«Η ΕΠΟΧΗ» Επιφυλλίδες - «Γράμματα στη Γλασκώβη»

«Η ΕΠΟΧΗ» Επιφυλλίδες - «Γράμματα στη Γλασκώβη» 3.12.1995

Μπαλαούρας - Ομιλία σε Ημερίδα για το Κατοχικό Δάνειο

ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ

«Η ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΜΙΚΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΗΘΙΚΗ ΔΙΚΑΙΩΣΗ-ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ»

15 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1995

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ

• Μανώλης Γλέζος
• Γεώργιος Α. Μαγκάκης
• Ευάγγελος Μαχαίρας
• Γεράσιμος Μπαλαούρας
• Γιάννης Σταμούλης

Τη συζήτηση συντονίζει ο Δήμαρχος Καλλιθέας Γιώργος Κυριόπουλος

Ομιλία Γερασίμου Μπαλαούρα σελίδες 29 – 36. Δευτερολογία σελίδες 86 – 89

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ - ΚΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ:

Μπαίνουμε τώρα στην εισήγηση του κυρίου Γεράσιμου Μπαλαούρα, που όπως σας είπα πριν, είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου των Υπαλλήλων της Τραπέζης Ελλάδος, συνδικαλιστής στον τραπεζικό χώρο και για πρώτη φορά θα ακούσουμε και την άποψη του δανείου και των απόψεων της Τραπέζης Ελλάδος. Ο κύριος Μπαλαούρας έχει το λόγο.

ΜΠΑΛΑΟΥΡΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ:

Μία διευκρίνιση κατ' αρχήν, ότι δεν μιλώ σαν εκπρόσωπος της Τράπεζας της Ελλάδος. Μιλώ σαν εκπρόσωπος του Διοικητικού Συμβουλίου των υπαλλήλων της Τράπεζας Ελλάδος και της ΟΤΟΕ και επομένως σε αυτούς μπορώ να απολογηθώ κι όχι στην Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία είναι λίγο διαφορετικό πράγμα από ό,τι εγώ.

Μέθοδοι υφαρπαγής του ελληνικού πλούτου: Τα οικονομικά στοιχεία που θα αναφέρω και που μας αφορούν είναι αυτά τα οποία διαπλέκονται με την οικονομική παροχή που γινόταν τότε από το Ελληνικό Δημόσιο μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος. Είναι τέσσερα επίπεδα.

Πρώτο, είναι το εμπόριο και κάποιοι συνομιλητές πριν το ανέφεραν, δηλαδή το κλήρινγκ που γινόταν μεταξύ της Ελλάδος αφ' ενός και αφ' ετέρου Γερμανίας - Ιταλίας. Μάλιστα προς τούτο είχαν φτιάξει και δύο ειδικούς οργανισμούς. Δεν θα αναφέρω πολλά σε αυτό, έχει ενδιαφέρον, αλλά δεν θα αναφερθώ παραπέρα.

Δεύτερο, είναι ότι υπήρχαν συμβάσεις της Τράπεζας Ελλάδος με τη Γερμανία και την Ιταλία λίγο αργότερα, όπου τα γερμανικά μάρκα και μετά οι μεσογειακές δραχμές μετατράπηκαν σε ελληνικές δραχμές. Κι ήταν ένας τρόπος βίαιης ληστρικής αρπαγής. Δώσανε δηλαδή τη δικιά τους, την ανταλλαγή όπως αυτοί ήθελαν.

Τρίτο, όταν οι Γερμανοί αποχωρούσαν από την Ελλάδα, σε κάθε μέρος από όπου έφευγαν τα στρατεύματά τους, πήγαιναν στην Τράπεζα της Ελλάδος και σήκωναν όλα τα αποθέματα που είχαν είτε σε χρυσό είτε σε άλλα νομίσματα που θα μπορούσαν να κυκλοφορήσουν.

Τέταρτο, που περισσότερο μας ενδιαφέρει στη συζήτηση μας είναι το περίφημο δάνειο.

Το κατοχικό δάνειο: Το 1942 στις 13 Μαρτίου, η γερμανική κυβέρνηση και η ιταλική, με τους πληρεξούσιους του Άλτενμπουργκ και Γκίζι, αντίστοιχα, συμφώνησαν στη Ρώμη, χωρίς καν να προσκληθεί η τότε ελληνική κυβέρνηση κατοχής, ότι η Ελλάδα υποχρεούται εξ ημισείας να δίνει στις δύο αυτές χώρες, δηλαδή τη Γερμανία και την Ιταλία 1.500 εκατομμυρίων δραχμών το μήνα, πέραν του ποσού αυτού, θα έδινε και επιπλέον ποσά, άτοκα, που θα κάλυπταν τις οικονομικές ανάγκες των δύο αυτών χωρών. Αυτό είναι το περίφημο δάνειο. Δηλαδή, με μία ρηματική διακοίνωση ο τότε Γερμανός εκπρόσωπος του Ράιχ, Άλτενμπουργκ, προς την ελληνική κυβέρνηση, είναι μια απλή διακοίνωση, έλεγε ότι οφείλετε να μας δίνετε 1,5 δισεκατομμύριο εξ ημισείας στην Ιταλία και στη Γερμανία για τις ανάγκες των στρατευμάτων κατοχής. Επίσης, υποχρεούστε, να καταβάλετε, πέραν αυτού του ποσού, ποσά, με χρεώσεις της Γερμανίας και της Ιταλίας. Οι αναλήψεις που θα γίνονται, θα γράφονται ως δάνειο στην Τράπεζα της Ελλάδος προς αυτές τις δυνάμεις κατοχής. Ο διακανονισμός «θα λάβει χώρα αργότερον».

Και μάλιστα ο Άλτενμπουργκ είπε ότι η συμφωνία αυτή αποσκοπούσε εις την ανακούφιση της ελληνικής οικονομίας και γι' αυτό θα λάβει χώρα αργότερα η ρύθμιση. Και είναι πάρα πολύ σημαντική αυτή η διακοίνωση του Γερμανού εκπροσώπου του Ράιχ.

Επομένως, τουλάχιστον πέραν του ποσού των 1,5 δισεκατομμυρίων δραχμών, το οποίο μάλιστα αναπροσαρμόστηκε αργότερα, δεν μείνανε οι Ιταλοί και οι Γερμανοί ευχαριστημένοι με το 1,5 δισεκατομμύριο δραχμές του Μάρτη του 1942, αλλά τον Δεκέμβρη επειδή υπήρχε μεγάλος πληθωρισμός κάνανε και τιμαριθμική αναπροσαρμογή.

Δεν θα σας κουράσω με κονδύλια, θα τα πούμε λίγο στο τέλος συνολικά. Απλώς θέλω να τονίσω ότι υπάρχουν επίσημα στοιχεία που λένε ότι ο Αλτενμπουργκ και ο Πελεγκρίνο Γκίζι ο Ιταλός, προειδοποιούσαν για τις επιπτώσεις αυτής της λεηλασίας, ο δε Μουσολίνι μάλιστα που ήρθε εκτάκτως στην Αθήνα το 1942, είπε ότι οι Γερμανοί έχουν κτηνώδη συμπεριφορά προς τους Έλληνες, προφανώς, όσον αφορά τα οικονομικά στοιχεία, ενδεχομένως όμως να υπονοούσε και τη γενικότερη κτηνώδη συμπεριφορά, συμπληρώνοντας ότι «οι Γερμανοί έχουν αρπάξει από τους Έλληνες ακόμα και τα κορδόνια των παπουτσιών τους», ενώ δείχνει να φοβάται και να ανησυχεί για τις επιπτώσεις. Πιθανόν, γιατί τότε είχε ενταθεί και το αντάρτικο και γενικά η αντίσταση του ελληνικού λαού.

