Γιατί το ΚΚΕ Εσωτερικού την υποστηρίζει την Αυτονομία του συνδικαλιστικού κινήματος

Άρθρο του Μάκη Μπαλαούρα στην «ΑΥΓΗ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ» 
για τις βουλευτικές εκλογές 2 Ιουνίου 1985

Η αυτονομία του συνδικαλιστικού κινήματος είναι ένα σύνθημα που συχνά συναντάμε στα στόματα των εργαζομένων, στις συζητήσεις και στις μύχιες σκέψεις τους, αλλά που σπάνια μέχρι τώρα έχει μετατραπεί σε αποτελεσματική δράση, σε κυρίαρχη αντίληψη για την οικοδόμηση του συνδικαλιστικού κινήματος.

Σήμερα γίνεται φανερή η ολοένα εντεινόμενη κρίση του συνδικαλιστικού κινήματος (βλέπε ανικανότητα παρέμβασης των άλλοτε ισχυρών Ομοσπονδιών της Κοινής Ωφέλειας και της ΟΤΟΕ). Πέρα από τα μόνιμα ασφυκτικά πλαίσια που χαράζει η κυβέρνηση με τη βοήθεια του κυβερνητικού συνδικαλισμού (παλιού και νέου), η ανικανότητα του συνδικάτου, η διάσπαση της ενότητας και η πόλωση των εργαζομένων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη κομματικοποίηση του σ.κ. που παίρνει την πιο ακραία τού μορφή, του κυβερνητι­κού συνδικαλισμού στις καπιταλιστικές χώρες ή τη μορφή του κρατικού συνδικαλισμού στις ανατολικές.

Οι ανανεωτικές και αυτόνομες συνδικαλιστικές κινήσεις

Στους χώρους κυρίως των τραπεζικών, εκπαιδευτικών και γιατρών, δημοσίων υπαλλήλων υπάρχουν και λειτουργούν κινήσεις που χαρακτηρίζονται από τη συγκροτημένη λειτουργία τους πάνω σε αρχές και θέσεις και έχουν κατακτημένη την ταξική, αυτόνομη και πολιτικοποιημένη παρέμβαση στο σ.κ.

Η μέχρι τώρα λειτουργία τους έχει αναδείξει σαν κυρίαρχο στοιχείο το σεβασμό της αυτονομίας του χώρου· Τα κομματικά μέλη δε λειτουργούν σαν οργανωμένη φράξια μέσα στις κινήσεις, η λειτουργία των κομματικών οργανώσεων έχει Ιδεολογικό και πολιτικό περιεχόμενο και όχι διαμόρφωση συνδικαλιστικών θέσεων που πρέπει να επιβληθούν, με τον άλφα ή βήτα τρόπο στις κινήσεις.

Μια τέτοια λογική και πρακτική βοηθά το κόμμα στην επεξεργασία και διαμόρφωση καλύτερων θέσεων, βοηθά την ενότητα των ίδιων των εργαζομένων, όπου οι μη ενταγμένοι δεν θα καπελώνονται, βοηθά στο ανέβασμα του συνδικαλιστικού και πολίτικου επιπέδου των μελών του συνδικάτου, γιατί μια τέτοια λειτουργία καταργεί την αδράνεια και τον παραγοντισμό, βοηθά ακόμα γιατί ελέγχει τις θέσεις των κομμάτων.

Πώς βλέπουν τα άλλα κόμματα την αυτονομία

Η ΔΕΞΙΑ, παραδοσιακός εχθρός της ίδιας της έννοιας του συνδικαλιστικού κινήμα­τος, έχει ωστόσο κατά κόρο χρησιμοποιήσει τον όρο του αδέσμευτου συνδικαλισμού.

Κύρια αφετηρία αυτής της συνθηματολογίας δεν είναι βέβαια το χτύπημα της κομματι­κοποίησης του συνδικαλισμού ούτε η έγνοια για ενεργοποίηση των εργαζομένων με τις δικές τους δυνάμεις.

Πάγιος στόχος της Δεξιάς ήταν να χτυπήσει την πολιτικοποίηση του συνδικαλιστικού κινήματος που θα έβαζε σε κίνδυνο όχι μόνο τις εκάστοτε επιλογές της (π.χ. μονόπλευρη λιτότητα, παρέμβαση του κράτους για λογαριασμό του κεφαλαίου κ.λπ.) αλλά τις ίδιες τις δομές της καπιταλιστικής κοινωνίας και τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων.

Η Δεξιά έχει να δείξει αλυσίδα ολόκληρη κυβερνητικών και κομματικών παρεμβάσεων, στυγνής υποδούλωσης του συνδικαλισμού και χτύπημα κάθε προσπάθειας για την αυτο­νόμηση του συνδικαλιστικού κινήματος.

Το ΚΚΕ, εφαρμόζει τη σταλινική θέση που θέλει τα συνδικάτα ιμάντες μεταβίβασής της γραμμής του κόμματος στις μάζες, και χτυπά κάθε προσπάθεια χειραφέτησης, αυτο­νόμησης και πρωτοβουλίας που θα αμφισβητούσε τη «δικαιωματική» ιδιοκτησία εκπροσώπησής των εργαζομένων.

Επίσης, το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζει εχθρικά την έννοια της αυτονομίας και στην πράξη έ­χει δείξει ότι θεωρεί το συνδικάτο σαν απολογητή της κυβέρνησης και υιοθετεί μεθόδους ανοιχτού κυβερνητικού συνδικαλισμού: Στην πράξη το δογματικό ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ ταυτίζονται στην αντίληψη για τον ρόλο του συνδικάτου, κάτι που έχει κοινά στοιχεία με την αντίληψη του κόμματος στα ανατολικά κράτη με κορύφωση της έκρηξη των ΠΟΛΩΝΩΝ εργαζομένων.

H Αυτονομία και το ΚΚΕ Εσωτερικού

Επιφυλάξεις προερχόμενες από καλόπιστα άτομα που ενώ δεν αμφισβητούν τη σημασία που δίνει σήμερα στην αυτονομία το ΚΚΕ Εσωτερικού, αμφισβητούν τη δυνατότητα της υπεράσπισης της αυτονομίας του σ.κ. αύριο, όταν το ΚΚΕ Εσωτερικού μεγαλώσει και εξασκεί εξουσία. Στους φίλους αυτούς πρέπει να πούμε ότι η υπόθεση της αυτονομίας δεν είναι ένα ευκαιριακό σλόγκαν του ΚΚΕ Εσωτερικού το οποίο υιοθέτησε και φυσικά εμβάθυνε στο σημείο αυτό την ευρωκομμουνιστική αντίληψη.

Γιατί πέρα από τη θεωρητική ανάλυση και πρακτική εφαρμογή που έχουν σημαντικές διαπαιδαγωγητικές επιπτώσεις στα μέλη και φίλους του ΚΚΕ Εσωτερικού, που είναι δύσκολο να ξεριζωθούν, εξίσου σημαντικό είναι ότι η αυτόνομη παρέμβαση του συνδικάτου είναι ακρογωνιαίο στοιχείο του δημοκρατικού δρόμου για τον σοσιαλισμό, για την αντίληψη των ευρωκομμουνιστικών κομμάτων για σοσιαλισμό με δημοκρατία, ελευθερία, αυτοδιαχείριση.

Αυτή η αντίληψη πηγάζει από την ιδέα ότι σ' όλη την πορεία του αγώνα για την υπέρ­βαση του καπιταλισμού μέσα από βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές με προοπτική το σοσιαλισμό, στην ίδια την πορεία της οικοδόμησης του σοσιαλισμού, οι μάζες και πρώτα - πρώτα οι ίδιοι οι εργαζόμενοι θα κινητοποιούνται μέσα από τις δικές τους οργανώσεις, σαν αυτόνομα πολιτικά υποκείμενα, παράλληλα και ανεξάρτητα από τα πολιτικά κόμματα.

