Διαφθορά και Αριστερά

Του Μάκη Μπαλαούρα

Είναι μερικές έννοιες που είναι ταμπού για την Αριστερά. Της φέρνουν αμηχανία, βγάζοντας από το θηκάρι της γενικολογίες ή τσιτάτα, πετώντας τη μπάλα στις κερκίδες. “Η διαφθορά είναι σύμφυτη του καπιταλισμού”, φωνάζει ή ψελλίζει ανάλογα με τη συγκυρία, ιδίως το ΚΚΕ.

Βέβαια, η διαφθορά δεν είναι μόνο ίδιον του καπιταλισμού. Και στον υπαρκτό “σοσιαλισμό” – το μόνον που γνωρίσαμε – η διαφθορά αγκάλιαζε όλους τους αρμούς των κοινωνιών αυτών. Ας είναι. Στον καπιταλισμό βρισκόμαστε και μάλιστα σε δομική παγκόσμια κρίση.

Το ΠΑΣΟΚ, υιοθετώντας και εδώ την προβληματική του συστήματος, υποβαθμίζει τη διαφθορά σε ζήτημα μόνο σκανδάλων πολιτικών και οικονομικών παραγόντων και ως εκ τούτου, το σύστημα έχει τη δυνατότητα να αυτοκαθάρεται. Έτσι δείχνει να συμβαδίζει και με το θυμωμένο λαϊκό αίσθημα “βάλτε τους κλέφτες φυλακή”, πετάγοντας την αχρείαστη, πια, σαβούρα. Ε, ας θυσιάσουμε κάποιες μαραγκιασμένες Ιφιγένειες, βάζοντας – αν μπορέσουν τελικά – και κανένα Μαντέλη ή Άκη φυλακή, για να εκτονώσουμε τους θυμωμένους.

 

Η διαφθορά ταξικό ζήτημα 

Όμως η διαφθορά είναι και αυτή ταξικό ζήτημα. Η φορολογία, το σύστημα υγείας, η λιτότητα, οι εργασιακές σχέσεις, το κοινωνικό κράτος, η εξυπηρέτηση του απλού πολίτη, η ποσότητα και η ποιότητα των υπηρεσιών που τον αφορούν εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την εμπλοκή της διαφθοράς.

Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση στην ΕΕ (μαζί με Βουλγαρία- Ρουμανία)και σε μεγάλη απόσταση από τις άλλες στην κατάταξη της διαφθοράς (μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας).Η τελευταία Έκθεση της Τράπεζας αναφέρει μελέτη που ανεβάζει την ελληνική διαφθορά στο 8% του ΑΕΠ, δηλαδή, πάνω από τα 20 δισ. ευρώ ετησίως. Για να έχουμε ένα στοιχείο κατανόησης του ποσού, πρέπει ναπούμε ότι το ποσό αυτό ξεπερνά το σύνολο των περικοπών των δημοσίων υπαλλήλων, πολύ κοντά στις δαπάνες για το κοινωνικό κράτος…Η ίδια μελέτη λέει ότι αν η Ελλάδα μείωνε τη διαφθορά, τουλάχιστον, στα επίπεδα της Ισπανίας(που βρίσκεται στο μέσο της κατάταξης), τότε το δημόσιο έλλειμμα θα ήταν κατά 4% του ΑΕΠ μικρότερο τα τελευταία χρόνια.  

Δρόμοι – που πιθανόν να μη χρειάζονταν καν – φτιάχνονται με πενταπλάσιο κόστος. Ακριβότερες και χειρότερες κοινωνικές υπηρεσίες, ακριβό και άθλιο σύστημα υγείας, συστήματα “ασφαλείας”, όπως το C4I, που είναι άχρηστο ακόμα και για τις ανάγκες του αυταρχισμού τους. Στρατιωτικές δαπάνες, με τα αχρείαστα ή άχρηστα υλικά, με ποινικές ρήτρες που ποτέ δεν ενεργοποιούνται. Δεν είναι μόνο ότι μειώνουν τα διαθέσιμα για την ικανοποίηση βασικών αναγκών των λαϊκών τάξεων, αλλά και ευτελίζουν την ιδέα του δημόσιου χώρου. 

Οι ιδιωτικοποιήσεις – που γίνονται στην υπηρέτηση των νεοφιλελεύθερων δογμάτων – παίρνουν χαρακτήρα κρεσέντου λόγω της διαφθοράς. Πρώτα όμως προετοιμάζουν το έδαφος προκειμένου να παραδώσουν τις δημόσιες υπηρεσίες στους ιδιώτες επικαλούμενοι το ανίκανο και διεφθαρμένο κράτος(βλέπε δημόσιο σύστημα υγείας).  

Και όχι μόνο. Οι πελατειακές σχέσεις κόμματος- πολίτη δεστηρίζονται πια μόνο σε ένα πλέγμα πολιτικής, αλλά και οικονομικής διαφθοράς. 

Η “ελεύθερη” τηλεόραση και ραδιοφωνία, βέβαια θα ερχόταν, όπως έγινε και στα άλλα κράτη. Εδώ όμως ούτε τα προσχήματα του “ελεύθερου” ανταγωνισμού τους δεν κράτησαν. Εκχωρήθηκαν, δυστυχώς επί συγκυβέρνησης,σε φίλους και χρηματοδότες του συστήματος με το αζημίωτο, αλλά με συνεχή ζημιά του δημόσιου χώρου.

Το μαύρο χρήμα ασύδοτο κυκλοφορεί μεταξύ εμπόρων όπλων, εργολάβων, καναλαρχών, μεγαλοδημοσιογράφων και πολιτικών των κομμάτων εξουσίας, βάζοντας τη σφραγίδα του σε επιλογές οικονομικού και άλλου ενδιαφέροντοςκαι προσανατολίζοντας στρεβλά ακόμη και το παραγωγικό μοντέλο της οικονομίας.

Δεν είναι τυχαίο που η Ελλάδα, είναι από τα ελάχιστα κράτη που δεν έχει συμμορφωθεί ούτε καν στις μίνιμουμ κατευθύνσεις της Επιτροπής κατά της Διαφθοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης.   

Η διαφθορά είναι πρόβλημα με ταξικού χαρακτήρα προεκτάσεις. Δε μπορεί να απαγγέλει αδιάφορα τα τσιτάτα της, προσβλέποντας στο …ευτυχισμένο μέλλον…Χαρακτηριστικό είναι αυτό που έγραψε πρόσφατα ο Ριζοσπάστης με αφορμή τη διαφθορά στα νοσοκομεία «για να υλοποιηθεί ένα δημόσιο και δωρεάν σύστημα Υγείας χρειάζεται να ανατραπεί η εξουσία των μονοπωλίων και να έλθει η εξουσία του λαού»… 

Η Αριστερά για όλους τους παραπάνω λόγους πρέπει να βάλει τη καταπολέμηση της διαφθοράς στις προτεραιότητες της. Όμως αυτή είναι η μισή απάντηση. Η άλλη μισή είναι το ηθικό ζήτημα. Η ηθική, που χλευάστηκε στην περίοδο του σταλινισμού ως μη πολιτικό ζήτημα, είναι η ψυχή της Αριστεράς.

Είναι προνομιακό έδαφος στην πάλη για την κατάκτηση της εξουσίας και την οικοδόμηση του σοσιαλισμού που θέλουμε.

Ο Γκράμσι έβαζε πρωταρχικό ζήτημα «την επανένωση της πολιτικής και ηθικής πράξης, με το συλλογικό διανοούμενο-το ( κομμουνιστικό) κόμμα- που θα πρωταγωνιστήσει για μια πολιτική προώθηση και ηθική μεταρρύθμιση».
*Από την ΕΠΟΧΗ

Η νύχτα πέφτει, το Δ.Ν.Τ. ήλθε. Θα ξημερώσει;

Του Μάκη Μπαλαούρα*

Το Διεθνές Ταμείο έχει ήδη μπει στη χώρα, όχι απλά για να την επιτηρεί, αλλά για να επιβάλει τις εντολές του, δημιουργώντας σχέση προτεκτοράτου, όχι μόνο οικονομικής αλλά και κοινωνικοπολιτικής.
Συνοπτικά – όχι μόνο από την μέχρι τώρα ιστορία των παρεμβάσεών του που έφεραν οδύνη, εξανδραποδισμό και καταστροφή στους λαούς των κρατών όπου ενεπλάκη – από τις κυβερνητικές διαρροές που γράφονται και λέγονται στα περισσότερα ΜΜΕ, προκειμένου να φτιάξουν κλίμα τρομοκράτησης και ως εκ τούτου ελαχιστοποίησης των αντιδράσεων, μιλούν για :
• Απολύσεις 200.000 δημόσιων υπαλλήλων (υπήρξαν και στις συστάσεις του ECOFIN)
• Επέκταση λιτότητας και στον ιδιωτικό τομέα με την κατάργηση δώρων (που έχουν θεσπιστεί με νόμους)
• Ισοπέδωση Ασφαλιστικού με μείωση συντάξεων τουλάχιστον κατά 30% και ανατροπής του ανταποδοτικού συστήματος με την καθιέρωση κεφαλαιοποιητικού
• Παραπέρα ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων.
• Κατάργηση των ΣΣΕ, αρχίζοντας με την Εθνική Γενική ΣΣΕ, για περάσουν στις ατομικές
• Διάλυση – του ισχνού άλλωστε – κοινωνικού κράτους αρχίζοντας με την κατάργηση νοσοκομείων, όπως έγινε στη Λετονία που έκλεισαν τα μισά νοσοκομεία.
• Ιδιωτικοποιήσεις με την τελειωτική ληστεία της δημόσιας περιουσίας.

Ποιο είναι το πρόβλημα της οικονομίας

• Δημόσιο έλλειμμα τουλάχιστον στο 13,6% του ΑΕΠ.
• Δημόσιο χρέος μεταξύ 115% του ΑΕΠ
• Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών – 8,8%, με κύριο πρόβλημα το εμπορικό ισοζύγιο.