Η διεκδίκηση του δανείου είναι εφικτή

Μετέπειτα, μετά από την Κατοχή, είπαν και οι άλλοι συνομιλητές ορισμένα πράγματα, εγώ απλώς θέλω να τονίσω ότι όσον αφορά το κατοχικό δάνειο, το οποίο δεν είναι δάνειο, ουσιαστικά, ήταν επιβολή. Παρά την υποχρεωτικότητα του «δάνειου» από τις κατοχικές δυνάμεις, αυτό αποτελεί συμβατική υποχρέωση της Γερμανίας και το οποίο έχει μετατραπεί από άτοκο σε έντοκο λόγω υπερημερίας.

Η απαίτηση της χώρας μας ενυπήρχε σε όλες τις διεθνείς συμφωνίες μεταξύ Γερμανίας και των νικητριών δυνάμεων και είτε άμεσα είτε έμμεσα έθετε θέμα διεκδίκησης του δανείου. Στη συμφωνία της Βόννης το 1952, στη συμφωνία του Λονδίνου το 1953, στη συμφωνία των Παρισίων το 1954, που υπέγραψε και η χώρα μας. Επίσης έχει μια σημασία ότι ο νόμος 2023/52, με τον οποίο η Ελλάδα ήρε την εμπόλεμη κατάσταση με τη Γερμανία, μιλάει για διακανονισμό αυτών των ποσών και αν η Γερμανία δεν συμφωνήσει τότε, το γράφει ο νόμος, τότε θα προσφύγει σε διεθνή δικαστήρια.

Έχει πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε τι συνέβη σε παρόμοιες περιπτώσεις με την Ελλάδα, σε δύο χώρες, που είχαν υποχρεωθεί σε καταβολή κατοχικών δανείων, τη Γιουγκοσλαβία και την Πολωνία.

Η Γιουγκοσλαβία συμφώνησε με τη Γερμανία το 1956 για δάνειο 240 εκατομμυρίων μάρκων με επιτόκιο 1%, εξοφλητέο σε 99 χρόνια. Δηλαδή ουσιαστικά τους έδωσαν 240 εκατομμύρια μάρκα. Στην Πολωνία το 1971 έγινε παρόμοια συμφωνία, ένα δισεκατομμύριο γερμανικά μάρκα χωρίς επιτόκιο για 40 χρόνια.

Δηλαδή η Γερμανία έχει κάνει διακανονισμούς και μάλιστα πριν την ενοποίηση της.

Τα νέα δεδομένα: μετά από τη «Συνθήκη 4 +2», που υπεγράφη στην Μόσχα στις 12 Σεπτεμβρίου 1990, με την οποία η Γερμανία απέκτησε πλήρη κυριαρχία στις εσωτερικές και εξωτερικές υποθέσεις, η Γερμανική Κεντρική Τράπεζα(Βundesbank), δημοσίευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες μια ενημέρωση προς τους Αμερικάνους πολίτες και τους καλούσε όσοι είχαν δανείσει το γερμανικό κράτος στον μεσοπόλεμο και στον πόλεμο, είχαν αγοράσει ομόλογα του Γερμανικού Δημοσίου, έπρεπε να έρθουν σε επαφή με την Κεντρική Τράπεζα που θα τους έδινε ομόλογα με τόκο, δηλαδή τα ποσά που είχαν δώσει θα ήταν εκτοκιζόμενα και με τη λήξη του 2004, που αυτό το διάστημα του διακανονισμού, δηλαδή από το 1992 μέχρι το 2004 πάλι θα ήταν εκτοκιζόμενο. Δηλαδή, το Γερμανικό κράτος απέναντι στους πολίτες μιας ισχυρής χώρας, ούτε καν στο κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά στους πολίτες προέβη σε αυτή τη χειρονομία.(.......)

Δεύτερον και επίσης σημαντικό είναι ότι πρόσφατα ήρθε σε διακανονισμό η Γερμανική κυβέρνηση με Αμερικανούς πολίτες, οι περισσότεροι ήταν Εβραίοι στη καταγωγή και έκανε διακανονισμό για τις συνέπειες που είχαν υποστεί από τον πόλεμο, διότι τότε ήσαν Ευρωπαίοι πολίτες, ίσως Γάλλοι, ίσως Γερμανοί υπήκοοι και μετά μετανάστευσαν στην Αμερική. Αυτοί λοιπόν, επίσης αποζημιώθηκαν. .(.......)

Το δάνειο δεν παραγράφεται: Επανέρχομαι στο δάνειο, αφού έκανα αυτή την παρένθεση.

Οι παριστάμενοι συνάδελφοι-ομιλητές πολύ γνωστοί έγκριτοι νομικοί αναφέρθηκαν σχετικά. Από τη δική μου πλευρά θέλω να ενημερώσω ότι ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος ο κ. Παπαδήμος, εδώ και μία εβδομάδα, που έθεσα το θέμα στο Γενικό Συμβούλιο της Τράπεζας της Ελλάδος, το ανώτατο όργανο της, του οποίου είμαι μέλος ως εκπρόσωπος των εργαζομένων, απάντησε επίσημα, αναφέροντας ενδιαφέροντα στοιχεία μεταξύ των οποίων ότι «το Κατοχικό Δάνειο, υφίσταται ως υποχρέωση της Γερμανίας, δεν έχει παραγραφεί, οι υποχρεώσεις τέτοιου είδους δεν παραγράφονται και εν πάση περιπτώσει δεν υπάρχει κίνδυνος παραγραφής»..(.......)

Κυβερνητικές ευθύνες: Προφανώς υπάρχουν πολιτικές ευθύνες ίσως και νομικές επιπτώσεις από τους χειρισμούς που έκαναν μέχρι τώρα οι ελληνικές κυβερνήσεις.

Λυπάμαι, δεν θέλω να αναφερθώ παραπάνω, αλλά μόνο ένα θα σας πω. Κάποιος υπουργός Οικονομικών, Χρ. Θηβαίος, της κυβέρνησης της ΕΡΕ, το 1957 στη Βουλή σε επερώτηση Βουλευτών της ΕΔΑ, είπε ότι δεν μπορούμε να απαιτήσουμε το δάνειο, διότι είναι ιδιωτική απαίτηση, η οποία έχει μάλιστα παραγραφεί! Όταν το δάνειο αυτό, τα δάνεια αυτά γίνονταν όπως είπαμε και πριν, με εντολή του Άλτενμπουργκ προς την ελληνική κυβέρνηση, η οποία με τη σειρά της έδινε εντολή στην Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία είναι ο ταμίας του Ελληνικού Δημοσίου και γι' αυτό έπαιρνε και προμήθεια από αυτές τις συναλλαγές. Επομένως, εδώ διαπιστώνουμε μια εγκληματική, αποφεύγω τη λέξη προδοτική, στάση κάποιου εκπροσώπου της ελληνικής πολιτείας που είπε ότι αυτό έχει παραγραφεί, διότι είναι λέει ιδιωτικό δάνειο…

Υπάρχουν όλα τα ντοκουμέντα γι' αυτό το θέμα. Υπάρχουν οι εκθέσεις του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος του 1946, η οποία ήταν μια περίληψη όλων των δραστηριοτήτων που έγιναν από την Κατοχή μέχρι την απελευθέρωση και είναι πάρα πολύ σημαντικά ντοκουμέντα. Υπάρχει ακόμα και ο Ηλίας Βενέζης, ο περίφημος λογοτέχνης, ο οποίος παρουσιάζει με ενάργεια τα οικονομικά ζητήματα σε ένα ειδικό κομμάτι στο «Χρονικό της Τράπεζας της Ελλάδος».

Πρέπει να σας πω επίσης ότι μέσα στην Τράπεζα της Ελλάδος υπήρχε κλιμάκιο του Γερμανικού στρατού για να μπορεί να επιβλέπει και να παίρνει τα λεφτά κατ' ευθείαν, χωρίς πολλές διαμεσολαβήσεις και να μπορεί να τα ελέγξει. Επίσης είχε αναλάβει και την εκτύπωση του χαρτονομίσματος πλήρως από το 1943 και μετά.