Η αντίληψη αυτή απαιτεί τη μεταμόρφωση των συνδικαλιστικών οργανώσεων αλλά και των αγροτικών συνεταιρισμών και συλλόγων, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των μαζικών επιστημονικών φορέων και των κινημάτων κοινωνικής κριτικής σε κύτταρα άμεσης δημοκρατίας. Σε ζωντανούς πυρήνες συλλογικής επεξεργασίας και δράσης, βαθιά πολιτικοποιημένους αλλά και ενωτικούς. Σε σχολεία μαζικής διαπαιδαγώγησης αλλά και σε εστίες διαμόρφωσης πολιτικών επεξεργασιών, με δύο λόγια, σε μελλοντικά κέντρα λαϊκής εξουσίας.

Το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ δεν αρνείται τη δυνατότητα σύγκρουσης εργατικού - κομμουνιστικού κόμματος και συνδικάτου. Το κόμμα και το συνδικάτο εκφράζουν τη διαλεκτική σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο κοινωνικό και στο πολιτικό, ανάμεσα στις άμεσες, διεκδικήσεις και στους ιστορικούς στόχους της εργατικής τάξης.

*Άρθρο στην «ΑΥΓΗ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ» όπου εκφράζονται οι βασικές αρχές της «ΑΥΝΟΜΙΑΣ του σ. κ.», Μάης 1985 εν όψη των Βουλευτικών εκλογών στις 2 Ιουνίου του ίδιου έτους"

Εκλογές 1985

Σε πείσμα της νοημοσύνης μας, των οραμάτων μας αλλά και των υπο­σχέσεων που άλλοι μας έδω­σαν, οδηγούμαστε και πάλι στις εκλογές με βάση το σκη­νικό του 1981, του ’82, του ’83 και του ’84.

Θά ’λεγε κανείς ότι τριάμιση χρόνια «σοσιαλιστικής» ^ διακυβέρνησης θα είχαν δη­μιουργήσει μιάν άλλη ατμόσφαιρα. Πως η Δεξιέ στερημένη από τις προσβάσεις της... στον κρατικό μηχανισμό και στα άλλα κέντρα λήψης αποφάσεων θα είχε ήδη ύπερκερασθεί μέσα από ένα νέο πλαίσιο δημοκρατικών κατακτήσεων και θα είχε χάσει κάθε δυνατότητα να απευθύνεται στα λαϊκά στρώματα. Πως ένα νέος άνεμος δημιουργίας και πρωτο­βουλίας θα συνέπαιρνε τους θεσμούς λαϊκής συμμετοχής. Πως τα συνδικάτα και οι δήμοι, μαζί με τα διάφορα κινήμα­τα προστασίας του περιβάλλοντος, απελευθέρωσης των γυναικών και αναπτυξιακού πολιτιστικού κινήματος θα έ­χτιζαν σιγά - σιγά αλλά σταθερά νέες πραγματικότητες ανοίγοντας πλατιούς ορίζοντες στο μέλλον. Πως η τηλεόρα­ση θα γινόταν πομπός δημοκρατικού διαλόγου, πηγή έγκυ­ρης και ζωντανής ενημέρωσης, ψυχαγωγικής και πνευματι­κής παραγωγής, δέκτης και ανιχνευτής της λαϊκής ευαι­σθησίας. Πως οι εκλογές του 1985 θα γίνονταν μέσα σε μιάν άλλη ατμόσφαιρα ελευθερίας, ισοτιμίας και αισιοδο­ξίας για ένα πολιτικό σύστημα πιο πολυφωνικό, ανοιχτό στο μέλλον και τις ανάγκες του. Αυτά θα ’λεγε ο κάθε αφελής τραπεζοϋπάλληλος, ο κάθε αφελής ή «απαιτητικός» δημο­κρατικός Έλληνας πολίτης.

Όταν λοιπόν το κυβερνητικό κόμμα, μας λέει πως πρέπει να το ψηφίσουμε για νάρθουν ακόμα καλύτερες μέρες προ­φανώς υπονοεί πως αυτά τα ελάχιστα — ναι, ελάχιστα για­τί δεν μιλήσαμε ακόμα ούτε για τη βελτίωση της οικονο­μίας, της εκπαίδευσης, της υγείας ούτε και για τα τόσα άλ­λα απολύτως αναγκαία — έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και δικαίως ζητά καί πάλι την ψήφο μας για να συνεχίσει το θε­άρεστο έργο του.

Κι όμως το ίδιο το πλαίσιο των φετινών εκλογών διαψεύδει αυτούς τους ισχυρισμούς. Κι ας μην ψάξουμε πολύ, ας σταθούμε στο «πελώριο» δίλημμα ΠΑΣΟΚ ή Δεξιά;

Ή όπως θα λέγαμε πιο παραστατικά ίσως, Χάμιλτον ή Σώγερ; Δεν μιλάμε ασφαλώς για κάποιες οδοντόπαστες ού­τε για τους δύο πρωτοπυνμάχους που διεκδικούν το στέμ­μα του παγκόσμιου πρωταθλήματος. Μιλάμε για τις δύο με­γάλες αμερικάνικες εταιρείες παροχής διαφημιστικών υπη­ρεσιών που χρησιμοποιώντας τα πιο σύγχρονα μέσα της τε­χνολογίας ανέλαβαν να ανιχνεύσουν τι πιάνει σήμερα στην ελληνική πιάτσα και με ποιές εικόνες ή ποιά συνθήματα — που έτσι κι αλλοιώς δεν πρόκειται ούτε στη μία ούτε στην άλλη περίπτωση να υλοποιηθούν — θα προσεγγίσουν κα­λύτερα τον Έλληνα «αγοραστή» και θα τον «βοηθήσουν» να διαλέξει.

Η σοσιαλιστική λοιπόν Χάμιλτον εναντίον της καπιταλι­στικής Σώγερ επιχειρούν να αναμετρηθούν χρησιμοποιών­τας βέβαια τα ιδιωτικά τους τηλεοπτικά κανάλια — που συμπτωματικά έχουν το ίδιο όνομα με αυτά που εμείς ακρι­βοπληρώνουμε καθημερινά — τους τοίχους των δικών τους σπιτιών — που παραδόξως μοιάζουν πολύ με τα δικά μας — αλλά κυρίως τις δικές μας αγωνίες και τα βάσανα, τα δικά μας καθημερινά προβλήματα που αρχίζουν από τη λιτότητα και τον αυταρχισμό, περνάνε από την υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής, της εκπαίδευσης, της υγείας και φτάνουν μέχρι τις άδηλες προοπτικές του εθνικού και ατο­μικού μας μέλλοντος, του μέλλοντος των παιδιών μας.

Προσέξτε! Είπαμε τα χρησιμοποιούν, όχι πως επιχειρούν να τα λύσουν. Στο κάτω - κάτω αν τα λύσουν τι μπαμπούλες και επιχειρήματα θα χρησιμοποιήσουν την άλλη φορά; Και πώς θα μπορέσουν να μας υποσχεθούν μια ακόμα καλύτε­ρη ζωή;

Η ΑΥΓΗ

ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ 
ΤΟΥ Κ.Κ.Ε. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ · ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 1 · ΜΑΗΣ 1985

Μάκης Μπαλαούρας: ΛΙΤΟΤΗΤΑ και αυταρχισμός σημείο συνάντησης ΠΑΣΟΚ και ΝΔ

Μια συζήτηση του περιοδικού μας με τον υποψήφιο του ΚΚΕ Εσωτερικού 
στη Β' Αθήνας Μάκη Μπαλαούρα για τις εκλογές.