Ο συνδυασμός του δημόσιου ελλείμματος και του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, ονομάζεται δίδυμο έλλειμμα, που θεωρείται από τους οικονομολόγους ως σοβαρό πρόβλημα μιας οικονομίας.
Σημείωση: Στη δεκαετία του ’90 υπήρχαν παρόμοιοι δυσμενείς οικονομικοί δείκτες. Η μόνη διαφορά – που είναι σημαντική – ήταν ο ρυθμός ανάπτυξης. Τότε ήταν περίπου το 2,5%, σήμερα είναι με το ίδιο ποσοστό αρνητικός. Διαφορά σημαντική για πολιτικά συμπεράσματα.

Αίτια του προβλήματος

Τι φταίει για τα προβλήματα του ελλείμματος και του ισοζυγίου (της υπερκατανάλωσης, δηλαδή, εισαγόμενων προϊόντων);

1. Φταίνε οι υπέρμετρες δαπάνες του Δημοσίου; Αυτές, όμως, ανέρχονται στο 46% του ΑΕΠ, δηλαδή βρίσκονται στο μέσο όρο της ΕΕ.
2. Φταίνε τα έσοδα του Δημοσίου; Τα έσοδα υπολείπονται του μέσου όρου της ΕΕ κατά 10 εκατοστιαίες μονάδες. βρίσκονται στο 34% του ΑΕΠ, από το 41% παλαιότερα, δηλαδή -16 δις.
3. Το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου με τα πολυτελή εισαγόμενα

Που οφείλονται τα αίτια;

Στην ταξική φορολογική πολιτική, στις επιδοτήσεις επιχειρήσεων, στις χαριστικές συμβάσεις, στα επιχειρηματικά κίνητρα και στη διαφθορά.

• Φορολογία: Τα 2/3 προέρχονται από την έμμεση φορολογία, την πιο αντιδημοκρατική – ταξική είσπραξη φόρων που πλήττει εξίσου πλούσιους και φτωχούς.
Έτσι η άμεση φορολογία ανέρχεται στο 6% του ΑΕΠ, ενώ στην ΕΕ κυμαίνεται μεταξύ 12% – 18%. Όμως κι εδώ κυριαρχεί η ταξική εφαρμογή της. Η φορολογική επιβάρυνση από το 44% το 2004, εκτινάσσεται στο 50% το 2006. Αντίθετα, το ίδιο διάστημα, στις επιχειρήσεις από το 43% μειώνεται στο 36,3%.
Ειδικότερα, η άμεση φορολογία κατανέμεται: Μισθωτοί: 12%, Επιχειρήσεις: 10%, Έμποροι – Βιοτέχνες (800.000 πρόσωπα): 4%, Ελεύθεροι επαγγελματίες (500.000 πρόσωπα) : 3%. Σημειώνεται ότι οι τράπεζες, με τα πρωτοφανή παγκοσμίως κέρδη, καταβάλλουν φόρο, λόγω των χαριστικών ρυθμίσεων που ξεκίνησαν επί Σημίτη και επεκτάθηκαν επί ΝΔ, μόνο 14% – 17% !

Το ελληνικό κράτος, όπως διαμορφώθηκε έχει τα εξής ακραία ταξικά χαρακτηριστικά:
• Παραοικονομία που κυμαίνεται μεταξύ 35% – 40% του ΑΕΠ
• Φοροδιαφυγή: 12 δισ.
• Φοροκλοπή (από τη μη απόδοση του εισπραχθέντος ΦΠΑ): 8 δισ.
Σ’ αυτά τα πνιγηρά στοιχεία πρέπει να προστεθούν και στοιχεία που αφορούν το Ασφαλιστικό σύστημα, που ετοιμάζονται να το “μεταρρυθμίσουν”, αφού πρώτα το βούλιαξαν:
• Εισφοροδιαφυγή: 5,5 δις από ιδιώτες και 12,5 δις από το κράτος.
• Εισφοροκλοπή (δηλαδή παρακράτηση των εισφορών που καταβάλλουν οι μισθωτοί και δεν αποδίδουν οι εργοδότες): 8,5 δις.

Για σύγκριση να σημειώσουμε ότι ενώ οι δαπάνες μισθοδοσίας των Δημοσίων Υπαλλήλων ανέρχονται σε 20 δισ., οι απώλειες από τις εισφορές τις ξεπερνούν.
Με το νέο φορολογικό νόμο που πρόσφατα ψήφισε το ΠΑΣΟΚ, οι μισθωτοί πλήττονται ακόμα περισσότερο, ενώ η παραοικονομία, οι επιχειρήσεις και οι ραντιέρηδες επιβραβεύονται καταβάλλοντας μικρότερο φόρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα περίφημα τεκμήρια του ΠΑΣΟΚ είναι αρκετά πιο ελαφριά απ’ αυτά που ίσχυαν επί ΝΔ, ενώ αντίθετα επιβαρύνουν μισθωτούς και ιδίως συνταξιούχους.

Εισοδήματα

Ενώ το ΑΕΠ αυξανόταν τα τελευταία 10 χρόνια με ρυθμούς πρωτοφανείς σε ευρωπαϊκά επίπεδα, γύρω στο 4% ετησίως, φέρνοντας την Ελλάδα μέσα στις 30 πιο πλούσιες χώρες του κόσμου, παρατηρούμε:
Το μερίδιο της εργασίας στον επιχειρηματικό τομέα την τελευταία 20ετία από 58% κατακρημνίστηκε στο 44%. Αντίθετα, το ίδιο διάστημα η κερδοφορία του κεφαλαίου διπλασιάστηκε φτάνοντας στο 56%, ενώ στην ΕΕ είναι 36,3%.

Έτσι δεν δημιουργεί ερωτηματικά, ότι ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας έφτασε το 92% του μ.ο της ΕΕ, η αγοραστική δύναμη (πλούσιων και φτωχών) είναι στο 83%. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο κατώτατος μισθός βρίσκεται μόνο στο 60% του μ.ο. της ΕΕ. Πως αλλιώς άλλωστε όταν αυτά τα χρόνια το κόστος εργασίας μειώθηκε κατά 1,2%. Για ποια χαμηλή ανταγωνιστικότητα, λόγω του μισθολογικού κόστους, μιλούν ο Όλι Ρεν και ο Στρος Καν, απαιτώντας περαιτέρω συρρίκνωση των μισθών;

Ούτε βέβαια αντέχει σε κριτική το επιχείρημα ότι το πρόβλημα του εμπορικού ισοζυγίου οφείλεται στους μισθωτούς που διάγουν πολυτελή ζωή με μέσο μισθό 1.100 ευρώ!

Δεν χρειάζονται περισσότερα επιχειρήματα για να παρουσιαστεί η εντονότατη ταξική συγκρότηση του ελληνικού κράτους. Άλλωστε, αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι ενώ δουλεύουμε περισσότερο, έχουμε την 4η χειρότερη φτώχεια στην ΕΕ, ενώ η ανισοκατανομή του πλούτου είναι η χειρότερη της Ευρωζώνης φτάνοντας στη σχέση 1 προς 7 μεταξύ φτωχών και πλούσιων.

ΕΕ και ΔΝΤ οξύνουν την κρίση

Αξίζει να υπογραμμίσουμε ότι το ECOFIN με τις “συστάσεις” του και το ΔΝΤ με τις εντολές του δεν κάνουν την παραμικρή αναφορά στα προβλήματα των εσόδων και των πηγών τους (φοροδιαφυγή, εισφοροδιαφυγή), αλλά μόνο στις δαπάνες. Δηλαδή, χωρίς να παραγνωρίζουμε το πρόβλημα της σπατάλης, της ανοργανωσιάς και της διαφθοράς, αυτοί απαιτούν μείωση δαπανών που αφορούν μισθούς, συντάξεις, υγεία, παιδεία, επιδόματα ανεργίας…

Είναι προφανές ότι όλοι οι διεθνείς οργανισμοί, παρά τη διεθνή κρίση, εξακολουθούν να κινούνται στα νεοφιλελεύθερα δόγματα. Δόγματα που έφεραν σε διαρκή καταστροφή και οδύνη τους λαούς, όπου επιβλήθηκαν. Ακόμη, όμως και με την οικονομική θεωρία, όχι αριστερών οικονομολόγων, οι δοξασίες τους οδηγούν σε μακροχρόνια κατάρρευση.

Τα κυβερνητικά μέτρα για τη μείωση των ελλειμμάτων και του χρέους οδηγούν σε ένα φαύλο κύκλο. Η πρωτοφανής μείωση του ελλείμματος κατά 10 εκατοστιαίες μονάδες μέσα σε 3 χρόνια θα οδηγήσει σε ασύλληπτη ύφεση περίπου 10 μονάδων του ΑΕΠ. Και αυτή θα διαρκέσει 10 – 15 χρόνια, με τεράστια ανεργία, ολοσχερή διάλυση του κοινωνικού κράτους και κατακρήμνιση του βιοτικού επιπέδου.
Ο Κέυνς ονόμασε τη σχέση ελλειμμάτων – ύφεσης – ανεργίας – νέων ελλειμμάτων – μεγαλύτερης ύφεσης “διαβολική σχέση”, δηλαδή μπαίνουμε στη λεγόμενη “παγίδα του χρέους”.