Νεότερα στοιχεία, που ίσως για πρώτη φορά θα ακουστούν.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου το Γενάρη του 1965, που είχε παραιτηθεί από Υπουργός αναπληρωτής Συντονισμού, με εντολή της κυβέρνησηςτου Γεωργίου Παπανδρέου, της κυβερνητικής επιτροπής συγκεκριμένα, πήγε στη Γερμανία και διαπραγματεύθηκε το δάνειο του Ελληνικού κράτους προς τη Γερμανία. Ήρθε σε επαφή με τα κυβερνητικά στελέχη Φίσσερ και Κάιζερ, όπου η θέση του Παπανδρέου στην αναφορά που κάνει προς τον Πρωθυπουργό τότε τον Γεώργιο Παπανδρέου, είναι ότι «ισχύει η υποχρέωση της Γερμανίας, ήρθα σε επαφή με τους Γερμανούς, δεν μου είπαν ότι δεν ισχύει (ΣΣ αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό) και προτείνω ο διακανονισμός να γίνει με μεγάλα έργα. Δηλαδή με δημιουργία είτε υδροηλεκτρικών σταθμών είτε άλλων μεγάλων έργων που θα χρηματοδοτούσε η Γερμανική κυβέρνηση», έγραφε ο Α. Παπανδρέου..

Έχει επίσης σημασία ότι το 1966, που είχε πέσει πια η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου και στην κυβέρνηση ήταν οι αποστάτες, υπήρξε απάντηση της Γερμανικής κυβέρνησης, η οποία αναγνώριζε την οφειλή αυτή. Έλεγε, όμως, ότι θα κοιτάξουμε αργότερα να ρυθμίσουμε αυτά τα ζητήματα.

Τελειώνοντας, θέλω να πω ότι είναι πάρα πολύ σημαντική η πρωτοβουλία που πήρε η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ίσως αν δεν υπήρχε αυτή η πρωτοβουλία σήμερα να μην κουβεντιάζαμε γι' αυτού του είδους τα ζητήματα εν συνόλω, δηλαδή τις γερμανικές αποζημιώσεις, ίσως δεν θα κουβεντιάζαμε καθόλου. Και επίσης θέλω να τονίσω ότι έστω και με καθυστέρηση και συνδικαλιστικοί φορείς έχουν κινηθεί, το Συνέδριο της ΟΤΟΕ πήρε ομόφωνη απόφαση γι' αυτό το ζήτημα και από ό,τι γνωρίζω και η ΓΣΕΕ θα το σηκώσει αυτό το θέμα.

Το ύψος του δανείου: Ο καθηγητής Αγγελόπουλος παίρνοντας υπόψη, κι έχει μια σημασία αυτό, και τους υπολογισμούς του τότε διορισμένου από τα στρατεύματα κατοχής υποδιοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, του Χατζηκυριάκου, αλλά και των υπουργών της Γερμανίας, δηλαδή στο ελάχιστο, υπολογίζει ότι με τα σημερινά δεδομένα το δάνειο αυτό ανέρχεται στα 16,5 περίπου δις δολάρια.

Τέλος, η ρηματική αυτή διακοίνωση που έκανε προχθές η Ελληνική κυβέρνηση, έχει πάρα πολλή σημασία. Βέβαια φοβάμαι μήπως και αυτή ειπώθηκε για εσωτερική κατανάλωση και υπάρχει μεγάλος κίνδυνος και πρέπει να είμαστε κι εμείς που θα συνεχίσουμε να βάζουμε φωτιά σε αυτή την ιστορία και όχι να τη σβήνουμε.

Νομίζω ότι η απάντηση της Γερμανικής κυβέρνησης ήταν όχι άρνηση, αλλά μία επίκληση των πενήντα χρόνων που πέρασαν και των φιλικών σχέσεων που έχουν δημιουργηθεί μεταξύ της χώρας μας και της Γερμανίας αυτά τα πενήντα χρόνια είτε στους κόλπους του NATOείτε στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρα και η Γερμανία αναγνωρίζει, δηλαδή δεν μιλά ότι δεν υπάρχει υποχρέωση της, δεν αναφέρει ότι έχει παραγραφεί. Αναφέρει απλώς ότι έχουμε καλές σχέσεις σαν δύο χώρες τόσα χρόνια, τις έχουμε αναπτύξει και καλό είναι να μην τις διαταράξουμε. Εάν δεν θέλει η Ελληνική κυβέρνηση να διαταραχθούν αυτές οι σχέσεις, πρέπει να τις διαταράξουμε εμείς. Γιατί τους λαούς, ίσα ίσα θα τους δέσουν ακόμα περισσότερο αυτές οι σχέσεις. Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ - ΚΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ:

Ευχαριστώ τον κύριο Μπαλαούρα για τις πληροφορίες και τα στοιχεία και περισσότερο και για τη στάση του συνδικαλιστικού κινήματος πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα. Τελευταίος εισηγητής μας ο Καθηγητής, τέως Υπουργός και Βουλευτής κύριος Γεώργιος - Αλέξανδρος Μαγκάκης, που θέλω να πιστεύω ότι θα έχει πιο καινούριες πληροφορίες για τα στοιχεία, αφού λίγο πριν ήρθε από τη Γερμανία που είχε πάει ειδικώς για το θέμα. Ο κύριος Μαγκάκης έχει το λόγο.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ - ΚΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ:

Ο κύριος Μπαλαούρας για τη δευτερολογία του, παρακαλώ.

ΜΠΑΛΑΟΥΡΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ:

Κατ' αρχήν θέλω να τονίσω τον κίνδυνο παρανόησης, αν και δεν νομίζω ότι ο κόσμος που μας παρακολουθεί μπορεί να παρανοήσει τέτοιου είδους ζητήματα, ότι όπως είπα κι εγώ δεν επρόκειτο περί δανείου, με τη γνωστή διαδικασία. Ο κύριος Μαγκάκης το τόνισε ιδιαιτέρως. Επρόκειτο, είπα και ορισμένα στοιχεία, περί μιας διακοίνωσης των Γερμανικών αρχών του Ράιχ και των Ιταλών προς την Ελληνική κυβέρνηση, η οποία έδωσε εντολή στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Δεύτερον: Η Γερμανία έχει και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, έχει αναγνωρίσει κατά καιρούς την οφειλή της. Απλώς έλεγε ότι δεν είναι ώρα, διότι δεν έχουμε ενωθεί. Και είναι επίσης πάρα πολύ σημαντικό, η τελευταία πρόκληση που έγινε από ελληνικής πλευράς, ήταν η επίσκεψη του Ανδρέα Παπανδρέου το 1965 στο Βερολίνο. Είναι επίσης σημαντικό να το κρατήσουμε, βέβαια έκτοτε δεν έχει γίνει τίποτα σημαντικό.

Τρίτον: Δεν έχει παραγραφεί αυτή η απαίτηση. Αυτού του είδους οι απαιτήσεις δεν παραγράφονται. Έχω στα χέρια μου μία νομική γνωμοδότηση, του 1963, του εξαιρετικού νομικού Μπασιά, που διαβεβαιώνει ότι δεν έχει παραγραφεί η απαίτηση της Ελλάδας.

Τέταρτον: Οι ελληνικές κυβερνήσεις, αρκετές μάλλον από αυτές για να μην το γενικεύσω, ενέργησαν δοσιλογικά. Όπως είπα και στην πρωτομιλία μου, το 1957 ένας Θηβαίος, Υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Παπάγου σε επερώτηση του Βουλευτή Μόδη, το 1952, είπε ότι η απαίτηση αυτή του «δανείου» -με εισαγωγικά- έχει παραγραφεί διότι είναι ιδιωτική υπόθεση. Ήταν δοσιλογική η θέση του, καθαρά. Δεν θέλω να ξύσω πληγές, ίσως έχει ένα ενδιαφέρον για κάποιον ασχολούμενο ιστορικά με αυτά τα ζητήματα, να δει τα πρακτικά της Ελληνικής Βουλής, για να διαπιστώσει τι απαντούσαν σε διάφορες επερωτήσεις Ελλήνων Βουλευτών διάφοροι Υπουργοί που μέχρι πρόσφατα έπαιζαν σημαντικό ρόλο στην ελληνική πολιτική σκηνή.

