«Ήγγικεν, τελικά, η ώρα» Για την Αννίτα μας*

Ντάλα μεσημέρι λόγω του ωραρίου των εργαζομένων στο Κοιμητήριο, δεν απέτρεψε την πολυπληθή παρουσία φίλων και συντρόφων.
Πολλά ερωτήματα ταλανίζουν το νου. Τι θα έλεγες άραγε αν άκουγες τους επικήδειους, που όλους εμάς μας συγκίνησαν.
Πάλι θα έκανες τη γνωστή σου χειρονομία, που σήμαινε άσε μας τώρα, πάμε στο παρακάτω. Πολλοί/ες με έπιασαν για να μου πουν δακρυσμένοι ότι δεν ήξεραν τις πτυχές της έντονης πολιτικής και κυρίως της κοινωνικής παρουσίας σου, για τα ναρκωτικά, για τους μετανάστες, για τα δικαιώματα των κρατουμένων, για τα παιδιά της Γάζας, που τα επισκέφτηκες για να τους δώσεις κουράγιο όταν έπεφταν οι βόμβες σαν το χαλάζι. Χαμηλών τόνων στο προφίλ σου σε αντίθεση με τον τσαμπουκά χαρακτήρα σου, στη δουλειά, στην οργάνωση, στις συζητήσεις, στο σπίτι. Κάποια μου είπε ότι όταν ήσουν στην πρώτη κοινοβουλευτική ομάδα του ΚΚΕ Εσωτερικού, σε έβλεπε σαν αγοροκόριτσο.
Πάλευες να νικήσεις, να τα καταφέρεις
Ο τσαμπουκάς σου εκδηλώθηκε και στην αρρώστια σου. Ξεπέρασες τις τραγικές χρονικές προδιαγραφές, όπως πιστοποιούσαν και οι γιατροί. Στα μέσα Μαρτίου μεταφέρθηκες επειγόντως στο νοσοκομείο με προχωρημένη σηψαιμία. Γλίτωσες για δύο ώρες, είπαν οι εξαίρετοι γιατροί, ο καθηγητής Γεωργούλιας και ο ογκολόγος Κατσαούνης. Και σε αυτή τη μάχη νίκησες, μαζί με τους γιατρούς, τόσο που η Άση, τις τελευταίες ώρες, που ζήτησες ροδάκινο και παγωτό είπε «δεν είμαι σίγουρη, η Αννίτα μας συνέχεια μας εκπλήσσει».
Βγαίνοντας από πολύωρο, που ερχόταν πια συχνά, λήθαργο και σωματική καταστολή, παραμονή του φευγιού σου, ρώτησες «παίξαμε με την Κόστα Ρίκα; Τι έγινε;» Τον γιατρό που σε εξέτασε, είπες με ικανοποίηση, αλλά περισσότερο για αυτοντοπάρισμα «γιατρέ, πήρα 3 κιλά». Πράγματι, πήρες κάποια λίγα κιλά προσθέτοντας στα 37 που είχες φτάσει με παραεντερική διατροφή, μέσω φλέβας, φαγητό που παρασκευάζαμε με σύριγγες και όχι με κατσαρόλες και κουτάλες, μετά από εκπαίδευση, στο σπίτι. Κρυφίως ο γιατρός μας είπε ότι είναι θέμα ωρών. Και σ’ αυτό τον διέψευσες, κρατώντας 5 ολόκληρες μέρες.
Σ’ όλη τη μακρά μαχητική πορεία της στην αρρώστια της μόνο 2 φορές λύγισε, και αυτές προσωρινά. Και τις δύο με ερωτηματικό. «Θα τα βγάλω πέρα;» Και σε μια από τις τελευταίες μέρες, κρατώντας μου το χέρι, ψιθύρισες «ήγγικεν η ώρα» με σβησμένο, πια το ερωτηματικό.
Παρ’ όλες τις μαύρες εικόνες, ρωτούσες τι έγινε στην Κεντρική Επιτροπή, ποιοι ψήφισαν έτσι ή αλλιώς. Πως πήγατε στην ΑΝΑΣΑ, θα προχωρήσουν οι «53»;. Έπαιρνες δύναμη και ρωτούσες συντρόφους της οργάνωσης της Καλλιθέας, που τη θεωρούσε το δεύτερο σπίτι της. Μαχόταν, ωσάν να συμμετέχει, στις αντιπαραθέσεις εντός του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ δε χάριζε κάστανα για την όποια ανεπάρκεια ή προσωπικές απόψεις δικών μας στα κανάλια. Χαιρόσουν ιδιαίτερα όταν σου λέγαμε ότι ρώτησε και στέλνει χαιρετίσματα ο τάδε ή ο δείνα.
«Άντε να συγκρουστούμε ξανά στις διαδηλώσεις»
Η απώλεια των μαλλιών προηγήθηκε, της αποσκελέτωσης σου, ωσάν τα παιδιά της Μπιάφρας. Δεν ήθελες όμως να το δείχνεις, ακόμα και στον ανσατζεριτζή. Περιμέναμε να φορέσεις το μαντήλι και να σκεπάσεις τα κοκαλιάρικα μπράτσα σου. Ήθελες να νικήσεις και το έδειχνες αρπάζοντας κομμάτια ζωής, σχεδιάζοντας ταξίδια, διακοπές, εξόδους σε θερινούς κινηματογράφους, εντολές για, κυρίως, κυπριακά φαγητά, που τα υλικά παραμένουν ακόμα στα ράφια.
Την καλύτερη ευχή, όπως είπες, στην έδωσε ο αστυνομικός του α΄ ορόφου, που ζήτησε να σε δει ενθυμούμενος τους έντονους καυγάδες σας. «Άντε να συγκρουστούμε ξανά στις διαδηλώσεις», είπε και γέλασες πρόσχαρα.
Μόνο την τελευταία «Εποχή» δε διάβασες, άστο αργότερα, είπες. Ούτε καν τον «Αλιέα», για να ακούσω την κριτική και τις παρατηρήσεις σου, «μέτριος, καλός, σεξιστικός, αδιάφορος, το παρατράβηξες», έλεγες, αν και συνέβαλες βρίσκοντάς μου τις καταλληλότερες λέξεις ή εντοπίζοντας μου γεγονότα σημαντικά. Τώρα, αν συνεχιστεί, όπως και για άλλα άρθρα μου, θα είναι φτωχός.
Τι να σκεφτόσουν άραγε, ιδίως τις τελευταίες βδομάδες. Ποιες εικόνες, φοβίες, ανασφάλειες για σένα και τους δικούς σου, ιδίως για την Όλγα. Πόσο μέτραγες τις πίκρες, τις προδοσίες, τις ασάφειες, τις υπεκφυγές; Μπα, μάλλον έβλεπες, μέχρι που έφυγες ήρεμα, χωρίς πόνο, γέρνοντας το κεφάλι, την ελπίδα για το αύριο, που πάλευες ότι θα νικήσεις και θα καταφέρεις, να το κάνεις πιο έγχρωμο, πιο έντονο, πιο όμορφο. Τα κατάφερες όμως. Δεν πέρασες απαρατήρητη, δεν έφυγες χωρίς βαθιά σημάδια στο είναι μας.
*από την εφ. «Η ΕΠΟΧΗ» 13 Ιουλίου 2014

Αννίτα Μιχαηλίδου: Το τελευταίο δρομολόγιο... Διηγηθήκαμε και ακούσαμε ιστορίες για την Αννίτα...

Το τελευταίο “αντίο” στην Αννίτα
Έφυγε στα 62 της χρόνια, χθες Πέμπτη, η σ. Αννίτα Μιχαηλίδου. νικημένη, μετά από πολύμηνη δυνατή μάχη με τον καρκίνο, σαν αυτές που έδινε επί δεκαετίες στην πολύπλευρη ζωή της. Η πολιτική κηδεία της θα γίνει σήμερα Παρασκευή στις 4.30 το μεσημέρι, στον περίβολο του Νεκροταφείου Νέας Σμύρνης…
Αντί στεφάνων η οικογένεια της Αννίτας επιθυμεί οι εισφορές να δίνονται στην εφημερίδα “Εποχή” και την Ιντιφάντα. Η Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ στο συλλυπητήριο μήνυμά της, αποχαιρετά μια άξια συντρόφισσα, που με την πολύπλευρη δράση της διεύρυνε τον ορίζοντα ενδιαφερόντων της συλλογικότητάς μας”, και εκφράζει τα θερμά της συλλυπητήρια στον σύζυγο και στην κόρη της, τους συντρόφους Μάκη και Όλγα Μπαλαούρα.
Η ζωή της όλη:
• Η Αν. Μιχαηλίδου γεννήθηκε στην Κύπρο, τέλειωσε τη Νομική Σχολή Αθήνας και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Kings College Λονδίνου, σε θέματα Ευρωπαϊκού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
• Στη διάρκεια της δικτατορίας συμμετείχε στο αντιστασιακό κίνημα των φοιτητών. Μετά την πτώση της δικτατορίας, μαζί με άλλους αντιχουντικούς αγωνιστές, από τη θέση της προέδρου στην Ένωση Δημοκρατών Κυπρίων φοιτητών, δραστηριοποιήθηκε για την αποχουντοποίηση στα πανεπιστήμια.
Εντάχθηκε από την αρχή στο ΚΚΕ Εσωτερικού, κρατώντας όμως πάντα σχέσεις με το ΑΚΕΛ. Εργάστηκε στην κοινοβουλευτική Ομάδα της Ενωμένης Αριστεράς με τους Ηλία Ηλιού και Μπάμπη Δρακόπουλο. Συμμετείχε στην οργάνωση της Νέας Σμύρνης της οποίας για αρκετό διάστημα υπήρξε γραμματέας. Με τη διάσπαση του ΚΚΕ Εσωτερικού, εντάχθηκε στο ΚΚΕ Εσωτερικού – Ανανεωτική Αριστερά, του οποίου υπήρξε και μέλος της Κ.Ε. Παρακολουθώντας από κοντά τις εξελίξεις στην Αριστερά, εργάστηκε δραστήρια για τη σταθεροποίηση του ΣΥΡΙΖΑ, με μεγάλη συμβολή στην οργάνωση της Καλλιθέας, στο πλαίσιο και των προσπαθειών της ΑΚΟΑ εκείνης της περιόδου.
• Εργάστηκε στον Δήμο Καλλιθέας ως ειδική σύμβουλος για θέματα κοινωνικής πολιτικής και την εφαρμογή προγραμμάτων αστέγων, τοξικοεξαρτημένων και μειονεκτούντων ατόμων καθώς και για τη νομιμοποίηση και ένταξη των μεταναστών. Συμμετείχε στην επεξεργασία και εφαρμογή του ευρωπαϊκού προγράμματος “Φτώχεια 3” στην Ελλάδα με ιδιαίτερη αναφορά στα θέματα της τοξικοεξάρτησης, καθώς και στην έρευνα του Ευρωπαϊκού Προγράμματος “Mental Help Europe” που αφορά τη στέγαση κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων.
• Εκλέχτηκε αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Ένωσης Ευρωπαϊκών Πόλεων (ECDP), με έδρα τη Φραγκφούρτη, με στόχο την αλλαγή της πολιτικής αντιμετώπισης των ναρκωτικών. Συμμετείχε ως εισηγήτρια σε θέματα κοινωνικού αποκλεισμού σε διεθνή συνέδρια, Βαλτιμόρη και Ουάσινγκτον, Αμβούργο, Μπολόνια, Βενετία, Γενεύη, Παρίσι και Halle. Συμμετείχε επίσης στην ερευνητική ομάδα των Ευρωπαϊκών Πόλεων που εισηγήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τις μεταρρυθμίσεις για εφαρμογή του Harm Reduction Policy στην Ε.Ε. Άρθρα και συνεντεύξεις της για τα παραπάνω έχουν δημοσιευθεί στην “Εποχή”, την “Αυγή” και “Τα Νέα”.
• Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Κίνησης Δημοκρατικών Γυναικών, μέλος στο Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και μέλος της “Πρωτοβουλίας για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων”.
• Ως ιδρυτικό μέλος του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ, συμμετείχε στις κινητοποιήσεις Γένοβας, Φλωρεντίας, Αθήνας, Πόρτο Αλέγκρε. Δραστηριοποιήθηκε επίσης στον Σύλλογο για την υποστήριξη του αγώνα των Παλαιστινίων (Intifada) και είχε συμμετοχή στις ομάδες μαχητικής στήριξης του αγώνα τους στη Δυτική Όχθη και στη Γάζα, την οποία επισκέφθηκε και τον Ιανουάριο του 2008 κατά τη διάρκεια της μεγάλης ισραηλινής επίθεσης.
• Συμμετείχε στο συνδικαλιστικό κίνημα των δημοτικών υπαλλήλων, όπου και εκλέχθηκε στο Υπηρεσιακό Συμβούλιο των ΟΤΑ.
• Για την πολύπλευρη προσωπικότητα της Αννίτας μίλησαν στην κηδεία της ο γραμματέας της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Βούτσης, ο Πάνος Λάμπρου, μέλος της Π.Γ. του κόμματος, και η Μάνια Επιθυμιάδου, με την οποία συμπορεύτηκε στην κομμουνιστική ανανέωση και τον αριστερό φεμινισμό. Την αποχαιρέτησαν επίσης συναδέλφισσά της από τον Δήμο Καλλιθέας και η Αναστασία Κότσαλη, μια μικρότερη φίλη της και φίλη της Όλγας.
(Πηγή-Εφημερίδα ΑΥΓΗ)
Σε ένα κλίμα μεταξύ -σκληρής- πραγματικότητας και μιας ακαθόριστα εξωπραγματικής αίσθησης για το τι είχε συμβεί, βρεθήκαμε την Παρασκευή, 3 Ιουλίου, το μεσημέρι στον περίβολο του νεκροταφείου της Νέας Σμύρνης για να αποχαιρετήσουμε την Αννίτα…
Παρευρέθηκαν: Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, σύσσωμη η Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ και πλήθος βουλευτών του(Θ. Δρίτσας, Π. Λαφαζάνης, Δ. Στρατούλης, Αλ. Μητρόπουλος, Π. Κουρουπλής κ.α) και πάρα πολλά μέλη της Κ. Ε. του ΣΥΡΙΖΑ.
• Δίπλα της, στο ανοιχτό φέρετρο κάτω από το δέντρο, ο σύντροφός της, Μάκης Μπαλαούρας με την κόρη τους Όλγα, οι άλλοι συγγενείς, οι φίλοι, οι συνάδελφοι, οι σύντροφοι και συντρόφισσες. Αντάλλασσαν νέα, ρωτούσαν, θυμούνταν, προσέγγιζαν την αλήθεια και πάλι της ξέφευγαν. Ούτε η χαρακτηριστική μουσική κατάφερνε να μας προσγειώσει πλήρως.

