμε με το σημαντικό αυτό ζήτημα όταν τα άλλα ΜΜΕ αγνοούσαν το τι γίνεται στο νησί και κυρίως την τουρκοκυπριακή πλευρά, αλλά κυρίως υπερηφανευόμαστε γιατί θεωρούμε ότι προσφέραμε στην σε βάθος κατανόηση του προβλήματος.

Αντιμετωπίζοντας την πραγματικότητα

Είκοσι οχτώ χρόνια από την εισβολή της Τουρκίας το νησί παραμένει διχοτομημένο Από τη μια πλευρά μια δημοκρατία που παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν -όπως τα άλλα κράτη του ώριμου καπιταλισμού- προχώρησε οικονομικά και πολιτικά. Από την άλλη ένα αυταρχικό καθεστώς που στηρίζεται στις τουρκικές στρατοκρατικές δυνάμεις και που οδήγησε στην μετανάστευση το 40% των Τουρκοκυπρίων και στην είσοδο 115.000 εποίκων.

Σήμερα μετά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. και την υποβολή του σχεδίου Ανάν υπάρχουν τρεις λύσεις.

Η πρώτη να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν, δηλαδή την de facto διχοτόμηση, αναμένοντας καλύτερες μέρες, οι οποίες δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα έρθουν όπως δεν ήρθαν τα προηγούμενα 28 χρόνια που οι συνθήκες ήταν καλύτερες.

Η δεύτερη να επιβληθεί και de jure διχοτόμηση. Αυτή η λύση θα ήταν ίσως ενδιαφέρουσα αν πίσω από την γκριζοπράσινη διαχωριστική γραμμή δεν υπήρχαν 45.000 ετοιμοπόλεμοι στρατιώτες με προηγμένο οπλισμό που συνεχώς θα δημιουργούν συνθήκες ανασφάλειες στους κατοίκους του νησιού και ιδίως στους Ελληνοκύπριους.

Εμείς, αν και γνωρίζουμε ότι το σχέδιο Ανάν δεν ικανοποιεί πλήρως το περί δικαίου αίσθημα και δημιουργεί πιθανές προϋποθέσεις πολιτικών προβλημάτων στο εγγύς μέλλον (με τη βοήθεια μάλιστα προκλήσεων) είμαστε έντονα υπέρ της αποδοχής του ως βάση διαπραγμάτευσης, αν και οφείλουμε να πούμε ότι τα περιθώρια διαπραγμάτευσης είναι πολύ μικρά δεδομένου ότι το σχέδιο Ανάν είναι ο μέσος όρος των θέσεων των δύο πλευρών.

Είμαστε υπέρ της επίλυσης και για έναν επιπλέον -σημαντικότατο- λόγο. Το ότι όλοι οι Τουρκοκύπριοι αψηφώντας τα τανκ και τον αυταρχισμό βγήκαν στους δρόμους ζητώντας την επανένωση του νησιού. Κι εμείς, ως αριστεροί δεν πρέπει να μην πάρουμε σοβαρά υπόψη μας το γεγονός αυτό, όταν μάλιστα ενισχύονται και από παρόμοιες (αν και όχι ανάλογες) πρωτοβουλίες των Ελληνοκυπρίων.

Τέλος, είμαστε υπέρ γιατί πιστεύουμε ότι εντός της Ε.Ε.- παρά τα τεράστια προβλήματα λόγω της νεοφιλελεύθερης πορείας της- οι εθνικές διαφορές και οι αντιπαραθέσεις σμικρύνονται και το κενό αυτό το καλύπτουν οι ταξικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις. Ο ιστορικός και οδυνηρός συμβιβασμός, όπως τον χαρακτήρισε ο Δημήτρης Χριστόφιας, είναι πια η μόνη προωθητική δυνατότητα που υπάρχει.
Ας την δοκιμάσουμε».

* Μίλησαν:
Νίκος Κατσουρίδης διευθυντής εφημερίδας «Χαραυγή», μέλος του ΠΓ του ΑΚΕΛ. βουλευτής,
• Μεχμέτ Σεγίς Γενικός Γραμματέας της Γενικής Συνομοσπονδίας Τουρκοκυπρίων εργαζομένων (DEV-IS) και
• Σεβγιούλ Ουλουντάγκ, δημοσιογράφος της τουρκοκυπριακής εφημερίδας «Yeniduzen» φεμινίστρια.
• Οι Τουρκοκύπριοι προσκεκλημένοι είναι κεντρικά στελέχη της πλατφόρμας «Αυτή η χώρα είναι δική μας» που συντονίζει τις διαδηλώσεις.
• Ο Μάκης Μπαλαούρας από την Εποχή άνοιξε και συντόνισε την εκδήλωση.

Τίτλοι των ομιλιών:
Της Σεβγιούλ Ουλουντάγκ ήταν: «Οι Τουρκοκύπριοι έπαψαν να είναι αόρατοι»
Του Μεχμέτ Σεγίς: «Είμαστε καταδικασμένοι να συνεργαστούμε».
Του Νίκου Κατσουρίδη ήταν: «Χρειάζεται λύση που να εκφράζει και τις δύο κοινότητες»

Πηγή: ΕΠΟΧΗ 26 Ιανουαρίου 2003

2003-01-05

Οι διαδηλώσεις των Τουρκοκυπρίων, οι μεγαλύτερες στον κόσμο ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΜΕΧΜΕΤ ΑΛΙ ΤΑΛΑΤ

Τη συνέντευξη πήρε ο Μάκης Μπαλαούρας

Με τον Μεχμέτ Ταλάτ, πρόεδρο του Τουρκοκυπριακού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (RTP), η “Εποχή” είχε συνεργαστεί πριν τρία χρόνια όταν ανταποκρινόμενος σε αίτημά μας, έγραψε άρθρο για την εφημερίδα μας. Δηλαδή, σε μια περίοδο που οι σημερινοί περισσότερο πατριώτες (ας χρησιμοποιήσουμε αυτόν τον όχι τόσο φορτισμένο όρο) αγνοούσαν πως στο βόρειο τμήμα του νησιού υπάρχουν άνθρωποι που ξεριζώθηκαν από τις πατρίδες τους -όπως και οι Ελληνοκύπριοι – που υπέφεραν και αυτοί από τις συνέπειες της διχοτόμησης, και που αντιμετωπίζουν επιπλέον τον τουρκικό στρατό όχι απέναντί τους, αλλά εντός των τειχών τους. Ένας στρατός κατοχής, που όχι μόνο στηρίζει ένα αυταρχικό καθεστώς όπως αυτό του Ντενκτάς, αλλά αποφασίζει και διατάσσει φανερά και απροκάλυπτα. Επιπλέον χρησιμοποιεί παραστρατιωτικές και παρακρατικές μεθόδους που φτάνουν ακόμα στις βιοπραγίες, στις καταστροφές, ακόμα και στις δολοφονίες. Οι Τουρκοκύπριοι, όσοι απέμειναν και δεν μετανάστευσαν, είπαν “αϊ σιχτίρ” και αποφάσισαν να ξεσηκωθούν, προκειμένου να επαναπροσεγγίσουν τους άλλους Κύπριους, τους Έλληνες, που επί αιώνες ζούσαν μαζί, αλλά που τους χώρισαν τα τελευταία 40 χρόνια διεθνή και εθνικιστικά συμφέροντα.
Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα είναι το μεγαλύτερο κόμμα της τουρκοκυπριακής κοινότητας, κόμμα της Αριστεράς, με ισχυρούς δεσμούς στα συνδικάτα. Στις πρωτοφανείς μαζικές κινητοποιήσεις παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ με καλωσόρισε ευχάριστα στο τηλέφωνο μιλώντας στην αρχή ελληνικά, με τη γνωστή προφορά των Κυπρίων. Έδειχνε καλοδιάθετος και γεμάτος αυτοπεποίθηση, μου είπε ότι υπήρξε μέλος του ΑΚΕΛ Βρετανίας, χωρίς όμως να κρύβει τον σκεπτικισμό του για τις εξελίξεις.

