"Κίνηση Πολιτών για Ανοιχτό Πολυτεχνείο"
Αλιέας 3, Σεπτεμβρίου 2002
Του Μάκη Μπαλαούρα
Ούτε στην πτώση της δικτατορίας ούτε στην δίκη των πραξικοπηματιών και των βασανιστών της χούντας ούτε στους σεισμούς της Αθήνας καταναλώθηκε τόσο μελάνι και ηχητικός χρόνος (αφαιρώντας τον τηλεοπτικό χρόνο γιατί τότε δεν υπήρχε «ελεύθερη» τηλεόραση), όπως έγινε με το μοιραίο χτύπημα των διωκτικών αρχών προς την 17Ν. Είναι άραγε τόσο σημαντικό θέμα που ξεπερνά κατά πολύ όλα τ’ άλλα, η 17Ν;
Πόσο απασχόλησε την κοινωνία και πόσο διαμόρφωσε την πολιτική ζωή της χώρας η δράση της στην περίοδο των 27 χρονών της ύπαρξης της; Με εξαίρεση το πρώτο διάστημα που κέντριζε το ένστικτο περί δικαίου των πολιτών, καμιά άλλη σημαντική επιρροή δεν είχε στα μαζικά και κοινωνικά κινήματα.
Το αντίθετο· έδινε με ρυθμούς γεωμετρικής προόδου τα προσχήματα για περιστολή των πολιτικών ελευθεριών και δικαιωμάτων.
Ας τελειώνουμε με την 17Ν λοιπόν. Άλλωστε έχουν γραφτεί τόσα. Μονάχα μία παρατήρηση. Οι αβίαστες ομολογίες και κυρίως το αλληλοκάρφωμα των μελών της δεν οφείλεται στο ότι είναι κιοτήδες ή κότες (όπως τους κράζουν οι ποινικοί κρατούμενοι). Σε τελική ανάλυση τέτοιοι τύποι παρά τη σιγουριά τους που τους έδινε το 45τάρι ή το θράσος τους ή η ανικανότητά της αστυνομίας δε φοβήθηκαν τους ανακριτές, οι οποίοι μάλιστα δε τους άσκησαν καμιά βία για να ομολογήσουν τα όσα έκαναν (και όσα πιθανόν δεν έκαναν, προκειμένου η αστυνομία να συμπληρώσει ή να καλύψει τα κενά του παζλ), ούτε καν τους αμερικανούς με το διακοσμημένο με φωτογραφίες του Γκουαντανάμο, διπλανό γραφείο.
Η συμπεριφορά τους οφείλεται στο γεγονός ότι αντιλήφθηκαν το απόλυτο αδιέξοδο των πράξεων τους, την απόλυτη πολιτική και κοινωνική μοναξιά τους, την ιδεολογική και πολιτική κενότητα τους.
Δεν έμοιαζαν ούτε στο ελάχιστο με τους παλιούς κομμουνιστές και αριστερούς που πήγαιναν στο απόσπασμα ή πέθαιναν από τα βασανιστήρια με ψηλά το κεφάλι, γιατί ήξεραν ότι υπηρετούν το όραμα μιας καλύτερης κοινωνίας, γιατί πίστευαν ακράδαντα ότι το παράδειγμά τους θα πυρπολήσει χιλιάδες άλλους ανθρώπους! Αυτοί λογοδοτούσαν στην κοινωνία και στην ιστορία.
Γιατί υπήρξε η 17 Ν;
Λέγεται, και είναι καταρχήν σωστό, ότι τέτοια φαινόμενα θα γεννιούνται στην χώρα μας και διεθνώς όσο δεν επιλύονται τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα. Η θέση αυτή απάντα μερικώς στο ερώτημα. Σ’ αυτόν τον ισχυρισμό όμως πρέπει να προστεθεί και η ταυτόχρονη απουσία (επί της ουσίας) της Αριστεράς στις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις. Οι Ερυθρές Ταξιαρχίες, η Φράξια Κόκκινος Στρατός, η GRAPO που γεννήθηκαν και ισχυροποιήθηκαν εξαιτίας και των δύο αυτών παραγόντων.
Στην Ελλάδα μετά την μεταπολίτευση -παρά το φωτοστέφανο της αντιδικτατορικής πάλης- τα κόμματα της Αριστεράς φάνηκαν ανίκανα να απαντήσουν στα προβλήματα και να κινητοποιήσουν τους εργαζόμενους. Το ΚΚΕ Εξωτερικού, παρά τις νέες ρηξικέλευθες θέσεις του, χαρακτηρίστηκε κυρίως από την δεξιά και συμβατική γραμμή του (ΕΑΔΕ). Το ΚΚΕ βρισκόταν μόνιμα σε αναχωρητισμό με τα μάτια στραμμένα στον Στάλιν και στην ΕΣΣΔ. Αν προσθέσει κανείς και την μεταξύ τους αντιπαλότητα, καθώς και τον λαϊκισμό του ΠΑΣΟΚ, η Αριστερά έδειξε πως είναι ανήμπορη να απαντήσει στα κοινωνικά προβλήματα.