Όμως, θα πρέπει παράλληλα να πούμε ότι το θέμα αυτό δεν είχε πεθάνει, το θέμα αυτό υπάρχει. Έχω εντοπίσει, τουλάχιστον εγώ, τρεις συζητήσεις στην Ελληνική Βουλή, το 1952 όπως είπα, επερώτηση του Βουλευτή Μόδη, το 1957 του Βουλευτή Πιστολάκη, νομίζω ότι ήταν της ΕΔΑ και επίσης επερώτηση συλλογική διαφόρων βουλευτών της ΕΔΑ, των Ευφραιμίδη, Κύρκο, Ηλιόπουλο, Μαρίας Σβώλου, Γρηγόρη Λαμπράκη και Διαμαντόπουλου.

Επικαιροποιούσαν το θέμα, δεν το άφηναν να καταλαγιάσει, μέχρι που το μεταδώσανε σαν μια φωτιά σε μας και κυρίως στους παρόντες συναδέλφους, που έπαιξαν πραγματικά σημαντικότατο ρόλο για να μη ξεχαστεί αυτή η ιστορία κι όχι μόνο να μην ξεχαστεί, αλλά για να πιεστεί και η ελληνική Πολιτεία για να κάνει κάποια έστω και μικρά βήματα.

Στο δια ταύτα. Πρέπει να γίνει, έστω και αργοπορημένα μία επιτροπή όπου θα συμμετέχουν πέραν της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, και μακριά, φυσικά, από πολιτικά ή κομματικά παιχνίδια, πρέπει δηλαδή να είναι όλου του πολιτικού φάσματος, να είναι όμως ταυτόχρονα και των κοινωνικών εκφάνσεων. Πιστεύω ότι ο συνδικαλιστικός χώρος μπορεί να προσφέρει πάρα πολλά.

Αυτή η επιτροπή θα πρέπει να συνεργαστεί με εμπειρογνώμονες, γιατί έχω την εντύπωση ότι παίζεται κι ένα παιχνίδι με το ύψος των οφειλών. Ήδη βγήκε κάποιος προχθές επώνυμος, που έδωσε κάτι νούμερα απίστευτα χαμηλά. Όταν υπάρχουν αναλύσεις και ντοκουμέντα μιας εποχής μακριά από παιχνίδια, δηλαδή ήταν εσωτερικά κείμενα και αναλύσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, όπου τα ποσά υπολογίζονται στο μίνιμουμ,όπως είπα προηγουμένως, δηλαδή χωρίς να υπολογίζουμε ούτε τις αρπαγές σε χρήμα, σε χρυσάφι. Πηγαίνανε στο υποκατάστημα Σερρών που φεύγανε οι Γερμανοί και σηκώνανε όλο το χρυσό. Δεν τα είπα αναλυτικά προηγουμένως, νομίζω ότι καταλαβαινόμαστε. Πηγαίνανε στο υποκατάστημα της Λάρισας και σηκώσανε όλο το χρυσό και ό,τι λίρες Αγγλίας υπήρχαν. Και ούτω καθ' εξής.

Επίσης όλα αυτά τα οικονομικά στοιχεία που είπαμε προηγουμένως, τα οποία δεν τα υπολογίζουνε, δεν τα υπολογίζει ούτε ο καθηγητής, ο αείμνηστος Άγγελος Αγγελόπουλος και παρ' όλα αυτά βγάζει αυτό το μεγάλο νούμερο. Θα πρέπει λοιπόν αυτή η επιτροπή να αναζητήσει και με τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων για να βγούνε τα σωστά τα νούμερα, γιατί θέλουν αναπροσαρμογές και τέλος να έχει και διεθνείς επαφές. Είναι πάρα πολύ σωστή η θέση του Μανώλη του Γλέζου, θα έδινα μια μεγαλύτερη διάσταση, ότι πρέπει να εκμεταλλευτούμε και τους Γάλλους πολίτες και τις γαλλικές ομάδες που υπάρχουν και πολιτικά κόμματα, αλλά κυρίως ίσως τους Εγγλέζους.

Οι Εγγλέζοι ξέρετε, είναι ίσως ο μοναδικός λαός στην Ευρώπη περισσότερο από τους Γάλλους, μετά έρχονται οι Γάλλοι, όπου κάθε τι που τους θυμίζει τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, το μισούν και το δείχνουν συνεχώς. Αν πάτε σε μνημεία τους, που έχουν υποστεί έστω και μικρές ζημιές από τα γερμανικά αεροπλάνα, θα το λένε συνεχώς ότι αυτό το αφήσαμε έτσι για να παραδειγματίζεται ο αγγλικός λαός ότι οι Γερμανοί φασίστες, οι Γερμανοί ναζιστές έκαναν αυτά τα εγκλήματα. Το έχουν ακόμα και σήμερα.

Λοιπόν, θα πρέπει να αποκτήσουμε διασυνδέσεις και με τους Εγγλέζους. Ήδη η δημοσιογράφος των Financial Times που ήρθε μετά από δική μου πρόσκληση, διαπίστωσε ότι υπάρχουν πάρα πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία, πιστεύω ότι αύριο θα της τα δώσουμε, έτσι ώστε να μπορεί να υπάρξει μία ανταπόκριση σε μία μάλιστα συντηρητική εφημερίδα, σαν αυτή που είναι του οικονομικού λόμπι, του παγκόσμιου οικονομικού λόμπι.

Τέλος, πραγματικά το αίτημα δεν είναι απλώς οικονομικό. Κατά τη γνώμη μου, είναι πρώτιστα ηθικό, διαπαιδαγωγικό! Δηλαδή να μάθουν όλοι οι λαοί, όχι μόνο ο ελληνικός και ο γερμανικός αλλά και άλλοι λαοί, ότι πρέπει αυτά να μην ξεχνιούνται. Πρέπει να καλλιεργούμε τη μνήμη μας στην ηθική της πλευρά. Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ - ΚΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ:

Ευχαριστούμε πολύ τον κύριο Γεράσιμο Μπαλαούρα. Και βεβαίως θα συμφωνήσουμε όλοι ότι σε αυτές τις ενωτικές προσπάθειες, το συνδικαλιστικό κίνημα πρέπει να έχει ενεργή δράση μέσα σε αυτές τις επιτροπές.

Πηγή: http://www.syte.gr/paremvasi/news.asp?offset=2070&newid=2

«Die Pressefreiheit»

Του Μάκη Μπαλα­ούρα

Αυτές τις μέρες μας πνίγει η μπόχα. Τα βρομόνερα μας πνίγουν.

Και ο Θέμος Αναστασιάδης κάθε τόσο προκαλεί. Τώρα έχει ένα υπερόπλο, την ιδιοκτησία μιας μεγάλης εφημερίδας. Ενα μέσο που το χρησιμοποιεί, τόσο όσο για να καθαγιάσει στο έπακρο τη δολοφονική συμμορία της Χρυσής Αυγής, όπως με την κακομοίρα γιαγιά που την πήγαιναν χρυσαυγίτες στα ΑΤΜ προστατευόμενη από τους κακούργους μετανάστες, έως τις διακοπές του Κασιδιάρη.

Χωρίς αιδώ τώρα το έπαιξε ανάποδα. Στην ίδια σελίδα εκεί που έχουν φιγουράρει χρυσαυγίτες, «πεταλούδες της νύχτας» και νταβατζήδες, πρόβαλε το άψυχο κορμί του Παύλου Φύσσα γερμένο στην αγκαλιά της κοπέλας του. Μια φωτογραφία που μοιάζει με τη φωτογραφία της δολοφονίας του εργάτη το 1936, φωτογραφία που ενέπνευσε τον Γ. Ρίτσο να γράψει τον «Επιτάφιο».