Κύριε Ταλάτ, προχθές ο επερχόμενος πρωθυπουργός της Τουρκίας Ερντογάν προέβη σε δηλώσεις βάλλοντας έντονα εναντίον του Ντενκτάς, γεγονός πρωτοφανές για την μέχρι τώρα πολιτική της Τουρκίας.

>>Στην ουσία, ο Ερντογάν συντάχτηκε με τα τουρκικά συμφέροντα. Και, όπως όλοι ξέρουν, το Κυπριακό πλήττει τα Τουρκικά συμφέροντα. Σε όλα τα θέματα, αλλά ιδίως όσον αφορά την υποψηφιότητά της στην Ε.Ε., η Κύπρος έγινε το πιο δύσκολο εμπόδιο για την Τουρκία. Έτσι, όπως είπε ο Ερντογάν, είναι απαραίτητο να βρεθεί λύση στο Κυπριακό. Αλλιώς η Τουρκία δεν θα μπορέσει ούτε καν να μπει στο πεδίο των διαπραγματεύσεων για την Ε.Ε. Αυτό είχε ήδη προβλεφθεί από το Ελσίνκι. Και έτσι οι εκτιμήσεις του Ερντογάν ήταν πολύ λογικές. Είναι μέσα στα συμφέροντα και των δύο πλευρών, και ιδίως της Τουρκικής, να λυθεί το ζήτημα. Η επίλυσή του είναι πολύ σημαντική και για την ευρύτερη περιοχή. Εκτιμώ ότι είναι η τελευταία ευκαιρία για μια λύση. Επιπλέον, η επίλυση του Κυπριακού θα έχει και οικονομικές επιπτώσεις, αφού πολλά λεφτά δαπανώνται από τους Έλληνες και τους Τούρκους για τους αντίστοιχους στρατούς τους.

Σαφώς. Ο κ. Ντενκτάς δείχνει να πιστεύει ότι μπορεί να αγνοεί τους διαδηλωτές που τον καλούν να παραιτηθεί. Από που πιστεύετε αντλεί αυτή την αδιαλλαξία; Μόνο στον τουρκικό στρατό;

>>Ας μην ξεχνάμε ότι ο Ντενκτάς εξελέγη ως πρόεδρος μέσα από εκλογική διαδικασία. Έχει επίσης την στήριξη του “βαθιού κράτους” της Τουρκίας, του τουρκικού στρατού, καθώς και (τουλάχιστον μέχρι προσφάτως) της τουρκικής κυβέρνησης. Η τελευταία κυβέρνηση έφτασε σε σημείο να παρεμβαίνει στις ίδιες τις εκλογές προκειμένου να επανεκλεγεί ο Ντενκτάς. Από αυτούς τους παράγοντες πηγάζει η ισχύς του Ντενκτάς. Προς το παρόν έχει χάσει την στήριξη της πλειοψηφίας των Τουρκοκυπρίων. Αλλά αν και η τωρινή τουρκική κυβέρνηση δεν φαίνεται να τον στηρίζει, δεν είναι τόσο εύκολο να του γυρίσει την πλάτη. Μην ξεχνάμε ότι το τουρκικό κατεστημένο που περιλαμβάνει τον στρατό και την γραφειοκρατία, δύο σαφώς συντηρητικές δυνάμεις που δύσκολα μεταβάλλουν την στάση τους προς τον Ντενκτάς. Αλλά σίγουρα υπάρχουν προοπτικές αποδυνάμωσης αυτών των κέντρων εξουσίας, στα οποία βασίζει ο Ντενκτάς την δύναμή του. Η στιγμή αυτή πιστεύω ότι πλησιάζει. Ο Ντενκτάς πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι δεν αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων, και για αυτό επιβάλλεται να παραιτηθεί. Έχουμε πει ότι είναι αδύνατον να συνεχίσουμε με τον Ντενκτάς, αφού με το τωρινό καθεστώς λύση για το Κυπριακό δεν μπορεί να βρεθεί.

Ο Ντενκτάς πραγματοποιεί συζητήσεις τελευταία με τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Νομίζεις ότι πάει να θεσμοθετήσει ένα όργανο, όπως υπάρχει στην Κυπριακή Δημοκρατία με το Εθνικό Συμβούλιο; Είναι μια παραχώρηση του Ντενκτάς προς την αντιπολίτευση;

>>Δεν είναι η πρώτη φορά που ανοίγει διάλογο και με άλλα κόμματα. Υπάρχουν κάποιες ομοιότητες με την ελληνοκυπριακή πλευρά, με την σημαντική διαφορά όμως ότι για την δική μας πλευρά οι κινήσεις του Ντενκτάς δεν έχουν κάποια θεσμική βάση. Νοιώθοντας ότι έχει χάσει την στήριξη του λαού, έχει σημασία για αυτόν να δείξει ότι είναι υπέρ του διαλόγου και της συνεργασίας με την αντιπολίτευση, αν και επί της ουσίας δεν το πιστεύει.

Πιστεύετε ότι διαδηλώσεις παρόμοιες σαν κι αυτές που είδαμε μπορούν να σπρώξουν τα πράγματα για την επίλυση του Κυπριακού;

>>Είναι πάρα πολύ σημαντικές οι διαδηλώσεις. Είναι ίσως οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις στον κόσμο, αναλογικά με τον πληθυσμό. Τριάντα με πενήντα χιλιάδες κόσμο. Δεν ξέρω εάν θα ξαναγίνει τόσο μεγάλη διαδήλωση. Πάντως όπως είδατε αυτή προκάλεσε θετικές αντιδράσεις. Ο Ερντογάν σχολίασε το γεγονός, και επιπλέον οι επιτροπές Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων του Τουρκικού κοινοβουλίου θα επισκεφθούν μέσα στις επόμενες μέρες την Κύπρο για να συναντηθούν με μη-κυβερνητικές οργανώσεις καθώς και με κόμματα της αντιπολίτευσης.

Αυτό είναι ένα θετικό μήνυμα από την Τουρκική πλευρά. Θα συνεχιστούν;

>>Αν και δεν μπορώ να προβλέψω τον ρόλο των διαδηλώσεων στο προσεχές μέλλον, γνωρίζω ότι εάν ο Ντενκτάς δεν παραιτηθεί θα έχει να αντιμετωπίσει μία αποφασισμένη αντίσταση που ασφαλώς θα περιλαμβάνει και τις διαδηλώσεις.

Πριν από λίγες μέρες το κόμμα σας αποκαλούσε τον Ντενκτάς “προδότη.” Η θέση σας έχει αλλάξει καθόλου;

>>Δεν προσάπτουμε αυτήν την κατηγορία. Μας πληγώνει αυτή η αντίληψη της “προδοσίας,” αφού ο ίδιος ο Ντενκτάς και το επιτελείο του μας έχουν αποκαλέσει “προδότες” κατά καιρούς. Το σίγουρο είναι ότι το καθεστώς του Ντενκτάς πράττει ενάντια στα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων.