Θεραπεία ηλεκτροσόκ

Κυβέρνηση, ΕΕ, ΔΝΤ, αγορές επιμένουν. Η Ελλάδα χρειάζεται θεραπεία ηλεκτροσόκ. Παράδειγμα υποταγής για μίμηση για τους ενδεχόμενους απείθαρχους.
Με την εσωτερική υποτίμηση θα γίνει η “καπιταλιστική κάθαρση”, δηλαδή η συντριβή των εργατικών κατακτήσεων με τον εφεδρικό στρατό ανέργων, με την κρατική και εργοδοτική τρομοκρατία, με την κατάρρευση του βιοτικού επιπέδου των απείθαρχων Ελλήνων που ονειρεύονται “εργατικό Δεκέμβρη”.
Τα όπλα τους είναι η περικοπή των δανείων και τα υψηλά επιτόκια. Το μέλημα τους βέβαια είναι η μη κατάρρευση της οικονομίας και των τραπεζών που χρωστούν πάνω από το 75% των δανείων σε ευρωπαϊκές τράπεζες, μερικές εκ των οποίων όπως η Hypo και η Deutsche Bank διασώθηκαν με τα λεφτά των ευρωπαίων (Γερμανών στην προκειμένη περίπτωση) εργαζομένων. Οι τράπεζες uber alles, γι’ αυτό η ΕΚΤ τις δανείζει 1% και αυτές δανείζουν το κράτος με 6% – 7%.

Λένε ότι το θεσμικό πλαίσιο που σχεδίασε η ΕΕ και η ΟΝΕ δεν επιτρέπουν μηχανισμούς στήριξης. Ούτε όμως στις τράπεζες επιτρέπονταν. Παρ’ όλα αυτά έδωσαν με τα πακέτα στήριξης το 13% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ενώ το σύνολο των ελλειμμάτων των κρατών της ΕΕ μόλις φτάνουν το 8% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ.

Είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα;

Είναι γνωστό ότι το ελληνικό πρόβλημα έχει αποκτήσει την οξύτητα που εμφανίζει εξαιτίας των μεγάλων spread δανεισμού, επιτόκια που πυροδοτήθηκαν από τους κυβερνητικούς χειρισμούς αλλά και τη νεοφιλελεύθερη αντιμετώπιση των ηγετικών κύκλων της ΕΕ. Όμως, αρκετά κράτη, αρχίζοντας απ’ αυτές του Νότου, αντιμετωπίζουν και κυρίως θα αντιμετωπίσουν σε όξυνση παρόμοιες δημοσιονομικές κρίσεις. Αντίθετα, ο σχεδιασμός του ευρώ, επιτρέπει στη Γερμανία να έχει μεγάλα πλεονάσματα, που σε μεγάλο βαθμό οφείλονται στην καθυπόταξη της γερμανικής εργατικής τάξης με την καθήλωση των αμοιβών, την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων και το ψαλίδισμα του κοινωνικού κράτους. Έτσι δεν είναι τυχαίο ότι εξ αιτίας της μείωσης της εσωτερικής ζήτησης χάθηκαν στη Γερμανία 1 εκ. θέσεις εργασίας, ενώ αυξήθηκαν κατά 300 χιλιάδες οι θέσεις που σχετίζονται με εξαγωγικούς θεσμούς.
Το ζήτημα της συνύπαρξης του πλεονάσματος σε ένα κράτος και των ελλειμμάτων σε άλλα, έχει αντιμετωπιστεί ιστορικά. Με το σχέδιο Μάρσαλ οι ΗΠΑ, υπήρχε φυσικά τότε και ο φόβος του κομμουνισμού, μεταβίβασαν πλεονάσματα στην Ευρώπη με συνέπεια στο τέλος να βγουν όλοι κερδισμένοι.
Τα βαθύτερα αίτια της κρίσης του νότου οφείλεται στην παγκόσμια κρίση και δευτερευόντως σε εσωτερικά παθογενή στοιχεία. Το πρόβλημα εξελίσσεται σε δομικό της ΕΕ και της Ευρωζώνης, που οδηγεί σε δοκιμασία την αντοχή του Ευρώ και τη συνοχή της ΕΕ.

Υπάρχει απάντηση της Αριστεράς;

Δεδομένων τούτων τι πρέπει να προτείνει η Αριστερά

1. Έξοδος από το Ευρώ;

Η επιστροφή στη δραχμή δίνει τη δυνατότητα υποτίμησής της προκειμένου να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Όμως με τα εσωτερικά και διεθνή προβλήματα οι υποτιμήσεις πρέπει να είναι πολύ μεγάλες, ενδεχομένως πάνω από 30%, πράγμα που θα σημάνει ισόποση αύξηση του ιδιωτικού και δημόσιου χρέους, ενώ από την άλλη οι αγορές δεν θα έχουν κανένα λόγο να αλλάξουν τη στάση τους για δανεισμό και τους όρους τους. Αντίθετα. Η έξοδος από τη ζώνη του ευρώ με τον ισχύοντα διεθνή καταμερισμό εργασίας θα προσδέσει τη χώρα σε κάποιο ισχυρό νόμισμα και στον εναγκαλισμό πάλι του ΔΝΤ, προκειμένου να αποκτήσει συναλλαγματικά διαθέσιμα.
Για τον κόσμο της εργασίας, θα σήμαινε σημαντική πτώση του βιοτικού επιπέδου του Έλληνα πολίτη με μείωση του κατά κεφαλήν εισοδήματος τουλάχιστον κατά 55%- πλήττοντας περισσότερο τους οικονομικά ασθενέστερους — μέσω της σημαντικής υποτίμησης του νέου νομίσματος, της βαθύτερης ύφεσης ( -22%) και της αύξησης της ανεργίας (στο 34%),

2. Στάση πληρωμών;
Μια στάση πληρωμών όπου δεν υπάρχουν ευνοϊκοί διεθνείς συσχετισμοί θα οδηγήσουν σε ολοκληρωτική παράδοση της χώρας στις αγορές.

Λύση η ανάπτυξη κινήματος

Η Αριστερά πρέπει να προβάλει ένα πρόγραμμα δράσεων, που μπορεί να δημιουργήσει προϋποθέσεις ευνοϊκών συσχετισμών πυροδοτώντας ανάπτυξη κινήματος, τέτοιου που με τη σειρά του να πυροδοτήσει και ευρωπαϊκά κινήματα.

Στόχοι:

• Δημιουργία ισχυρού δημόσιου τραπεζικού πυλώνα που θα στοχεύει στην ανάπτυξη της οικονομίας και όχι στη μεγιστοποίηση του κέρδους των μετόχων, με βάση το σκεπτικό παλαιότερων προτάσεων του ΣΥΡΙΖΑ.
• Αναπτυξιακή πολιτική με δημόσιες επενδύσεις. Αντίθετα, στο πρόγραμμα σταθερότητας μειώνονται οι δημόσιες επενδύσεις κατά 48%. Μια αναπτυξιακή πολιτική βασισμένη σ’ ένα παραγωγικό σχέδιο και υπηρετούμενη με λαϊκούς θεσμούς συλλογικής δράσης, όπως συνεταιρισμοί, που θα διαμορφώσουν οι δυνάμεις της εργασίας, διαφορετική από την “ανάπτυξη” που γνωρίσαμε τα τελευταία χρόνια.
• Διεκδίκηση ενός άλλου φορολογικού συστήματος, που θα στηρίζεται στην άμεση και πιο δημοκρατική φορολογία.
• Φορολόγηση της Εκκλησίας και αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας με κοινωνικά κριτήρια.
• Μείωση στο μισό των εξοπλισμών (στη Ρουμανία που έχει μπει το ΔΝΤ με τεράστια ανεργία και ύφεση, το ΔΝΤ, αν δεν πριμοδότησε, τουλάχιστον ανέχτηκε την κυβερνητική απόφαση – χώρα που δεν απειλείται από πουθενά – να αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες κατά 1 δισ. !).
• Επαναδιαπραγμάτευση του χρέους με επιμήκυνση χρόνου και ικανής περιόδου χάριτος. Ένα ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί βέβαια σε βάθος.

Η ανάπτυξη ενός τέτοιου κινήματος – που θα ξεπερνάει και τις υποστηρικτικές πολιτικές προς τα κυβερνητικά μέτρα της ΓΣΕΕ – θα επαναφέρει το ελληνικό πρόβλημα εκεί που πρέπει. Να γίνει, δηλαδή, ευρωπαϊκό, δημιουργώντας ντόμινο ευρωπαϊκών αντιστάσεων.

Η ΕΚΤ τον περασμένο Ιούνιο σε ανάλυσή της φώναζε ουσιαστικά “ζήτω η κρίση”, γιατί μέσα απ’ αυτή προσδοκούσε το τελευταίο κτύπημα των εργατικών κατακτήσεων.
Για τους αντίστροφους λόγους μπορούμε κι εμείς να φωνάξουμε “ζήτω η κρίση”.