Το κενό αυτό προσπάθησαν να το «καλύψουν» η17Ν και ο ΕΛΑ, έστω κι αν τα μηνύματα τους αφορούσαν μόνο τους αμερικανούς και τους χουντικούς.
Ο «αυτόνομος» λόγος των ΜΜΕ
Αν μέχρι την έκρηξη της βόμβας στα χέρια του Σάββα Ξηρού είχε ασκηθεί με έντονη κριτική για το ρόλο το ΜΜΕ και ιδιαίτερα της τηλεόρασης, μετά το γεγονός αυτό τα ΜΜΕ δείχνουν αυτονομούνται πλήρως από τις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις και να καθοδηγούνται ιδεολογικά από ένα πλέγμα φανερών και μυστικών υπηρεσιών, στον οποίο κεντρικό ρόλο προφανώς παίζουν οι ξένες.
Οι υπηρεσίες αυτές διαμορφώνουν μια στρατηγική που αποσκοπεί στον ευτελισμό της αντιδικτατορικής πάλης και της Αριστεράς. Σ’ αυτό το στημένο παιχνίδι συμμετέχουν πράκτορες της ΚΥΠ, φασίστες, εθνικιστές, ακόμα και στρατοδίκες της χούντας, αλλά δυστυχώς και μία μικρή ομάδα δήθεν «υπευθύνων» αριστερών.
Που αποσκοπούν;
Μετά τον εμφύλιο για την πολιτική και οργανωτική της ήττα η Αριστερά χρειάστηκε λιγότερο από επτά χρόνια για να ορθοποδήσει, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να γίνει διά της ΕΔΑ, ακόμα και αξιωματική αντιπολίτευση. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Αριστερά δεν είχε ηττηθεί ηθικά. Το ίδιο συνέβη και μετά την δικτατορία. Τα κόμματα της Αριστεράς δεν μπήκαν ποτέ στο περιθώριο, παρά την «δεξιά» πολιτική τους ακόμα και όταν τα εκλογικά ποσοστά της ήταν χαμηλά, το ειδικό βάρος της Αριστεράς στην κοινωνία ήταν μεγάλο. Το βάρος αυτό της έδινε και της δίνει τη δυνατότητα να ακούγεται η φωνή της στα συνδικάτα, στα κινήματα, σε όλη την κοινωνία. Η Αριστερά είναι η τελευταία ασπίδα για την υπεράσπιση των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων -που θίγονται αυτή την περίοδο βάναυσα- για την αντιπαράθεση στα γεράκια των πολέμων και των σφαγών, για όλα όσα υπερηφανευόμαστε ότι έχουμε κατακτήσει σε μια, γενικώς, δημοκρατική κοινωνία, όσο κοινωνικά ανάπηρη κι αν είναι αυτή.
Αυτό το ηθικό-ιστορικό ειδικό βάρος της Αριστεράς πολλοί και πολλές θέλουν να το συντρίψουν. «Να τελειώσει η ασυλία της», βροντοφωνάζει, ο άλλοτε «φίλος» ορισμένων αριστερών Ανδριανόπουλος. Να γιατί ανοίγουν τους φακέλους της αντίστασης και ιδιαίτερα σε αυτή τη φάση, αυτούς που συνδέονται με δυναμικές εκδηλώσεις. Ενοχοποιώντας την Αριστερά, επιδιώκουν δηλώσεις νομιμοφροσύνης εκ μέρους της, της ζητούν να αποκηρύξει την επαναστατική της αντίληψη, προκειμένου να γίνει δεκτή ως «ανανήψασα» στο στρατόπεδο της νέας τάξης του προέδρου Μπους, όπως γινόταν παλιά στη Μακρόνησο. Να γιατί η ορχήστρα των ΜΜΕ, των πολιτικών και οικονομικών παραγόντων και των μυστικών υπηρεσιών, δεν πρέπει να φαλτσάρει. Ο μαέστρος-πρέσβης κ. Μύλερ είναι ξεκάθαρος μιλώντας στον πρώτο πληθυντικό. Όταν λέει «Εμείς αποσκοπούμε…» εννοεί όλη την ορχήστρα.
Στη φάση που διανύουμε η τακτική επιδίωξη όλων των παραπάνω παραγόντων, είναι να κραδαίνουν απειλητικά απέναντι σε όποιον τολμά να αντιστέκεται τη δαμόκλεια σπάθη του κοινωνικού περιθωρίου και της τιμωρίας, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο ομήρους πολλούς αγωνιστές που δρουν στα κοινωνικά κινήματα.