Ερώτηση: Στην ένταση του προεκλογικού αγώνα, οι αντιπαραθέσεις των δύο μονομάχων από τα μπαλκόνια δεν γίνονται για τα άμεσα και καυτά προβλήματα των εργαζομένων, δε μας λένε συγκεκριμένα τι προτείνουν για την έξοδο από την οικονομική κρίση και ποιο μοντέλο οικονομικής πολιτικής θα εφαρμόσουν. Τι έχεις να πεις γι’ αυτό το επίπεδο και ποιες είναι οι διαφορές της οικονομικής τους πολιτικής;

Απάντηση: Το ΠΑΣΟΚ στο όνομα του σοσιαλισμού κακομεταχειρίστηκε τους δημοκρατικούς θεσμούς και διέψευσε τις ελπίδες ότι θα εφάρμοζε μια πολιτική δομικών αλλαγών στην κατεύθυνση της εξόδου από την οικονομική κρίση. Ακόμα για τον εκσυγχρονισμό τουλάχιστον του δημόσιου τομέα δεν έγιναν σπουδαία βήματα. Με λίγα λόγια προσπάθησε να καλύψει το κενό της έλλειψης στρατηγικής του με το «βλέποντας και κάνοντας» γαρνιρισμένο με συνταγές κεϋνσιανής και μονεταριστικής πολιτικής. Ταυτόχρονα επειδή η ασαφής ιδεολογία του επιτρέπει τα πάντα (αυτό το «μη προνομιούχοι» απευθύνεται σ’ όλους, μισθωτούς, αγρότες, επαγγελματίες, βιοτέχνες, βιομήχανους) ξεπρόβαλαν οι άνθρωποί του με την ασυνάρτητη διαχείριση και έγινε η πιο άγρια κακοποίηση εννοιών όπως «κοινωνικοποίηση», «λαϊκή συμμετοχή», «λαϊκή κυριαρχία». Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο η εισοδηματική πολιτική του ΠΑΣΟΚ δεν μπορούσε παρά να ήταν πολιτική λιτότητας. Μετά τις εκλογές γίνεται σαφές — όπως άφησε να εννοηθεί καθαρά η έκθεση Χαλικιά — ότι θα δοκιμάσουμε μια σκληρότερη λιτότητα για τους μισθωτούς, περισσότερα προνόμια για το μεγάλο κεφάλαιο.

Από την άλλη, η Ν.Δ. γίνεται πιο «φιλελεύθερη». Υιοθέτησε πια τις πιο ακραίες μορφές της φιλελευθεροποίησης, που σημαίνει πλήρης ελευθερία της ατομικής πρωτοβουλίας και ιδιοκτησίας. Υπόσχεται μεταφορά των λειτουργιών του δημοσίου τομέα (που θα λειτουργεί πια με κριτήρια του ιδιωτικού κέρδους) στην ιδιωτική οικονομία. Αποκρύβει όμως επιμελώς ότι αυτή η πολιτική σημαίνει ταυτόχρονα μείωση των κοινωνικών παροχών (υγεία, παιδεία, επιδότηση ανέργων) και αύξηση της ανεργίας αφού θα καταργηθεί η προστασία της εργασίας (έστω και αυτή η λειψή που υπάρχει) και τα συνδικαλιστικά δικαιώματα και θα κλείσουν οι μη αποδοτικές επιχειρήσεις.

Για τον προοδευτικό εργαζόμενο δεν υπάρχει δίλλημα ΠΑΣΟΚ ή Δεξιά.. Τι να διαλέξουμε ανάμεσα σε «σοσιαλιστικό» ή φιλελεύθερο μονεταρισμό, ανάμεσα σε «αριστερή» ή δεξιά ανεργία, ανάμεσα σε παπανδρεϊκό ή μητσοτακικό αυταρχισμό και δημαγωγία.

Το άλλο ΚΚΕ δεν έχει να προτείνει λύσεις στα σύγχρονα προβλήματα της κοινωνίας μας, μένει προσκολλημένο σέ παρωχημένα συνθήματα και η στρατηγική του παραμένει ακόμα στο σοβιετικό μοντέλο.

Το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ αποδεικνύοντας ότι ο ελληνικός καπιταλισμός δεν μπορεί να αναπτύξει άλλο την κοινωνία, προτείνει πρόγραμμα άμεσης ανόρθωσης της οικονομίας με δύο όρους: α) Συναίνεση των εργαζομένων και β) έξοδο από την κρίση προς όφελος των εργαζομένων. Ο μοχλός αυτής της οικονομικής ανόρθωσης θα είναι ο δημόσιος τομέας, ο οποίος πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να αναλάβει μείζονες επενδυτικές πρωτοβουλίες. Ταυτόχρονα θα πρέπει να παρθούν γενναία μέτρα για τη μείωση της ανεργίας με τη μείωση των ωρών εργασίας, να κατανοηθεί ότι η άνοδος της παραγωγικότητας θα πρέπει να πραγματοποιηθεί εφ’ όσον εξυπηρετεί ανάγκες των ανθρώπων.

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι μηχανισμοί όμως που περνούν στο κόμμα την πολιτική τους; Δεν υπάρχουν διαφορές μεταξύ της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ;

Απάντηση: Βέβαια και υπάρχουν, αλλά θεωρώ ότι συγκλίνουν συνεχώς. Το ΠΑΣΟΚ χρησιμοποιεί κύρια τις μάζες που ελέγχει και αφού τις οργανώσει -στα σχήματα του κυβερνητικού συνδικαλισμού- τους περνά μια ιδεολογικοπολιτική αντίληψη δήθεν σοσιαλιστική που αποσκοπεί στο να περάσει την οικονομική πολιτική του χωρίς κοινωνικές συγκρούσεις και που σε τελευταία ανάλυση θεωρεί τους εργαζόμενους ανίκανους να πορευτούν σε σοσιαλιστική κατεύθυνση. Απλά είναι αντικείμενα που χρειάζονται τη «φωτισμένη καθοδήγηση». Εδώ μπορείς να δεις ομοιότητες με το μοντέλο των χωρών σοβιετικού τύπου.

Ταυτόχρονα όμως ο βασικός αυτός μοχλός ενισχύεται με άλλα μέσα που όταν χρειαστεί επιστρατεύονται:

• Το προϋπάρχον και το νεοδημιουργηθέν νομικό αντεργατικό πλαίσιο (υποχρεωτική διαιτησία -λοκ άουτ - άρθρο 4- δικαστικές αποφάσεις για παράνομες απεργίες κ.τ.λ.).

• Την επίδειξη και δράση αστυνομικών δυνάμεων με στόχο την τρομοκράτηση των απεργών.

• Τη μονόπλευρη χρήση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

• Τη χρησιμοποίηση κάθε μέσου ακόμα και θεσμών (όπως τη ΓΣΕΕ) στην υπηρεσία του κυβερνητικού συνδικαλισμού.

Η Ν.Δ. από την άλλη έχει σαν ιδεολογικοπολιτική αντίληψη το στήριγμα της κύρια στους κατασταλτικούς και προπαγανδιστικούς μηχανισμούς. Τελευταία άρχισε και αυτή να αναζητά μαζικά ερείσματα που μάλλον θα τα χρησιμοποιήσει συμπληρωματικά.

Ερώτηση: Γιατί όμως μιλάς για σύγκλιση των μηχανισμών αυτών;

Απάντηση: Κοίταξε, όσο οξύνεται η οικονομική κρίση από την ανικανότητα των κυβερνήσεων αυτών, όσο η ανυποληψία της ηγεσίας των κυβερνητικών συνδικαλιστών εντείνεται, τόσο σε άμεση ζήτηση μπαίνουν οι κατασταλτικοί μηχανισμοί. Τα παραδείγματα της πολίτικης επιστράτευσης της ΕΑΒ, των επιθέσεων της αστυνομίας και των ΜΕΑ στους απεργούς των Δήμων, της Continental, της Softex, της Coca - Cola μας δείχνουν αυτή τη σύγκλιση. Ο αυταρχισμός στη μια ή στην άλλη περίπτωση δεν παύει να είναι αυταρχισμός - πράσινος ή μπλε για τους εργαζόμενους είναι το ίδιο.

Ερώτηση: Ας δούμε την πολιτική της κυβέρνησης και της Ν.Δ. για το Πιστωτικό Σύστημα και το ρόλο των εργαζομένων σ' αυτό.

Απάντηση: Στο οικονομικό μανιφέστο της Ν.Δ. γίνεται καθαρή η πολιτική της Ν.Δ. για το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Κυριαρχεί και εδώ ο φιλελευθερισμός και ο μονεταρισμός. Μιλά για «απελευθέρωσή» του, αποκατάσταση των μηχανισμών της αγοράς, πλήρη απελευθέρωση των επιτοκίων καταθέσεων - χορηγήσεων, απλούστευση της διαδικασίας ιδρύσεως ελληνικών ή ξένων τραπεζών κ.τ.λ.».