*Εφημερίδα ” Εποχή “

«il manifesto» Άρθρο Μ. Μπαλαούρα στην Ιταλική εφημερίδα της Αριστεράς "Εργατικός Δεκέμβρης την Άνοιξη"

H ελληνική κυβέρνηση σε συνεργασία με την ΕΕ και το ΔΝΤ αποφάσισαν να επιβάλουν ένα πρωτοφανές, ακόμα και για τα παγκόσμια χρονικά, πρόγραμμα 15ετούς λιτότητας, ολοσχερούς αποδιάρθρωσης του κοινωνικού κράτους και προστασίας, ενώ διαλύει τα εργατικά δικαιώματα, όπως συλλογικές συμβάσεις εργασίας και το κοινωνικό ασφαλιστικό σύστημα, επαναφέροντας την ελληνική κοινωνία στην προπολεμική περίοδο.
Πράγματι η ελληνική οικονομία έχει σοβαρά προβλήματα που αποτυπώνονται στο μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα, στο δημόσιο χρέος και στο έντονα ελλειμματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Τα αίτια του προβλήματος
Η ελληνική οικονομία επί μία δεκαετία είχε σημειώσει μεγάλο ρυθμό ανάπτυξης (4,04%-4,5%), ρυθμός από τους πρώτους στην ΕΕ και στις πρώτες θέσεις παγκοσμίως.
Παρά αυτόν τον υψηλό παραγόμενο πλούτο, οδηγήθηκε η οικονομία στα σαγώνια του ΔΝΤ. Γιατί;
• Φταίνε οι δημόσιες δαπάνες; Όμως αυτές βρίσκονται στο 46% του ΑΕΠ, δηλαδή όπως και ο μέσος όρος της ΕΕ.
• Φταίνε τα έσοδα του δημοσίου; Εδώ υπάρχει το πρόβλημα . Τα έσοδα κατρακυλούν στο 34% του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια από το 41%.Στην ΕΕ το ποσοστό βρίσκεται στο 44%.
• Το έλλειμμα του ισοζυγίου οφείλεται στην κατάρρευση της παραγωγικής βάσης, κυρίως όμως στην εισαγωγή πολυτελών αγαθών . Πέραν της λογικής και τα νούμερα μας λένε ότι η εισαγωγή πολυτελών αγαθών δεν οφείλεται στον εργαζόμενο και στον συνταξιούχο, όταν ο μέσος μισθός μόλις φθάνει το 60% του ευρωπαϊκού μέσου όρου (1.100 ευρώ) , ενώ αντίθετα η παραγωγικότητα της εργασίας είναι πολύ κοντά στη μέση παραγωγικότητα της ΕΕ ( 92%).
Ποιοι λοιπόν διάγουν πολυτελή ζωή;
Οι μισθωτοί ή αυτοί που φοροδιαφεύγουν και φοροκλέπτουν ; Στην Ελλάδα τα 2/3 των φορολογικών εσόδων προέρχονται από την έμμεση φορολογία που πλήττει αδιακρίτως πλούσιους και φτωχούς. Αλλά και στην άμεση φορολογία είναι εμφανής η ακραία ταξική της διαστρωμάτωση. Οι μισθωτοί πληρώνουν το 12%, οι επιχειρήσεις το 10%, οι εμποροβιοτέχνες το 4% και οι ελεύθεροι επαγγελματίες το 3%.
Το ελληνικό κράτος όπως διαμορφώθηκε έχει τα εξής ακραία χαρακτηριστικά που ερμηνεύουν τη σοβαρή κρίση.
-Η παραοικονομία βρίσκεται στο 25%-40% του ΑΕΠ
-Η φοροδιαφυγή 12 δις., η φοροκλοπή 8,5 δις. , ενώ η κρίση του ασφαλιστικού συστήματος οφείλεται σχεδόν απολύτως, στην τεράστια εισφοροδιαφυγή ( 18 δις.), ενώ η εισφοροκλοπή στα 8,5 δις.
Τέλος, για να δέσει το γλυκό της έντονης ταξικότητας του κράτους, σημειώνουμε ότι η διαφθορά ανέρχεται στο 8% του ΑΕΠ, κατατάσσοντας την Ελλάδα στις πρώτες θέσεις παγκοσμίως.
Παρά τη ζοφερή αυτή κατάσταση, το πρόγραμμα κυβέρνησης-ΕΕ-ΔΝΤ , εστιάζεται μόνο στο σκέλος των δαπανών(μη αναφέροντας όμως λέξη για τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς που ανέρχονται στο 4,5% του ΑΕΠ, τέταρτοι σ’ όλο τον κόσμο!), οξύνοντας τις αντιθέσεις στην κοινωνία , σε μία χώρα που οι εργαζόμενοι δουλεύουν πολύ, έχουν υψηλή παραγωγικότητα, πληρώνονται πολύ λιγότερο και «απολαμβάνουν» ένα άθλιο κοινωνικό κράτος που δεν μπορεί να βοηθήσει έστω και στο ελάχιστο τους φτωχούς, που το ποσοστό τους είναι το τέταρτο χειρότερο στην ΕΕ. Έτσι δεν ξενίζει ότι η ανακατανομή του πλούτου φτάνει το προκλητικό 1 προς 7 μεταξύ φτωχών και πλούσιων.
Προφανώς το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Είναι και ευρωπαϊκό και εμφανίζεται σε αυτή τη φάση σαν πρόβλημα του νότου. ‘Όμως δεν θα μείνει μόνο σε αυτά τα κράτη. Θα αγκαλιάσει είτε άμεσα, είτε έμμεσα, με κινήσεις ντόμινο όλα τα κράτη της ΕΕ και της Ευρωζώνης.
Η απάντηση των εργαζομένων
Παρά το γεγονός ότι το συνδικαλιστικό κίνημα ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από το ΠΑΣΟΚ , η κοινωνία βρίσκεται σε αναβρασμό. ΄Ηδη έχουν σημειωθεί 3 πανεργατικές –πανελλαδικές γενικές απεργίες, ενώ η σημερινή σημείωσε τεράστια επιτυχία. Παραγωγικές μονάδες πάγωσαν και οι υπηρεσίες των τραπεζών και του δημοσίου δεν λειτούργησαν. Οι διαδηλώσεις θύμισαν παλαιότερες εποχές, τότε που οι κυβερνήσεις έντρομες απέσυραν τα τότε αντεργατικά τους μέτρα.
Όταν οι εργαζόμενοι αρχίζουν να αισθάνονται την επίδραση από τη μεγάλη ύφεση (-7%) και την εκτίναξη της ανεργίας τότε θα βρεθούμε αντιμέτωποι με ασύλληπτες καταστάσεις . Ήδη υπάρχουν κινήσεις, όπως η κατάληψη της κρατικής τηλεόρασης από απλήρωτους εκπαιδευτικούς.
Το πολιτικό σκηνικό του δικομματισμού, όπως το γνωρίσαμε μετά την πτώσης της δικτατορίας, δεν θα παραμείνει το ίδιο. Ενδεχομένως το σύστημα να αναζητήσει λύσεις τύπου Μπερλουσκόνι….
Εδώ θα φανεί αν η ελληνική αριστερά που βρίσκεται διασπασμένη, μπορεί να ηγηθεί στην ανάπτυξη ενός εργατικού και ευρύτερα κοινωνικού κινήματος που θα δράσει οργανωμένα και αναποτελεσματικά για την ανασύνταξη της κοινωνίας.
Διαφορετικά , οι αντιδράσεις της κοινωνίας θα παραμείνουν εξεργετικές χωρίς όμως στρατηγικού στόχους και κέρδη. Ένας ανοιξιάτικος Δεκέμβρης συνεχής και με προοπτική, ξεπερνώντας τη νεανική εξέγερση του προπέρσινου.
Η εξέγερση του πρεκαριάτου 12-13-2008
Τα τελευταία χρόνια ένας νέος κοινωνιολογικός και πολιτικός όρος αρχίζει να καθιερώνεται. Το «πρεκαριάτο», που το πρώτο συνθετικό προέρχεται από την αγγλική λέξη precarity, που σημαίνει κατάσταση αβέβαια, κατάσταση ανασφαλής, ενώ το δεύτερο συστατικό από το προλεταριάτο.
Στο πρεκαριάτο συμπεριλαμβάνονται οι άνεργοι, οι φτωχοί και οι απασχολήσιμοι (όρος που καθιερώθηκε από τον Σημίτη), δηλαδή οι άνθρωποι που δουλεύουν με το μπλοκάκι, με καθεστώς stage –απόκτηση εμπειρίας– του ΟΑΕΔ για λιγότερο από 1 χρόνο και χωρίς ασφάλιση, οι μερικώς απασχολούμενοι και οι ενοικιαζόμενοι, με άλλα λόγια οι εργαζόμενοι με ελαστικές σχέσεις εργασίας.
Προχθές ανακοινώθηκε από την Στατιστική Υπηρεσία η τριμηνιαία έρευνα νοικοκυριών μέχρι τον Αύγουστο. Είναι γνωστά τα μεθοδολογικά προβλήματα της έρευνας, που έχουν μεγάλη πολιτική και κοινωνική σημασία, όπως η μη εγγραφή στους άνεργους έστω και μια ώρα των απασχολουμένων με εργασία, η μη συνεχής εκδήλωση ενδιαφέροντος από τον άνεργο για να βρει δουλειά λόγω απογοήτευσής του. Παρά ταύτα, η παρουσίαση, έστω και αυτών, των στοιχείων από την ΕΣΥΕ μας δείχνει περίτρανα το τι συμβαίνει σήμερα στην ελληνική κοινωνία και κυρίως στους άνεργους νέους.
Κατ’ αρχάς οι γενικές εκτιμήσεις της ΕΣΥΕ, αφορούν την περίοδο πριν ξεσπάσει η κρίση. Έτσι προβλέπει ότι το ποσοστό ανεργίας για το 2008 θα ανέλθει στο 7,6%, όμως εκτιμήσεις της Κομισιόν ανεβάζουν το ποσοστό αυτό στο 9%.
Άνεργοι νέοι – νέες
Αν και οι προβλέψεις της Κομισιόν φαίνεται ότι θα είναι πολύ πίσω από την τελική καταγραφή έχει ενδιαφέρον να δούμε τι κρύβονται πίσω από τα (συντηρητικά) στοιχεία της ΕΣΥΕ. Σύμφωνα με αναλυτικά στοιχεία για το 2006, τα οποία είναι επίσης συντηρητικά, στην ηλικία των νέων μεταξύ 15-24 ετών η ανεργία συνολικά ανέρχεται στο 27,6%, ενώ για τις γυναίκες εκτινάσσεται στο 35%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ανάλυση του παραπάνω ποσοστού κατά εκπαιδευτική βαθμίδα. Έτσι στους απόφοιτους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης το συνολικό ποσοστό ανεργίας ανέρχεται στο 29%, ενώ για τις γυναίκες στο 31%. Για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση τα ποσοστά ανέρχονται στο σύνολο στο 26,6% και για τις γυναίκες στο 37%. Εκεί όμως που τα (συντηρητικά) νούμερα χτυπούν κόκκινο είναι για τους απόφοιτους της πρωτοβάθμιας, όπου το συνολικό ποσοστό ανεργίας βρίσκεται στο 30,54%, αλλά οι μισές γυναίκες (46,1%) βρίσκονται σε καθεστώς – μάλλον μακράς– ανεργίας.
Ποσοστά ανεργίας ατόμων ηλικίας 15-24 ετών
Άντρες Γυναίκες Όλοι
Α’ βάθμια 25,9 46,1 30,5
Β΄ βάθμια 20,3 27,0 26,6
Γ΄βάθμια 24,6 31,0 28,9
Όλοι 21,7 35,0 27,6
Η αποτίμηση των παραπάνω τρομακτικών στοιχείων, που αφορούν μόνο τους άνεργους νέους, όχι τους εργαζόμενους με επισφαλείς συνθήκες εργασίας, εξηγεί από μόνη της την εξέγερση του πρεκαριάτου. Είναι διαταξική, πλην όμως για πρώτη φορά σημειώθηκε η έντονη παρουσία μαθητών από υποβαθμισμένες περιοχές του Πειραιά και των Δήμων γύρω απ’ αυτόν, καθώς και από τη Δυτική Αττική.
Ένα δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι, επειδή τα προβλήματα της ανασφάλειας απαντώνται σ’ όλη την Ευρώπη, έχουν δίκιο οι ευρωπαίοι ηγέτες, όπως εκδηλώθηκε με ένταση στην προχθεσινή σύνοδο κορυφής της ΕΕ, να φοβούνται ένα εξεγερτικό ντόμινο από τους πρεκάριους.
Το τρίτο συμπέρασμα –το οποίο θα αποτυπωθεί και στις δημοσκοπήσεις– είναι ότι η ελληνική κοινή γνώμη δεν μπορεί παρά να δείχνει συμπάθεια, προς τους εξεγερμένους νέους. Το αβέβαιο μέλλον τους, στο κάτω κάτω, αυτοί το διαμόρφωσαν. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που η γενιά που κυριαρχεί παραδίνει στην επόμενη χειρότερους όρους ζωής. Και αυτό το αντιλαμβάνεται και η παλιά γενιά και, περισσότερο, η νεότερη. Γι΄ αυτό και θέσεις σαν του ΚΚΕ βρίσκουν μικρή απήχηση, όχι μόνο στην κοινωνία αλλά και στους ψηφοφόρους του (σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύεται σήμερα στην «Αυγή», μόνο το 25% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ συμφωνούν με τη στάση του απέναντι στις πρόσφατες κινητοποιήσεις).
Αν στα κοινωνιολογικά στοιχεία προστεθούν και πολιτικά, όπως η κρατική καταστολή και ο αυταρχισμός, η απαξίωση της πολιτικής και των συνδικάτων, οι προκλητικές ρεμούλες και τα σκάνδαλα, τότε το μείγμα για την Ελλάδα και την Ευρώπη αποκτά εξαιρετικά εύφλευκτα και μάλλον μόνιμα εκρηκτικά χαρακτηριστικά.
*Του Μάκη Μπαλαούρα, sto il manifesto VENERDÌ 7 MAGGIO 2010, μέλος του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων και του Γενικού Συμβουλίου της ΓΣΕΕ