Από την «Εποχή» σε αποχαιρετούμε: Αννίτα, το γνωρίζουμε ότι ξεγελάγαμε τον εαυτό μας, ότι έφυγες πια από την ενεργό δράση για πάντα, δυστυχώς. Όμως, θα μείνεις στην ενεργό μνήμη μας..

Αποχαιρετισμός της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ
Η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ αποχαιρετά μια άξια συντρόφισσα, την Αννίτα Μιχαηλίδου, που με την πολύπλευρη δράση της διεύρυνε τον ορίζοντα ενδιαφερόντων της συλλογικότητάς μας. Στον αντιχουντικό αγώνα, στον πολιτικό αγώνα της Ανανεωτικής Κομμουνιστικής Αριστεράς, στο Φεμινιστικό Κίνημα, στο Κοινωνικό Φόρουμ, στη Διεθνή Αλληλεγγύη, στον αγώνα κατά των ναρκωτικών, στην προσπάθεια για την ένταξη και νομιμοποίηση των μεταναστών, της φροντίδας των αποκλεισμένων.

* Ανακοινώσεις για την έκφραση συλλυπητηρίων στους οικείους της εξέδωσαν η ΚΕΔΑ και το ΔΗΚΚΙ.
Ομιλίες:
• Περιμέναμε τους ομιλητές και ομιλήτριες να τα αποσαφηνίσουν όλα. Να τα κάνουν καθαρά, προπαντός απτά. Αυτό συμβαίνει πάντα σε ανάλογες περιπτώσεις, αλλά και εκείνοι δεν τα κατάφεραν εντελώς, διότι αν εξαιρέσεις τις ομιλίες του Νίκου Βούτση, που εκπροσώπησε το κόμμα, τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Πάνο Λάμπρου από τους συνοδοιπόρους της πολιτικής και κινηματικής διαδρομής, η Ρένα Δούρου, στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, οι υπόλοιποι πήραν το λόγο και διηγούνταν περιστατικά από τη ζωή της ή σωστότερα από την κοινή ζωή τους. Ο Χρήστος Ιωαννίδης, από τον ΣΥΡΙΖΑ Καλλιθέας, ο Τάκης Γαλανόπουλος, φίλος και στενός συνεργάτης στο δήμο Καλλιθέας, ο Κώστας Αργαλιώτης, σύντροφος στα επικίνδυνα ταξίδια στη Ραμάλα, η Μάνια Επιθυμιάδου, των φεμινιστικών ενδιαφερόντων, η Αναστασία Κότσαλη, από τις φίλες της Όλγας.

Νίκος Βούτσης: Καταθέτουμε την πίστη μας
Αγαπημένη μας Αννίτα, χθες μόλις, μέρα που μας άφησες λιγότερους και πιο αδύναμους, στην μάχη που δόθηκε μέσα στη Βουλή για να αποτραπεί η δημιουργία φυλακών – λευκών κελιών τύπου Γκουαντάναμο στη χώρα μας, ήταν όλα παρόντα ως στοιχεία.
Πριν να αισθανθούμε το βάρος της απουσίας σου από αυτόν τον σκληρό αγώνα, που θα γίνεται κάθε μέρα και πιο σκληρός, καθώς η ριζοσπαστική Αριστερά πλησιάζει το ιστορικό ορόσημο της ανάληψης της διακυβέρνησης της χώρας, θέλουμε να σου καταθέσουμε την πίστη μας ότι θα νικήσουμε.
Γιατί, Αννίτα, με τη δικιά σου διαχρονική συμβολή, με το έμπρακτο παράδειγμά σου σε δύσκολες εποχές και σε οριακά μειοψηφικές, πρωτοπόρες όμως δυνάμεις της Αριστεράς, σήμερα έχουμε ένα απίστευτο απόθεμα και ένα τεράστιο φυτώριο αγωνιστών νέων και παλιότερων.
Όχι μόνο για να αντισταθούμε και να αποτρέψουμε τα άθλια, απάνθρωπα σχέδιά τους, πρώτα απ’ όλα πάνω στους αδύναμους που πληθαίνουν δραματικά μέσα στην τετράχρονη κρίση και τον αμείλικτο ταξικό – κοινωνικό πόλεμο που εξελίσσεται.
Αλλά για να εμπνεύσουμε τη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων στο κίνημα και το μέτωπο πολιτικής ανατροπής. Να ρίξουμε φως εκεί που επιβάλλουν το νέο Μεσαίωνα. Ν’ απαγορεύσουμε την αφήγηση που μηδενίζει τη διαχρονική πάλη του λαού, που απαξιώνει τον αντιδικτατορικό αγώνα, το ριζοσπαστισμό της πρώτης μεταπολίτευσης και που ενοχοποιεί την Αριστερά, την αντίσταση, την απείθεια, τους κοινωνικούς αγώνες.

Μάνια Επιθυμιάδου: Δεν ξεχνώ
Πολλά τα χρόνια που είμαστε μαζί Αννίτα. Μαζί στον πολιτικό αγώνα της Ανανεωτικής Κομμουνιστικής Αριστεράς, αλλά και στο Φεμινιστικό Κίνημα.
Δεν ξεχνώ ποτέ τον αγώνα που δώσαμε μαζί το 2004 στις ευρωεκλογές με τις «Γυναίκες για μια Άλλη Ευρώπη» για μια Ευρώπη κόκκινη, πράσινη, μωβ.
Είχαμε κάνει στρατηγείο μας τα γραφεία της «Εποχής» και πέρα απ’ την κούραση, τι γέλια κι αγκαλιές είχαμε ρίξει! Την εμπειρία αυτή την χρωστάω σ’ εσένα που επέμενες πολύ, στη Τζέλλα και στην Άννυ, γιατί να πω την αλήθεια εγώ είχα τους φόβους μου. Αυτή η φάση ήταν και η αφορμή για να γνωριστούμε καλύτερα και σ’ ευχαριστώ.
Με το ίδιο πάθος και την αφοσίωση δόθηκες αργότερα και στην υπόθεση των φυλακισμένων.
Δεν ξεχνώ ποτέ, στη δοκιμασία των συντρόφων μας, τα πρωινά στα δικαστήρια –ξέρεις εσύ για ποιο πράγμα σου μιλάω– που παραφυλάγαμε το βλέμμα της, μήπως κάτι χρειαστεί και δεν προλάβουμε. Εκεί από νωρίς. Σφίγγοντας η μία τα χέρια της άλλης. Χωρίς εσένα η αναμονή θα ’ταν ασήκωτη.
Δεν ξεχνώ τα κυριακάτικα μεσημέρια (που τράβαγαν μέχρι το βράδυ) γύρω απ’ το τραπέζι με τ’ απομεινάρια της εξαίρετης μαγειρικής σου.
Δεν ξεχνώ ποτέ τις δικές μας –τις γυναικείες– κουβέντες που κάναμε με τη Σοφία.
Δεν ξεχνώ ότι τα καλύτερα τα λέγαμε στο σπίτι σου όταν ο Μάκης πήγαινε για ύπνο.
Δεν ξεχνώ ότι στο ταβερνάκι πίσω από το γήπεδο στην Καισαριανή, για πρώτη φορά πίστεψα ότι πήρες το δρόμο τον μοναχικό.
Θα μπορούσα να σου λέω με τις ώρες γι’ αυτά που δεν ξεχνώ.
Δεν έχει νόημα…
Χαιρετίσματα στα συντρόφια μας.

Αναστασία Κότσαλη: Εμείς οι φίλες και αδελφές

Οι φίλες της κόρης της ήμαστε στα μάτια της αδερφές, παιδιά της. Πάντα τόσο φιλόξενη, μια αγκαλιά, η καλύτερη μαγείρισσα του κόσμου, μας ήξερε τόσο καλά μία, μία, τους χαρακτήρες, τα καλά μας, τα κακά μας, τις ιδιοτροπίες μας, ρωτούσε με αγωνία αν είμαστε καλά, αν περνάμε όμορφα, για τη δουλειά μας, για τη ζωή μας, έπαιρνε το πρόβλημά μας μέσα της, έψαχνε να βρει λύσεις. Η Αννίτα δεν μπορούσε να είναι τίποτα λιγότερο από το απόλυτο νοιάξιμο, απόλυτη αγάπη, απόλυτη φροντίδα: Μια Μάνα, που πάντα υπερασπιζόταν με αφοσίωση τα απανταχού «παραστρατημένα» παιδιά που «προφανώς δεν έλαβαν αγάπη» –που δεν μας ύψωνε το δάχτυλο αλλά ήταν εκεί για να συζητήσει και να αναλύσει ώρες ολόκληρες «τα πάθη και τα λάθη μας»… Εμπλουτίζοντας τη συζήτηση με τον κατάλληλο μεζέ, «να πάνε τα φαρμάκια κάτω», ο νοστιμότερος που είχαμε φάει. Για να κάνω μια ελάχιστη αναφορά στην προσωπική μου εμπειρία με την Αννίτα, θα πω πόσο με συγκινούσε η αγάπη της στη μουσική, κάποιες φορές που τύχαινε να μελετήσω σπίτι τους την άκουγα να σιγοτραγουδάει μαζί μου στο βάθος, να μου λέει «μη σταματάς, να τραγουδήσουμε παρέα», η χαρά τη ζωής, η ομορφιά, η αγάπη, πώς να μην επανέρχεται κανείς συνέχεια σε αυτή τη λέξη όταν μιλάει για την Αννίτα; Θα ζει για πάντα, μέσα από τον υπέροχο, συγκλονιστικό δεσμό που είχε με την κόρη της, την Όλγα μας, από την αγάπη που της έχουμε κι εμείς, διαρκώς κι αυτή τροφοδοτούμενη. Κλείνω παραφράζοντας τους στίχους του Σαββόπουλου.
«Η κυρά μας είναι μόνη με ένα πέπλο αχνό,
μα η ανάσα της μας ζώνει,
κι ας κοιμάται αλλού».