Εντύπωση όμως προκαλεί η απάντηση του κ. Παπανδρέου στην οικονομική πολιτική της Ν.Δ. Με μια χλιαρή και απολογητική απάντηση ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τη Ν.Δ. για «ασάφεια», για «αντιφάσεις», για «έλλειψη συγκεκριμένου προγράμματος», για παραβίαση των κανόνων του παιχνιδιού, φαίνεται ότι η αποτυχία της αντιμετώπισης της κρίσης με το μείγμα κεϋνσιανής και μονεταριστικής πολιτικής οδηγεί το ΠΑΣΟΚ σε υιοθέτηση μιας πιο περιοριστικής πολιτικής, μιας πολιτικής μεγαλύτερης λιτότητας.

<p>Στο πιστωτικό σύστημα το ΠΑΣΟΚ δεν άλλαξε ούτε κατά μια κεραία τις δομές του τραπεζικού συστήματος, απλώς εξογκώνει σαν άλλοθι της αναποτελεσματικότητάς του το «τραπεζικό κατεστημένο». Το πιο εμφανές παράδειγμα είναι η ασυδοσία των ξένων τραπεζών που συνεχίζουν να λειτουργούν με ευνοϊκότερο νομοθετικό πλαίσιο από τις ελληνικές και ταυτόχρονα παραβιάζουν νόμους με την κάλυψη της κυβέρνησης (όπως συνέβη με τις απολύσεις της Continental) ξεχνώντας την «υπερήφανη» πολιτική της η οποία προβάλλει σαν άλλοθι την ανάγκη της χώρας για εξωτερικό δανεισμό.

<p>Το ΚΚΕ από την άλλη ισχυρίζεται ότι για όλα αυτά κύρια φταίει η ΕΟΚ. Λέει: και όταν είμαστε έξω από την ΕΟΚ δεν είχαμε π.χ. την ασυδοσία των ξένων τραπεζών; Ακόμα φαίνεται ότι δε θέλουν να μας πουν- γιατί δε συμφέρει τον λαό- ότι η ΕΟΚ απαιτεί κοινό και ενιαίο πλαίσιο δράσης όλων των τραπεζών ελληνικών και ευρωπαϊκών, ενώ αντίθετα μπορούν να πορθούν μέτρα σε βάρος των άλλων τραπεζών όπως των αμερικάνικων. Το παράδειγμα της Γαλλίας όπου το 85% του τραπεζικού συστήματος είναι κρατικό, έχουν παρθεί μέτρα σε βάρος των αμερικάνικων τραπεζών. Το θέμα λοιπόν είναι αν έχεις πολιτική και την εξασκείς. Το ΠΑΣΟΚ αν ήθελε μπορούσε να κάνει τις ξένες τράπεζες Α.Ε. όπως είναι οι ελληνικές, αν ήθελε μπορούσε να τους επιβάλει τον σεβασμό των ελληνικών νόμων π.χ. για τις απολύσεις στην Continental όπου παραβιάστηκαν βάναυσα με την … υποστήριξη του υπουργού Εργασίας.

Το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ και σ’ αυτό τον κρίσιμο τομέα της οικονομικής πολιτικής προτείνει αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τις δανειοδοτήσεις χωρίς εμπράγματες εγγυήσεις και ταυτόχρονα την ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων. Αυτά τα δύο για μας είναι αλληλένδετα ακόμα μιλάμε για ένα σύνολο μέτρων που θα στοχεύουν στην επενδυτική ανάκαμψη με την ευνοϊκή μεταχείριση συγκεκριμένων οικονομικοκοινωνικών δραστηριοτήτων π.χ. για τους συνεταιρισμούς αγροτών και επαγγελματιών.

Ερώτηση: Και το ΠΑΣΟΚ μιλά όμως για τη συμμετοχή των εργαζομένων, για «κοινωνικοποίηση», ενώ η Ν.Δ. δεν κάνει κουβέντα.

Απάντηση: Έχεις δίκιο σ’ αυτό. Όμως το ΠΑΣΟΚ απλώς δανείστηκε θέσεις και αρχές του ευρωκομουνισμού για να τις σερβίρει χωρίς να τις πιστεύει. Ακόμα και μέλη του ΠΑΣΟΚ ξέρουν πια τι σημαίνει η «κοινωνικοποίηση» του κυβερνώντας κόμματος. Η Ν.Δ. βέβαια δεν μπορεί να μιλά για συμμετοχή των εργαζομένων, την πιάνει κρύος ιδρώτας, το ΠΑΣΟΚ αυτές τις έννοιες τις διαστρεβλώνει.

Για το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ η αυτόνομη συμμετοχή των εργαζομένων, των κοινωνικών οργανώσεων και των συνδικάτων Είναι «εκ των ων ουκ άνευ» της στρατηγικής μετάβασης στο σοσιαλισμό. Το κόμμα μας δεν πιστεύει σε κάποιο πραξικόπημα που θα το εγκαταστήσει στην εξουσία. Πέρασε η εποχή του 1 917, και η Ελλάδα δεν είναι χώρα του τρίτου κόσμου. Η μετάβαση στο σοσιαλισμό ή θα γίνει από τους ίδιους τους εργαζόμενους με τις οργανώσεις τους και σε συμπόρευση της Ευρώπης των εργαζομένων (όπως αγωνιζόμαστε να γίνει) ή δεν θα υπάρξει.

Ερώτηση: Μια και ανάφερες την Αυτονομία, δεν δημιουργεί πρόβλημα το ότι είσαι μέλος του ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ και υποψήφιος βουλευτής σε μια αυτόνομη συνδικαλιστική κίνηση;

Απάντηση: Όπως μου είπες πλήρης ανάλυση της αυτονομίας στη θεωρία και στην πράξη παρουσιάζεται σ’ άλλες στήλες της εφημερίδας.

Τα μέλη του ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ δεν κρύβουν την κομματική τους ένταξη, όπως δε την κρύβουν οι οπαδοί ή οι ψηφοφόροι άλλων κομμάτων που δουλεύουμε μαζί στην ίδια συνδικαλιστική κίνηση. Εγώ προσωπικά έχω δηλώσει επανειλημμένα ότι είναι τιμή μου που είμαι μέλος του ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ όπως άλλο τόσο είναι τιμή μου που δουλεύω σε μια ΑΥΤΟΝΟΜΗ Σ.Κ. Στο κόμμα μας τα μέλη διαμορφώνουν την ιδεολογία και την πολιτική και διαμορφώνονται απ’ αυτή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δουλεύουμε σαν φράξια μέσα στο συνδικάτο, αποφάσεις στην κομματική οργάνωση για θέματα συνδικαλιστικά και για τα πιο κρίσιμα π.χ. απεργίες ποτέ δεν παίρνουμε.

Είμαστε ελεύθεροι σύμφωνα με την αντίληψη του καθενός μας να τοποθετηθούμε. Αυτό το ξέρουν πολύ καλά οι φίλοι και συνεργάτες μας στις κινήσεις, που όπως είπα είναι διαφορετικών κομματικών αντιλήψεων.

Αυτό είναι υγιές φαινόμενο γιατί το κόμμα δεν είναι το ταλμούδ για όλα τα πράγματα. Το κόμμα όπως είπε ο Ινγκράο κοιτάει το αύριο, το συνδικάτο το σήμερα και μπορεί να υπάρξουν συγκρούσεις μεταξύ τους.

Ερώτηση: Τι θα έλεγες με λίγα λόγια για τις επικείμενες εκλογές;

Απάντηση: Λιγότερα μπαλκόνια και συνθήματα, περισσότερη ενασχόληση με τα καυτά προβλήματα και συγκεκριμένες αριστερές προτάσεις για την ανεργία, τον πληθωρισμό, το περιβάλλον, τα δημοκρατικά δικαιώματα και τοποθέτηση του ψηφοφόρου στη θέση του πολίτη.