ΝΑ ΑΠΟΒΑΛΛΟΥΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΣΚΑΤΖΟΧΟΙΡΟΥ Να βγάλω τους αχινούς από τα πόδια μου*

Του Μάκη Μπαλαούρα *

Βιώνουμε μια πλατιά και βαθιά κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική κρίση.
Ιστορικά έχει αποδειχθεί πως δεν υπάρχει αυτοματισμός πως η κρίση του κεφαλαίου θα υλοποιηθεί με πρόοδο του εργατικού κινήματος και των κοινωνικών σχέσεων. Για να υπάρξουν αυτά χρειάζεται μια πρωτοπορία που να δίνει πνοή στην ταξική πάλη. Μια πρωτοπορία που να μας παρέχει: μια ανταγωνιστική γνώση για να κατανοήσουμε τους παγκόσμιους σεισμούς «Δεν μας επιτρέπεται ο επαρχιωτισμός» (Ινγκράο)
Οι παλιοί κομμουνιστές έλεγαν ότι το ένα πόδι μας να πατάει στην καθημερινότητα, στην ταξική πάλη, στις πολιτικές πρωτοβουλίες, στη δράση μας σε γειτονιές και χωριά.
Το άλλο πόδι, η παγκόσμια διάσταση του κινήματος, που άλλωστε αποτελούμε τμήμα της
Σήμερα βρίσκονται σε κρίση και οι δύο σχέσεις (Ινγκράο).
Χρειάζεται ένα πολιτικό υποκείμενο, όπως είναι ο ΣΥΡΙΖΑ, που να σκέφτεται και να βλέπει τον εαυτό του σε διαφορετικά πεδία, με σύνδεση ενός συνόλου ανοιχτού, πλουραλιστικού και ανταγωνιστικού.
Τι σημαίνει ανταγωνισμός;

Είναι η διεκδίκηση (με ευφάνταστους τρόπους), θέσεων που δεν εντάσσονται στις καθιερωμένες πολιτικές διαδικασίες (αυτό έγινε με το φοιτητικό κίνημα του ’60 και τους Λαμπράκηδες και το φοιτητικό κίνημα της Δικτατορίας).
• Ποιους όμως αντιπροσωπεύει η δική μας αριστερά;
Από ποιους παίρνει νομιμοποίηση;
Από τους “χωρίς φωνή” ή “τους αποκλεισμένους και όχι τους ενταγμένους” (Ζίζέκ)
Η κύρια αντίθεση κεφαλαίου – εργασίας βγάζει στο φως τους άλλους ανταγωνισμούς (περιβάλλον – γυναίκα).

Δεξιά διέξοδος;
Είναι πολύ πιθανόν να υπάρξει δεξιά διέξοδος στην κρίση επειδή οι δυνάμεις της εργασίας είναι κατακερματισμένες.
Που οδηγεί η δεξιά διέξοδος:
 Ευελιξία εργασιακών σχέσεων
 Μετάβαση από το κοινωνικό Κράτος στο ελεήμον κράτος
 Ασφυκτικότερο πλαίσιο δημοκρατίας, περιορισμός δικαιωμάτων
 Επανάκαμψη των ιδεολογιών που νομίζαμε ότι μπήκαν στο περιθώριο όπως εθνικιστικών, ρατσιστικών, φονταμενταλιστικών, ομοφοβικών
Το σύγχρονο Πρεκαριάτο (σύνθετη λέξη που προέκυψε από το Προλεταριάτο και τη λατινογενή λέξη precority (ανασφάλεια) ή “η γενιά των αόρατων” (Ινγκράο) περιλαμβάνει:
Τους επισφαλείς εργαζόμενους, τους ενοικιαζόμενους, τους εργαζόμενους με μπλοκάκι, τους Stage, τους άνεργους.
Ανεργία Νέων: Πρόσφατα στοιχεία της Eurostat:
Α’ τρίμηνο 2009 (15-24 ετών) 24,2% (Άντρες: 18,3% / Γυναίκες: 31,8%). Ευρωζώνη: Ισομερές ποσοστό μεταξύ ανδρών – γυναικών στο 18%.
Με άλλα λόγια, η δική μας γενιά, είναι η πρώτη, με εξαίρεση πολέμους και λοιμούς, η πρώτη γενιά που παραδίδει χειρότερους όρους στους νέους.
Αν η ρήση του Μαρξ ότι οι προλετάριοι έχουν να χάσουν μόνο τις αλυσίδες, σήμερα οι νέοι κι όλοι εμείς κινδυνεύουμε να χάσουμε τα πάντα.
Ο Δεκέμβρης ήταν εξέγερση των πρεκάριων. Η νεολαία μετέτρεψε τους “χωρίς φωνή” σε κύμα θυμού και χαράς.
Απάντηση της Αριστεράς:
Ενότητα: Ριζοσπαστικής – Ανανεωτικής – Αντικαπιταλιστικής – Κινηματικής – Δημοκρατικής Αριστεράς
Ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα σαν πρωτότυπο εγχείρημα. Παρόμοιοι πολιτικοί σχηματισμοί, το Μπλόκο της Πορτογαλίας και το De Linke της Γερμανίας.
• Εγχείρημα που κανείς δεν περίμενε, ιδιαίτερα αυτοί που πιστεύουν στον τριτοδιεθνισμό.
Πως φτάσαμε όμως στο ΣΥΡΙΖΑ;
Προηγήθηκαν:
Ο “Χώρος Διαλόγου” και η προσπάθεια για την “Επανίδρυση της Αριστεράς”. Όμως δεν μείναμε μόνο στις συζητήσεις. Στις εκλογές του 2000 η ΑΚΟΑ στήριξε ενεργά τον Συνασπισμό, θεωρώντας ότι δεν πρέπει να εξαφανιστεί αυτός ο χώρος. Έτσι, τότε, ο Συνασπισμός κατόρθωσε να συγκεντρώσει μόλις το 3% και να μπει στη Βουλή.
Δεν προέκυψαν όμως εν κενώ τα κοινά στοιχεία, όπως ο Δημοκρατικός δρόμος προς τον Σοσιαλισμό
Οι θέσεις του ΚΚΕ Εσωτερικού για τον Αριστερό ευρωκομμουνισμό σε αντίθεση με την τάση του ΚΚΕ Εσωτερικών που αργότερα μετεξελίχθηκε ως ΕΑΡ (π.χ. ΕΑΔΕ)
Ο Δημοκρατικός Δρόμος προς τον Σοσιαλισμό είναι ένας δρόμος επίπονος με ρήξεις, μέσα και έξω από θεσμούς (Πουλαντζάς) που δημιουργεί τους όρους για συμμαχίες που θα οικοδομήσουν Κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία (όχι λαϊκού μετώπου με τη μορφή του τριτοδιεθνιστικού).
Πρόσφατο παράδειγμα είναι η συνεργασία των αριστερών σοσιαλδημοκρατών, του Λαφοντέν με το De Linke γεγονός που εμπότησε τη δική μας Αριστερά και πολιτικά και ιδεολογικά
Η σχέση κόμματος με τα κινήματα δε σημαίνει μόνο αναζωογόνηση του κόμματος αλλά μέσω της αλληλεπίδρασης δημιουργεί όρους κοινωνικής γείωσης.
Βασικό στοιχείο του Δημοκρατικού Δρόμου είναι η Αυτονομία των κινημάτων, σε αντίθεση με το μοντέλο του υπαρκτού (Εργατικό κίνημα / Οικολογικό / Φεμινιστικό).
Η Αυτονομία των κινημάτων παραπέμπει και στο μοντέλο σοσιαλισμού, που θέλουμε να οικοδομήσουμε σε αντίθεση με το μοντέλο των κρατών του υπαρκτού «σοσιαλισμού».