Πιστεύετε ότι το σχέδιο Ανάν μπορεί να οδηγήσει στην δημιουργία ενός βιώσιμου κράτους που θα άρει τις αντιπαλότητες μεταξύ των δύο κοινοτήτων;

>>Φυσικά. Δεν πιστεύουμε ότι οι δυο λαοί μας έχουν ανταγωνιστικές διαθέσεις. Μπορούν και πρέπει να συμβιώσουν και να συνεργαστούν. Στο παρελθόν όμως υπήρξαν μεγάλες αντιπαραθέσεις.

Σίγουρα, αλλά για πόσο καιρό θα αφήνουμε το παρελθόν να αποτελεί εμπόδιο για το μέλλον; Οι χώρες της Ε.Ε. πολεμούσαν μεταξύ τους για περισσότερα χρόνια απ’ ότι οι Τουρκοκύπριοι με τους Ελληνοκύπριους!

>>Είναι μάλλον απαρχαιωμένη ιδέα ότι οι δυο λαοί δεν μπορούν να συμβιώσουν.

Εννοείτε ότι και η Ε.Ε. θα παίξει σημαντικό ρόλο για μια ενωμένη Κύπρο;

>>Αυτός είναι ένας άλλος επιπλέον παράγοντας, αλλά ακόμα και χωρίς την παρέμβαση της Ε.Ε. είναι απόλυτα εφικτή η συμβίωση. Η Ε.Ε. είναι μια επιπλέον δικλείδα ασφαλείας πάρα πολύ σημαντική.

Ποιο πιστεύετε ότι θα είναι το μέλλον των εποίκων;

>>Δεν νομίζω ότι θα υπάρξει πρόβλημα στην επίλυση του προβλήματος. Οι έποικοι είναι και αυτοί άνθρωποι. Μπορούν να τους δοθούν κίνητρα για να επιστρέψουν. Πάντως ο αριθμός των εποίκων είναι πολύ μικρότερος από αυτόν που φημολογείται.

Σε μια ενωμένη Κύπρο μπορούν να δημιουργηθούν, στο άμεσο μέλλον, κόμματα που δεν θα βασίζονται σε εθνικές, αλλά σε πολιτικο-ιδεολογικές συμπτώσεις;

>>Ναι, αλλά κάτι τέτοιο θα πάρει χρόνο.

Είστε υπέρ μιας τέτοιας εξέλιξης;

>>Φυσικά, αλλά δεν θα είναι εύκολο. Σκεφτείτε ότι ακόμα και σε πιο ήρεμες εποχές (1960-63), τέτοια κόμματα δεν δημιουργήθηκαν. Πρώτα απ’ όλα είναι απαραίτητο να εξαλειφθούν οι βαθιές προκαταλήψεις που υπάρχουν μεταξύ των δυο κοινοτήτων, να αρχίσουν να έχουν μεταξύ τους σχέσεις.

Το ΑΚΕΛ δεν υπήρξε τέτοιο κόμμα;

>>Όχι, δεν υπήρξε τέτοιο κόμμα το ΑΚΕΛ. Λίγους Τουρκοκύπριους είχε η Κεντρική Επιτροπή. Για να ισχυριστούμε ότι το ΑΚΕΛ υπήρξε υπερεθνικό κόμμα, θα έπρεπε τα όργανά του να αποτελούντο από 20% Τουρκοκύπριους, κάτι που δεν έγινε. Δεν είμαι εναντίον, αλλά δεν είναι εύκολο.

Είστε αισιόδοξος;

>>Όχι και τόσο, κρίνοντας από την στάση του Ντενκτάς. Αλλά δεν είμαι όμως ούτε και απαισιόδοξος, διότι πιστεύω ότι οι τωρινές συνθήκες είναι δυσμενείς για εκείνον και είναι δύσκολο γι’ αυτόν να αντισταθεί στις εξελίξεις.

Σας ευχαριστώ και εύχομαι κάθε επιτυχία στο κόμμα σας και στους συμπατριώτες σας.

>>Και εγώ να σας ευχαριστήσω, αλλά και την ελληνική κυβέρνηση που καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες να επιλυθεί το Κυπριακό. Επιπλέον, σωστά ενθαρρύνει τους Ελληνοκύπριους, οι οποίοι δείχνουν απρόθυμοι με πρόσχημα τη στάση του Ντενκτάς, για να βρεθεί λύση πριν της 28 Φεβρουαρίου (ΣΣ. το “σχέδιο Ανάν” παραμένει σε ισχύ και μέχρι της 28 Φλεβάρη 2003 να υπάρξει πολιτική δέσμευση, όχι νομική, για προσπάθεια λύσης του Κυπριακού).

Μιλάτε για μια μικρή μερίδα Ελληνοκυπρίων που τάσσεται κατά της επαναπροσέγγισης;

>>Όχι μόνο αυτοί. Υπάρχουν μερικοί αρχηγοί κομμάτων που θέλουν την Κύπρο στην ΕΕ χωρίς την παρουσία των Τουρκοκυπρίων, για να μπορέσουν να έχουν το πάνω χέρι στην Ε.Ε. Γενικά έχω την εντύπωση ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά θέλει να καθυστερήσει την επίλυση του Κυπριακού μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου.

Εύχομαι την επόμενη φορά να έρθεις στην Αθήνα χωρίς να χρειαστεί να πάρεις βίζα.

>>Και εγώ το ελπίζω.
.
*Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ έγινε Πρωθυπουργός και σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού στις 13 Ιανουαρίου του 2004 και εν συνεχεία κέρδισε στις εκλογές στις 20 Φεβρουαρίου του 2005 και έγινε Πρόεδρος Τουρκοκυπριακής Κοινότητας (μέχρι το 2010). Στο Σχέδιο Ανάν για την ενοποίηση της Κύπρου στο πριν από την ένταξή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Ταλάτ προώθησε το «ναι» και το σχέδιο έλαβε συντριπτική έγκριση, 65%, από τους Τουρκοκύπριους. Προσπάθησε, μαζί με τον Πρόσεδρο της Κύπρου Δημ. Χριστόφια, να λυθεί το Κυπριακό,. Υπήρξε μεγάλη πρόοδος στις διαπραγματεύσεις Χριστόφια-Ταλάτ στο Κυπριακό αλλά ο Χριστόφιας έχασε τις εκλογές και ανάλαβε ο Αναστασιάδης…
ΣΣ. Η συνεισφορά του Γιώργου Καλπαδάκη, στην έγκαιρη και ποιοτική απόδοση της συνέντευξης ήταν πολύτιμη

Εφημερίδα “Η Εποχή”

2002-12-23

"Αν δουλέψουμε μαζί, θα τα καταφέρουμε" ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΣΕΝΓΚΙΟΥΛ ΟΥΛΟΥΝΤΑΓΚ*