«ΑΥΓΗ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ»

 

Μαρία Ρεζάν «Μια Ώρα Έτσι Χωρίς Πρόγραμμα», για την 10η επέτειο του Πολυτεχνείου

Α' Πρόγραμμα ΕΡΤ 13/11/1983 (+Βίντεο)

Η Μαρία Ρεζάν ήταν μία από τις «μεγάλες κυρίες της δημοσιογραφίας»…

Στην ίδια έδωσαν συνεντεύξεις σπουδαία ονόματα της ελληνικής πολιτικής και καλλιτεχνικής σκηνής, όπως ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Μιλτιάδης Έβερτ, ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Χατζιδάκις και ο Μανόλης Ανδρόνικος….

• Μιλά για τη Δικτατορία, παρουσιάζει ομιλούντα τον Παπαδόπουλο, γελοιοποιώντας τον.
• Μιλά ο Άλμπερτ Κουράντ, Ολλανδός δημοσιογράφος: Ο άνθρωπος που κινηματογράφησε την εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο
• Ηχητικό Ντοκουμέντο
• η Απολογία Μάκη Μπαλαούρα στη «Δίκη των 11» από βίντεο του Κουράντ, από 0.15.50 έως 0.20.29
• Μιλά ο πατέρας του δολοφονημένου στο Πολυτεχνείο Διομήδη Κομνηνού
• Κατάληψη Νομικής
• Ο Γιάννης Κομνηνός αναφέρεται στη δολοφονία του παιδιού του

Τρίτο (11ο) συνέδριο του ΚΚΕ Εσωτερικού 1982. Ολόκληρη η ομιλία του Μάκη Μπαλαούρα

Το ΚΚΕ Εσωτερικού παρόλη την μέχρι τώρα προσφορά του δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των εργαζομένων και διένυσε μια φθίνουσα πορεία. Η ηγεσία του κόμματος δεν είχε συνειδητοποιήσει και κατανοήσει τη μεγάλη ιστορική σημασία της διάσπασης και την αναγκαιότητα της δημιουργίας ενός ανανεωτικού κομμουνιστικού κόμματος.

Ένα που διακρίνεται από τις ιδεολογικές και πολιτικές ταλαντεύσεις προς το δογματικό ΚΚΕ και τις χώρες του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού.

Από τις πολιτικές του επιλογές που σηματοδότησαν το κόμμα σαν δεξιά απόκλιση του κομμουνιστικού κινήματος, από τις εσωτερικές και οργανωτικές του λειτουργίες που θα επέτρεπαν την ενεργή και δημιουργική συμμετοχή των μελών του.

Στις νέες συνθήκες διαγράφεται δυνατότητα να παίξουμε πρωταγωνιστικό ρόλο αρκεί να εκπληρωθούν οι εξής προϋποθέσεις:

1. βαθιά ανανέωση της ηγεσίας χωρίς όμως οργανωτικούς αποκλεισμούς που θα συμβάλλει στο ξεπέρασμα των παραπάνω προβλημάτων
2. αυτόνομη χάραξη της στρατηγικής και πρακτικής μας και συγκεκριμένη προσφορά των αναγκαίων διαρθρωτικών αλλαγών ώστε να συσπειρώσουν ένα ευρύτερο μπλοκ κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων

«ΑΥΓΗ»

Ομιλία Μάκη Μπαλαούρα στο 3ο (11ου) Συνέδριο του ΚΚΕ Εσωτερικού, Μάιος 1982

Σύντροφοι, έχω την ατυχία να διαδέχομαι λίγο πριν τον σύντροφο Ελευθερίου, που τον θυμάμαι από τα γραπτά του στην δικτατορική ΚΟΜΕΠ και πραγματικά με βρίσκει σύμφωνοι όλη η τοποθέτησή του. Ταυτόχρονα, έχω και την ατυχία να μην μπορώ να μεταφέρω τους προβληματισμούς της Κοινής Ωφέλειας όπου ανήκω, τράπεζες-κοινής ωφέλειας, γιατί πολλά από αυτά είπε ο προηγούμενος σύντροφος.

Γιατί η φθίνουσα πορεία του ΚΚΕ Εσωτερικού

Το αποτέλεσμα των εκλογών και ο νέος συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων σε συνδυασμό με την οδυνηρή αλλά όχι και απρόσμενη επαναβεβαίωση της συνεχής φθίνουσας πορείας του ΚΚΕ Εσωτερικού αναδεικνύουν το πρόβλημα. Πώς ένα Ανανεωτικό Κομμουνιστικό Κόμμα, με όλη τη σημασία που μπορεί να δώσουμε σε αυτές τις τρεις λέξεις, συνεχώς θα διευρύνει τους οργανωτικούς του δεσμούς με τους εργαζόμενους, αναλύοντας την ελληνική κοινωνία και παρουσιάζοντας τη στρατηγική και την απορρέουσα από αυτή τακτική του για τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό. Αναμφισβήτητο γεγονός παραμένει όμως πως το ΚΚΕ Εσωτερικού πολύ απέχει στο να αποτελεί την πολιτική εκείνη η δύναμη που συμβάλλει στην πορεία για τον σοσιαλισμό, μα ούτε ακόμα και στις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις.

Παρ' όλα αυτά παραμένει επίσης σαν γεγονός ότι η ανάγκη για ένα τέτοιο κόμμα προϋποθέτει για ιστορικούς λόγους την ύπαρξη και το δυνάμωμα του ΚΚΕ Εσωτερικού αρκεί όμως έγκαιρα αρχής γενομένης σε αυτό το συνέδριο να αρχίσει να ξεπερνά τις ιδεολογικές του ασάφειες, τους πολιτικούς του ακροβατισμούς και τους οργανωτικούς γραφειοκρατισμούς και αποκλεισμούς. Πολλοί προσβλέπουν τούτο το συνέδριο να γίνει η αρχή που μπορεί να μας βγάλει από το τέλμα και να δώσει τη δυνατότητα ανάκαμψης του ΚΚΕ Εσωτερικού. Έρχονται όμως οι θέσεις της Κεντρικής Επιτροπής να συμβάλλουν ακόμα παραπέρα στην σύγχυση, τον αποπροσανατολισμό και συνακόλουθα στην απογοήτευση.

Πρόκειται για τα συνηθισμένα καλουπιασμένα κείμενα της Κεντρικής Επιτροπής που μιλούν με το γνωστό επίπεδο τρόπο για τα πάντα και ο μόνος νεωτερισμός είναι η αποσπασματική συρραφή των κατά καιρούς εκφρασμένων απόψεων της μειοψηφίας. Γεγονός σημαντικό βέβαια αυτό καθαυτό εάν γνωρίζει κανείς τις καταστάσεις που διαμόρφωσαν την ιστορική πορεία του κόμματος. Με άλλα λόγια οι θέσεις δεν αναδεικνύουν, δεν ιεραρχούν ούτε εμβαθύνουν στα κεντρικά ζητήματα.

Πράγμα που απαιτεί την καθαρή αυτοκριτική και την γενναία ανάληψη ευθυνών που δεν είναι όμως συνηθισμένο φαινόμενο στον κόμμα μας. Το σημαντικότερο όμως από όλα είναι ότι οι θέσεις προδιαγράφουν με τον τρόπο αυτό ένα παρόμοιο πλαίσιο του διαλόγου όπως φαίνεται ήδη από την Αυγή και από τις άλλες προσυνεδριακές διαδικασίες. Εδώ πρέπει να σημειωθεί το απαράδεχτο γεγονός ότι ενώ οι θέσεις καταψηφίστηκαν λόγω της ατολμίας και του επίπεδου τρόπου που βάζουν τα προβλήματα η εισήγηση του συντρόφου Γραμματέα αντί να εμβαθύνει τα σημεία αυτά τα ισοπεδώνει μέχρι την τέλεια εξαφάνιση τους παραχαράζοντας τη θέληση των μελών του κόμματος όπως προέκυψε από τις προσυνεδριακές διαδικασίες.