Πουλάει το θέμα, ιδιαίτερα στο «Πρώτο Θέμα». Ο Θ. Αναστασιάδης ήταν ένας φιλόδοξος, αδίστακτος δημοσιογράφος που, επειδή στη δεκαετία του ’90 πούλαγε το στιλάκι του, η «Ελευθεροτυπία» τού έδωσε περίοπτο χώρο. Ελεύθερος να πλασάρει τον ιδεολογικό χαβαλέ του lifestyle των celebrities, να γράφει τις πιο βρόμικες και αμοραλιστικές φαντασιώσεις του, όπως τα ψητά Εβραιόπουλα στον φούρνο ή η πρωτοπόρα πρότασή του για τοποθέτηση ενός Α! στο πέτο των Αλβανών, προκειμένου να τους εντοπίζουν εύκολα για να τους δέρνουν.

Μια μέρα πριν από το γιαούρτωμα του Αναστασιάδη τη 14η Μαΐου 1995 από αγανακτισμένους Ρηγάδες και Ρηγίτισσες, το πρώτο γιαούρτωμα στη μεταπολιτευτική περίοδο, η «Ελευθεροτυπία» δημοσίευσε άρθρο μου με τον τίτλο «Die Pressefreiheit», που το παραθέτω, πιστεύοντας ότι διατηρεί ακόμα την επικαιρότητά του και για αυτούς που εκκόλαψαν το αυγό και για αυτούς που είναι το φίδι.

«Η κόρη μου διαβάζοντας κάποιους τίτλους εφημερίδων, ρώτησε τη γιαγιά της να της εξηγήσει τι σημαίνει η έκφραση “φίδι στον κόρφο μας”. Και αυτή που πάντα πλάθει ιστορίες, άρχισε να της λέει μία:

Κάποτε στο Μόναχο έβγαινε μια καλή εφημερίδα. Το όνομά της “Pressefreiheit”.

Περισσότερο από άλλες παρουσίαζε τις ανησυχίες και ευαισθησίες των πολιτών. Κάποια στιγμή έκανε μια σπουδαία μεταγραφή. Βρήκε έναν τύπο που έγραφε με χιούμορ, που σάρκαζε με στιλάκι εποχής. Δηλαδή, πουλούσε. Του έδωσαν μια ολόκληρη σελίδα, τη “Μέλαινα Οπή”.

Και αυτός σπάζοντας πλάκα με αυτούς που τον ανέχονταν λόγω της “ελευθερίας του λόγου”, έγραφε για τους κομμουνιστές, τους Εβραίους, τους Τσιγγάνους, τους φουκαράδες, τους μαύρους και τους διανοούμενους.

Ο κ. Γιόζεφ, ιδεολογικός αστέρας του ανερχόμενου κοινωνικοπολιτικού σχηματισμού, τον θαύμαζε απεριόριστα. Την ίδια δουλειά έκαναν άλλωστε. Ο ένας με αμφίεση κλόουν, ο άλλος με στρατιωτική εξάρτυση.

Ξημέρωσε όμως η μέρα που αργότερα ονομάστηκε των “κρυστάλλων”. Η “Μέλαινα Οπή” έχει αφιερώσει τη στήλη της –με αρκετό χιούμορ βέβαια– στους Εβραίους. Το ίδιο βράδυ οι Μελανοχίτωνες εισέβαλαν στην “Pressefreiheit”, κατέστρεψαν το κτίριο, έκαψαν το αρχείο, χτύπησαν τους “συνοδοιπόρους” και πήραν μαζί τους τους γνωστούς κομμουνιστές, αναρχικούς και φιλοεβραίους, τον Ν.Κ., τον G.V., τον G.R. τον Cr. K. Δεν χαρίστηκαν ούτε στον διευθυντή, τον κ. F.

Από τότε κανείς δεν άκουσε γι’ αυτούς…

Η “Pressefreiheit” έκλεισε. Το αυγό του φιδιού εκκολάφθηκε με τα χάχανα της πλάκας και του πειράγματος.

Να τι σημαίνει “φίδι στον κόρφο μας”, παιδί μου….

Μάκης Μπαλαούρας

Ελευθεροτυπία, 13 Μαΐου 1995»

Πηγή: http://archive.efsyn.gr/?p=125146

Το σ.κ. να φύγει από το παραδοσιακό - αμυντικό μοντέλο ...

 Άρθρο στο «Πριν» 27.11.1993. 

 

Το σ.κ να φύγει από το παραδοσιακό-αμυντικό μοντέλο, απαιτούνται στρατηγικές που να υπερβαίνουν τα όρια του εθνικού χώρου

 

 

Οι κυρίαρχες δυνάμεις στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα και ένα φόβο. Το πρόβλημα είναι η μικρή ανταγωνιστικότητα των προϊόντων τους σε σχέση με τους οικονομικούς αντιπάλους τους, ΗΠΑ, Ιαπωνία και των νέων βιομηχανικών χωρών της Ανατολής. Ο φόβος τους είναι πως η ολοένα αυξανόμενη σε τρομακτική κλίμακα ανεργία μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες κοινωνικές συγκρούσεις και σε ανεπιθύμητες πολιτικές εξελίξεις (άνοδος της Αριστεράς ή και των νεοφασιστών). Βρήκαν λοιπόν, πως με την μείωση των αποδοχών, των κοινωνικών παροχών και την ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας μπορούν να αντιμετωπίσουν και τα δύο. Θα ανέβει έτσι η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων και η κερδοφορία του κεφαλαίου, ενώ παράλληλα θα αυξηθεί η απασχόληση. Το κοινωνικό αποτέλεσμα όμως είναι πως θα μειωθεί το βιοτικό επίπεδο γιατί θα αναδιανεμηθεί η φτώχεια, ενώ είναι αμφίβολη η μείωση της ανεργίας σε ικανοποιητικό βαθμό και μακροχρόνια πράγμα, που θα επιτυγχανόταν μόνον με ρυθμούς ανάπτυξης του 3-4%  και με σημαντική μείωση των ωρών εργασίας.

 

Οι προτάσεις της Λευκής Βίβλου- και όχι μόνο- προσπαθούν να θεσμοθετήσουν την κοινωνία των 2/3, τη δυαδική κοινωνία, ενώ ταυτόχρονα θα επιφέρουν μια καίρια και συντριπτική ήττα, στρατηγικού χαρακτήρα στο εργατικό κίνημα. Το σ.κ έμεινε στο παραδοσιακό - αμυντικό μοντέλο της εκπροσώπησης των απασχολουμένων και όχι των πολιτών που έχουν εξαρτημένη σχέση με την εργασία είτε εργάζονται είτε είναι άνεργοι, άτομα που καταναλώνουν και που ζουν στη γειτονιά τους περισσότερο καιρό από αυτό της απασχόλησης τους, όταν την έχουν. Οι διαχωριστικές δυνάμεις των εργαζομένων στην ουσία συντηρητικές χλεύασαν, ειρωνεύτηκαν και προπηλάκισαν, ακόμα, και αυτούς που έθεταν θέμα 35ωρου, ακόμα και όταν οι συνάδελφοι του μετάλλου στη Γερμανία το διεκδικούσαν…

 

  Η απουσία του εργατικού κινήματος απ’ αυτές τις εξελίξεις άφησε τις κυρίαρχες δυνάμεις να πάρουν την πρωτοβουλία των κινήσεων. Δεν είναι τυχαίο πως η πρώτη δημόσια και οργανωμένη συζήτηση έγινε στο Δ.Ν.Τ. πριν μερικές εβδομάδες. Εκεί σχηματίσουν δύο μέτωπα. Το ένα το πιο ακραίο με τους Εγγλέζους συντηρητικούς επικεφαλής και το άλλο το πιο «προοδευτικό» με τους Ντελόρ, τους Γαλλογερμανούς, τους.. Αμερικάνους και τον πρόεδρο του ΔΝΤ! Η ειρωνεία θα’ ναι πως οι εργαζόμενοι-απασχολούμενοι ή μη, εξαιτίας της απουσίας του εργατικού κινήματος θα στηρίξουν τους διαλλακτικούς αποδεχόμενοι τελικά τις προτάσεις τους σαν λιγότερο ακραίες…

 

Οι ριζοσπαστικές δυνάμεις του σ.κ μπορούν να δημιουργήσουν τους όρους για μια άλλη πορεία του σ.κ ανιχνεύοντας τις συμπτώσεις με τα άλλα κινήματα για να «ανοιχτούν στους δημόσιους χώρους»,  στην καθημερινή ζωή των πολιτών, στην αναζήτηση νέου πολιτισμού και σχέσεων.