Τη συνέντευξη πήρε ο Μάκης Μπαλαούρας

Η “Εποχή” εδώ και αρκετά χρόνια έχει παρουσιάσει τις πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες που γίνονται στο νησί. Ιδιαίτερη έμφαση, φυσικά, έχει δώσει στις αριστερές πολιτικές δυνάμεις και στις κοινωνικές οργανώσεις και των δύο κοινοτήτων. Έχει όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μας να παρακολουθούμε τα πράγματα πίσω από το τείχος της Λευκωσίας. Εκεί όπου οι άνθρωποι βιώνουν μαζί με το διαχωρισμό και τη στρατιωτική μπότα των Τούρκων μιλιταριστών και τον Ντενκτάς. Έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον μια είδηση που αλιεύσαμε στη “Χαραυγή”. Οι Τουρκοκύπριοι πέραν των μαζικών συλλαλητηρίων ενάντια στην πολιτική του Ντενκτάς, διεξάγουν παράλληλα και αγώνα εναντίον του συνεχιζόμενου εποικισμού, για να μην αλλοιωθεί πλήρως η σύνθεση του πληθυσμού. Έτσι, ενώ το καθεστώς ετοιμαζόταν να φέρει 30 ακόμα οικογένειες από την Τουρκία και προετοίμαζε αντίστοιχο οικισμό στην κατεχόμενη Αμμόχωστο, οι προοδευτικοί Τουρκοκύπριοι κατά τη διάρκεια της νύχτας κατέστρεψαν το υπό κατασκευή καταυλισμό…

Ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στη Βόρεια Κύπρο;
>>Θα έλεγα ότι η κατάσταση είναι εκρηκτική. Υπάρχουν 41 οργανώσεις, που συμπεριλαμβάνουν κόμματα, συνδικάτα και αριστερές οργανώσεις, τα οποία έχουν δημιουργήσει την Πλατφόρμα “Αυτή η χώρα είναι δική μας”. Η Πλατφόρμα δημιουργήθηκε πρόσφατα, ωστόσο, σε κάθε πόλη πραγματοποιούνται μεγάλες διαδηλώσεις που ζητούν την παραίτηση του Ντενκτάς, ώστε να μπορέσουμε ως Τουρκοκύπριοι να ενταχθούμε στην Ε.Ε. και να ενωθούμε με τη Δημοκρατία της Κύπρου. Εχθές έγινε διαδήλωση και απεργία στη Λευκωσία. Τα γυμνάσια και τα λύκεια έκλεισαν και 2000 άτομα διαδήλωσαν έξω από το κοινοβούλιο. Τα δύο κόμματα της αντιπολίτευσης το Ρεμπουμπλικανικό και της Κοινωνικής Απελευθέρωσης απαίτησαν να απομακρυνθεί ο Ντενκτάς αλλά όπως ήταν επόμενο κάτι τέτοιο δεν έγινε δεκτό. Το κοινοβούλιο ήταν κλειστό για το κοινό και τους δημοσιογράφους. Τα κόμματα που μετέχουν στην κυβέρνηση και οι Επιτροπές Συνομιλιών κάνουν ότι τους ζητήσει ο Ντεκτάς.

Ποια θα είναι τα επόμενα βήματα του κινήματος;
>>Έχουμε φτιάξει ένα πρόγραμμα δράσης μέχρι τέλος του Δεκέμβρη. Στις 26 Δεκεμβρίου έχουμε προγραμματίσει μεγάλη διαδήλωση υπέρ της ειρήνης και της προοπτικής ένταξης στην Ε.Ε. Ο στόχος μας είναι να συγκεντρώσουμε 50.000 άτομα, να είναι δηλαδή μια διαδήλωση-δημοψήφισμα. Στην τελευταία μας εκδήλωση ήμασταν 15.000 αλλά η δυσαρέσκεια είναι γενικευμένη. Όλος ο πληθυσμός είναι απογοητευμένος με τον Ντενκτάς.

Τους έποικους τους φέρνουν και μετά πιέζονται από το καθεστώς Ντενκτάς για να το στηρίξει

Πώς ο Ντενκτάς καταφέρνει να πηγαίνει ενάντια στη θέληση του κόσμου και ταυτόχρονα να επιβιώνει πολιτικά;
>>Σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στους εποίκους. Κανείς δεν ξέρει τον αριθμό τους. Στις τελευταίες εκλογές ο Ντενκτάς έλαβε το 38% των ψήφων και έπρεπε να γίνει και δεύτερος γύρος αλλά ο αντίπαλος του παραιτήθηκε. Έτσι δεν ξέρουμε την ακριβή δύναμή του, η οποία όμως, ολοένα και μειώνεται. Τον στηρίζει όμως και η Άγκυρα. Υπάρχουν δύο Τουρκίες, η πολιτική και η στρατιωτική. Ο Ντενκτάς παίρνει τη δύναμη του από το στρατιωτικό κατεστημένο και αυτό είναι γνωστό σε όλους στη Τουρκία. Οι κάτοικοι της βόρειας Κύπρου ζούνε σε μη φυσιολογικές συνθήκες τα τελευταία 40 χρόνια. Η ελίτ, που έχει δημιουργηθεί από αυτή τη κατάσταση, θέλει να κρατηθεί, να επιβιώσει, να διατηρήσει τα προνόμιά της.

Ποια είναι η κατάσταση με τους εποίκους;
>>Υπάρχουν σε αυτόν τον τόπο 40.000-50.000 παράνομοι μετανάστες από τη Τουρκία όπου ζουν σε άθλιες συνθήκες. Υπάρχουν οι έποικοι του 1974 όπου παντρεύτηκαν, και τα παιδιά τους έχουν πια κυπριακή συνείδηση. Άλλοι έρχονται μόνο για 2-3 χρόνια. Οι έποικοι του 1974, φοβούνται για το μέλλον τους σε περίπτωση επανένωσης, και νιώθουν σαν όμηροι των ισχυρών. Όμως όλοι και κυρίως οι έποικοι πιέζονται από το καθεστώς το τι θα ψηφίσουν.

Τι πιστεύεις σχετικά με την επιστροφή των προσφύγων των δύο κοινοτήτων;
>>Το σχέδιο Ανάν είναι πολύ τεχνοκρατικό και ο κόσμος δεν το καταλαβαίνει. Είναι φοβισμένος. Κάποιοι θα γυρίσουν και από τις δύο πλευρές αλλά το σχέδιο δεν παίρνει υπόψη του τις καρδιές και τα αισθήματα των ανθρώπων.

Πιστεύεις ότι σε μια ενωμένη Κύπρο εντός της ΕΕ μπορούν να αρθούν οι εθνικοί διαχωρισμοί και να δημιουργηθούν κοινωνικοί και πολιτικοί; Για παράδειγμα ένα ενωμένο αριστερό κόμμα και από τις δύο κοινότητες είναι εφικτό;
>>Ας σκεφτούμε θετικά. Αν το νησί μπει ενωμένο στην Ε.Ε. και μας δοθεί η δυνατότητα να δουλέψουμε μαζί, θα τα καταφέρουμε. Υπάρχει εδώ και είκοσι χρόνια μία γυναικεία οργάνωση και από τις δύο κοινότητες, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως μοντέλο. Παρά τα εμπόδια που βάζει το καθεστώς Ντενκτάς – που επιπλέον μας κατηγορεί για προδοσία – στις επαφές μεταξύ συνδικάτων, κομμάτων, νέων έχουν δημιουργηθεί σημαντικές σχέσεις.

Τελικά είσαι αισιόδοξη;
>>Δεν είμαι αισιόδοξη. Μπορούμε όμως να τα καταφέρουμε.