Αυτομαστίγωμα ή ζωτική ανάγκη η εξήγηση της φθίνουσας πορείας του ΚΚΕ Εσωτερικού. Σε αρκετά μέλη του κόμματος δεν έχει συνειδητοποιηθεί ο βαθμός της φθίνουσας πορείας στη δεκατετράχρονη ιστορία του κόμματος. Και για να ξανα-αισθανθούμε το μέγεθος της φθίνουσας κλίμακας αρκεί να κάνουμε μια μικρή αναδρομή της δύναμής μας από τον καιρό της δικτατορίας- γνωστά πράγματα δε τα λέω.

Δεν αναλύονται οι αιτίες που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση

Ακόμα χειρότερα όμως δεν έχουν γίνει κοινή συνείδηση οι αιτίες που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση. Δικαιολογημένα άλλωστε αφού ποτέ δεν έχει γίνει σοβαρή ιστορική και πολιτική μελέτη αυτής της εξέλιξης. Πότε οι συνθήκες της παρανομίας, πότε η ευφορία της μεταπολίτευσης, πότε η δήθεν αναγκαία σύμπνοια μετά τις διαδοχικές εκλογικές ήττες, πότε η κομματική πόλωση ήταν οι αιτίες, αλλά κυρίως οι προφάσεις για την αποφυγή της. Και σήμερα για μια ακόμα φορά προβάλλονται ορισμένοι, τάχα σπουδαίοι λόγοι, για την αποφυγή αυτής της πολιτικής ανάλυσης, από συντρόφους που είτε καλοπροαίρετα είτε όχι ψιθυρίζουν ή διαλαλούν τη μη αναγκαιότητα αυτής της γνώσης, προβάλλοντας διάφορα επιχειρήματα όπως ότι αυτά είναι παρελθοντολογία ή ας αφήσουμε τι έγινε μέχρι τώρα και να δούμε το σήμερα ή ας αφήσουμε τη λαθολογία και το αυτομαστίγωμα, η κατάστασή μας δεν το επιτρέπει.

Η λογική όμως αυτή σύντροφοι είναι αντιιστορική και αντιμαρξιστική, γιατί πώς είναι δυνατό να βγάλουμε συμπεράσματα για το παρόν και το μέλλον του ΚΚΕ Εσωτερικού εάν δεν εντοπίσουμε το που οφείλονται οι επιτυχίες και οι καθυστερήσεις μας. Ποιες από τις ιδεολογικοπολιτικές μας επιλογές θα πρέπει να αναδειχτούν και ποιες θα πρέπει να εγκαταλειφθούν. Ποιο οργανωτικό μοντέλο θα πρέπει να ακολουθηθεί για να ξεφύγουν οι οργανώσεις μας από την γραφειοκρατική αμορφία τους.

Αναγκαία η αυτοκριτική και σκληρή κριτική προς όλους

Πιο πέρα από την θεωρητική αναγκαιότητα της ιστορικής γνώσης, η πρακτική των κλασικών της ιδεολογίας μας διδάσκει ότι ακόμα και στις επαναστατικές συνθήκες είτε της Κομούνας των Παρισίων είτε της Ρώσικης Επανάστασης δεν σταμάτησαν να κάνουν αυτοκριτική και σκληρή κριτική για όλα και προς όλους. Η λογική αυτή είναι ταυτόχρονα και αντιανανεωτική γιατί μας θυμίζει τα σταλινικού τύπου κόμματα που αποφεύγουν να εντοπίσουν τα αίτια των καθυστερήσεων, αλλά απλά φορτώνουν τις καθυστερήσεις σε μερικά στελέχη που δεν εφάρμοσαν τη, δήθεν, σωστή γραμμή. Αυτή η λογική είναι, σύντροφοι, που οδήγησε το κόμμα να μην αποκτήσει τη συλλογική του συνείδηση.

Για την ιστορική του πορεία με επακόλουθο αφενός να ταλανίζει το κόμμα στις ΚΟΒ, στα συνέδρια η τυφλή αναζήτηση των αιτιών της φθίνουσας πορείας και αφετέρου να μην μπορεί να ξεχωρίσει το αναπόφευκτο της αντικειμενικής πραγματικότητας από τις υποκειμενικές αδυναμίες, πράγμα που βολεύει άλλωστε αυτούς που είναι υπεύθυνοι για αυτή την πορεία. Ιδεολογικές, πολιτικές και οργανωτικές επιλογές ως αξεχώριστες συνιστώσες της φυσιογνωμίας του κόμματος. Ορισμένοι σύντροφοι είτε καλοπροαίρετα είτε για άλλους λόγους καταλήγουν στις σοφιστείες, πιθανό για να αποσείσουν από πάνω τις συγκεκριμένες ευθύνες, ερμηνεύοντας την κατάσταση στο κόμμα ως αποτέλεσμα της μη εργατικότητας, της αδράνειας, της αναποτελεσματικότητας των μελών μας, ή ακόμα ότι ασχολούμαστε μόνο με τη φύση των, δήθεν, σοσιαλιστικών χωρών.

Οι ιδεολογικές και πολιτικές μας επιλογές με μαρξιστική ανάλυση

Στην καλύτερη περίπτωση προσπαθούν να αναλύσουν τη συνολική οργανωτική κατάσταση, κάνοντας κριτική για τη μη οργανική σύνδεση του κόμματος με την εργατική τάξη και το μαζικό κίνημα, παίρνοντας όμως σαν σωστές τις ιδεολογικές και πολιτικές μας επιλογές. Παραδείγματος χάριν ο σύντροφος Στάβερης και ο σύντροφος Κύρκος σήμερα. Αλλά από ποια όμως μαρξιστική θέση προκύπτει κάτι τέτοιο που απολυτοποιεί και αναδεικνύει σαν κύριο το οργανωτικό πρόβλημα;

Εμείς, οι μαρξιστές, λέμε ότι είμαστε υπερήφανοι να ισχυριζόμαστε ότι η θεωρία μας πηγάζει από την επιστημονική ανάλυση της ταξικής κοινωνίας. Είμαστε πεισμένοι για την ορθότητα αυτής της αρχής και τι σχέση έχει αυτή η μαρξιστική αντίληψη με τη μεταφυσική διάσπαση της θεωρίας και της πράξης, με το ξεχώρισμα των βασικών στοιχείων που αποτελούν σε διαλεκτική ενότητα τη φυσιογνωμία ενός κόμματος, δηλαδή τις ιδεολογικές, τις πολιτικές και οργανωτικές του επιλογές;

Παρεμβάσεις του Προεδρείου: «Σύντροφε, έχεις δύο λεπτά ακόμη».

Εδώ πρέπει να δηλωθεί, γιατί ειπώθηκε πως όλοι, πιστεύω εδώ μέσα, δεν αρνούνται ούτε το ρόλο του εργατικού κινήματος, ούτε αρνούνται την ύπαρξη του κόμματος. Πολλές φορές ισχυριζόμαστε, σωστά, ότι είμαστε κόμμα που κάνει τις πιο προωθημένες γενικές επιλογές από τα άλλα κόμματα. Το ζήτημα όμως δεν είναι εκεί.

Άλλωστε δεν είναι και δύσκολο πράγμα μια ομάδα ενωμένων με γνώσεις των ζητημάτων του διεθνούς και ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος και χωρίς εξαρτήσεις να κάνει σημαντικές και προωθημένες αναλύσεις. Χωρίς πρόθεση όμως να μηδενιστεί η προσφορά του ΚΚΕ Εσωτερικού πρέπει να ξεφύγουμε από το πρόβλημα των γενικών θεωρητικών διακηρύξεων μας, που άλλωστε μας έχουν κάνει συμπαθητικά άτομα στον ελληνικό λαό και να δούμε τα πράγματα συγκεκριμένα. Οι ιδεολογικές επιλογές του κόμματος είναι ειδοποιός διαφορά με το ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ. Είναι αυτές που έδωσαν αυτήν την ιδιάζουσα φυσιογνωμία μας.