 

Η προβολή των αιτημάτων όπως αυτό της μείωσης των όρων εργασίας στις 30-32 ώρες μπορεί να πείσει μόνο αν υποβληθεί στο πλαίσιο ενός νέου πολιτισμού, μη δυαδικής.

 

Τέτοιες στρατηγικές όμως δεν μπορεί παρά να υπερβαίνουν τα όρια ενός εθνικού χώρου, πρέπει να αποκτήσουν υπερεθνική προβολή και παρέμβαση. Όπως γράφει ο Αντρέ Γκορζ «το έθνος-κράτος έχει καταστεί ανίκανο μπροστά στο κεφάλαιο και στις εταιρίες… Μόνο υπερεθνικές εξουσίες μπορούν να επιβάλλουν κανόνες, όρια, προτεραιότητες στο βιομηχανικό και χρηματιστικό κεφάλαιο, να υποχρεώσουν τα κράτη να σέβονται τα δικαιώματα των λαών και τα απαράγραπτα δικαιώματα της ανθρώπινης οντότητας…».

 

Μάκης Μπαλαούρας, μέλος της Διοίκησης της ΟΤΟΕ

Πολυτεχνείο 20 χρόνια μετά, άρθρο στα ΝΕΑ

Του Μάκη Μπαλαούρα

Και στην Ελλάδα, των σαραντάρηδων η γενιά αρχίζει να κυβερνά. Βιολογικά ήρθε η ώρα της δικής της εξουσίας..

Εκτελεστικοί και υπουργοί, έμποροι, επιχειρηματίες, γιατροί και τραπεζικοί. Δημοσιογράφοι, λογιστές και σουλατσαδόροι, επαγγελματικά κομματικά στελέχη, άνεργοι και ανεπάγγελτοι, καθηγητές και εργολάβοι κατοικιών. Είναι γενιά μας. Παντού μέσα!

Μόνο μπασκετμπολίστες και ποδοσφαιριστές δε βγάλαμε. Το πρώτο άθλημα δεν ήταν της μόδας τότε, το δεύτερο το αγαπούσαμε, αλλά μας την έσπαγε ο Ασλανίδης και δεν προκόψαμε.
Αυτή είναι γενιά των «σαραντάρηδων», όπως και οι άλλες που ήρθαν έρχονται και παρέρχονται. Αυτή όμως η γενιά -όπως και η αντίστοιχη της αντίστασης- είναι διακριτή και με επώνυμο:

«Η γενιά του Πολυτεχνείου»

Πιο πολιτικοποιημένη και περισσότερο αντιεξουσιαστική. Συγκινείται ακόμα με τον Τσε και τον Μάο, καρφιτσώνοντας στις κονκάρδες τους στα δωμάτια των παιδιών τους. Είναι με τον Κάστρο και όχι με το Γιέλτσιν. Της αρέσει το ροκ αλλά και τα ριζίτικα. Ρομαντική, ακόμα αναπολεί το Μάη του ‘68 που τον έζησε με πάθος, πέντε χρόνια μετά. Σνομπάρει τις επετειακές εκδηλώσεις αλλά πηγαίνει στην πορεία της 17η Νοέμβρη.
Νιώθει τον κόσμο σαν τη γειτονιά της γι’ αυτό και είναι ευαίσθητη στα οικολογικά προβλήματα.

Η επαφή της με το Μαρξ, οι συζητήσεις και ιδεολογικές συγκρούσεις την έκανε να βλέπει τα πράγματα λιγότερο επιφανειακά. Τα τότε οράματα την έκαναν ευαίσθητη για την φτώχεια στον πλανήτη, για την ανεργία, για τον τρίτο κόσμο. Το σύνδρομο του Βιετνάμ είναι και δικό της, για τον όποιο πόλεμο.

Της την σπάνε τα κόμματα, αλλά ψηφίζει ΠΑ.ΣΟ.Κ. και κυρίως Αριστερά. Έχει ανθρώπους της «αγοράς» και της δράσης, συμμετοχής στα κινήματα, περισσότερο από τις άλλες γενιές.

Πηγαίνει σε ταβερνόβιες επετειακές συνάξεις, ενθυμούμενη ιστορίες που της διηγείται -τώρα πια- με χιούμορ. Μελαγχολεί για έρωτες και κομπορρημονεί για κατακτήσεις, ξεχνώντας τις κοιλίτσες και τα γκρίζα αραιά μαλλιά.

Καβαλά την πεντακοσάρα Νόρτον, επιστρέφοντας στη χαμένη αθωότητα της τότε συντροφικότητας που υπήρξε πολύ έντονη. Τελικά δεν μπορεί να ξεφύγει οι δεσμοί αυτή είναι γεροί.
Και όχι μόνο συναισθηματικοί….
Πηγή: TA NEA 14/11/1993

H πολιτική συγκυρία και το Τρίτο Ρεύμα

Του Μάκη Μπαλαούρα

Η Ανανεωτική Κομμουνιστική και Οικολογική Αριστερά (ΑΚΟΑ), που προέκυψε από μετασχηματισμό του ΚΚΕ Εσωτερικού-Ανανεωτική Αριστερά. Είναι ένας πολιτικός οργανισμός και όχι κόμμα, με την κλασική έννοια, όπως ήταν οι μήτρες από τις οποίες προήλθε. Αυτό αφετηριακά σημαίνει πως οι απαιτήσεις και οι αναγκαιότητες ύπαρξης και δράσεις της ΑΚΟΑ είναι διαφορετικές από αυτές των κομμάτων, όπως του ΚΚΕ Εσωτερικού. Επομένως δεν είναι ακρογωνιαίο στοιχείο της ύπαρξης της η συμμετοχή σε εκλογές, είτε αυτόνομα είτε συνεργαζόμενη μ’ άλλες δυνάμεις.

Τα αίτια της σύγκρουσης στο ΚΚΕ Εσωτερικού

Βέβαια, δεν πρέπει να αγνοηθεί πως υπάρχει μία πολιτική κληρονομιά και ψυχολογική φόρτιση του ενιαίου ΚΚΕ Εσωτερικού από τις εκλογικές διαδικασίες και τα αποτελέσματα τους. Θυμίζω την μεγάλη εσωτερική σύγκρουση στις εκλογές του 1981. Η μια τάση είδε τότε το τέλος του εγχειρήματος μας και εναγωνίως αναζητούσε, πάση θυσία, άλλα κομματικά στέγαστρα.

Η άλλη κατανόησε την εκλογική αποτυχία σαν απουσία δεσμών με την κοινωνία, πείθοντας για μία άλλη πορεία διαμόρφωσης όρων παρέμβασης στους καθημερινούς αγώνες, απορρίπτοντας την λογική της πολιτικής ρητορείας του εθνικού ακροατηρίου. Η τάση αυτή κέρδισε τη μάχη της ανασυγκρότησης του κόμματος, δημιουργώντας μαζικές προσβάσεις, αυτόνομο πολιτικό λόγο και εκπροσωπήσεις σε όλα τα επίπεδα πολιτικού και κοινωνικού ανταγωνισμού.