Ρένα Δούρου: Εκείνα τα υπέροχα μαλλιά…

Την Αννίτα τη θυμάμαι υπέροχα ντυμένη και με το τσιγάρο στο χέρι να συγκρούεται με καραμπινιέρους και ιταλούς αξιωματούχους στις σκληρές διαπραγματεύσεις στο λιμάνι της Αγκόνα, το καλοκαίρι του 2001, στο δρόμο για τη Γένοβα.
Τη θυμάμαι να θρυμματίζει τον αφελή και ψευδεπίγραφο διεθνισμό, να τσακίζει την πατριδοκαπηλία-μάθημα για τη ριζοσπαστική αριστερά μα και για τη χάραξη σοβαρής πολιτικής, χωρίς να θυσιάζει την κυπριακότητα της.
Τη θυμάμαι καβγατζού, όχι από εμπάθεια ή εμμονή στην αντιπαλότητα, αλλά από πάθος. Και μου άρεσε. Μου άρεσε πολύ, γιατί ποτέ δεν μπέρδευε την πολιτική διαφωνία με την έννοια και την φροντίδα για το διπλανό.
Διηγηθήκαμε και ακούσαμε ιστορίες για την Αννίτα

Στις πορείες, στις συνεδριάσεις, στα συνέδρια πρώτα ρωτούσε εάν είσαι καλά.
Τη θυμάμαι ένα καλοκαίρι στους Παξούς να αγωνιά για την «Αραβική Άνοιξη» και να έχει το νου της να τρώω, όσο μου μιλά.
Δεν έχω το κουράγιο να βρω φωτογραφία της. Μήπως θα αποτυπώνει άλλωστε τα μεγάλα μαύρα της μάτια κι εκείνα τα υπέροχα μαλλιά;

Πάνος Λάμπρου: Πολλά τα χρώματα..

Τελικά έφυγες, αλλά έφυγες νικήτρια. Νίκησες τον προβλεπόμενο από την επιστήμη χρόνο.
Κυρίως –και πίστεψέ μας– όσοι σε ξέραμε το περιμέναμε, έδωσες τη μάχη, με σθένος.
Ήξερες ότι η μάχη είναι άνιση. Αλλά, ως φαίνεται, ούτε μια στιγμή δεν λύγισες. Ακόμα και χθες, την ύστατη ώρα εσύ αποφάσισες με ποιον τρόπο θα φύγεις. Και είπες όχι στο κρεβάτι, όρθια… Αυτό έκανες όλη σου τη ζωή.
Χθες που ήμασταν μαζεμένοι στο σπίτι σου στην Καισαριανή, φίλοι, σύντροφοι από τα παλιά από τους νέους αγώνες, φτιάξαμε ένα παζλ, ένα μωσαϊκό χρωμάτων, θυμόμασταν και βάζαμε πινελιές γελώντας, κλαίγοντας, τις δικές πινελιές στη ζωή. Και ήταν όλες σημαντικές, ακόμα και αυτές που δεν είχαν σχέση με την πολιτική, τα κινήματα, τους αγώνες.
Συζητούσαμε ποιοι, ποιες θα μιλήσουν, τι θα πουν, αυτή την ώρα του αποχαιρετισμού.
Κάποιος από τον κεντρικό ΣΥΡΙΖΑ. Να είναι ο Νίκος, ο Πάνος; Κάποιος της συνολικής σου διαδρομής. Για να μιλήσει για την Αννίτα της Αριστεράς, της Κομμουνιστικής Ανανεωτικής Αριστεράς, της ριζοσπαστικής, της σύγχρονης, της Αριστεράς του 21ου αιώνα.
Γι’ αυτό και οι σημαίες μας είναι πολλές και όχι μία.
Είναι η σημαία του ΚΚΕ Εσωτερικού και του ΚΚΕ Εσωτερικού-Ανανεωτική Αριστερά, του Φόρουμ, της Ιντιφάντα και φυσικά του ΣΥΡΙΖΑ, του κοινού μας σπιτιού.
Θα μπορούσαμε να φέρουμε και άλλες από αυτό το ταξίδι των τόσων χρόνων, τα χρώματα που φώτισαν τη ζωή σου.
Το κόκκινο του ανανεωτικού κομμουνισμού
Το μωβ του Φεμινισμού
Το πράσινο της ριζοσπαστικής οικολογίας
Αυτή ήσουν, Μιχαηλίδου, που ξεσήκωνες τον κόσμο αν κάποιος σε αποκαλούσε με το επίθετο του αγαπημένου σου Μάκη και σε έλεγε Μπαλαούρα. Μιχαηλίδου, έλεγες, με τη γνωστή στεντόρια, βραχνή φωνή σου
Αυτή ήσουν, από τότε που σε γνώρισα.

Αννίτα, Στη γειτονιά της Αριστεράς, παρά δήμον ονείρων…
του Στρατή Μπουρνάζου
Δε θέλω να γράψω, σήμερα, για τα χαρίσματα της Αννίτας που τόσο νωρίς και τόσο άδικα χάσαμε (αν μπορεί, βέβαια, να υπάρχει δίκιο κι άδικο στο θάνατο). Της Αννίτας Μιχαηλίδου, της δικιάς μας Αννίτας. Τα έγραψαν και τα είπαν άλλοι, και το έκαναν όπως πρέπει. Ούτε για τον πόνο, τον πόνο του Μάκη και της Όλγας, καθώς και τον πόνο των δικών της θα γράψω — δεν αποτυπώνονται στο χαρτί τούτα τα πράγματα. Γι’ αυτούς τους «δικούς» όμως θέλω να μιλήσω, όπως μας είδα όλους και όλες, στην κηδεία.
To μεσημέρι της Παρασκευής, στις 3 του Ιούλη, εκεί, στον περίβολο του νεκροταφείου της Νέας Σμύρνης , ένιωθες τον πόνο, βαρύ, αλλά και την αγάπη· πολλή αγάπη. Στρέφοντας το βλέμμα, έβλεπες ότι όλοι οι δικοί σου ήταν εκεί, κι έλεγες — εγώ τουλάχιστον έτσι έλεγα: Να, αυτός είναι ο κόσμος μου, οι άνθρωποί μας, εδώ, εδώ είναι η οικογένειά μου, ο τόπος μου. Ο τόπος μας, η γειτονιά της Αριστεράς, όπου, μικροί και μεγάλοι, από κοντά κι από μακριά, μεγαλόσχημοι και «άσημοι», ήρθαμε να κλάψουμε την Αννίτα, και συνάμα όλα τα ακριβά και τα ωραία που κάναμε μαζί της, αυτά που χάνονται με τον χαμό της, αλλά και συνεχίζονται.
Και τούτη η αίσθηση τύλιγε το απόγευμα και το γαλήνευε. Αυτό που τόσο συχνά, κάθε μέρα, δεν το καταφέρνουμε στην πολιτική πράξη, όπου μας κατατρώνε άλλα και τρωγόμαστε κι εμείς μαζί τους. Κι έτσι, χωμένοι ανάμεσα στους δικούς, πιάνοντας ο είς το χέρι του άλλου, αλαφρώναμε λιγάκι τον πόνο μας: μέσα στη βαριά σκιά του χαμού, μια στάλα φως, παρηγοριά και δύναμη. Και αγάπη, όχι μια στάλα, αλλά πολλή: για την Αννίτα, και ας μην μπορούμε πια να της το πούμε, για τον Μάκη, την Όλγα, μα και για μας, όλους και όλες μας.
(Ενθέματα Αυγής 13.07.2014)

Από τη νίκη στην ανατροπή: η επόμενη μέρα στο ΣΥΡΙΖΑ Θέσεις Μελών της Κεντρικής Επιτροπής, της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του Ευρωψηφοδελτίου του ΣΥΡΙΖΑ