Εφημερίδα “Η Εποχή”

* Η Σεγκιούλ Ουλουντάγκ είναι ερευνητική δημοσιογράφος της προοδευτικής εφημερίδας της τουρκοκυπριακής κοινότητας “Γενιντουζέν”.
ΣΣ. Συμπλήρωση του 2020: Η Σεγκιούλ Ουλουντάγκ εξελέγη ως ένας/μία από τους επτά «Οικοδόμος της Ειρήνης του Έτους 2020» («Peacebuilder») από την HasNa (μη κερδοσκοπικός φιλανθρωπικός οργανισμός στην Ουάσιγκτον, γνωστός για το έργο του για ειρήνη και οικονομική ανάπτυξη), για την εντατική δουλειά της για τους «αγνοούμενους Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους που εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια των ελληνοκυπριακών συγκρούσεων στις δεκαετίες 1960 και 1970 ως αποτέλεσμα μαζικών εκτελέσεων, απαγωγών και στοχευμένων δολοφονιών και των μαζικών τάφων στην Κύπρο», γράφει για τις έρευνες της για «αγνοούμενους» στις εφημερίδες, στην Ελληνοκυπριακή εφημερίδα, Πολίτης και την Τουρκοκυπριακή Γενιντουζέν, προσπαθώντας να ενώσει τα δύο βίαια διαχωρισμένα τμήματα της Κύπρου και να διαγράψει τις διαιρέσεις μεταξύ των πληθυσμών, φωτίζοντας ιστορίες βίας αλλά και ανθρωπότητας στην Κύπρο μέσω του ρεπορτάζ της, καθώς και μοιράστηκε αυτές τις πληροφορίες με την επίσημη Επιτροπή Αγνοουμένων της Κύπρου, ώστε να μπορέσουν να σκάψουν και να βρουν τα λείψανα των αγνοουμένων και των μαζικών τάφων στην Κύπρο. Αφιέρωσε τον εαυτό της στην αποκάλυψη της τύχης χιλιάδων ανθρώπων που εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια των ελληνοκυπριακών συγκρούσεων στις δεκαετίες 1960 και 1970 ως αποτέλεσμα μαζικών εκτελέσεων, απαγωγών και στοχευμένων δολοφονιών. Το ρεπορτάζ της Uludağ έχει πυροδοτήσει δημόσια συζήτηση για αγνοούμενους, και οι αναγνώστες της και από τα δύο μέρη του νησιού τη βοήθησαν να αναγνωρίσει χώρους ταφής καθώς Μέσω της δουλειάς της, η Uluda ğ κατάφερε να σπάσει ταμπού περιστρέφοντας γύρω από την ιδέα ότι και οι δύο κοινότητες ήταν αποκλειστικά θύματα συγκρούσεων. Εδώ, μπόρεσε να δείξει και στις δύο κοινότητες ότι μεταξύ αυτών ήταν πολλά θύματα αλλά και κάποιοι δράστες, βοηθώντας τις να δημιουργήσουν μια κοινή ένωση με τίτλο «ΜΑΖΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ». Είναι η πρώτη γυναίκα από την Κύπρο που προτάθηκε για το Νόμπελ Ειρήνης το 2021!
Στη φωτογραφία η Σεβγιούλ δεξιά με κηδεία αγνοούμενου Τουρκοκυπρίου, που τα λείψνα του αποκάλυψε. Μαζί με συγγενή του νεκρού…

2002-12-09

Τι λένε Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι συνδικαλιστές Κοινή τους αγωνία είναι η ενωμένη, ειρηνική, δημοκρατική και προοδευτική Κύπρος Πάμπης Κυρίτσης Γ.Γ. της ΠΕΟ και Alli Gulle Πρόεδρος της Dev-Is

Του Μάκη Μπαλαούρα
Η “Εποχή” από χρόνια έχει ανοίξει έναν πλούσιο προβληματισμό με τις κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις της Κύπρου.
Γιώργος Βασιλείου, ως Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας,
Δημήτρης Χριστόφιας, γ.γ. του ΑΚΕΛ,
Λέλος Δημητριάδης, δήμαρχος Λευκωσίας, καθώς και σειρά στελεχών του ΑΚΕΛ.

Την ίδια περίοδο προσωπικότητες της “άλλης πλευράς”, όπως
Σενέρ Λεβέντ, εκδότης της “Afrika” (“Aurupa”),
Αλή Ταλάτ
Ιζέτ Ισκάν, επικεφαλής αριστερών κομμάτων, καθώς και εξέχοντες συνδικαλιστές, φιλοξενήθηκαν στην εφημερίδα μας.

Σήμερα, προκειμένου να ακουστεί η φωνή των κοινωνικών οργανώσεων, παρουσιάζει δύο κορυφαίους συνδικαλιστές.

Τον Γ.Γ. της ΠΕΟ Πάμπη Κυρίτση και τον πρόεδρο της Dev-Is Alli Gulle.

Η ΠΕΟ είναι η παλαιότερη και μεγαλύτερη Συνδικαλιστική Συνομοσπονδία της (ενιαίας) Κύπρου. Στη δεκαετία του ’60 κορυφαία στελέχη της δολοφονήθηκαν και από τις δύο ακροδεξιές οργανώσεις (ΕΟΚΑ Β΄ και ΤΜΤ). Αριθμεί 70.000 εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα.

Η Dev-Is, η Επαναστατική Συνομοσπονδία των Τουρκοκύπριων εργαζομένων καλύπτει όλους τους κλάδους μισθωτών. Στελέχη και μέλη της έχουν υποστεί επανειλημμένα βάναυσες διώξεις από το καθεστώς Ντενκτάς, προκειμένου να σιγήσει η φωνή τους και να παύσει η συνδικαλιστική τους δράση.

ΠΕΟ και Dev-Is έχουν εξαιρετικές συντροφικές σχέσεις

Σήμερα η “Εποχή” φιλοξενεί τις απόψεις των δύο κορυφαίων συνδικαλιστών της Κύπρου. Σ’ αυτές, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορές, αυτές είναι περιορισμένες. Η κοινή τους αγωνία είναι η ενωμένη, ειρηνική, δημοκρατική και προοδευτική Κύπρος.

Ένας Ελληνοκύπριος και ένας Τουρκοκύπριος απαντούν στις ερωτήσεις της “Εποχής”:
• ΠΑΜΠΗΣ ΚΥΡΙΤΣΗΣ, ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΠΕΟ
“Θέλουμε λύση, ο χρόνος δεν είναι μαζί μας”
• ΑΛΗ ΚΟΥΛΕ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΡΓΑΤΩΝ DEV-IS
“Να χτίσουμε το κοινό μας σπίτι”

1. Η Συνδικαλιστική σας οργάνωση εκπροσωπεί ένα μεγάλο μέρος εργαζομένων και ως εκ τούτου η έκφραση γνώμη της έχει ιδιαίτερο βάρος για τις εξελίξεις στο κυπριακό πρόβλημα. Ποια είναι η θέση σας για το σχέδιο Κ. Ανάν;