Η ανάδειξη όμως των επιλογών αυτών δεν προήρθε από μια ταξική ανάλυση της ελληνικής κοινωνίας σε συνδυασμό με τις θεωρητικές επεξεργασίες άλλων κομμουνιστικών κομμάτων. Αλλά αντίθετα προέκυψαν κυρίως από μια μηχανιστική και άκριτη μεταφορά ευρωκομμουνιστικών επεξεργασιών και ιδίως του Ιταλικού ΚΚ.

Πολιτική του Εθνικού Ακροατήριου και όχι ταξικής συνείδησης

Το φαινόμενο αυτό διαπέρασε ολοκληρωτικά την πολιτική σκέψη της ηγεσίας με αποτέλεσμα να δομηθεί το κόμμα ολόκληρο από μια μη ταξική συνείδηση. Από τη μη συνείδηση της αναγκαιότητας επαναστατικού ανανεωτικού φορέα. Αλλά αντίθετα διαποτίστηκε από τη γενική διακηρυξιακή πολιτική, την πολιτική των κορυφών, την πολιτική του εθνικού ακροατήριου με τραγικές συνέπειες στην ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική φυσιογνωμία μας.

Πρώτον, στη γραμμή μας, που προκύπτει χωρίς να παίρνει υπόψη τη ταξική πάλη και τη στρατηγική της άρχουσας τάξης. Παραδείγματος χάριν, η πρόταση κοινού ψηφοδελτίου από Νέα Δημοκρατία μέχρι το ΚΚΕ Εσ. Η ΕΑΔΕ, η ΑΣΔΗΣ, όπως άλλωστε προέκυψαν τους Στόχους του Έθνους.

Δεύτερον, την υποτίμηση του ιστορικού και μοναδικού γεγονότος της διάσπασης σε βαθμό που δημιουργήθηκαν εντυπώσεις στο λαό και στα μέλη μας για μικροδιαφορές και αυταπάτες για συγκολλήσεις συμμετοχικές.

Παρεμβάσεις του Προεδρείου: Είσαι και μέλος του Προεδρείου, βοήθησε σε παρακαλώ. Λοιπόν, έχει ακόμη πέντε σελίδες ο σύντροφος. Προσπάθησε να τα μαζέψεις, να τελειώσει σε ένα λεπτό.

Τρίτον, η συγκρότηση οργανώσεων με κύριο προσανατολισμό τη δημιουργία εκλογικού μηχανισμού με αποτέλεσμα τη δημιουργία πλαδαρών και άμορφων οργανώσεων χωρίς αντικείμενο σοβαρής απασχόλησης και ταυτόχρονα παρουσίαση ενός ιδιότυπου φαινόμενου στη λειτουργία του κόμματος που χαρακτηρίζεται από φιλελευθερισμό στη βάση και γραφειοκρατία στην κορυφή, κάτι που άλλη φορά το είπα σταλινοφιλελευθερισμό.

Παρόλα αυτά, αλλά μερικοί σύντροφοι βάζουν το ερώτημα σαν ερώτημα το ευφυολόγημα: Γιατί μετά την αλλαγή της γραμμής μας από το δεύτερο συνέδριο δεν έγινε η ανάκαμψη;

Γιατί, σύντροφοι, η κάποια διαφοροποίηση που όντως έγινε προήλθε κάτω από την πίεση των πραγμάτων χωρίς καμιά συγκεκριμένη πολιτική ανάλυση δηλαδή οπορτουνιστικά και ταυτόχρονα ο δοσμένος σταλινοφιλελευθερισμός της οργάνωσης και ταξικής συνείδησης των μελών μας θέλει πολύ καιρό και πολλή δουλειά, ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική για να αλλάξει.

Η μικρή Αντιγόνη και ο χορός των Δώδεκα* Του Δ.Ν. Μαρωνίτη

Η Επιφυλλίδα αυτή αφιερώνεται στους φοιτητές: οι αγώνες τους, το θάρρος και η φρόνησή τους, οι θυσίες και το ήθος τους αποτελούν το πιο ευοίωνο σημάδι στα τελευταία έξη χρόνια. Και μόνο το γεγονός ότι η βιολογική και πνευματική φρεσκάδα τους σαρώνει ήδη στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων τη σκηνοθεσία άλλων «συναρπαστικών» ειδήσεων, δείχνει πώς το χωράφι άρχισε να οργώνεται, η σπορά δεν θα αργήση και όταν κάποτε φτάσει ο καιρός του θερισμού, θα ξέρουμε σε ποιους χρωστάμε τον καρπό.

Ας μου συγχωρεθή η αισιόδοξη αυτή συγκίνηση, πού τη δικαιούμαι, ελπίζω, ως πρώην πανεπιστημιακός δάσκαλος, διωγμένος εδώ και πέντε χρόνια από μια δουλειά που με έτρεφε, την αγαπούσα και μου χάριζε τον ζωντανό διάλογο με νέους ανθρώπους πάνω σε προβλήματα επιστήμης και ζωής. Στο μεταξύ, τα πράγματα έχουν αλλάξει: οι δικοί μου φοιτητές έγιναν πια επιστήμονες ή έκοψαν τις σπουδές τους μέσα και γύρω από τις φυλακές και τις εξορίες. Οι σημερινοί σπουδαστές είναι άγνωστά μου πρόσωπα, που προσπαθώ να συνθέσω την ανήσυχη φυσιογνωμία τους από τον ρωμαλέο και φρόνιμο ήχο της φωνής τους-μισή ίσως παρηγοριά, αλλά ανεκτίμητη σε μια εποχή μάλιστα γενικής σύγχυσης, όπου όψιμες κυρίες και πρόωροι κύριοι ξοδεύουν το αγωνιστικό τους απόθεμα λιανίζοντας το λίγο κρέας που μας απόμεινε. Κάποτε νοιώθει κανείς την ανάγκη να γίνει εξομολογητικός-σε εκείνους που το αξίζουν.

Από τις πολλές και εύγλωττες φοιτητικές χειρονομίες του τελευταίου καιρού (τις αρχαιρεσίες τους, που τις αντιμετώπισαν υπεύθυνα, πληρώνοντας συχνά ακριβό τίμημα, τη θαρραλέα εμβολή τους στον προσχέδιο καταστατικό χάρτη της ανώτατης παιδείας, την αποχή τους από τα μαθήματα, για να ασφαλίσουν στοιχειώδεις συνθήκες περιορισμένης έστω πρωτοβουλίας σε θέματα δικά τους) θα σταματήσω σε δύο χαρακτηριστικές απολογίες: η μια ατομική και η άλλη ομαδική. Η δεύτερη γραπτή, η πρώτη προφορική.

Μιλώ για τον πικρό, κατακόρυφο αντίλογο της Βουτσινά στα Γιάννενα και τη σφριγηλή ομολογία των δώδεκα στον πρύτανη της Ανωτάτης. Τα δύο αυτά κείμενα πιστεύω πώς ιστορούν καλά το παρόν και προοικονομούν αισιόδοξα το μέλλον μας. Τα δίδυμα εξ άλλου επεισόδια συνδέονται κι από μια «σύμπτωση»: έξω από τις κλειστές αίθουσες, όπου δινόταν η μάχη, έστεκε επιφωνηματικός ο χορός των φοιτητών, προστάτης και μάρτυρας της κρίσης.

Ντρέπομαι να μεταγράψω τον επίλογο της Βουτσινά. Τη σφραγίζει και της ανήκει απόλυτα. Ο αιχμηρός λόγος της δείχνει το χάσμα που χωρίζει το δικό της ύφος από το ύφος του πρύτανή της: εκείνος κακέκτυπο του Κρέοντα. Εκείνη μια μικρή Αντιγόνη. Θα αισθάνονται, υποθέτω, ησυχασμένοι άξιοι δάσκαλοι σαν τον Κοκκινόπουλο και τον Παπαθωμόπουλο. Όσο για μένα, συχνά συλλογιζόμουνα τον τελευταίο καιρό πως ίσως η πιο άμεση και πιο πειστική αναίρεση κάθε ολοκληρωτισμού, είναι η δροσιά ενός νεανικού κορμιού, που κυκλοφορεί ατίθασα ανάμεσα στις στημένες κρεατομηχανές. Η κοπέλλα, από τα Γιάννενα έδωσε πρόσωπο σ’ αυτό το φάντασμα.