Με ορόσημο τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής το προσεχές Σαββατοκύριακο κορυφώνεται ο εσωκομματικός διάλογος στον ΣΥΡΙΖΑ – Παρέμβαση στη συζήτηση αυτή αποτελεί κείμενο που συνυπογράφουν 53 κορυφαία στελέχη και βουλευτές, που πρόσκεινται στην Αριστερή Ενότητα.
Κείμενο με το οποίο επιθυμούν να συμβάλουν στον εσωτερικό διάλογο του ΣΥΡΙΖΑ, απέστειλαν προς την Κεντρική Επιτροπή 53 στελέχη του κόμματος.
Αναλυτικά το κείμενο:
1. Πρώτη φορά Αριστερά
Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πλέον πρώτο κόμμα! Η νίκη του στις ευρωεκλογές αποτελεί ιστορική επιτυχία για την ελληνική και ευρωπαϊκή Αριστερά. Είναι μοναδική στιγμή περηφάνιας για κάθε αριστερό και αριστερή. Απολύτως δικαιολογημένα ξεπέρασε τα ευρωπαϊκά σύνορα και έδωσε βάση στην ελπίδα ότι τίποτα πια δεν είναι αδύνατο. Η νίκη αυτή, σε συνδυασμό με την ενίσχυσή μας στην τοπική αυτοδιοίκηση, επιτρέπει να συνεχίσουμε από καλύτερες θέσεις το δρόμο προς την ανατροπή.
Την ίδια στιγμή τα αποτελέσματα της Αριστεράς του Νότου έδειξαν ότι είναι απολύτως ρεαλιστική η δημιουργία ενός πλειοψηφικού ριζοσπαστικού ρεύματος, ικανού να βάλει τέλος στην πολιτική της λιτότητας. Η καμπάνια της υποψηφιότητας του Αλέξη Τσίπρα για την προεδρία της Κομισιόν, ιδιαίτερα το ντιμπέιτ, διαμόρφωσαν τις προϋποθέσεις από την πλευρά της ευρωπαϊκής ριζοσπαστικής Αριστεράς για την πολιτικοποίησή της. Η άνοδος του ρεύματος αυτού αποδείχτηκε, επιπλέον, το πιο αποτελεσματικό εμπόδιο για την ενίσχυση της Ακροδεξιάς· αρκεί ως προς αυτό μια σύγκριση των καταγραφών της τελευταίας στο Βορρά και στο Νότο.
2. Ο πολιτικός χάρτης
Γενικά, το διακύβευμα των ευρωεκλογών δεν ταυτίζεται με αυτό των βουλευτικών. Κανείς όμως δεν αμφισβητεί την αυξημένη σημασία που εντέλει απέκτησαν οι φετινές ευρωεκλογές, το αποτέλεσμα των οποίων διαμόρφωσε ένα νέο πολιτικό χάρτη. Τα βασικά στοιχεία αυτού του χάρτη είναι:
α) η εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, με ποσοστό που εδραιώνει εκείνο των βουλευτικών εκλογών, β) η υποχώρηση των κομμάτων της συγκυβέρνησης (ΝΔ – ΠΑΣΟΚ/Ελιά) κατά 11.5%, γ) η προαναγγελθείσα συρρίκνωση του τρίτου εταίρου της συγκυβέρνησης του 2012, της ΔΗΜΑΡ, δ) η εκλογική άνοδος της Χρυσής Αυγής, που πλέον αποτελεί βασική δύναμη του πολιτικού σκηνικού και, ε) η χαμηλότερη των προσδοκιών (τους) καταγραφή των ΑΝΕΛ, του ΚΚΕ και του νεοσύστατου ΠΟΤΑΜΙΟΥ.
Την ίδια στιγμή, το γεγονός ότι στις 25 Μαΐου πήγαν στις κάλπες 284.698 λιγότεροι σε σχέση με τις εκλογές του Ιουνίου 2012 μαρτυρά ότι για ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας η εκλογική μάχη ήταν αδιάφορη. Η τάση αυτή δεν μπορεί να αγνοηθεί.
3. Τρεις κάλπες, μία επιλογή
Σε ό,τι αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ, είχαμε συνομολογήσει ότι η τριπλή εκλογική αναμέτρηση του Μαΐου θα χαρακτηριζόταν από μια έντονη κοινωνική, πολιτική και σε τελευταία ανάλυση ταξική πόλωση, με έμφαση στη σύγκρουση των ευρωεκλογών. Παράλληλα, ήταν απολύτως αναγκαία μια κεντρική και ως ένα βαθμό βολονταριστική ώθηση για να μεταφερθεί ο «άνεμος του νικηφόρου ΣΥΡΙΖΑ» σε όλες τις γειτονιές.
Ωστόσο, το κατεπείγον της απαίτησης να τελειώσουμε με τη συγκυβέρνηση, την τρόικα και τα μνημόνια κατέστησαν την αυτοτέλεια των αυτοδιοικητικών μαχών δευτερεύον ζήτημα, που επαληθεύτηκε και από τη διαφοροποιημένη ψήφο των πολιτών
Μολονότι λοιπόν υποστηρίξαμε συνδυασμούς σε 214 καλλικρατικούς δήμους (το 2010 ήταν μόλις 65), εξαντληθήκαμε στην αναζήτηση των προσώπων που θα κέρδιζαν, υποτιμώντας τα προγράμματα και τις συλλογικότητες που είναι απαραίτητες για τις μεγάλες αλλαγές στις τοπικές κοινωνίες. Παραγνωρίσαμε εν τέλει ότι οι αυθεντικές κοινωνικές εκπροσωπήσεις δεν «φυτεύονται», αλλά οικοδομούνται σε βάθος χρόνου.
4. Μεταμορφώσεις της Κεντροαριστεράς
Ξεχωριστό κεφάλαιο, εδώ, είναι η ανθεκτικότητα της Κεντροαριστεράς, που στις αυτοδιοικητικές εκλογές πέτυχε αρκετά καλές επιδόσεις σε σύγκριση με τα ποσοστά της στις ευρωεκλογές, Η αντοχή της Κεντροαριστεράς είχε εκφραστεί νωρίτερα και στις εκλογές των μεγάλων επιστημονικών κλάδων (δικηγόροι, μηχανικοί κ.λπ.), καθώς και στα συνδικάτα, όπου παρά τη συρρίκνωσή της διατηρεί ακόμα σημαντικές δυνάμεις.
Πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν και έχουν δίκιο ότι η Κεντροαριστερά είναι εκείνη η πολιτική δύναμη στην Ελλάδα με μεγάλη γραφειοκρατική εμπειρία στην οργάνωση των «υπο-κρατών»: των περιφερειών, των μεγάλων δήμων, των μεγάλων επαγγελματικών ενώσεων, αλλά και των ισχυρών συνδικάτων. Η εμπειρία αυτή αφορά τη διοίκηση, τη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, τη συγκρότηση πελατειακών δικτύων, τη σχέση με το κεφάλαιο και τη διαχείριση των κοινωνικών αντιθέσεων. Στο πλαίσιο δε της Ε.Ε., σχετίζεται επίσης με τη δυνατότητα απορρόφησης και κατανομής υλικών πόρων. Αυτό είναι το «βαθύ κράτος του ΠΑΣΟΚ», που μέχρι τώρα δεν εξατμίστηκε.
5. Τα καλά νέα
Η επόμενη μέρα ξεκινά με ένα σημαντικό κεκτημένο: την κομβικής σημασίας νίκη στην Αττική, τη μεγάλη επιτυχία στα Ιόνια, το νικηφόρο αποτέλεσμα σε πόλεις και συνοικίες με ισχυρή συμβολική και πολιτική αξία για την Αριστερά (Καισαριανή, Ν. Φιλαδέλφεια, Χαλάνδρι, Βύρωνας, Πέραμα κ.ά), και τον παρ’ ολίγο θρίαμβο της Ανοιχτής Πόλης στην Αθήνα μετά από μια εκστρατεία-πρότυπο.
Στην Αττική και την Αθήνα, στην καρδιά δηλαδή της χώρας, η ψήφος εξέφρασε με τη μεγαλύτερη διαύγεια τις ταξικές αντιθέσεις· την αντίθεση στην αντιδημοκρατική εκτροπή και την ολιγαρχική διαχείριση των πολιτικών υποθέσεων· την αντίθεση ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους αντιπάλους των πανευρωπαϊκών πολιτικών λιτότητας. Κάπως έτσι, λοιπόν, επιβεβαιώθηκε ότι το στοίχημα της άνοιξης του 2012 παραμένει ανοιχτό. Και την ίδια στιγμή ανοίγει για μας ένα ευρύ πεδίο όπου έμπρακτα μπορούμε να αποδείξουμε την ικανότητά μας αφενός να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες της κρίσης και αφετέρου να εισάγουμε νέους θεσμούς ή να διευρύνουμε υπάρχοντες στην κατεύθυνση των εμπειριών των κινημάτων των πλατειών
6. Τα κακά νέα: Χρυσή Αυγή και «Πειραιάς Νικητής»
Την ίδια στιγμή, η άνοδος της Χρυσής Αυγής (και ιδίως το τεράστιο 16% του Κασιδιάρη στην Αθήνα) πρέπει να προκαλέσει συναγερμό. Τα ποσοστά των ναζί αποδεικνύουν ότι η δικαστική αντιμετώπισή τους είναι αναγκαία μεν για να περιορίσει την εγκληματική δραστηριότητά τους, αλλά όχι ικανή από μόνη της για να τους αναχαιτίσει πολιτικά και ιδεολογικά. Πρέπει να είμαστε σαφείς: κάθε ψήφος στη Χρυσή Αυγή επιβραβεύει τη ναζιστική τρομοκρατία. Είναι πλέον φανερό ότι μεγάλο τμήμα της ψήφου στη Χρυσή Αυγή έχει ιδεολογικό βάθος. Κατά συνέπεια, παράλληλα με τις δράσεις αλληλεγγύης στις χειμαζόμενες από την κρίση γειτονιές, απαιτείται ιδεολογική και πολιτική αντιπαράθεση με τα ρατσιστικά ιδεολογήματα τα οποία εντέλει ενισχύουν τους ναζί.
Τα φαινόμενα Μώραλη στον Πειραιά και Μπέου στο Βόλο, συνιστούν συμπτώματα της σωβούσας ασθένειας της αστικής δημοκρατίας στη χώρα μας και πρέπει να μας απασχολήσουν σοβαρά. Πρόκειται για όψεις της μετατόπισης τόσο της αστικής τάξης όσο και άλλων στρωμάτων προς μια πιο προκλητικά αγοραία, «ακραία», και λούμπεν διάσταση, μεταξύ πολιτικής και οργανωμένης παραβατικότητας.
7. Διεύρυνση και πολιτική συμμαχιών: Το κόμμα-μαγνήτης
Πώς στέκεται η Αριστερά μπροστά στο νέο πολιτικό χάρτη; Ποια μπορεί να είναι μια αριστερή απάντηση στο πραγματικό ζήτημα των συμμαχιών;
Πιστεύουμε ότι θα πρέπει να κινηθούμε πάνω σε τρεις βασικούς άξονες:
α) Να επιχειρήσουμε να μεταφέρουμε το πολιτικό παιχνίδι από το πεδίο της επικοινωνίας και των θεσμών σε αυτό του δρόμου και των κινημάτων. Χωρίς αναθέρμανση του λαϊκού κινήματος, αφενός θα πρέπει να περιμένουμε την προεδρική εκλογή για μια ενδεχόμενη ανατροπή της κυβέρνησης, αφετέρου δεν πρόκειται να αλλάξει ο πραγματικός ιδεολογικός συσχετισμός μέσα στην κοινωνία. Αν η έκρηξη των πλατειών δημιούργησε το κατάλληλο κοινωνικό έδαφος για τη ραγδαία άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ, τότε εύλογα θα πρέπει να αναζητήσουμε (χωρίς ευκολίες και μηχανιστικές λογικές) το πώς μπορεί να απαντήσουμε στην κινηματική αναιμία. Η βασική αντίληψη από την οποία πρέπει να διακατεχόμαστε, είναι ότι οι συνειδήσεις αλλάζουν στο δρόμο μέσα από την εν σώματι πολιτική συμμετοχή και όχι από τις καλές εμφανίσεις στα τηλεοπτικά πάνελ.
β) Τα ζητήματα της οργανωτικής αναδιάρθρωσης και της προγραμματικής αποσαφήνισης έχουν καίρια σημασία στην προσπάθεια διεύρυνσης της επιρροής του ΣΥΡΙΖΑ -ειδικά στα στρώματα που δεν έχουν παραδοσιακούς αξιακούς δεσμούς με την Αριστερά. Στην εποχή του διαδικτύου, οι πολίτες και ενημερωμένοι είναι και πολιτικό κριτήριο έχουν -επομένως βλέπουν και τα καλά αλλά και τα κακώς κείμενα. Είναι απαραίτητο λοιπόν να πείσουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να κυβερνήσει με επιτυχία γιατί διαθέτει απολύτως σαφές πρόγραμμα, ριζοσπαστικό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό. Επιπλέον, ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να πείσει ότι αποτελεί εκείνο το σοβαρό συλλογικό πολιτικό οργανισμό που μπορεί να υλοποιήσει το πρόγραμμά του.
γ) Το πραγματικό ζήτημα των συμμαχιών δεν λύνεται ούτε με μπακαλίστικες λογικές τεχνητών συγκολλήσεων ούτε με παραπομπή στις κοινωνικές αντιστάσεις. Αντίθετα, η μεγάλη απήχησή μας στους ανέργους, τους νέους και τους μισθωτούς, δεν έχει φτάσει στο μέγιστο δυνατό. Μπορεί να επεκταθεί πολύ περισσότερο. Μπορούμε να προσεταιριστούμε ακόμα μεγαλύτερα τμήματα της μισθωτής εργασίας, ακόμα περισσότερα λαϊκά στρώματα που πλήττονται. Οφείλουμε να δουλέψουμε εντατικά με τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, στα λαϊκά προάστια, στη Δυτική Αθήνα, για παράδειγμα, στη μειονότητα της Θράκης, στη Νεολαία. Μας χρειάζεται η αυτοδυναμία για να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε το πρόγραμμά μας, από εκεί και πέρα μας χρειάζονται και οι συμμαχίες για να προχωρήσουμε το σχέδιο μετασχηματισμού της κοινωνίας.
Χρειαζόμαστε μια συνεπή πολιτική πολιτικών συμμαχιών που από τη μια μεριά θα υπηρετεί την αναγκαία διεύρυνση της επιρροής μας και από την άλλη, δεν θα θίγει τις αξίες και τις ευαισθησίες του κόσμου της Αριστεράς, δίνοντας την εντύπωση της αφομοίωσης από το σύστημα. Πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να συνεχίσει τη μέχρι τώρα πορεία του, να είναι δηλαδή το κόμμα-μαγνήτης που πολιτευόμενο με ανοιχτό πολιτικά αλλά ιδεολογικά συνεπή τρόπο, έλκει προς τα αριστερά την πολιτική ζωή της χώρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει τη δύναμη να επιβάλει τους όρους του στη διαμόρφωση του νέου πολιτικού σκηνικού. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να «αναστήσουμε» τις δυνάμεις της μνημονιακής νεοφιλελεύθερης κεντροαριστεράς, που βαρύνονται με την καταστροφή της κοινωνίας και την οικοδόμηση του διεφθαρμένου πελατειακού κράτους.
8. Επιμονή στη συλλογική και δημοκρατική λειτουργία του κόμματος
Παρά τη μόδα της απαξίωσης της κομματικής λειτουργίας, εμείς επιμένουμε ότι η συλλογικότητα και η δημοκρατία συνιστούν τον ορίζοντα μιας αριστερής αντίληψης για την πολιτική. Στο διάστημα της προεκλογικής περιόδου παροξύνθηκαν φαινόμενα που υπονομεύουν τη συλλογικότητα και τραυματίζουν την «ψυχή» της Αριστεράς. Τόσο η αδρανοποίηση των εκλεγμένων οργάνων κι η ενίσχυση εξωθεσμικών κέντρων αποφάσεων, όσο και η αποχαλίνωση του παραγοντισμού και της διγλωσσίας, έπληξαν τη δημοκρατία κι έφθειραν την αποτελεσματικότητα. Γιατί για μας η δημοκρατία δεν είναι μόνο ο πιο δίκαιος τρόπος λήψης αποφάσεων, αλλά και ο πιο αποτελεσματικός τρόπος οργάνωσης της συλλογικής διάνοιας. Το «μαζί» δεν το θέλουμε μόνο για να μην καπελωνόμαστε, αλλά και γιατί «μαζί» κάνουμε τις βέλτιστες επιλογές.
9. Δημόσιος λόγος και ιδεολογική ηγεμονία
Πολλοί μας κατηγορούν ότι δεν έχουμε πολιτική συμμαχιών, εννοώντας ότι δεν βάζουμε στα ψηφοδέλτιά μας πολλούς από το προηγούμενο καθεστώς. Θεωρούν ότι ο λόγος μας είναι αφιλόξενος για όσους έρχονται από άλλες πολιτικές διαδρομές, εννοώντας ότι δεν προσαρμόζουμε το δημόσιο λόγο μας στα σχήματα που χρησιμοποιούν τα κόμματα του Μνημονίου και τα κυρίαρχα ΜΜΕ. Και μας μέμφονται γιατί επιμένουμε σε «παρωχημένα σχήματα» (όπως οι τάξεις, ο διεθνισμός, ο κοινωνικός μετασχηματισμός, ο σοσιαλισμός), γιατί εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι η καπιταλιστική κρίση είναι κρίση υπερσυσσώρευσης και γιατί θεωρούμε ότι το Μνημόνιο δεν είναι μια συνωμοσία της Γερμανίας, αλλά ένα πολιτικό πρόγραμμα για τη μεταφορά του κόστους της κρίσης στους πιο φτωχούς και την επιβολή ενός μοντέλου άγριου καπιταλισμού -πρώτα στην Ελλάδα κι ύστερα στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Κατά τη γνώμη μας, ορισμένα από τα προβλήματα του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκονται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν που υπαινίσσεται η κριτική.
Δεν είμαστε ενθουσιασμένοι, για παράδειγμα, με το δημόσιο λόγο του κόμματος, ιδίως κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, γιατί πολλές φορές δανειστήκαμε το λόγο του αντιπάλου (ενίοτε και τα συνθήματα, όπως με το neallada.gr), θεωρώντας εσφαλμένα ότι έτσι γινόμαστε πιο λαϊκοί, πιο διεισδυτικοί και πιο ασφαλείς έναντι της δεξιάς και ακροδεξιάς δημαγωγίας. Στην πραγματικότητα, με έναν τέτοιο λόγο πετυχαίνουμε ακριβώς το αντίθετο: να αφήνουμε τον κόσμο μας ιδεολογικά και πολιτικά απροετοίμαστο μπροστά στον κυρίαρχο λόγο και να φαινόμαστε ως καρικατούρα του ΠΑΣΟΚ της λαϊκομετωπικής περιόδου.
Δεν πιστεύουμε ότι τα κόμματα της Αριστεράς, τα κόμματα δηλαδή του κοινωνικού μετασχηματισμού, πρέπει να προσαρμόζονται στον κοινωνικό μέσο όρο και να μοιάζουν «της κοινωνίας» γενικώς. Αν υιοθετούσαμε τις απόψεις της «κοινής γνώμης», θα ήμασταν εναντίον των δημόσιων υπαλλήλων, των μεταναστών, των ομοφυλόφιλων, υπέρ του «μικρού κράτους», των ιδιωτικοποιήσεων και των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Θα είχαμε εγκαταλείψει, δηλαδή, τους λόγους, τις αξίες και του ήθους που μας έφεραν μέχρι εδώ – και, κυρίως, θα είχαμε παραιτηθεί από κάθε απόπειρα κοινωνικού μετασχηματισμού.
10. Οι εκλογές είναι παιχνίδι για μεγάλα παιδιά.
Μήπως όμως αυτές οι προσαρμογές στον εθνικό μέσο όρο ήταν υποχρεωτικές ενόψει εκλογών; Κάθε άλλο. Οι εκλογές είναι μια φωτογραφία της στιγμής. Το αποτέλεσμά τους, δηλαδή, συμπυκνώνει όλα όσα κάναμε την προηγούμενη περίοδο, ακόμα και τα λάθη, τις αστοχίες, τις παραλείψεις και τις ασάφειες. Μα πάνω απ’ όλα, συμπυκνώνουν τις κοινωνικές συμμαχίες που έχει οικοδομήσει ένας πολιτικός οργανισμός.
Οι εκλογές λοιπόν δεν κερδίζονται κατά κύριο λόγο την προεκλογική περίοδο (όση σημασία και αν έχει μια πετυχημένη καμπάνια), αλλά την προηγούμενη. Γι’ αυτό και το αποτέλεσμα δεν είναι υπόθεση των (τελικά, όχι και τόσο) «μάγων» της πολιτικής επικοινωνίας πολύ δε περισσότερο όταν τα «μαγικά» τους εδραιώνουν την πεποίθηση ότι όλοι είναι ίδιοι (αφού όλοι χρησιμοποιούν φτηνά επικοινωνιακά κόλπα για να υφαρπάξουν ψήφους) ή όταν οι ίδιοι εστιάζουν στη συντελεσμένη καταστροφή, υποβαθμίζοντας την προγραμματική μας πρόταση.
Το ίδιο ισχύει, εξάλλου, και για τους «τεχνικούς» της εξουσίας, είτε στην εκδοχή τοπικών παραγόντων είτε σε εκείνη των ανώτερων διαμεσολαβητών ισχύος, από την αποκοπή του γραφείου του προέδρου ως τους απίθανους συμβούλους και την εκ μέρους τους ωμή περιφρόνηση των αξιών της Αριστεράς, όπως καταγράφηκε στις περιπτώσεις Καρυπίδη και Σαμπιχά.
11. Κριτική στη στρατηγική μας
Ας το υπενθυμίσουμε: Οι αντίπαλοί μας δεν χρησιμοποιούν απλώς κόλπα ή τη λογική του πολιτικού μάρκετινγκ. Έχουν επίσης κοινωνικές αναφορές. Απευθύνονται σε ένα μεγάλο μέρος του κεφαλαίου που κερδίζει μέσα στην κρίση, σε μεσαία στρώματα, ιδίως σε εκείνα που διασώζονται, αλλά και σε τμήματα εργαζομένων που αν και έχουν υποστεί μεγάλες ζημιές, αισθάνονται ότι η κυβέρνηση τους εξασφαλίζει μια θέση στα όρια της επιβίωσης. Στη λογική τους, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν τους εγγυάται τη θέση αυτή – αντίθετα, μπορεί να τους βάλει σε νέες περιπέτειες.
Οι δικές μας κοινωνικές αναφορές δεν υποκαθίστανται από σχήματα τύπου «Ελλάδα εναντίον Μέρκελ», «ο λαός ενάντια στο μεγάλο κεφάλαιο» κ.ο.κ. Τα ίδια ισχύουν, εξάλλου, και για έναν ορισμένο σκανδαλοθηρικό-τιμωρητικό λόγο, που παραπέμπει σε σχηματισμούς (πολύ) δεξιότερα του ΣΥΡΙΖΑ.
12. Για την επόμενη μέρα: Μόνο η αριστερή γραμμή εγγυάται τη νίκη
Η μνημονιακή συγκυβέρνηση μπορεί και πρέπει να πέσει το συντομότερο. Αυτό όμως δεν πρόκειται να συμβεί με τεχνητές κρίσεις κι επικοινωνιακά τερτίπια. Εξαρτάται, αντίθετα, από τη δυνατότητά μας να ενισχύσουμε την κοινωνική δυναμική της ανατροπής και τη δικιά μας θετική προγραμματική διέξοδο.
Οφείλουμε να επιμείνουμε στη μαζική αριστερή, ανοικτή και ριζοσπαστική γραμμή που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ μέχρι εδώ και μπορεί να τον πάει ακόμα πιο μακριά. Στη γραμμή αυτή που παλεύει για την ανατροπή του Μνημονίου και την κυβέρνηση της Αριστεράς, αλλά που δεν θέλει το «κυβέρνηση» να πνίξει το «αριστερή». Στη γραμμή αυτή που απορρίπτει το δίπολο κομμουνιστικός δογματισμός ή προσαρμογή στο σύστημα, αποδεικνύοντάς το στην πράξη ότι μια γειωμένη ριζοσπαστική Αριστερά είναι όχι μόνο αναγκαία, αλλά απολύτως εφικτή. Στη γραμμή αυτή που μπορεί να πείσει και να εμπνεύσει του πολίτες, δείχνοντάς τους ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι μια από τα ίδια, που τόσες φορές έχουν δοκιμάσει. Στη γραμμή αυτή που επιμένει ότι ο μόνος τρόπος για να νικήσουμε είναι το άνοιγμα στην κοινωνία με οδηγό το πρόγραμμα, τις αναλύσεις και τις αξίες της Αριστεράς.
Μέλη της Κεντρικής Επιτροπής, της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του Ευρωψηφοδελτίου του ΣΥΡΙΖΑ
Αγαθοπούλου Ειρήνη, Αγγελοπούλου Ελθήνα, Αθανασίου Κώστας. Αθανίτη Όλγα, Αλμπάνης Γιάννης, Βωβός Παναγιώτης, Διώτη Ηρώ, Δρίτσας Θοδωρής, Ζαχαριάς Κώστας , Θεοδωράτου Κατερίνα, Καλκανδής Πέτρος, Καραγιαννίδης Χρήστος Καραγιώργος Βαγγέλης, Κατριβάνου Βασιλική, Κατσινοπούλου Ειρήνη, Κερσανίδης Στράτος, Κιτσαντά Λίτσα, Κνήτου Κατερίνα, Κορωνάκης Τάσος, Κουρεμπές Φάνης, Κουτσοθοδωρής Θοδωρής, Κυπριανίδου Ερμίνα, Κυρίτσης Γιώργος, Κωνσταντάτος Χάρης, Λάμπρου Πάνος, Λάσκος Χρήστος, Μαντάς Χρήστος, Μαρματάκης Κώστας, Ματσούκα Χαρά, Μπαλαούρας Μάκης, Μπαρσέφσκι, Μάνια, Μπένος Αλέξης, Νικολάου Νάγια, Νοτοπούλου Κατερίνα, Παπαδάτος Δημοσθένης, Παπαδόπουλος Χριστόφορος, Ρήγος Άλκης, Σαπουνά Αγγέλικα, Σαμανίδης Νίκος, Σαρρής Μανώλης, Σβίγκου Ράνια, Σταματάκη Ελένη, Σταμπουλή Αφροδίτη, Στασινός Στάθης, Τζήκα Δανάη, Τσακαλώτος Ευκλείδης, Τσιγώνιας Νίκος, Τσίτσοβιτς Τόνια, Υδραίος Μιχάλης, Φωτίου Θεανώ Χαρίτσης Αλέξανδρος, Χονδρός Γιώργος, Χριστοδουλοπούλου Τασία.
από “Ελευθεροτυπία” 17/06/14

ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΣ ΠΑΛΙ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Να μετατρέψει η Αριστερά την εθνική σε κοινωνική σύγκρουση 

Τον Δεκέμβριο του 2003 γράφαμε ότι «η “Εποχή” από τις πρώτες μέρες της κυκλοφορίας της εδώ και 13 χρόνια έχει ασχοληθεί σε βάθος με το Κυπριακό παρουσιάζοντας τις θέσεις και των δύο κοινοτήτων. Δείξαμε ότι στην Κύπρο ζουν και Τουρκοκύπριοι. Η εφημερίδα μας έχει πάρει συνεντεύξεις και φιλοξενήσει άρθρα από κεντρικά πολιτικά πρόσωπα( Βασιλείου, Παπαδόπουλου, Χριστόφια,Ταλάτ, Ιζκάν, Λεβέντ και από τους επικεφαλής των μεγαλύτερων εργατικών συνομοσπονδιών και από τις δύο κοινότητες. Το 1999 στο Φεστιβάλ της Εποχής και αργότερα, το 2003, σε ειδική εκδήλωση συζητήθηκε το Κυπριακό με ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους. Υπερηφανευόμαστε λοιπόν γιατί ασχοληθήκαμε με το σημαντικό αυτό ζήτημα, όταν τα άλλα ΜΜΕ αγνοούσαν τι γίνεται στο νησί και κυρίως στην τουρκοκυπριακή πλευρά».