Κυρίτσης: Το σχέδιο Ανάν αποτελεί την πιο λεπτομερή και ολοκληρωμένη μορφή σχεδίου λύσης που έχει κατατεθεί μέχρι σήμερα από πλευράς του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στο σχέδιο είναι εμφανές το αποτύπωμα της νέας τάξης πραγμάτων όπως την έχουμε γνωρίσει τα τελευταία χρόνια. Δηλαδή μιας τάξης όπου οι κανόνες του δικαίου και της ηθικής καθόλου δεν λαμβάνονται υπόψη στην στρατηγική των κυριάρχων κύκλων στα θέματα αντιμετώπισης και επίλυσης διεθνών προβλημάτων και διενέξεων. Έχει επίσης το αποτύπωμα της αδιαλλαξίας και της άτεγκτης και αλαζονικής στάσης της τουρκικής πλευράς στις μέχρι σήμερα διαπραγματεύσεις. Έχει όμως και τα αποτυπώματα λανθασμένων χειρισμών και της δικής μας πλευράς, έχοντας υπόψη ότι την κρίσιμη διαπραγμάτευση την κάμνουν δυνάμεις επιρρεπείς στην εξάρτηση και ευάλωτοι στις πιέσεις. Κάτω από αυτές τις συνθήκες το σχέδιο έχει ασφαλώς θετικά στοιχεία, αφού προϋποθέτει αποχώρηση του μεγαλύτερου όγκου των τουρκικών στρατευμάτων, επιστροφή αρκετών χιλιάδων προσφύγων υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση, αναφέρεται σε ένα κράτος, μια ιθαγένεια και μια κυριαρχία, παρά το γεγονός ότι αυτή η αναφορά δεν γίνεται με την σαφήνεια που κατά την γνώμη μας θα έπρεπε. Έχει όμως πολλές σκόπιμες ασάφειες και αρνητικά σημεία που δεν είναι καθόλου επουσιώδη, είναι ουσιαστικά. Γι’ αυτό, σωστά κατά την γνώμη μας, η ελληνοκυπριακή πλευρά απάντησε στον Γ.Γ. του ΟΗΕ ότι δεχόμαστε να διαπραγματευτούμε αυτό το σχέδιο με καλή διάθεση, αλλά θα επιδιώξουμε ξεκαθάρισμα και διασαφήνιση των σκόπιμων ασαφειών, καθώς και αλλαγές και βελτιώσεις των αρνητικών. Θέλουμε λύση, ο χρόνος δεν είναι μαζί μας. Η λύση δεν θα είναι για πανηγυρισμούς και το γνωρίζουμε, αλλά πρέπει να είναι λύση τουλάχιστον βιώσιμη και λειτουργική και να αφήνει όσο γίνεται μόνους τους κυπρίους, Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους να κτίσουν έστω και με δυσκολίες το κοινό τους μέλλον σε συνθήκες ασφάλειας και ειρήνης.

Gulle: Πιστεύω πως είναι αναγκαίο να εκφράσω την απόφαση που υιοθετήθηκε στο 8ο Συνέδριο της DEV IS (που έγινε την Παρασκευή 29 /11) σε σχέση με τη θέση μας για το Κυπριακό πρόβλημα. Με αυτό θα έχουμε μια καλύτερη ευκαιρία να την κατανοήσουμε. Το Συνέδριο υιοθέτησε τα ακόλουθα: …Λαμβάνοντας υπόψη τις αντίξοες συνθήκες που αντιμετωπίζουμε ( η Τ/Κ Κοινότητα), μια λύση στο Κυπριακό πρόβλημα είναι η προτεραιότητα η οποία συνίσταται στο να διασφαλιστεί αυτή καθαυτή η ύπαρξη της τουρκοκυπριακής Κοινότητας. Από την ίδρυσή της, η Ομοσπονδία μας (DEV-IS Επαναστατική Ομοσπονδία των Συνδικάτων) έχει αποφασιστικά υποστηρίξει την άποψη ότι η ελευθερία του Τουρκοκυπριακού εργαζόμενου πληθυσμού ειδικά και της Κοινότητας σαν σύνολο εναπόκειται σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού προβλήματος. Με βάση αυτή την ιδέα, η DEV IS αντιλαμβάνεται μια διζωνική και δικοινοτική Ομοσπονδιακή λύση, βασισμένη στις ισχύουσες αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών και τις μεταξύ 1977-79 υψηλού Επιπέδου Συμφωνίες που επιτεύχθηκαν μεταξύ των ηγετών των Κοινοτήτων , ως την πιο υλοποιήσιμη λύση. Είμαστε σε κρίσιμο στάδιο σε σχέση με την επίτευξη μιας λύσης του Κυπριακού. Κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών, όπου λαμβάνει χώρα το Συνέδριό μας, το σχέδιο του Γ.Γ. των ΗΕ που προτάθηκε προς τις δύο πλευρές προκειμένου να βρεθεί μια λύση, εξακολουθεί να μονοπωλεί την τοπική και διεθνή ατζέντα θεμάτων. Έχοντας υπόψη την ασυμφωνία που προέκυψε στις απευθείας συνομιλίες μεταξύ των δύο ηγετών και την επερχόμενη Σύνοδο της Κοπεγχάγης στο άμεσο μέλλον (12 μέρες μετά το Συνέδριο) το προτεινόμενο σχέδιο πρέπει να εκληφθεί ως μια εξαιρετική ευκαιρία για την πραγματοποίηση της ειρήνης στην Κύπρο όσο και για την πραγματοποίηση του ιδανικού μας για να καταστεί η Κύπρος το “Κοινό μας Σπίτι” (σ.σ.: Πολιτικοκοινωνική οργάνωση, αντιπολίτευση στο καθεστώς του Ντενκτάς).

2. Με την κατάθεση του σχεδίου Ανάν, πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις καθώς και προσωπικότητες από την Ελλάδα και την Τουρκία τοποθετούνται με απόλυτες θέσεις στο ζήτημα. Πιστεύετε ότι τέτοιου είδους άμεσες παρεμβάσεις που μετακινούν το ζήτημα από εσάς, τους άμεσα εμπλεκόμενους συμβάλλουν στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού;

Κυρίτσης: Πρώτα να πω ότι οι απόλυτες θέσεις δεν βοηθούν καθόλου στην προώθηση των γνήσιων συμφερόντων του κυπριακού λαού σήμερα. Ούτε η ωραιοποίηση, ούτε και η δαιμονοποίηση του σχεδίου βοηθά στους στόχους μας. Η βοήθεια της Ελλάδας στον αγώνα του κυπριακού λαού είναι πολύτιμη και αναμφισβήτητα και οι Έλληνες πολιτικοί παράγοντες, πολύ περισσότερο η ελληνική κυβέρνηση, έχουν δικαίωμα άποψης για τους χειρισμούς. Όμως συμφωνώ ότι οι τελικές αποφάσεις ανήκουν στους κύπριους. Και γιατί γνωρίζουμε το πρόβλημα καλύτερα αλλά ιδιαίτερα γιατί οι εξελίξεις αφορούν πρώτιστα εμάς.