Στο «Βήμα» της περασμένης Τρίτης βρήκα στοιχισμένες στην ίδια σελίδα την απολογία των δώδεκα και την απαντητική ανακοίνωση που έδωσε στον Τύπο η Σύγκλητος της ΑΣΟΕΕ. Είναι ευτύχημα που ο πληροφορημένος, αλλά και ο απληροφόρητος αναγνώστης έχει την ευκαιρία να δη πώς κλείνουν το λόγο τους οι αντίδικοι. Η Σύγκλητος: «καθήκον επιτελούσα απεφάσισεν ομοφώνως όπως ο Πρύτανις καλέση τους υπογράψαντας το έγγραφον ίνα απολογηθούν. Διότι και ο τρόπος της κυκλοφορίας και το περιεχόμενον του εντύπου, ως εξετέθη ανωτέρω, εκρίθησαν πειρθαρχικώς ελεγκτέα. Και αυτή η ενέργεια, η νόμω και ουσία βάσιμος, εσχολιάσθη ποικιλοτρόπως. Η κοινή γνώμη ας κρίνη».

Οι δώδεκα: «Περιμέναμε από σας πρόσκληση για να πάη πιο μπροστά και πιο ψηλά ο διάλογος… Και μας ήλθαν κλήσεις, μετά από κλήσεις άλλης διαδικασίας ‘δι υπόθεσίν σας».

Η διαφορά ανάμεσα στην κάμψη και την ανάταση, την υποτελή έκφραση και τον ελεύθερο λόγο, την περιδεή αυτοσυντήρηση και την έκθετη αυτοθυσία βγαίνει ανάγλυφα από τις δύο αυτές σφραγίδες. Φυσικά και κρίνει η κοινή γνώμη. Αλλά προφανώς δεν φοβούνται την κρίση της οι κύριοι συγκλητικοί. Ή μήπως κάποιος άλλος, υποκείμενος φόβος εξουδετερώνει την ευθύνη τους απέναντι στην κοινή γνώμη, που παρά ταύτα την επικαλούνται;».

Υπάρχει ένα δεύτερο σημείο στην απολογία των δώδεκα, που θα πρέπει για τα καλά να σάστισε τους κριτές τους. Εννοώ την παράγραφο εκείνη που τρυπώντας το κέλυφος του προβλήματος, τολμά να δείξη γυμνό τον πυρήνα του: «Ανατριχιάζουμε» γράφουν οι δώδεκα «μπροστά στην τυποποιημένη σκέψη και έκφραση, στην έλλειψη κάθε φαντασίας, κάθε ανησυχίας, κάθε προσωπικής δομής. Αγωνιζόμαστε να βελτιώσουμε τις πνευματικές δυνάμεις μας, έστω με σφάλματα, έστω με πτώσεις».

Το ρίγος και στο σπασμό αυτής της φράσης δεν έχουν άλλο μέσο να τα αντιμετωπίσουν οι σεμνοί συγκλητικοί από το κουφάρι της καθαρεύουσας ρητορικής τους «χαρακτηρίζοντας τους δώδεκα για το κείμενο που συνέταξαν, την πέτρα του σκανδάλου, γράφουν: «αιτούμενοι, απαιτούντες και αιτιώμενοι με γλώσσαν, τόνον και ύφος καταφανώς απάδον εις την ιδιότητά των…». Κάποτε η γλώσσα εκδικείται, και όσους ακόμη δεν ανατριχιάζουν με τίποτε!

Δεν το έχω σκοπώ να κλείσω απαισιόδοξα σήμερα την επιφυλλίδα. Πλάι εξάλλου στους ανώνυμους συγκλητικούς, υπήρξαν τρεις τέσσερις επώνυμοι δάσκαλοι, που στη δύσκολη ώρα έδωσαν το χέρι στους μαθητές τους. Δεν είναι πολύ. Αλλά δεν είναι και λίγο. Χρειάζεται υπομονή, ωσότου αρχίση να πρασινίζη το χωράφι. Αυτό, υποθέτω, καλύτερα από εμένα το ξέρουν οι ίδιοι οι φοιτητές. Γι αυτό και δεν επιτρέπουν σε κανένα να σφετεριστή τις πράξεις τους και το βηματισμό τους. Όσο για τη δική μου γραφή, δεν θέλει να είναι παρά μόνο μια μορφή ανάγνωσης του δικού τους λόγου-παλιά δασκαλίστικη συνήθεια.

Σημείωση:

* Οι «επιφυλλίδες» του Βήματος, τις οποίες μοιραζόταν με ανθρώπους όπως ο Άγγελος Τερζάκης, ο Ηλίας Βενέζης, ο Κωστής Σκαλιόρας κ.α., ήταν «σημείο συνάντησης» για τους αντιδικτατορικούς αναγνώστες, ακόμα και υπό το βάρος της λογοκρισίας.

Ο τίτλος της επιφυλλίδας («ΤΟ ΒΗΜΑ» 10 Φεβρουαρίου 1973) του Δημήτρη Μαρωνίτη, αναφέρεται στην φοιτήτρια της Φιλοσοφικής Ιωαννίνων, αγωνίστρια του φοιτητικού αντιδικτατορικού αγώνα Πόπη Βουτσινά, ως «Αντιγόνη» και στους 12 της ΑΣΟΕΕ, που είχαν συντάξει και μοιράσει σε συνθήκες παρανομίας πολυσέλιδο φυλλάδιο που καταγράφτηκε ως «Η Μελέτη των 12 της ΑΣΟΕΕ», στις 25 Γενάρη 1973. Αφορούσε προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι φοιτητές της ΑΣΟΕΕ, αλλά και γενικότερα, όπως ο χουντικός «Ακαδημαϊκός Χάρτης της Παιδείας».

• Η «Μελέτη» ήταν μια τομή τότε για το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, πράξη που ακολούθησαν αμέσως η Ιατρική, η Πάντειος, η Βιομηχανική.

Η Πρυτανεία της ΑΣΟΕΕ, παρέπεμψε τους 12 φοιτητές στο πειθαρχικό, με πλήθος «παραπτωμάτων»!

• Την ημέρα απολογίας, στις 5/2/1973 πραγματοποιήθηκε η πρώτη στη δικτατορία αγωνιστική, αντιχουντική και μαζική κινητοποίηση, με πάνω από 1.500 φοιτητές, που φώναζαν αντιχουντικά συνθήματα και τραγουδούσαν το «Πότεε θα κάνει ξαστεριά» και Θεοδωράκη.
• Οι 12 φοιτητές και φοιτήτριες ήσαν: Θόδωρος Βλάχος, Αποστόλης Λουλουδόκης, Κώστας Μαργώνης, Βαγγελιώ Μαρώλια, Γεράσιμος Μπαλαούρας, Μανώλης Μπαστάκης, Νίκος Μπονέλης, Τάκης Ξανθόπουλος, Ζωή Παλούκα, Δημήτρης Παπαχρήστος, Θανάσης Τσιμπίδης, Λάκης Χονδρόπουλος. Εξ αιτίας της πυροδότησης του αντιδικτατορικού κινήματος, η τιμωρία ήταν αυστηρή επίπληξη.
• Λίγο μετά η Πόπη Βουτσινά και ο Νίκος Ράπτης, επίσης φοιτητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων συλλήφθηκαν και βασανίστηκαν στο ΕΑΤ-ΕΣΑ.

Ο Δημήτρης Μαρωνίτης, ένας εξαιρετικός επιστήμονας και δάσκαλος στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, εμβληματική προσωπικότητα, που με τις επιφυλλίδες του κανοναρχούσε τη Χούντα, επίσης συνελήφθητε και βασανίστηκε στο ΕΑΤ-ΕΣΑ!

«ΤΟ ΒΗΜΑ»

typos-i.gr