Λίγο αργότερα γράφαμε: «Σήμερα υπάρχουν τρεις λύσεις.

• Η πρώτη να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν, δηλαδή η de facto διχοτόμηση, αναμένοντας καλύτερες μέρες, οι οποίες δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα έρθουν, όπως δεν ήρθαν τα προηγούμενα 28 χρόνια, που οι συνθήκες ήσαν καλύτερες.
• Η δεύτερη, να επιβληθεί και de jure διχοτόμηση. Αυτή η λύση θα ‘ταν ίσως ενδιαφέρουσα, αν πίσω από τη γκριζοπράσινη διαχωριστική γραμμή δεν υπήρχαν 45.000 ετοιμοπόλεμοι στρατιώτες με προηγμένο οπλισμό, που θα δημιουργούν συνθήκες ανασφάλειας στους κατοίκους του νησιού και ιδίως στους Ελληνοκύπριους…
• Είμαστε υπέρ της επίλυσης και για έναν επιπλέον – σημαντικότατο – λόγο. Το ότι όλοι οι Τουρκοκύπριοι, αψηφώντας τα τανκ και τον αυταρχισμό, βγήκαν στους δρόμους ζητώντας την επανένωση του νησιού. Και εμείς, ως αριστεροί, δεν πρέπει να μην πάρουμε σοβαρά υπ’ όψιν το γεγονός αυτό, όταν μάλιστα ενισχύεται και από παρόμοιες πρωτοβουλίες των Ελληνοκυπρίων».

Δυσμενέστερη η κατάσταση σήμερα

Μετά από 10 χρόνια το σκηνικό έχει διαφοροποιηθεί αισθητά:

1. Το τότε κίνημα των Τουρκοκυπρίων, εναντίον του καθεστώτος και των τουρκικών στρατευμάτων, δεν υπάρχει πια. Ένα κίνημα με πολλές πλευρές. Κοινωνικές, συνδικαλιστικές, πολιτιστικές, πολιτικές, όπως εκφραζόταν με απεργίες, διαδηλώσεις, καταλήψεις, αρθρογραφία. Τα φυσικά πρόσωπα και οι φορείς τους συνάντησαν την ωμή βία του τουρκικού στρατού και των φασιστών εγκληματιών, που έφτασαν τότε και σε απόπειρες δολοφονίας.
2. Σήμερα, επίσης, έχουν ατονήσει οι κοινές συνδικαλιστικές, πολιτικές και πολιτισμικές επαφές των δύο κοινοτήτων. Αντίθετα, έχει κυριαρχήσει η καχυποψία, κυρίως στους απλούς Τουρκοκύπριους.
3. Τότε, η κυβέρνηση του Τάσσου Παπαδόπουλου στηριζόταν στο ΑΚΕΛ, το οποίο, ενώ είχε θετική άποψη για το σχέδιο Ανάν, για αδιευκρίνιστους λόγους υπαναχώρησε την τελευταία στιγμή. Σήμερα, η κυβέρνηση Αναστασιάδη στηρίζεται στο ακραιφνές κόμμα της Δεξιάς, το ΔΗΣΥ.
4. Το 2004, η Δημοκρατία της Κύπρου βρισκόταν σε πλεονεκτικότερη θέση, δεδομένου ότι έμπαινε στο κλαμπ των ισχυρών της ΕΕ, γεγονός που εκμεταλλεύτηκε ο Τ. Παπαδόπουλος για να πει το «πατριωτικό» όχι, αφού πρώτα είχε συμφωνήσει, μαζί με όλη την πολιτική ηγεσία, με το σχέδιο Ανάν.
5. Τότε, η ευημερούσα ανώτερη και μεσαία αστική τάξη της ελληνοκυπριακής πλευράς του νησιού, έβλεπε με απέχθεια τη συνύπαρξη με τους φτωχούς Τουρκοκύπριους. «Δε θα δώσουμε τα ριάλια μας σ’ αυτούς», έλεγαν και έγραφαν περιφρονητικά. Σήμερα και οι δύο κοινότητες, με πρώτη την ελληνοκυπριακή, ζουν μια πρωτοφανή, μετά την εισβολή, οικονομική κρίση, που μόνο την εκτίναξη του δείκτη της ανεργίας να δει κανείς (από το 6% πριν τη κρίση στο 19%και στο 38,8% στους νέους), τότε θα αντιληφθεί την παράλληλη πορεία φτωχοποίησης της Δημοκρατίας της Κύπρου και της Ελλάδας.
6. Το άνοιγμα των οδοφραγμάτων που ξεκίνησε επί Ντενκτάς, προκειμένου να προβληθεί ένα διαφορετικό πρόσωπο, επεκτάθηκε σε πολλά σημεία. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι, παρά τις διχαστικές κραυγές και από τις δύο πλευρές, δεν σημειώθηκε κανένα επεισόδιο, ούτε κατά την είσοδο ούτε κατά τη διαμονή.
7. Η κυβέρνηση Ερντογάν βρίσκεται στη δίνη μεγάλης πολιτικής κρίσης, σε αντίθεση με τότε, που ήταν ισχυρή και πολλά υποσχόμενη ηγεσία του πολιτικού ισλαμισμού. Μια από τις κορυφαίες κινήσεις της ήταν να θέσει εκτός παιχνιδιού τον άνθρωπο που έχαιρε τεράστιας εκτίμησης στο στρατιωτικό κατεστημένο, αυτόν που βαρυνόταν με άπειρες εθνικιστικές- διχαστικές κινήσεις για μισό αιώνα, τον Ντενκτάς, προωθώντας τον Ταλάτ, έναν αριστερό πολιτικό. Σήμερα, εξαιτίας του στριμώγματός του, δεν γνωρίζουμε πώς θα κινηθεί: προς τη διευκόλυνση μιας λύσης ή , το αντίθετο, για να πουλήσει πατριωτισμό;
8. Τέλος, και ίσως πιο σημαντικό για τη διεθνή σκακιέρα, όπως τη βλέπουν οι ΗΠΑ και η ΕΕ, είναι τα μεγάλα αποθέματα φυσικού αερίου που υπάρχουν στην κυπριακή ΑΟΖ. Το κόστος της μεταφοράς του, μαζί με το ισραηλινό, μέσω της Τουρκίας προς την Ευρώπη, μειώνεται κατά 60%-70% σε σχέση με το κόστος μέσω Αιγαίου και Ελλάδας. Αυτή η ανάγκη δημιουργεί αντιθετικές εκτιμήσεις. Από τη μια οι ΗΠΑ θα πιέσουν, στη γνωστή λογική τους, «λύση να υπάρξει και ό,τι νά ‘ναι, αρκεί να περάσει το αέριο άνετα και φθηνά». Από την άλλη όμως, αυτή την ανάγκη τους μπορεί να την εκμεταλλευτεί η πολιτική ηγεσία της Δημοκρατίας επισείοντας τον κίνδυνο τοπικής αναταραχής και αστάθειας.

Με ευχές δεν βάφονται (και τα τούρκικα) αυγά

Δεδομένων τούτων, η σημερινή πραγματικότητα φέρνει σε δυσμενέστερη θέση την ελληνοκυπριακή πλευρά απ’ ό,τι το 2004. Δεν είναι κάτι καινούργιο. Στο Κυπριακό η επόμενη φορά ήταν συνήθως χειρότερη από την προηγούμενη.
Το ερώτημα επομένως είναι απλό στη διατύπωσή του, δυσκολότατο βέβαια στην πρακτική απάντησή του: συμφέρει τους Κύπριους, Έλληνες και Τούρκους η επίλυσή του μέσω ενός έντιμου και προωθητικού συμβιβασμού για την εργατική τάξη του νησιού και για τις λαϊκές τάξεις;
Το κοινό ανακοινωθέν Αναστασιάδη-Ερόγλου για την έναρξη των διαπραγματεύσεων, παρά το γεγονός ότι είναι ένα κλικ πιο πίσω από το αντίστοιχο Χριστόφια-Ταλάτ, προσιδιάζει στις γενικές αρχές που είχαν συμφωνηθεί από την εποχή Κληρίδη-Ντενκτάς. Δηλαδή για διζωνική, διακοινοτική ομοσπονδία, με μια κυριαρχία, μια ιθαγένεια, μια διεθνή προσωπικότητα.
Εμείς, η Αριστερά της Ελλάδας μπορούμε να πούμε τη γνώμη μας, να θέσουμε προβληματισμούς. Σε κάθε περίπτωση όμως μακριά από τον άμβωνα του καθοδηγητή προς τους αριστερούς της Κύπρου σείοντας το ηρωικό φωτοστέφανο της πολλαπλής, μακρόχρονης αντίστασης.
Δεδομένης αυτής της αρχής, ας προβληματιστούμε χωρίς αναθέματα, αφορισμούς ή αντεστραμμένες εικόνες, όπως αυτές που ήδη παρουσιάστηκαν και από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Με πατριωτικό οίστρο γράφουν ότι πρέπει να αποτραπεί ο εποικισμός, ο οποίος όμως με τη σημερινή κατάσταση ολοένα αυξάνεται και νομιμοποιείται με τους συγγενικούς δεσμούς που δημιουργούνται με τους γηγενείς.
Πώς θα φύγει ο ολοένα ενισχυόμενος τούρκικος στρατός, που εκμεταλλεύεται τη σημερινή de facto διχοτόμηση. Με πόλεμο ή ευχέλαιο;
Ή μήπως να περιμένουμε καλύτερες μέρες, που οι ιμπεριαλιστές θα ηττηθούν και η Τουρκία θα κλονιστεί συθέμελα, αφήνοντας τους δικούς της «αδελφούς» στη μοίρα τους;

Η διαιώνιση της διχοτόμησης

Η σημερινή de facto διχοτόμηση θα οδηγήσει, αργά ή γρήγορα, με τη θέληση πια και των Τουρκοκύπριων,σε de jure. Το θέλουμε ως αριστεροί; Θέλουμε νομιμοποίηση της κατοχής εδαφών και περιουσιών; Θέλουμε μια διαχωριστική συνοριακή γραμμή 180 χιλιομέτρων; Αντέχουν οι Κύπριοι και στην από δω και στην από κει πλευρά αυτό;Αντέχουν τις υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες, που γνωρίζουμε πολύ καλά ποιοι τις πληρώνουν; Να υιοθετήσουμε και εμείς μια νέα «μεγάλη ιδέα»;
Όσες φορές, όχι μόνο στην Ελλάδα, η Αριστερά υποβάθμιζε το ταξικό στοιχείο, έβγαινε βαθιά και για μακρύ διάστημα ηττημένη. Γράφαμε πριν 10 χρόνια ότι καθήκον μας είναι να μετατρέψουμε τη σύγκρουση στην Κύπρο από εθνική σε ταξική. Στο κάτω κάτω της γραφής, οι Τουρκοκύπριοι αισθάνονται πολύ πιο κοντά με τους Ελληνοκύπριους, απ’ ό,τι με τους έποικους και τους τούρκους στρατιωτικούς.
Η οικονομική κρίση που βιώνουν και οι δύο πλευρές του νησιού, μπορεί να τις φέρει πάλι κοντά για μια νέα αρχή συνύπαρξης, συντροφικότητας, δημιουργίας, κοινωνικών κατακτήσεων, που με αμοιβαίους συμβιβασμούς θα πετάξει στο καλάθι της ιστορίας το μίσος, τον πόνο, το αίμα, που καλλιέργησαν οι ακραίες δυνάμεις του νησιού.