Το ΚΚΕ Εσωτερικού είχε αρχίσει να κερδίζει το στοίχημα της ανανεωτικής κομμουνιστικής Αριστεράς, η οποία θα κατίσχυε πλήρως και τελεσίδικα του ΚΚΕ, μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Δυστυχώς όμως μεσολάβησε η «μετεξέλιξη» του ΚΚΕ Εσωτερικού, η διάσπαση και το άλμα στο κενό.

Η ΑΚΟΑ και για δημιουργία του «τρίτου ρεύματος»

Η ΑΚΟΑ δημιουργήθηκε φιλοδοξώντας να συμβάλλει στην προώθηση της δημιουργίας του «τρίτου ρεύματος» αριστερής και οικολογικής αναφοράς. Φυσικά δεν χρειάζονται σε αυτό το άρθρο επιχειρήματα και αναλύσεις για την ανταγωνιστική μας στάση απέναντι στην σοσιαλδημοκρατία, ώστε να απορριφθεί αμέσως οποιαδήποτε ιδέα για εκλογική συνεργασία με το εγχώριο φορέα της, το ΠΑΣΟΚ (πολύ περισσότερο λόγω της οκταετούς εμπειρίας διακυβέρνησης του). Άλλωστε, κανείς δε θέτει τέτοιο ζήτημα.

Η αναπαλαίωση του πολιτικού λόγου του ΚΚΕ στο γνωστά τριτοδιεθνιστικά πρότυπα, η στρατηγική του και ο ιδιότυπος σεκταρισμός δεν αφήνει περιθώρια για εκλογική συνεργασία ακόμα κι αν σε πρώτη ανάγνωση παρουσιάζονται κάποιες πολιτικές συμπτώσεις. Αυτές είναι επιφανειακές.

Ο Συνασπισμός βιώνοντας την ήττα, βρίσκεται σε βαθιά κρίση, δέσμιος των απαιτήσεων των ΜΜΕ και των κυριάρχων απόψεων, απομακρύνεται από τις απαιτήσεις των εργαζομένων. Οι τάσεις στους κόλπους του διαμορφώνονται αλληλοσπαρασσόμενες. Η σοσιαλδημοκρατική με τις δύο μορφές της, αυτή του Φόρουμ κι αυτή του Μίμη Ανδρουλάκη. Σε αιωρούμενη πολιτική θέση- η οποία παίζει με τις βασικές τάσεις- είναι ηγετική ομάδα του Συνασπισμού, με πρόεδρο τη Μ. Δαμανάκη..

Η Αριστερή τάση του ΣΥΝ

Η Αριστερά του κόμματος αυτού βρίσκεται συνεχώς υπό διαμόρφωση. Με διαφορετικές κομματικές προελεύσεις, στήριζε μέχρι πρότινος την ηγετική ομάδα. Την τελευταία περίοδο προσπαθεί να διαμορφωθεί οργανωτικά και να αποσαφηνίσει άξονες πολιτικού λόγου. Σημειώνουμε βέβαια, πως οι πρώτες αναφορές της κεντρίζουν το ενδιαφέρον μας.

Η στρατηγική του Συνασπισμού, οι αναφορές και η εκπομπή του λόγου του σε βασικά ζητήματα της ελληνικής κοινωνίας και της ευρωπαϊκής ενοποίησης (οικονομική ανάπτυξη, Μάαστριχτ) βρίσκονται μακριά από τις δικές μας αντιλήψεις και αναζητήσεις.

Ο Συνασπισμός βιώνοντας την ήττα πέφτει στην αγκαλιά του ΠΑΣΟΚ

Στο κοινωνικό και κυρίως το συνδικαλιστικό– μια πλευρά που μας ενδιαφέρει σημαντικά, επειδή συζητούμε σαν αριστεροί- αντανακλάται πλήρως το πολιτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Ο Συνασπισμός στο κοινωνικό μετά την απόρριψη παλιών αυταπατών, αμήχανος από την ήττα, αδυνατεί να αρθρώσει ένα ριζοσπαστικό λόγο και σπρώχνεται σε συντηρητικές θέσεις, καταλήγοντας στη σιγουριά της αγκαλιάς της ΠΑΣΚΕ. Αισθάνονται πως δεν αντέχουν οι ώμοι τους την αυτονόμηση τους από τις αντιλήψεις περί «δημοκρατικών δυνάμεων» και του μορατόριουμ. Η αρχή της αυτονομίας του συνδικαλιστικού κινήματος από τα κόμματα έχει εκληφθεί σαν εγκατάλειψη των ιδεολογικών αναφορών με συνέπεια την διάλυση του συνεκτικού ιστού και το διαζύγιο με την ταξική πολιτική, με αποτέλεσμα την αυτονόμηση στελεχών του σε παραγοντική βάση, μακριά από τις ανάγκες του κινήματος…

Δε μπορεί, επομένως, να μας ενδιαφέρει εκλογικά ο σημερινός Συνασπισμός εν συνόλω. Αντίθετα, μας ενδιαφέρει η ενίσχυση και συνεργασία με τις αριστερές δυνάμεις του. Παρά τις ταλαντεύσεις, τις εσκεμμένες μη αποσαφηνίσεις, τις μεταξύ τους διαφορές και τα οργανωτικά λάθη τους που τους κατέστησαν εύκολη λεία στους μετρ των φραξιονισμών, τον διαπλοκών και του τακτικισμού.

Διάλογος – Δράση – Λίστα

Η στρατηγική της ΑΚΟΑ, επομένως, πρέπει να εκπορευθεί με ψυχραιμία, χωρίς ψυχολογικούς πειθαναγκασμός και αγωνίες επιβίωσης. Αντίθετα, οφείλουμε να υπηρετήσουμε με συνέπεια, δημιουργώντας τους απαραίτητους όρους.
Έτσι με τους σημερινούς συσχετισμούς και υπαρκτές πολιτικές δεν υπάρχουν προϋποθέσεις εκλογικής συνεργασίας στις βουλευτικές εκλογές. Για τις ευρωεκλογές τα στοιχεία διαφοροποιούνται καταρχάς. Οφείλουμε, όμως, από τώρα να επιδράσουμε αποφασιστικά στις εξελίξεις, ώστε να δημιουργηθούν οι όροι για το σχηματισμό μιας λίστας ριζοσπαστικής οικολογικής Αριστεράς. Οι πρωτοβουλίες και οι κινητικότητες που αναπτύσσονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορούν να γίνουν προνομιακός χώρος παρέμβασης για δυνάμεις σαν την ΑΚΟΑ.
Παράλληλα, όμως, με αυτές τις εξελίξεις πρέπει να κινηθούμε αναζητώντας διαδικασίες και κανάλια μόνιμου διαλόγου και δράσης στα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα σε όλη τη χώρα. Δε μας επιτρέπεται, όμως, να μείνουμε στις προθέσεις. Η «Κίνηση πολιτών ενάντια στο Μάαστριχτ» αποτελεί ένα αξιόλογο παράδειγμα συμπύκνωσης απόψεων και πρωτοβουλιών. Μια νέα κίνηση, η οποία θα δημιουργηθεί από πολίτες ευρύτερων αριστερών προελεύσεων που θα συσπειρώνονται, όχι μόνο εναντίον του Μάαστριχτ, αλλά που θα διεκδικούν ένα άλλο Μάαστριχτ, αυτό των εργαζομένων, των ευρωπαίων πολιτών, της οικολογίας, του αντιρατσισμού. Από εκεί μπορεί να προκύψει η εναλλακτική λίστα. Χωρίς βιασύνες, χωρίς ψυχαναγκασμούς και άγχος. Άλλωστε, στα επόμενα τρία χρόνια, θα γίνουν πολλές εκλογικές αναμετρήσεις, θα αλλάξουν οι συσχετισμοί και οι απολυτότητες.
Αριστεροί (ζαλισμένοι, βέβαια) υπάρχουν. Αριστερές υπάρχουν.