Όπως έγραψε η Ροσάνα Ροσάντα:
“Πολλές αντιλήψεις του ’68 ανατρέπονται μέσα στη μνησικακία σ’ αυτό που το εργατικό κίνημα, το πρώην τιμημένο, δεν κατανόησε: θυσίασε τον άνθρωπο για τη συλλογικότητα, το άτομο για το κόμμα, τη σύγκρουση των φύλων για τον «οικονομισμό», τη γη για την καταστροφική ανάπτυξη. Υποτίμησε το μέγεθος του ιερού, της εθνότητας, των κύκλων. Εξύμνησε τη λογική ενάντια στη συγκίνηση, τη δύση ενάντια στις διαφορετικότητες, το μέλλον σε σχέση με το παρόν. Το μεταμοντέρνο του έδωσε ένα χεράκι. Αυτή είναι η κύρια τάση. Παραμένουν, αλλά πολύ μειοψηφικά, κάποια κινήματα.”
Εμπειρίες αυτόνομης δράσης:
– Αυτόνομες Φοιτητικές παρατάξεις αμέσως μετά τη μεταπολίτευση, όπως ο Δημοκρατικός Αγώνας
– Συνδικαλιστικές κινήσεις εργαζομένων
– Πρόσφατο παράδειγμα το εγχείρημα της “Ανοιχτής πόλης”: Δουλειά πάνω σε σύνθεση θέσεων και ιδεών, όχι κομματικές ισορροπίες.
Με όλα τα παραπάνω διεκδικούμενο είναι ένα διαφορετικό μοντέλο παράταξης. Όχι λενινιστικού χαρακτήρα, όχι μονοληθικό. Συμμετοχή στα κινήματα και σεβασμός τους.

Το παράδειγμα του ΣΥΡΙΖΑ:

Ενότητα Αριστεράς που διατηρεί πλούσια και γόνιμη την πολιτική διάσταση του καθένα. Ενότητα και διαλεκτική, που σημαίνει δημοκρατία σαν πλούτος όχι ενόχληση.
Μέσα από διαφορετικότητα κοινές γλώσσες, κοινές ιδιότητες πολιτών. Προσπάθεια που στο βάθος είχε ιστορικές αναφορές όπως το ΕΑΜ και η ΕΔΑ.
Παραμένουν, βέβαια, ανοιχτά ιδεολογικά ζητήματα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει επομένως σαν πρωταρχικό καθήκον να συμβάλλει στη σύνθεση πολιτικού σχεδίου κοινωνικής απελευθέρωσης με διακριτή απόσταση από υπαρκτό: «Ο σοσιαλισμός ή θα είναι δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει», όπως έλεγε ο Πουλαντζάς.
Πρωτότυπο πολιτικό εγχείρημα ο ΣΥΡΙΖΑ: Δεν μπορεί να υπάρξει ΣΥΡΙΖΑ χωρίς ΣΥΝ. Ισχύει όμως και το αντίστροφο.

Ο ρόλος της Νεολαίας:

Μεγάλο βάρος και καθήκον για τη δημιουργία πανελλαδικής έκφρασης της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ.
Εμπειρίες:
 Λαμπράκηδες
 Ρήγας Φεραίος αυτόνομη δράση κυρίως σε ζητήματα νεολαίας – πολιτισμού. Είχαν καταγραφεί στην κοινωνία διακριτές πολιτικές από Κόμμα, κυρίως σε ζητήματα πολιτισμού και ζωής των νέων. Επηρέαζε το ΚΚΕ Εσωτερικού ποικιλοτρόπως. Γεγονός όμως που οδήγησε στη Διαγραφή Πανελλαδικής
 Ακόμα και η ΚΝΕ επηρέαζε, όπως φάνηκε με τη διάσπαση όταν έγινε η συγκυβέρνηση, ερμηνευμένο επειδή ήταν σε μεγάλο βαθμό εργατική νεολαία
 Ιδεολογικός εμπλουτισμός της Αριστεράς.
Οι δυνάμεις της νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ, όπως και οι άλλες νεολαίες του ΣΥΡΙΖΑ οφείλουν να ενθαρρύνουν κοινές πρωτοβουλίες χωρίς αγκυλώσεις, χωρίς ισορροπίες και κομματικές ανελαστικότητες και περιχαρακώσεις.
Κοινή Παρέμβαση σε χώρους νέων (πρεκάριους) π.χ. στο Καματερό, στο Κερατσίνι, στο Πέραμα. Που θα τους βρούμε; Στις πλατείες, στα Internet Café, γενικά στους χώρους εργασίας και συνάντησής τους.
Να ξαναπλησιάσουμε τους νέους του Δεκέμβρη
Να δημιουργηθούν δεσμοί με κοινωνικά ζητήματα με τους “χωρίς φωνή” και τους “αποκλεισμένους”.
Της Νεολαίας, ίσως, της πέφτει μεγαλύτερο βάρος για να σπάσει την ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού (βλέπε το παράδειγμα του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ).
Να συμβάλλει στη δημοκρατική εμβάθυνση του ΣΥΡΙΖΑ. Χωρίς στοιχίσεις, προκειμένου ο ΣΥΡΙΖΑ να γίνει παράταξη όχι μόνο συνιστωσών αλλά και των μελών. Προφανώς δεν νοείται σήμερα δημιουργία ενιαίου κόμματος.
Ο Λένιν προέτρεπε τη Νεολαία, να μη μιλά μόνο για σοσιαλισμό αλλά και για τον πολιτισμό, για την παιδεία, για την συνεταιριστική κοινωνία
Τις αποτυχίες της θεωρούσε εφαλτήριο νέων προσπαθειών:
«Δοκίμασε πάλι, απέτυχε πάλι, απέτυχε καλύτερα».

* Ο τίτλος “Να βγάλω τους αχινούς από τα πόδια μου” είναι παράφραση άρθρου της Ροσάνα Ροσάντα που είχε δημοσιευθεί στην “Εποχή” με τον τίτλο “Να βγάλω τα χαλίκια από τα παπούτσια μου”. Οι αχινοί ήλθαν στον τίτλο λόγω του θαλάσσιου κάμπινγκ της Νεολαίας Συνασπισμού.

**Το παραπάνω κείμενο προέκυψε από την παρέμβαση του Μ. Μπαλαούρα στο πετυχημένο (από άποψη συμμετοχής και προβληματισμού) κάμπινγκ της Νεολαίας του Συνασπισμού στην Πάρο.

Από την «Εποχή» 28 Αυγούστου 2009

Ανοιξιάτικη απορία του φεγγαριού Επικήδειος που εκφώνησε ο Μ. Μπαλαούρας για τον Κώστα Σμυρνή (Πράχτορα)