Του Μάκη Μπαλαούρα

…Αγαπούσε το σούσι

Το tweet της για τον 19χρονο Θανάση που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιχείρησε να αιτιολογήσει με άρθρο της στο protagon.gr η συγγραφέας Λένα Διβάνη.
«Η είδηση μόλις έχει κυκλοφορήσει. “Ενα παιδί χωρίς εισιτήριο πήδηξε έξω από το τρόλεϊ για να αποφύγει τον ελεγκτή και τραυματίστηκε”. Τίποτα άλλο. […] Και τότε σταματάω στην άκρη του δρόμου και γράφω τη φράση που αν ήξερα ότι το παιδί ήταν ήδη νεκρό, αν μπορούσα να υποψιαστώ τον αρρωστημένο οχετό που θα εξαπέλυε, ποτέ δεν θα έγραφα.[…] Πού την είδαν την ασέβεια στον νεκρό; Ούτε που ξέραμε τότε ότι ήταν νεκρός. Και κανείς δεν ρώτησε τίποτα. Ανοιξαν απλώς τα σαγόνια και κατασπάραζαν» αναφέρει η συγγραφέας.

 

Του Μάκη Μπαλαούρα

Ο Δ. Σαββόπουλος στην παράσταση του «Πλούτου» στην Επίδαυρο, όπως έγραψαν οι εφημερίδες, «τα είπε έξω από τα δόντια». «Παίρναμε διακοποδάνεια για να πάμε στο Μπαλί, αγοράζαμε τζιπάρες, καπνίζαμε πούρα, τρώγαμε σούσι…», μάλωσε τους θεατές και κατ’ επέκταση όλους μας.

Ποιος, ο Νιόνιος, που ήλθε με οτοστόπ από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα, με ένα φορτηγό που το φόρτωσαν εργάτες «χαμάληδες», με αγαθά που μόχθησαν άνθρωποι να τα παράξουν, με έναν οδηγό να λαγοκοιμάται στο τιμόνι από την κούραση…

Από το 1963 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90, που καταγράφηκε η ιδεολογική μετάλλαξη του Σαββόπουλου, υπήρχαν κοινωνικές τάξεις, πλούσιοι και φτωχοί, χαμάληδες και εισοδηματίες. Προφανώς, από τότε με τον τόσο πλούτο, που άγνωστο πώς συσσωρεύτηκε, δεν υπάρχουν πια κοινωνικές διακρίσεις. Οι χαμάληδες του τότε πηγαίνανε, μέχρι που ξέσπασε η κρίση, με το Καγιέν τους παρκαρισμένο στην τράπεζα, για να πάρουν το διακοποδάνειο και μετά στο γκουρμέ εστιατόριο απολάμβαναν το σούσι τους τη συνοδεία κουβανέζικου πούρου…

Σε αυτή την παραμυθένια ατμόσφαιρα, πώς θα μπορούσε να ήταν διαφορετική η οικογένεια του πιτσιρικά που έχασε τη ζωή του στο τρόλεϊ. Κατάντησε εθισμένος στο σούσι. Το όποιο χαρτζιλίκι, αν υπήρχε, των άνεργων γονιών του το έσπρωχνε στο σούσι, γενόμενος τζαμπατζής, έτσι ακριβώς όπως τον ξεμπρόστιασε η συγγραφέας και πανεπιστημιακός κ. Λ. Διβάνη.

Τι συμβαίνει άραγε σε πολλούς από τους λεγόμενους πνευματικούς μας ανθρώπους; Ηλίθιους δεν μπορείς να τους πεις. Οτι ζουν σε έναν γυάλινο κόσμο που έφτιαξαν για να κρατιούνται μακριά από τα βιοποριστικά προβλήματα της πλέμπας, ισχύει εν μέρει. Σε κάθε περίπτωση όμως, στην εποχή και της ηλεκτρονικής ενημέρωσης, δεν είναι απομονωμένοι ως άλλες Μαρίες Αντουανέτες.

Γιατί, άραγε, δεν σιωπούν στις κοινωνικές οξύνσεις περιμένοντας τη νηνεμία, ενώ αντίθετα πετάγονται κάθε τόσο επιλεκτικά εναντίον αυτών που βρίσκονται κάτω και όχι για τους πάνω, για να βάλουν τα πράγματα στη θέση τους;

Μα, σέβονται την ιδεολογία τους και το κοινωνικό στάτους τους. Εχουν συνείδηση της οργανικής σύνδεσής τους με το σύστημα. Και επιπλέον τους εξυπηρέτησε και οφείλουν να το υπηρετούν.

Για παράδειγμα, ο Σαββόπουλος, στον οποίο αναφερόμαστε με περίσσια πίκρα, γιατί ονειρευτήκαμε και μεγαλώσαμε με τα τραγούδια του, επί Μητσοτάκη περιδιάβαινε επ’ αμοιβή τα ανά την επικράτεια στρατόπεδα, επί Σημίτη – Καραμανλή στους Ολυμπιακούς Αγώνες, εκπομπή στην κρατική τηλεόραση, για να μην πούμε για τις αρπαχτές που κάνουν στους -κατ’ αυτούς υπανάπτυκτους- χαχόλους της επαρχίας.

Τέλος, σε συνδυασμό με τα παραπάνω, πετάγονται ως αρνητική διαφήμιση του εαυτού τους μόνο και μόνο για να μην ξεχαστεί το όνομά τους, ιδιαίτερα σε περιόδους απουσίας έμπνευσης και παραγωγής «πνευματικών» αγαθών.

Η κ. Διβάνη, φίλε Πέτρο, δεν «χρησιμοποίησε μια λάθος λέξη τη λάθος στιγμή». Το αντίθετο. Και τη σωστή λέξη -τζαμπατζής- και τη σωστή στιγμή, όταν το σύστημα την είχε ανάγκη.

Δεν έχουν νόημα άλλα επιχειρήματα. Μόνο η απλούστερη της αριθμητικής. Υπάρχουν 1.382.000 επίσημα καταγεγραμμένοι άνεργοι, εκ των οποίων 800.000 είναι νέοι 15- 24 ετών, στην ηλικία δηλαδή του «τζαμπατζή» νέου, ενώ 600.000 απ’ αυτούς βρίσκονται στην απόλυτη φτώχεια. Τι θα κάνουν λοιπόν για να ικανοποιήσουν τις κοινωνικές σας προδιαγραφές. Να μην τρώνε, να μην ντύνονται, να μην κυκλοφορούν, κυρίως να μη μιλούν…

Τους παραδέχομαι, πάντως, αυτούς τους τύπους. Εχουν βαθιά επίγνωση ότι διεξάγεται ένας αμείλικτος πόλεμος. Υπηρετούν με συνέπεια το στρατόπεδό τους.

Εμείς;

Πηγή: http://archive.efsyn.gr/?p=94358

Δημοσιεύτηκε στην “Ελευθεροτυπία”

ΑΡΧΙΖΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ-ΔΕΘ Στους δρόμους για την αποτροπή της οριστικής κατεδάφισης

Tου Μάκη Μπαλαούρα

Το 2012 κλείνει με ύφεση 7,4%, (έναντι πρόβλεψης του Ά Μνημονίου για ανάπτυξη 1,1% και πρόβλεψης του φετεινού Προϋπολογισμούγια ύφεση μόλις 2,8% ).Το εκφωφαντικό αυτό ποσοστό είναι το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό παγκοσμίως. Πρώτο κράτος στη λίστα είναι το Σουδάν, που αντιμετωπίζει προβλήματα μετά την απόσχιση του νότιου τμήματός του. Και η Ελλάδα αντιμετωπίζει προβλήματα απόσχισης. Η οικονομική και πολιτική της ελίτ οδηγούν σε κοινωνική απόσχιση τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού, οδηγώντάς την σε κατάσταση ανθρωπιστικής κρίσης.
Δυστυχώς, η Ελλάδα κατέχει και ένα άλλο ρεκόρ. Για πέμπτη χρονιά ύφεση! Οι προβλέψεις, μάλιστα, των ιθυνόντων(ΔΝΤ) προβλέπουν ύφεση μέχρι και το 2015, δηλαδή, για μια ολόκληρη οκταετία!
Η χώρα καταστρέφεται ολοσχερώς: οι άνθρωποι, οι περιουσίες τους, οι ελάχιστες παραγωγικές της υποδομές. Κυρίως καταστρέφεται το ανθρώπινο «κεφάλαιο», ιδίως οι νέοι άνθρωποι, οι επιστήμονες, που αναγκάζονται να μεταναστεύσουν ή να χάσουν κάθε ελπίδα ζωντανής και δημιουργικής παρουσίας τους στην κοινωνία. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της πενταετούς ύφεσης(2008-2012 αθροιστικά 21,2% τουΑΕΠ), που αποτελεί πρωτοφανές γεγονός ακόμα και για κράτη ολοσχερώς κατεστραμμένα από πολέμους.
Η επίσημη ανεργία καλπάζει κλείνοντας στο 24% (1.200.000 άτομα) το 2012, ενώ οι τάσεις της είναι ανοδικές, τόσο που μάλλον θα ξεπεράσει το υψηλότερο ποσοστό που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα, το 1961, με 26%. Η Ελλάδα, επίσης, εμφανίζει το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ στους νέους με 53,8%, ξεπερνώντας την μέχρι πρότινος «πρωτοπόρα» Ισπανία!

Το δόγμα της κοινωνικής υποτίμησης

Οι νεοφιλελεύθεροι ιθύνοντες της ΕΕ απαιτούν το δόγμα της εσωτερικής υποτίμησης και οι ντόπιοι εκφραστές τους το εφαρμόζουν με συνέπεια. Το μέσο επίπεδο ζωής των Ελλήνων έχει μειωθεί κατά 50% σε σχέση με το 2008, ενώ η αγοραστική δύναμη των κατώτατων μισθών κατέρρευσε στα επίπεδα του 1978!
Η συνταγή είναι γνωστή. Τα μονεταριστικά νεοφιλελεύθερα δόγματα εφαρμόστηκαν αρχικά στη Χιλή και στη συνέχεια με παραλλαγές σε αρκετά κράτη. Όχι όμως στην Ευρώπη με το ζηλευτό, από τους πέραν του Ατλαντικού, κοινωνικό κράτος, τους αξιοπρεπείς μισθούς και συντάξεις, το αξιόλογο αν και συμπορευόμενο συνδικαλιστικό κίνημα. Τα προβλήματα της οικονομίας που δημιούργησαν τα κόμματα ΠΑΣΟΚ-ΝΔ που κυβέρνησαν, ήταν η καλύτερη ευκαιρία(λειτούργησε και ως παράδειγμα) που τους δόθηκε για την εφαρμογή του οικονομικού, κοινωνικού τους δόγματος: η χώρα θα ερημωθεί και πάνω στα συντρίμμια θα αρχίσει σιγά σιγά να αναπτύσσεται η οικονομία (!).
Με το βιοτικό επίπεδο να επιστρέφει στη δεκαετία του ’60, με ασήμαντη κοινωνική προστασία, με γλίσχρες συντάξεις, χωρίς δημόσια περιουσία και παραγωγικό ιστό.
Τα νέα μέτρα των 11,88 δισ. που επεξεργάζονται οι τρεις αρχηγοί ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ και το οικονομικό κυβερνητικό επιτελείο είναι συνεπή με το παραπάνω δόγμα. Ήδη οι μέσες αποδοχές από 25.470 ευρώ που ήταν το 2011 (στα επίπεδα Πορτογαλίας-Μάλτας), το 2013, σύμφωνα με το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, θα φτάσουν τα 15.000-17.000 ευρώ (στα επίπεδα της Εσθονίας, Κροατίας).