Η Αριστερά είναι το ζητούμενο…

Πηγή: Η Εποχή 18/7/1993

Για μια νέα Συνθήκη - Η απόρριψη του Μάαστριχτ («ΤΑ ΝΕΑ»)

ΕΝΑ από τα βασικά επιχειρήματα αυτών που παρέχουν κριτική υποστήριξη στη συνθήκη του Μάαστριχτ είναι πως αυτή, σαν προϊόν συμβιβασμού, δημιουργεί τους όρους εκκίνησης από πιο προχωρημένη αφετηρία.

Φυσικά και υπήρξε συμβιβασμός από τον οποίο απουσίασε όμως ο λαϊκός παράγοντας, επρόκειτο για συμβιβασμό μεταξύ των συντηρητικών κυβερνήσεων που κυριαρχούν ιδεολογικά και πολιτικά στην Ευρώπη. Οι απόψεις αυτές σφράγισαν με την πιο ακραία εκδοχή τους τη συνθήκη, πράγμα που έκανε ακόμα και τον «μετριοπαθή» Ντελόρ να εκραγεί λέγοντας πως «η εφαρμογή του κοινωνικού χάρτη δεν είναι ζήτημα κόστους, αλλά πρέπει να τίθεται σαν θέμα ιδεολογικό».

Στο οικονομικό σκέλος της υιοθετείται πλήρως η νεοφιλελεύθερη πολιτική της νομισματικής και δημοσιονομικής πειθαρχίας. Οι χώρες της Κοινότητας θα πρέπει να συγκλίνουν προς κάποιους ονομαστικούς δείκτες της οικονομίας και όχι τους πραγματικούς, πράγμα που συνεπάγεται πως η Συνθήκη απαιτεί πειθαρχημένη διαβίωση όλων των εργαζομένων με συνθήκες βαθιάς ύφεσης, με τεράστια ανεργία και κατακόρυφη πτώση του βιοτικού επιπέδου. Κράτη όπως η Ιρλανδία και η Ισπανία είναι παραδείγματα επιτυχούς ονομαστικής σύγκλισης με τεράστιο όμως κοινωνικό κόστος (π.χ. η ανεργία ξεπερνά το 17%!). Για να εξασφαλιστεί ασφαλέστερα η νεοφιλελεύθερη πειθαρχία, ετοιμάζεται να υιοθετηθεί πρόταση που θα εξετάζει συνεχώς την επιτυχή υλοποίηση των προγραμμάτων σύγκλισης και από την οποία θα εξαρτάται η ροή της οικονομικής στήριξης των Ταμείων Συνοχής!

Η οικολογική προοπτική και οι σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες

(π.χ. ισότητα ανδρών – γυναικών) υποβαθμίστηκαν και θεσμικά. Για το σοβαρότατο αυτό θέμα της ύπαρξής μας η έκρηξη του πλέον αρμόδιου, του Επίτροπου για τα θέματα περιβάλλοντος Carlos Ripa de Meana τα λέει όλα: «το Μάαστριχτ είναι μια απάτη όσον αφορά στο περιβάλλον»!

Το περίφημο, πια, δημοκρατικό έλλειμμα εκφράζεται καθαρά στην υποβάθμιση των κοινωνικών δικαιωμάτων, τα οποία συνεχίζουν να βρίσκονται στο ψυγείο, όχι μόνο γιατί συνάντησαν την εχθρότητα χωρών, όπως της Μ. Βρετανίας (η οποία επέβαλε και την πρωτοφανή για την ΕΟΚ αυτοεξαίρεση!) αλλά και την υπονόμευση των συντηρητικών (και όχι μόνο) κυβερνήσεων. Οι προθέσεις αυτών των κύκλων είναι να πετύχουν, στον τομέα αυτό, τη σύγκλιση στο κατώτερο δυνατόν επίπεδο. Ο κοινωνικός χάρτης που ψηφίστηκε από το Ευρωκοινοβούλιο απορρίφθηκε από το … Συμβούλιο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίφημη πρόταση για οδηγία «Βρέντελιγκ» περί συμμετοχής των εργαζομένων, που πολλοί από μας συζητούσαμε πριν από 17 χρόνια και η οποία περιφέρεται σαν φάντασμα από γραφείο σε γραφείο…
Το πακέτο Ντελόρ 2 και η ενεργοποίηση του Ταμείου Συνοχής έχουν αβέβαιο μέλλον.

Είμαστε λοιπόν εναντίον της Συνθήκης του Μάαστριχτ για όλους αυτούς τους λόγους και για πολλούς άλλους, όπως η Νατοποίηση της ΔΕΕ, η Γερμανοποίηση της εξωτερικής πολιτικής, η εγωιστική στάση απέναντι στο φτωχό Νότο και τις χώρες του πρώην υπαρκτού «σοσιαλισμού», η πριμοδότηση ρατσιστικών αντανακλαστικών, η δημιουργία ευρωμηχανισμών καταστολής. Οι κυβερνήσεις προσπάθησαν να επικυρώσουν τη Συνθήκη όσο το δυνατόν πιο θριαμβευτικά. Μετά το ΟΧΙ των Δανών, όμως, θορυβήθηκαν και θέλησαν να την περάσουν εκβιαστικά και με συνοπτικές διαδικασίες, ερήμην των λαών τους. Εμείς, που έχουμε σαν στρατηγική την Ενωμένη Ευρώπη των εργαζομένων, επειδή είναι η προσφορότερη οδός για την απελευθερωτική διαδικασία των λαών απορρίπτουμε τη Συνθήκη. Είναι πια ξεπερασμένη. Και επιπλέον, υπονομεύει τη στρατηγική μας αυτή και αναβιώνει αμυντικές τακτικές απομονωτισμού. Το δημοψήφισμα που προτείνουμε, δεν έχει να κάνει απλώς με τη διαδικασία. Αναφέρεται κυρίως στη δημιουργία όρων για νέα διαπραγμάτευση.

Εμείς δεν συμφωνούμε με κάποιους αφορισμούς, που μας παραπέμπουν σ’ άλλες εποχές και παρέχουν, σε τελευταία ανάλυση, άλλοθι στις κυβερνητικές πολιτικές λιτότητας. Σήμερα, πολύ περισσότερο μετά την κατάρρευση των ανατολικών καθεστώτων, απορρίπτουμε απομονωτισμούς, που γίνονται στο όνομα εθνοκεντρικών τακτικισμών.

Είμαστε υπέρ -ήδη έχει καθυστερήσει επικίνδυνα-, μιας στρατηγικής που θα ενεργοποιεί τα κοινωνικά κινήματα και θα αναζητεί ευρύτερες συμμαχίες και δυναμικές παρεμβάσεις. Στον υπάρχοντα διεθνισμό του κεφαλαίου, πρέπει να αντιπαραταχθεί ο διεθνισμός των εργαζομένων.

Η απόρριψη του Μάαστριχτ και των συνοδευτικών νεοφιλελευθερισμών προγραμμάτων σύγκλισης θα γεμίσει αισιοδοξία για τις λαϊκές δυνατότητες. Τέτοιοι αγώνες θα δημιουργήσουν τους όρους για μια Ευρώπη της ισόρροπης ανάπτυξης και ευημερίας, ενιαίου χώρου κοινωνικών δικαιωμάτων και οικολογικής ισορροπίας, παράγοντα διεθνούς ειρήνης.
Η ευρωπαϊκή ιδέα αξίζει να προφυλαχτεί από το Μάαστριχτ.

-------------------------------
Σημείωση των «ΝΕΩΝ»: Ο Μάκης Μπαλαούρας είναι οικονομολόγος, μέλος της Διοίκησης της ΟΤΟΕ, μέλος της Πρωτοβουλίας Πολιτών «Όχι στο Μάαστριχτ, για μια νέα Συνθήκη Ευρωπαϊκής Ένωσης». -------------------------------

Από την στήλη «ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ» των ΝΕΩΝ σελ. 6 στις 29/7/1992, όταν είχαμε δημιουργήσει τη κινηματική δράση εναντίον της Συνθήκης του Μάαστριχτ