Gulle: Η ειλικρινής μας απάντηση σε αυτή την ερώτηση για λόγους αρχής είναι όχι. Πιστεύουμε ειλικρινά και υποστηρίζουμε την άποψη ότι μια λύση θα έπρεπε να είναι αποτέλεσμα αμοιβαίας επικοινωνίας μεταξύ του λαού της Κύπρου δηλ. των 2 κοινοτήτων. Παρ΄όλα αυτά δυστυχώς, αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές , αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Η αιτία για αυτό είναι η διεθνοποίηση του Κυπριακού προβλήματος. ΄Ό πως όλοι γνωρίζουμε το Κυπριακό πρόβλημα είναι ένα προϊόν του ψυχρού πολέμου, όταν τα αγγλοαμερικανικά ιμπεριαλιστικά σενάρια υποκίνησαν τις εθνικιστικές εντάσεις, τριβές και διαμάχες, σπαραγμούς και διαιρέσεις κλπ. Υπήρχαν ανέκαθεν πολλά ενδιαφερόμενα μέρη. Εν ολίγοις, απ’ τη μια μεριά έχουμε Τουρκία και Ελλάδα οι οποίες έχουν πάγια συμφέροντα στην Κύπρο καθώς και πολιτισμικούς δεσμούς με την ιδιαιτερότητά τους, που αποκαλούνται Κοινότητες της Κύπρου. Κατόπιν , έχουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση, που , καθώς η επίσημη αίτηση της Κύπρου για να γίνει μέλος της έχει εγκριθεί, η Κύπρος γι΄ αυτή έχει γίνει σημαντική. Από την άλλη μεριά υπάρχουν τα συμφέροντα του ΝΑΤΟ που είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα με εκείνα των ΗΠΑ στην περιοχή κλπ. Η διεθνής διάσταση και οι διασυνοριακές επιδράσεις των εθνικών δεσμών πάνω στο Κυπριακό πρόβλημα είναι πολύ περίπλοκης και εκτεταμένης φύσης, τόσο που δεν μπορεί να αναλυθεί σε μία τέτοια συνέντευξη. Παρόλο που λαμβάνουμε υπόψη και τη διεθνή διάσταση και τα πάγια συμφέροντα στην Κύπρο, είναι δυστυχώς αληθές ότι θα έχουμε παρεμβάσεις σε ένα θέμα που φαίνεται να είναι αποκλειστικά και μόνο ένα θέμα δικό μας. Παρόλο που, καμιά φορά αυτά τα δεδομένα μπορούν να συνεισφέρουν θετικά. Για παράδειγμα, θα μπορούσε κανείς ποτέ να φανταστεί τον Ντενκτάς να “διαπραγματεύεται” ή να ενεργεί διαπραγματευτικά χωρίς την διεθνή πίεση ή την πίεση από την Τουρκία;

3. Πόσο μεγάλο είναι το χάσμα που δημιουργήθηκε μεταξύ των Ε/κ και Τ/κ, ιδιαίτερα μετά την εισβολή του τουρκικού στρατού το 1974. Μπορεί αυτό να καλυφθεί εύκολα και σύντομα με το σχέδιο Κ. Αναν;

Κυρίτσης: Για να είμαστε ειλικρινείς και αντικειμενικοί με την ιστορία το χάσμα έχει μεγαλώσει το 1974 αλλά δεν ξεκίνησε το 1974. Σίγουρα όλα αυτά τα χρόνια η ΠΕΟ, το ΑΚΕΛ, η Κυπριακή Αριστερά και στις δύο κοινότητες, έχουμε αγωνιστεί σκληρά για να διατηρήσουμε στη συνείδηση των εργαζομένων την ιδέα της επαναπροσέγγισης και της κοινής πάλης ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων. Σε μεγάλο βαθμό το έχουμε καταφέρει και νομίζω ότι αυτό έχει αποδειχτεί περίτρανα μέσα από το πρόσφατο μαζικό συλλαλητήριο ειρήνης τον 92 τουρκοκυπριακών πολιτικών και συνδικαλιστικών οργανώσεων. Σίγουρα όμως σε περίπτωση λύσης θα χρειαστεί σκληρός αγώνας για να ξεπεραστούν στην πράξη και στην καθημερινή ζωή προκαταλήψεις, φοβίες, ακόμα και εθνικιστικές προσεγγίσεις. Όσο πιο λειτουργική θα είναι η λύση, όσο πιο ισορροπημένη και δίκαιη θα είναι τόσο πιο εύκολα θα μπορέσει αυτό το χάσμα να γεφυρωθεί.

Gulle: Υπάρχουν πολλές οικονομικές ανισότητες (χάσμα) μεταξύ της Ελληνικής και της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας . Αυτό το χάσμα έχει μεγαλώσει κυρίως μετά το 1974. Εμείς πιστεύουμε ακράδαντα ότι μια λύση στο Κυπριακό πρόβλημα θα δημιουργούσε οπωσδήποτε συνθήκες που θα συνέβαλαν στην άμβλυνση αυτών των ανισοτήτων. Να δώσω μερικά σύντομα παραδείγματα: Μια λύση θα δώσει τέλος στα οικονομικά εμπάργκο από τα οποία έχουμε όλοι επηρεασθεί κατά πολύ. Θα έδινε επίσης στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα την ευκαιρία να αυξήσει το ρυθμό παραγωγής της, κάτι που θα μείωνε την επιμελώς επιβεβλημένη εξάρτηση των Τουρκοκυπρίων από την Τουρκία. Μια λύση επίσης θα έδινε τέλος στην απομόνωσή μας και κατά συνέπεια και σε μας την ευκαιρία να αναπτύξουμε εμπόριο και τουρισμό. Θα δημιουργούσε επίσης τις δυνατότητες να επωφεληθούμε από τη διεθνή βοήθεια, ειδικά από εκείνη των Ευρωπαϊκών Οργανισμών. Αυτά είναι μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα.

4.Σύμφωνα με το Σχέδιο Ανάν δεν θα εφαρμοστεί το κοινοτικό κεκτημένο μεταξύ των δυο κοινοτήτων, ούτε καν σε βάθος χρόνου. Εσείς θεωρείτε ότι πρέπει να εφαρμοστεί άμεσα ή να υπάρξουν μεταβατικές περίοδοι και αν ναι σε τι βάθος χρόνου;

Κυρίτσης: Εμείς επιδιώκουμε το κοινοτικό κεκτημένο να εφαρμοστεί χωρίς εξαιρέσεις. Εάν θα υπάρξουν εξαιρέσεις να είναι τέτοιες που να μην δημιουργούν μεγαλύτερα εμπόδια και να περιορίζουν την λειτουργικότητα και την βιωσιμότητα της λύσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να λειτουργήσει ως ενοποιητικός παράγοντας και όχι ως παράγοντας συντήρησης διαχωριστικών στοιχείων.

Gulle: Για να είμαι ειλικρινής μαζί σας δεν αντιλαμβανόμαστε ότι το σχέδιο Ανάν δεν επιτρέπει ή παραπέμπει στις καλένδες το κοινοτικό κεκτημένο μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Συνάγουμε από τον Πίνακα Ε του σχεδίου Ανάν ότι το νέο κράτος Κύπρου ζητά από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα να λάβει υπόψη της τις νέες συνθήκες στην Κύπρο που προβλέπονται από την “Ολοκληρωμένη συμφωνία” του κυπριακού προβλήματος.

5. Δεδομένου ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές στο βιοτικό επίπεδο και στο νομικό πλαίσιο των δικαιωμάτων των πολιτών και των εργαζομένων, ποια είναι κατά τη γνώμη των συνδικαλιστικών σας οργανώσεων, τα άμεσα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να διευκολύνουν την συνύπαρξη των εργαζομένων των δύο κοινοτήτων;