Τα νέα μέτρα αποτελειώνουν

Με τα τελευταία μέτρα λιτότητας οι νέες περικοπές των συντάξεων, εφάπαξ και κοινωνικών επιδομάτων αντιστοιχούν στο μισό περίπου του πακέτου (43%), δηλαδή 5,5 δισ. Σ’ αυτά πρέπει να προστεθούν και οι μέχρι τώρα περικοπές σε μισθούς και συντάξεις την περίοδο 2010-2011 ύψους 16,2% (8% του ΑΕΠ). Η Υγεία επίσης έχει την τιμητική της. Οι μειώσεις γι’ αυτήν φτάνουν τα 1,39 δισ. με τη φαρμακευτική να έχει την πρωτοκαθεδρία με 800 εκατ. Οι δαπάνες προς ΟΤΑ μειώνονται κατά 750 εκατ. Οι δαπάνες για την Παιδεία περικόπτονται κατά 400 εκατ. Τα προνοιακά επιδόματα κόβονται κατά 1 δισ., ενώ οι μισθοί κατά 1,33 δισ. Το πακέτο επίσης προβλέπει νέα φορολογική αφαίμαξη (κυρίως σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και αγρότες) ύψους 500 εκατ.
Με το νέο ισχυρό φάρμακο δεν επιθυμούν το θάνατο του ασθενή. Επιδιώκουν να τον καταστήσουν παραδομένο εργάτη, μοιρολατρικό συνταξιούχο με σκυμμένο κεφάλι. Χωρίς δικαιώματα, όπως οι είλωτες. Παράδειγμα προς εφαρμογή για όλους τους Ευρωπαίους. Γι’ αυτό άλλωστε και δεν έδωσαν ούτε μια στιγμή ανάσας στον Σαμαρά.

Ελπίδα ο ΣΥΡΙΖΑ

Η κοινωνία όμως έχει ήδη δημιουργήσει αγωνιστικό κεφάλαιο. Οι πρωτοφανείς διαδηλώσεις, οι συγκλονιστικές μέρες στις πλατείες, οι μαζικές και δυναμικές απεργίες αποτελούν παρακαταθήκη νέων αγώνων. Γι’ αυτό το λόγο οι πιο πολλοί προσβλέπουν στον ΣΥΡΙΖΑ και έχουν απαιτήσεις απ’ αυτόν. Για να συμβάλει στη σύνθεση της πολιτικής και κινηματικής δράσης, να συμβάλει στην οργάνωση των αγώνων. Να ηγηθεί. Μετά την ανάπαυλα του Αυγούστου, ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται σε ολική επαναφορά των ριζοσπαστικών του θέσεων για την οικονομία και την κοινωνία. Άλλωστε, όχι μόνο διανοητές και οικονομολόγοι, αλλά και πολιτικοί απ’ όλο τον κόσμο δηλώνουν με έμφαση ότι το χρέος δεν βγαίνει, χρειάζεται μια βαθιά αναδιάρθρωσή του. Διαφορετικά έρχεται πολύ σύντομα η χρεοκοπία. Με τους όρους και τις προϋποθέσεις των ιθυνόντων κύκλων, που θα οδηγήσουν σε κοινωνική καταστροφή. Με την πολιτική Σαμαρά-Βενιζέλου-Κουβέλη, του «υποδειγματικού κρατούμενου», ούτε καν επανεξέταση ποινής δεν δέχονται.
Τα κόμματα της συγκυβέρνησης από την επαναδιαπραγμάτευση πήγαν στην επιμήκυνση. Ούτε καν αυτή όμως τόλμησαν να προβάλουν στους ευρωπαίους συνομιλητές τους. Άλλωστε, μόλις πέντε μήνες πριν οι Βενιζέλος-Σαμαράς στην κυβέρνηση Παπαδήμου είχαν απορρίψει πρόταση της τρόικας (βλέπε δημοσιεύματα της «Εποχής» 24 Μαρτίου και 15 Ιουλίου 2012, καθώς και την ετήσια εαρινή Έκθεση του ΔΝΤ), με το επιχείρημα ότι θα αντιδράσουν αρνητικά οι αγορές, όταν είναι γνωστό ότι είμαστε έξω απ’ αυτές!

Μια άλλη ΔΕΘ

Τα διαπραγματευτικά όπλα μιας κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ παραμένουν ακόμα πολύ ισχυρά. Η απειλή κατάργησης των Μνημονίων είναι όχι απλώς ένα μπαζούκας, αλλά ένα πυρηνικό όπλο. Η άρνηση ικανοποίησης των ελληνικών ριζοσπαστικών αιτημάτων θα οδηγήσει σε παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό τσουνάμι. Υπερβολές; Αν αναγνώσουμε τις θέσεις αξιωματούχων των ΗΠΑ ή της Κίνας, αναδεικνύεται ανάγλυφα ο κίνδυνος αυτός. Μόλις προχθές η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO), ένας οργανισμός όπως ο ΟΗΕ για τα εργασιακά, προειδοποίησε για τις δραματικές συνέπειες της εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Η ανεργία θα ανέβαινε 3 μονάδες στις 17 χώρες, ενώ στη Γερμανία από το σημερινό 6,4% θα εκτιναζόταν στο 11,3%. Ταυτόχρονα η ILO υπογραμμίζει τις συνέπειες στις υπερχρεωμένες όπως η Ισπανία, που η ανεργία θα φτάσει στο 37% !
Προφανώς η επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι η δραχμή. Έχει όμως ταυτόχρονα προειδοποιήσει ότι δεν θα ανεχθεί καταστροφή της κοινωνίας για το ευρώ. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί παρά ξαναζεστάνει την ελπίδα του λαού. Η πολιτική και ιδίως η κινηματική σύγκρουση ξεκινά σε αναβαθμισμένο επίπεδο. Η διαδήλωση του ερχόμενου Σαββάτου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον ΣΥΡΙΖΑ. Η παρουσία των τομεαρχών και πλήθους βουλευτών και η συνάντησή τους με κοινωνικούς φορείς και εργασιακούς χώρους και η διαφορετική-ριζοσπαστική επίσκεψη του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, του Αλ. Τσίπρα και στη διαδήλωση και στην ομιλία του το Σάββατο 15 Σεπτέμβρη, σε τελείως διαφορετικό πλαίσιο από τα μέχρι πρότινος καθιερωμένα, θα ανοίξουν δυναμικά το νέο αγωνιστικό κεφάλαιο.

«Οι ιδέες και οι αγώνες για να ζήσουν θέλουν οργάνωση»*

Χρειάζεται κυβερνητικό πρόγραμμα που θα είναι η συμπύκνωση των ιδεών μας για την άμεση δράση, αλλά και των στρατηγιών μας στοχεύσεων, για τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Ο πολιτικός χρόνος, σχεδόν πάντα, φαίνεται και είναι ατελείωτος, ιδίως για τους αριστερούς/ές. Τούτη τη φορά όμως χρειάστηκε, μόνο, κάτι παραπάνω από μια δεκαετία. Υπάρχει ακόμα η ταμπέλα «Χώρος Διαλόγου για την Ενότητα και Κοινή Δράση της Αριστεράς», κρεμασμένη έξω από την πόρτα της «Εποχής». Είχε προηγηθεί, ήδη από το 1999, η «Πρωτοβουλία για την Επανίδρυση της Αριστεράς».

Ένα σημαντικό βήμα έγινε, από διάφορες μικρές οργανώσεις, όπως η ΑΚΟΑ, με τη ολόθερμη υποστήριξη και συνεργασία στα ψηφοδέλτια του Συνασπισμού στις εκλογές του 2000, με το σκεπτικό ότι «παρά τις διαφορές με τον Συνασπισμό, χρειάζεται η παρουσία του στη Βουλή, προκειμένου να υπάρξει ένας βατήρας της Ανανεωτικής Αριστεράς, για να προχωρήσουμε την υπόθεση της ανασύνθεσης και επανίδρυσης της Αριστεράς». Και έτσι έγινε. Για μερικές χιλιάδες ψήφους ο Συνασπισμός εισήλθε στη Βουλή και έτσι μπήκε το νερό στο αυλάκι για την ανασύνθεση της Αριστεράς.

Τελικά φτάσαμε ως εδώ. Ως πολιτικό υποκείμενο, συλλογικό βαφτιστήρι των κινημάτων από τις Ευρωπορείες, το Κοινωνικό Φόρουμ, έως τις πλατείες και τα αλληλέγγυα μορφώματα. Το πρωτοφανές εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ, ενός συμμαχικού σχήματος, από διαφορετικές μήτρες, με αντιπαλότητες πολλές φορές εχθρικές, φαίνεται ότι θα γίνει σύντομα κυβέρνηση. Έγινε, πια, με τη γκραμσιανή έννοια, ηγεμονική πολιτική δύναμη. Για να νικήσουμε πλήρως όμως, χρειάζεται καθημερινός αγώνας στο πεδίο των ιδεών, των αξιών, των ιδανικών που συμπυκνώνουν το ήθος και την αξιοπρέπεια.

Χρειάζεται κυβερνητικό πρόγραμμα που θα είναι η συμπύκνωση των ιδεών μας για την άμεση δράση, αλλά και των στρατηγιών μας στοχεύσεων, για τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Δύσκολα πράγματα. Δεν υπάρχουν ιστορικά παραδείγματα για να μας διδάξουν. Εμείς πρέπει να γίνουμε το παράδειγμα. Προφανώς, το αντιμνημόνιο δεν φτάνει. Χρειάζεται η σαφής αντίθεσή μας με τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού από ξεκάθαρη ταξική πλευρά, απόλυτα μονοδιάστατη. Το κόμμα μας, με το νέο ποιοτικό άλμα, θα είναι πια των μελών του. Σε καμιά περίπτωση όμως δεν μας αρκεί να συζητούνται δημοκρατικά οι ιδέες και οι πολιτικές επιλογές των κεντρικών οργάνων του. Σημαίνει, κυρίως, ότι τα μέλη του, κολυμπώντας απαραιτήτως σε όλους τους αρμούς της κοινωνίας, θα διαμορφώνουν τις θέσεις του κόμματος.

Το πρόγραμμα ενός τέτοιου κόμματος που θέλουμε δεν μπορεί να παραμένει ζήτημα ειδικών, είναι των μελών του, είναι εν τέλει όλης της κοινωνίας.

Ρεύματα Ιδεών, όχι μηχανισμοί εντός του κόμματος

Για να γίνουν αυτά, δεν μπορεί παρά να σχηματιστούν εντός του κόμματος, ρεύματα ιδεών ανοιχτά, χωρίς μοναδικότητες, όχι σαν μηχανισμοί εντός του κόμματος. Η ΑΝΑΣΑ φιλοδοξεί να γίνει υπόδειγμα ενός τέτοιου ρεύματος που θα δίνει φωνή στους μη έχοντες φωνή, να υπηρετήσει τον κοινωνικό ριζοσπαστισμό, την αλληλεγγύη, την κομμουνιστική προοπτική και προφανώς να συμβάλει στην προώθηση και τη σύνθεση. Για παράδειγμα, η τρέχουσα σύνθεση απαιτεί τη διευκόλυνση, για κάποιο μεταβατικό διάστημα, όσων συνιστωσών δεν αισθάνονται έτοιμες για άμεση αυτοδιάλυση.

Η ιστορία προσκαλεί, αλλά δεν παρακαλεί. Όλοι μας να προσπαθήσουμε να καταστεί ο ΣΥΡΙΖΑ κόμμα ενιαίο, ταξικό, μαζικό, ριζοσπαστικό, δημοκρατικό, με λειτουργούσες πολιτικά οργανώσεις, που θα χτιστούν παντού.
Στο κάτω – κάτω, το μοντέλο του κόμματος φωτογραφίζει το μοντέλο της κοινωνίας που θέλεις να φτιάξεις…

*«Σύνθημα και αφίσα της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος»
**Απόσπασμα ομιλίας Μ. Μπαλαούρα στο 1o Συνέδριο ΣΥΡΙΖΑ 10-14 Ιουλίου 2013

*Η ΑΥΓΗ» “