Έμπαινε το Φθινόπωρο του ’72, στο εστιατόριο της ΑΣΟΕΕ. Ένας τύπος που έγερνε ο ένας ώμος του, με μάγκικο ύφος, περισσότερο σαν να μου ανακοίνωνε, ρώτησε “μπορώ να καθίσω;”. Κάθισε μόνος του: “σε έχω καιρό τώρα εντοπίσει και σε γουστάρω…”, δήλωσε.
Βρε μπελά που βρήκα, σκέφτηκα. Η εποχή δύσκολη. Μόλις τον Μάη του ’72 είχαμε μαζί με τον Δημήτρη Παπαχρήστο κάνει την “αποκοτιά” να μαζέψουμε – με χίλιες προφυλάξεις και κινδύνους – 100 υπογραφές φοιτητών που διεκδικούσαν, μες στη δικτατορία, ελεύθερες εκλογές στους φοιτητικούς συλλόγους.
Δύσκολες συνθήκες, συλλήψεις και βασανισμοί και επομένως καμιά εμπιστοσύνη σε αγνώστους.
Ο Κώστας Σμυρνής μου ζήτησε να βρεθούμε στο Πεδίο του Άρεως, ένα απόγευμα. Εκεί μου είπε τι συμβαίνει. Τον είχε πιάσει ο περιβόητος βασανιστής Βλάσσης Καραθανάσης και απειλώντας τον ότι αν δεν τον πληροφορεί για κάθε τι που έπεφτε στην αντίληψή του, τότε θα τον έδιωχνε από τη σχολή και θα τον έστελνε εξορία, ακολουθώντας τη μοίρα του πατέρα του.
Τον Γενάρη της ιστορικής χρονιάς του ’73 είχαμε ετοιμάσει μια πολυσέλιδη μελέτη, την περίφημη “Μελέτη των 12” της ΑΣΟΕΕ, που θεωρήθηκε καμπή για την πορεία του αντιδικτατορικού κινήματος. Πως θα την μοιράζαμε όμως, όταν η σχολή ήταν γεμάτη ασφαλίτες;
Συνεννοήθηκα με τον Κώστα, που πήγε στον Καραθανάση και τον αποπροσανατόλισε, λέγοντάς του πως μια άλλη μέρα θα κάναμε κάτι. Έφυγαν οι χαφιέδες και εμείς τα καταφέραμε με άνεση και μοιράσαμε 1.500 αντίτυπα στους φοιτητές.
Ακολούθησαν διώξεις, πειθαρχικά, συλλήψεις και η πρώτη δημόσια αντιδικτατορική συγκέντρωση σε Πανεπιστήμιο.
Μαζί με όλα αυτά αποκτήσαμε ένα σύντροφο, ένα φίλο. Ο “Πράχτοράς” μας.
Το φοιτητικό κίνημα γιγαντώνονταν, πρώτο Πολυτεχνείο, κατάληψη Νομικής, Πολυτεχνείο.
Μάρτης ’74 στην απομόνωση της ΕΣΑ. Μαζί με εσώρουχα και τα τσιγάρα “Άσσος” σκέτο, πήρα κι ένα πακέτο “Sante” σκέτο. Ήταν το μήνυμα του Πράχτορα. “Κουράγιο, είμαστε καλά”. Βάλσαμο ψυχής…
Από τότε, όταν δε μ’ έβρισκε, άφηνε ένα τσιγάρο Sante. Το σήμα του.
Για πολύ καιρό, τα ραντεβού μας με τον Κώστα γίνονταν σε καταγώγια της Φωκίωνος Νέγρη και της Βάθη. Οικείοι τόποι για τον Κώστα που γινόταν αποδεκτός από τα λούμπεν άτομα, στα οποία τους εμφυσούσε μηνύματα συλλογικότητας και ελευθερίας…
Μετά ο Πράχτορας στον Ρήγα και στο ΚΚΕ Εσωτερικού και αργότερα στο ΚΚΕ Εσωτερικού Α.Α. και στο ΣΥΡΙΖΑ. Στην κρίση του Ρήγα, χιλιάδες άρθρα γράφονταν στην “Αυγή” για το πρόθεμα ΠΟΝ ή ΚΟΝ μπροστά από το Ρ.Φ. Την παράσταση την έκλεψε ο Πράχτορας. Σ’ ένα σημείωμά του έγραφε “είτε ΠΟΝ, είτε ΚΟΝ, εμένα στο χωριό κομμουνιστή θα με λένε”!
Η κρίση της ανανεωτικής Αριστεράς, έσπρωξε τον Κώστα να πάει στο Παρίσι για σπουδές. Άφραγκος και χωρίς να γνωρίζει γρι γαλλικά. Επέστρεψε μεταπτυχιακός και αργότερα… διδάκτορας Κοινωνιολογίας !
Ένας γνήσιος μάγκας διδάκτορας, καθηγητής στα Λεχαινά, στα ΤΕΙ Πύργου και Πάτρας. Η θυμοσοφία και η γνήσια λαϊκότητά του έκανε τους νέους μαθητές και σπουδαστές να κολυμπούν στα νερά του Πράχτορα. Πόσα παιδιά οδήγησε στους δρόμους της συλλογικής δράσης και των οραμάτων της Αριστεράς; Φάνηκε από την παρουσία τους εδώ και από τα εκατοντάδες μηνύματα στα blogs.
Όποτε ερχόταν από την Πάτρα στην “Εποχή” με τις κοφτές φράσεις του και το διαπεραστικό βλέμα του μας αναστάτωνε, χάλαγε τις συνήθειες μας. Το καλοκαίρι ήρθε για το Φεστιβάλ της “Εποχής”. Άνοιξαν οι ουρανοί και η κεντρική πολιτική συζήτηση, φυσικά, θα ματαιωνόταν. Ο Πράχτορας είπε “να την κάνετε”. “Που, ρε Πράχτορα;” “Στο Φεστιβάλ της Νεολαίας Συνασπισμού”, είπε. Συμφωνήσαμε και συμφώνησε και η Ν. ΣΥΝ. Πάντα ενωτικός και ανιδιοτελής.
Φίλος καρδιακός με όλους και όλες, μην ξεχνώντας τους, ανεξάρτητα από το που βρίσκονταν πολιτικά ή κοινωνικά.
Η επαφή του με τα λαϊκά στρώματα και τους λούμπεν του έδινε τη δυνατότητα να πιάνει πράγματα, που εμείς δυσκολευόμαστε. Στο περίφημο άρθρο του στην “Εποχή” και στη συνέχεια στην “Ελευθεροτυπία”, μιλούσε για την τεχνητή έλλειψη κάνναβης στο Ν. Ηλείας, προκειμένου να εισαχθεί η ηρωΐνη σ’ έναν τόπο που γνώριζε παραδοσιακά το χασίσι, αλλά αγνοούσε την ηρωΐνη.
Ο Πράχτορας μας έκανε πάλι το πείραγμά του. Έφυγε την Πρωταπριλιά, γεγονός που θεωρήθηκε από πολλούς σαν Πρωταπριλιάτικο αστείο του…
Ένας ολόφωτος άνθρωπος στη γκρίζα εποχή μας, με ένα σκοτεινό παρατσούκλι! Είναι να μην απορεί και το ανοιξιάτικο φεγγάρι, σαν τον τίτλο ενός από τα βιβλία του “Ανοιξιάτικη απορία του φεγγαριού”, για τον ντόμπρο, τον καίριο άνθρωπο με το ανεπιτήδευτο χιούμορ, για το χωριατόπαιδο που έγινε καθηγητής, που δεν άφησε ποτέ τις ρίζες και την ιδεολογία του.
Ας φροντίσουμε το μικρό κοριτσάκι του να νοιώθει την παρουσία του και ας μην είναι αυτός.

*Το κείμενο αυτό στηρίχτηκε στον επικήδειο που εκφώνησε ο Μ. Μπαλαούρας.
2 Απριλίου 2009

Οι βόμβες πέφτουν σαν το χαλάζι και τα παιδιά φωτογραφίζονται

του Μάκη Μπαλαούρα

(δημοσιέυτηκε στην “ΕΠΟΧΗ”)
Την περασμένη βδομάδα οι εφημερίδες παρουσίαζαν με τον τίτλο “Ο μακελάρης νηπίων” μια ανατριχιαστική είδηση. Ένας τύπος όρμησε σε παιδικό σταθμό στο Βέλγιο και έσφαξε δύο παιδιά και μια εργαζόμενη, ενώ τραυμάτισε σοβαρά 11 παιδιά και δύο ακόμα γυναίκες.

Το Ισραήλ επί 22 μέρες ορμούσε στη Γάζα, σκοτώνοντας 1.300 άτομα, εκ των οποίων 410 παιδιά, ενώ υπήρξαν 5.300 σοβαρά τραυματίες, εκ των οποίων 1.500 παιδιά. Σημειώνουμε ότι από το 2000 μέχρι την πρόσφατη σφαγή, οι νεκροί άμαχοι ανήλθαν σε 5.817, εκ των οποίων 1.750 παιδιά. Δηλαδή, από το 2000 μέχρι σήμερα έχουν δολοφονηθεί 3.250 παιδιά.

Ο μακελάρης του Βελγίου συνελήφθη. Ήταν σχιζοφρενής. Οι μακελάρηδες της Γάζας, η Λίβνι και ο εξ αριστερών τού Γ. Παπανδρέου παρακαθήμενος στη Σοσιαλιστική Διεθνή, Υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Εχούντ Μπάρακ, αντίθετα, τυγχάνουν επίσημης αναγνώρισης και θωπειών.

Αν ο πόλεμος είναι κάκιστο πράγμα, η σφαγή τι είναι; Στη Γάζα δεν έγινε πόλεμος. Τα F16 και τα Απάτσι σκόρπιζαν τις βόμβες σαν στραγάλια σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, ενώ τα τανκς ολοκλήρωναν τη σφαγή χτυπώντας αγρότες, μηχανάκια και σακαράκες στην περιφέρεια των πόλεων.

Την ώρα που έπεφταν οι βόμβες η ζωή συνεχιζόταν κανονικά. Οι μαγαζάτορες στέκονταν στα “μαγαζιά” τους, οι “λαϊκές αγορές” των τριών – τεσσάρων πάγκων περίμεναν τους πελάτες τους. Η κυκλοφορία με τα κάρα και τις σακαράκες συνεχιζόταν κανονικά. Πού να πήγαιναν άραγε; Καταφύγια δεν υπάρχουν για να πάνε, συγκεκριμένοι στρατιωτικοί στόχοι δεν καταγράφονται για να τους αποφύγουν. Κι εμείς, που πήγαμε εκεί, την ίδια συμπεριφορά δείχναμε. Αν έπεφτε η μπόμπα πάνω μας, θα ήταν “γραφτό” μας.

Τα παιδιά με το αβέβαιο μέλλον θέλουν να καταγράψουν την παρουσία τους στη γη
Στα παιδιά, πολύ περισσότερο από τους μεγάλους, έβλεπες την απαξίωση του τρόμου. Στη Ράφα, μόλις κατεβήκαμε από το ασθενοφόρο -το πιο ασφαλές μέσο- που μας μετέφερε από την Χαν Γιούνις, πλησίασα μερικά παιδιά που έπαιζαν σε μια αυλή με ένα ξεφούσκωτο τόπι. “Μίστερ, μίστερ, φώτο”, μου φώναξαν. Εστίασα και αυτά σπρώχνονταν για να απαθανατιστούν. Ξαφνικά, μια βόμβα πέφτει στα 500 μέτρα πιο πέρα. Σείστηκε συθέμελα η γη και τεράστιος μαύρος καπνός σηκώθηκε στον ουρανό. Αμήχανος, έστρεψα τη μηχανή μου στον καπνό, αλλά η φωτογραφία κουνήθηκε, γιατί τα πιτσιρίκια με τράβηξαν από το μανίκι φωνάζοντας “ε, μίστερ, φώτο”.

Τι είναι, άραγε, αυτό που τα έκανε με τόση μανία να επιζητούν τη φωτογράφιση, χωρίς καν να ζητούν τις φωτογραφίες τους, που θα τις πάρει μαζί του ο ξένος; Αργότερα, στην επιστροφή, πιο ήρεμος, σκέφτηκα ότι ήταν μια εσωτερική τους ανάγκη να καταγράψουν την παρουσία τους στη γη, γιατί οι πιθανότητες, όπως φαίνεται και από τις στατιστικές, να μην ζουν την άλλη μέρα είναι μεγάλες.