Κυρίτσης: Η ΠΕΟ είναι αποφασιστικά υπέρ της θέσης ότι με την λύση, θα πρέπει να παρθούν άμεσα όλα τα αναγκαία μέτρα που να τείνουν να εξισώσουν το βιοτικό επίπεδο, τα δικαιώματα και ωφελήματα των εργαζομένων σε ολόκληρη τη Κύπρο. Είναι για μας βασική προϋπόθεση βιωσιμότητας της ίδιας της λύσης η δημιουργία συνθηκών κοινής οικονομικής ζωής, κοινού επιπέδου μισθών και ωφελημάτων . Είναι φυσικό ένας τέτοιος στόχος να συνεπάγεται μέτρα στήριξης και ανάπτυξης κατά πρώτο λόγο των τουρκοκυπρίων, αφού αυτοί είναι που υπολείπονται σοβαρά από τα επίπεδα απολαβών και ωφελημάτων στην ελληνοκυπριακή κοινότητα. Σε περίπτωση λύσης θα στηρίξουμε μια τέτοια πολιτική. Άλλωστε είμαστε δεσμευμένοι μέσα και από τις αποφάσεις του πανσυνδικαλιστικού φόρουμ στο οποίο μετέχουν σχεδόν όλες οι ελληνοκυπριακές και τουρκοκυπριακές συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Gulle: Σε σχέση με αυτό το θέμα, η συνδικαλιστική μας οργάνωση υποστηρίζει σθεναρά τη θέση που υιοθετήθηκε από όλες τις κυπριακές συνδικαλιστικές οργανώσεις σε σχέση με τα θέματα που μας απασχολούν. Αυτές, εν συντομία, είναι ως εξής: Ότι το μελλοντικό νέο κράτος της Κύπρου θα διασφαλίζει τα ακόλουθα :
* Ένα ενιαίο σύστημα απασχόλησης και εργασιακών σχέσεων
* Ένα ενιαίο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης
* Ενιαία στάνταρντς μισθών και αποδοχών
* Πλήρη διασφάλιση της ελευθερίας μετακίνησης, ελευθερίας του να συνεταιρίζεται κανείς και του να επιλέγει εργοδότη σε κάθε γωνιά της Κύπρου.
* Καμία διάκριση σε σχέση με την απασχόληση ή τα εισοδήματα που να προέρχεται από εθνικούς, θρησκευτικούς ή φυλετικούς λόγους ή διάκριση ανάμεσα στα δύο φύλλα
* Η άμεση θεσμοποίηση αυτών των θεμελιωδών αρχών και δικαιωμάτων θα εξυπηρετούσε ιδιαίτερα για την υπέρβαση αυτών των διαφορών.

6. Πως βλέπετε σαν συνδικαλιστές τα δύσκολα προβλήματα που συνδέονται με την επιστροφή των προσφύγων και την παρουσία των εποίκων;

Κυρίτσης: Η δική μας θέση είναι κρυστάλλινη. Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα των προσφύγων να επιστρέψουν στα σπίτια και τις περιουσίες τους σε συνθήκες ασφάλειας έστω και εάν αυτό θα γίνει κάτω από τουρκοκυπριακή διοίκηση. Οι πρόσφυγες πρέπει να έχουν δικαίωμα επιλογής και να το ασκήσουν. Η παρουσία εποίκων για μας δεν είναι αποδεκτή. Ο πόλεμος δεν μπορεί να δημιουργεί τετελεσμένα ή δίκαιο. Αυτός πρέπει να είναι ο κανόνας.

Gulle: Όπως αναφέρθηκε σ΄ αυτή την ερώτηση, είναι ένα πολύ ευαίσθητο και σύνθετο πρόβλημα. Είναι επίσης ένα από τα βασικά ζητήματα του Κυπριακού Προβλήματος Σαν συνδικαλιστές , πιστεύουμε ότι όλοι έχουν το δικαίωμα να επιστρέψουν στις περιουσίες τους. Αυτό είναι θεμελιώδες δικαίωμα. Αυτό μπορεί να γίνει είτε με το δικαίωμα να επιστρέψουν ή με καταβολή αποζημίωσης. Από την άλλη μεριά, το θέμα των εποίκων είναι ακόμα πιο περίπλοκο. Αρκετά μεγάλο μέρος τους βρίσκονται στην Κύπρο εδώ και 25 χρόνια. Έχουν κάνει παιδιά στην Κύπρο. Αυτοί οι άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν επίσης δικαιώματα. Μερικοί/κές παντρεύτηκαν Τουρκοκύπριους/ες. Κάποια από τα παιδιά τους έχουν γεννηθεί στην Κύπρο και φέρουν την Κυπριακή παράδοση. Βεβαίως, υπάρχουν και αρκετοί έποικοι χωρίς άδεια παραμονής που τους εκμεταλλεύονται ως φθηνό εργατικό δυναμικό. Επίσης, υπάρχουν και μερικοί που έχουν έλθει στην Κύπρο τα τελευταία 10 χρόνια με διαφορετικές ελπίδες ο καθένας. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να κατηγοριοποιήσεις όλους αυτούς σαν να ήταν ένα ίδιο πράγμα.

7. Αν ενταχθεί η Δημοκρατία της Κύπρου στην Ε.Ε. χωρίς να υπάρξει κατ’ αρχήν συμφωνία των δυο πλευρών νομίζετε ότι αυτό θα διευκολύνει την επίλυση του κυπριακού ή θα την δυσκολέψει;

Κυρίτσης: Έχω πει και στην αρχή ότι επιδιώκουμε την λύση με όλη μας την δύναμη το συντομότερο δυνατό. Έχει αποδειχτεί όμως στην πράξη ότι η σύνδεση και η συνάρτηση της λύσης με την ένταξη δεν μπορεί να λειτουργήσει σήμερα δημιουργικά. Δεν υπάρχουν άλλωστε ούτε τα χρονικά περιθώρια. Κατά συνέπεια αυτή τη στιγμή εμείς προσδοκούμε και αναμένουμε ότι στις 12 του Δεκέμβρη στην Κοπεγχάγη, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αποφασίσει την διεύρυνση της με την συμμετοχή της κυπριακής Δημοκρατίας. Ταυτόχρονα όμως οι προσπάθειες και οι διαπραγματεύσεις στη βάση του σχεδίου Ανάν θα πρέπει να συνεχιστούν με στόχο μια, υπό τις περιστάσεις. Δίκαιη, λειτουργική και βιώσιμη λύση. Η θέληση της Κύπρου αλλά και της Τουρκίας να μπουν στην Ε.Ε. είναι θεμιτό να αξιοποιηθεί ως παράγοντας προώθησης λύσης. Ιδιαίτερα για την Τουρκία μπορεί να αξιοποιηθεί ως παράγοντας κάμψης της αδιαλλαξίας της. Δεν μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης πάνω στη δική μας πλευρά για άρον – άρον λύση – κλείσιμο του κυπριακού η οποία δεν θα μπορέσει να αντέξει στο χρόνο. Για μας η μη λύση δεν είναι λύση έστω και εάν θα υπάρξει ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν είναι όμως λύση ούτε και μια πιθανή συμφωνία που δεν θα ικανοποιεί τις βασικές προϋποθέσεις ώστε να υπάρξει ειρήνη, ασφάλεια, ευημερία και δημοκρατική εξέλιξη της κοινωνίας και του λαού της Κύπρου.

Gulle: Πιστεύουμε ότι η μονόπλευρη ένταξη των Ελληνοκυπρίων σε συνθήκες διεθνούς αναγνώρισης της Δημοκρατίας της Κύπρου, θα προκαλούσε περαιτέρω περιπλοκή του προβλήματος. Θα οδηγούσε σε παγιοποίηση της διαίρεσης του νησιού. Οι Τουρκοκύπριοι θα εγκατέλειπαν την Κύπρο. Θα μας οδηγούσε σε σοβαρή επιπλέον απειλή για την υπόσταση της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας. Ο πιο ορθολογικός τρόπος για τη διασφάλιση των συμφερόντων των Κυπρίων σαν σύνολο είναι η εξεύρεση μιας λύσης στην Κύπρο και η επανενωμένη πια Κύπρος να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εφημερίδα “Η Εποχή”

Δημοφιλείς Αναρτήσεις