Το ζουν και το νιώθουν από τα χαμένα ξαδέλφια τους, τα γειτονόπουλά τους, τους συμμαθητές τους. Έλεγα αυτή την αυθαίρετη και ίσως απλοϊκή εξήγηση σε μια φίλη μου ψυχαναλύτρια, που είχε περάσει μια μεγάλη περιπέτεια με καρκίνο. Έχεις δίκιο, είπε, θέλουμε να κρατήσουμε το παρόν…

Τι να κάνουμε τώρα γι’ αυτούς τους ανθρώπους, γι΄ αυτά τα παιδιά που πολύ σύντομα, όσα επιζήσουν, μπροστά στο σκοτεινό μέλλον τους, θα ζωστούν με εκρηκτικά σκορπώντας τον θάνατο; Να ενημερώσουμε τον κόσμο, να εντείνουμε τις διαδηλώσεις, πιέζοντας τις κυβερνήσεις και τα κόμματα να καταγγείλουν την αγορά τεχνογνωσίας από Ισραήλ μυστικών υπηρεσιών και χημικών για τις διαδηλώσεις, να σταματήσουν τα λιμάνια μας να γίνονται διαμετακομιστικά κέντρα όπλων. Να υπονομεύσουμε την προνομιακή σχέση Ε.Ε. και Ισραήλ.

Δεν είναι βαριά τα καθήκοντά μας αυτά. Θα προσφέρουν, όμως, πολλά στον αγώνα για ειρήνη και προκοπή στην περιοχή. Τα θέλουν, άλλωστε, και τα ισραηλινά αντιπολεμικά κινήματα και η αριστερά τους. 

[Best_Wordpress_Gallery id=”6″ gal_title=”Γάζα”]

Στους δρόμους βγήκε το πρεκαριάτο*

Του Μάκη Μπαλαούρα

Οι άνεργοι, οι φτωχοί και οι απασχολήσιμοι (όρος που καθιερώθηκε από τον Σημίτη), δηλαδή οι άνθρωποι που δουλεύουν με το μπλοκάκι, με καθεστώς stage –απόκτηση εμπειρίας– του ΟΑΕΔ για λιγότερο από 1 χρόνο και χωρίς ασφάλιση, οι μερικώς απασχολούμενοι και οι ενοικιαζόμενοι, με άλλα λόγια οι εργαζόμενοι με ελαστικές σχέσεις εργασίας, συμπεριλαμβάνονται στο πρεκαριάτο.
Τις προάλλες ανακοινώθηκαν από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία τα αποτελεσματα της τριμηνιαίας έρευνας Εργατικού Δυναμικού που έγινε στα νοικοκυριά μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2008. Είναι γνωστά τα μεθοδολογικά προβλήματα της έρευνας, που έχουν μεγάλη πολιτική και κοινωνική σημασία. Αναφέρουμε ενδεικτικά δύο από αυτά. Πρώτον, δεν υπολογίζονται στους άνεργους τα άτομα που εργάστηκαν εντελώς περιστασιακά έστω και μια ώρα κατά την εβδομάδα που έγινε η έρευνα. Δεύτερον, δεν περιλαμβάνονται στους άνεργους τα άτομα που λόγω πιθανής απογοήτευσης δεν προέβησαν σε πολύ συγκεκριμένες ενέργειες εξεύρεσης εργασίας κατά την εβδομάδα της έρευνας. Τα άτομα αυτά θεωρούνται από την έρευνα ως μη οικονομικά ενεργά και όχι ως άνεργα. Παρά ταύτα, η παρουσίαση, έστω και αυτών, των στοιχείων από την ΕΣΥΕ μας δείχνει περίτρανα το τι συμβαίνει σήμερα στην ελληνική κοινωνία και κυρίως στους άνεργους νέους.

Νέοι και νέες άνεργοι

Σημειώνουμε ότι, οι γενικές εκτιμήσεις της ΕΣΥΕ, αφορούν την περίοδο πριν ξεσπάσει η οικονομική κρίση. Έτσι προβλέπει ότι το ποσοστό ανεργίας για το 2008 θα ανέλθει στο 7,6%, όμως οι νεότερες εκτιμήσεις της Κομισιόν ανεβάζουν το ποσοστό αυτό στο 9%.
Αν και οι προβλέψεις της Κομισιόν φαίνεται ότι θα είναι πολύ πίσω από την τελική καταγραφή έχει ενδιαφέρον να δούμε τι κρύβεται πίσω από τα (συντηρητικά) στοιχεία της ΕΣΥΕ. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα αναλυτικά στοιχεία για το Σεπτέμβριο του 2008, τα οποία είναι επίσης συντηρητικά, στην ηλικία των νέων μεταξύ 15-24 ετών η ανεργία συνολικά ανέρχεται στο 24,3%, ενώ για τις γυναίκες εκτινάσσεται πάνω από 30%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ανάλυση (με στοιχεία 2006) του ποσοστού ανεργίας των νέων κατά εκπαιδευτική βαθμίδα. Έτσι στους απόφοιτους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης το συνολικό ποσοστό ανεργίας ανέρχεται στο 29%, ενώ για τις γυναίκες στο 31%. Για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση τα ποσοστά ανέρχονται στο σύνολο στο 26,6% και για τις γυναίκες στο 37%. Εκεί όμως που τα (συντηρητικά) νούμερα χτυπούν κόκκινο είναι για τους απόφοιτους της πρωτοβάθμιας, όπου το συνολικό ποσοστό ανεργίας βρίσκεται στο 30,5%, αλλά οι μισές γυναίκες (46,1%) βρίσκονται σε καθεστώς – μάλλον μακράς– ανεργίας.

Η αποτίμηση των παραπάνω δραματικών στοιχείων, αφορούν μόνο τους άνεργους νέους.
Από την άλλη υπάρχουν εργαζόμενοι με επισφαλείς συνθήκες εργασίας (μερική απασχόληση, τηλεργασία) που αυξήθηκαν στο 5,6% το 2007 από το 5% που ήταν το 2006. Και εδώ οι γυναίκες κατέχουν τα σκήπτρα. Ενώ στους άνδρες το ποσοστό είναι 2,7%, στις γυναίκες εκτινάσσεται στο 10,1%. Σημειώνουμε, ότι τα 2/3 αυτών αμείβονται κάτω από 500 €.
Τέλος, σ’ αυτούς πρέπει να προστεθούν και οι φτωχοί νέοι έως 17 ετών που αυξήθηκαν από 20% το 2005 στο 23% το 2006. Έτσι εξηγείται η εξέγερση του πρεκαριάτου.

Πρεκάριοι και άλλοι, ίσον έκρηξη

Στα παραπάνω κοινωνιολογικά στοιχεία πρέπει να προστεθούν και πολιτικά, όπως η κρατική καταστολή και ο αυταρχισμός, η απαξίωση της πολιτικής και των συνδικάτων, η ανυπαρξία του κοινωνικού κράτους στην Παιδεία και την Υγεία, οι προκλητικές ρεμούλες και τα σκάνδαλα, καθώς και η περιβαλλοντική κρίση. Είναι προφανές ότι η εξέγερση είναι διαταξική. Είδαμε για πρώτη φορά να καταγράφεται μαζί με τους μαθητές των βορείων προαστίων, η έντονη παρουσία μαθητών από υποβαθμισμένες περιοχές του Πειραιά και των Δήμων γύρω απ’ αυτόν, καθώς και από τη Δυτική Αττική.
Ένα δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι, επειδή τα προβλήματα της ανασφάλειας απαντώνται σ’ όλη την Ευρώπη, έχουν δίκιο οι ευρωπαίοι ηγέτες, όπως εκδηλώθηκε με ένταση στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, να φοβούνται ένα εξεγερτικό ντόμινο από τους πρεκάριους και τους άλλους νέους.
Το τρίτο συμπέρασμα –το οποίο αποτυπώνεται και στις δημοσκοπήσεις– είναι ότι η ελληνική κοινή γνώμη δεν μπορεί παρά να δείχνει συμπάθεια, προς τους εξεγερμένους νέους. Το αβέβαιο μέλλον τους, στο κάτω κάτω, αυτοί το διαμόρφωσαν. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που η γενιά που κυριαρχεί παραδίνει στην επόμενη χειρότερους όρους ζωής. Και αυτό αν δεν το αντιλαμβάνεται η παλιά γενιά, το αντιλαμβάνεται η νέα. Γι΄ αυτό και θέσεις ορισμένων κομμάτων βρίσκουν μικρή απήχηση, όχι μόνο στην κοινωνία αλλά και στους ψηφοφόρους τους. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν, μόνο το 24% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ συμφωνούν με τη στάση του απέναντι στις πρόσφατες κινητοποιήσεις. Το κοινωνικό και πολιτικό μείγμα για την Ελλάδα και την Ευρώπη αποκτά εξαιρετικά εύφλεκτα και μάλλον μόνιμα εκρηκτικά χαρακτηριστικά, ιστορικής σημασίας προφανώς.

* Νέος κοινωνιολογικός και πολιτικός όρος που αρχίζει να καθιερώνεται. Πρώτη φορά το συνάντησα στο μαρξιστικό περιοδικό “Eurotopia”, που κυκλοφορούσε και στα ελληνικά ως ένθετο στις εφημερίδες “Αυγή” και “Εποχή”. Το πρώτο συνθετικό του «πρεκαριάτου» προέρχεται από την αγγλική λέξη precarity, που σημαίνει κατάσταση αβέβαια, κατάσταση ανασφαλής, ενώ το δεύτερο συστατικό από το προλεταριάτο.
*Ελευθεροτυπία της 23-12-2008