Η στάση των πολιτικών δυνάμεων
Το ΠΑΣΟΚ αρχικά φάνηκε ότι ενισχύεται από τις εξελίξεις του αντιτρομοκρατικού χτυπήματος, γιατί έδειχνε την ικανότητα του να πατάξει την τρομοκρατία, αφαιρώντας ταυτόχρονα και τις υποψίες ότι σχετίζεται με αυτήν. Επιπλέον, αφήνοντας τα πράγματα να κυλούν -μέσω των ΜΜΕ- προσδοκούσε ότι θα εμφανιζόταν ως η εγγυήτρια δύναμη των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων καθώς και της δημοκρατικής λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, με τα κόμματα της Αριστεράς να λειτουργούν απερίσπαστα στο εσωτερικό όμως, αυτού του πλαισίου. Έτσι νόμιζε ότι θα μπορεί να μας κλείνει πονηρά το μάτι, υπενθυμίζοντάς μας ότι αν η Δεξιά νικήσει στις εκλογές θα δώσει γη και ύδωρ στους Αμερικανούς με ότι αυτό συνεπάγεται για τις δημοκρατικές ελευθερίες. Γι’ αυτό άλλωστε ο υπουργός εξωτερικών «μάλωσε» τον κ. Μύλερ για τον πληθυντικό του.
Όμως τα πράγματα δεν εξελίσσονται έτσι. Αποκτούν την δική τους αυτόνομη δυναμική, που όπως γράψαμε στοχεύει στην ηθική απαξίωση της Αριστεράς. Σε λίγο το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν θα μπορεί να κάνει τίποτα. Αδύναμο και αυτό, απλώς θα μας μοιράζει το ίδιο τις δηλώσεις νομιμοφροσύνης…
Το βάρος επομένως πέφτει εξολοκλήρου στην ίδια την Αριστερά, που πρέπει να εγκαταλείψει την απολογητική και παθητική στάση της και να βγει στην επίθεση. Εύφορο έδαφος υπάρχει και για τα λαϊκά προβλήματα, που οξύνονται ραγδαία, αλλά και για τα διεθνή, όπως η επικείμενη επίθεση στο Ιράκ, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η φτώχεια, η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση.
Πηγή: Η Εποχή 1/9/2002
ΤΟΥ ΜΑΚΗ ΜΠΑΛΑΟΥΡΑ
ΩΣ ΤΡΑΠΕΖΟΫΠΑΛΛΗΛΟΣ, και μάλιστα της Κεντρικής Τράπεζας, λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων αλλά και των πολιτικών αποφάσεων, όπως η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που εδρεύει στη Φρανκφούρτη, ανησυχώ σφόδρα για το εργασιακό μου μέλλον.
Έτσι άρχισα να ψάχνομαι για το πού μπορώ να εργαστώ. Η ιδέα του έμμισθου δημοσιογράφου απορρίφθηκε αμέσως. Η «Αυγή» είναι πλήρης, ενώ στην «Εποχή» συνήθως πληρώνεις. Σε άλλα ΜΜΕ είναι εξαιρετικά δύσκολο με την κρίση στον κλάδο, αλλά και την πτώση της ποιότητάς τους.
Κάποιος φίλος μού σφύριξε ότι εν όψει των αυριανών δημοτικών και μεθαυριανών βουλευτικών εκλογών εταιρείες image makers, όπως τις λέμε στα καφενεία, ζητούν στελέχη προσφέροντας ενδιαφέρουσες αποδοχές.
Ο φίλος, γνωρίζοντας την πείρα μου, η οποία άλλωστε φαίνεται και με τα ένσημα από τις επιφυλλίδες «Συναντήσεις» της «ΑΥΓΗΣ» υποψηφίου βουλευτή ή δημοτικού συμβούλου που έχω συγκεντρώσει από την πρώτη κοινοβουλευτική εμφάνιση του ΚΚΕ Εσωτερικού έως σήμερα, που θα έκαναν ακόμα και τον Γιαννίτση να αναθεωρήσει τις θέσεις του για τα συνταξιοδοτικά, με πρότεινε σε μια από τις πρώτες εταιρείες τέτοιας ενασχόλησης.
Φυσικά με συμβούλευσε να εγκαταλείψω τα παλαιοκομμουνιστικά μου και να συμβαδίσω με την εποχή μου. Ακολουθώντας τη συμβουλή του, ανέτρεξα σε σχετική βιβλιογραφία, αλλά και στο Ίντερνετ. Αισθανόμουν έτοιμος να τους καταπλήξω και τελικά μετά από μακρά συζήτηση τα συγχαρητήρια που εισέπραξα με έκαναν να αντιληφθώ ότι έσκισα.
Ο διευθυντής της εταιρείας, αναφερόμενος στα αποτελέσματα των εκλογών που έχουν διεξαχθεί στην Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Δανία, την Αυστρία και τη Γαλλία, αλλά και στις δημοσκοπήσεις για τη Γερμανία με ρώτησε τι θα πρότεινα -έστω και εκ των υστέρων-στους κεντροαριστερούς που σε όλες τις παραπάνω χώρες έχασαν, προκειμένου να αποφύγουν τη βαριά τους ήττα. Γινόταν προφανές ότι η εταιρεία θα αναλάμβανε το προς κατάρρευση ΠΑΣΟΚ.
Ήμουν σε απόλυτα πλεονεκτική θέση. Με σεβασμό αλλά και σιγουριά ανάλυσα στον κ. διευθυντή τις απόψεις μου. «Κοιτάξτε, τα κεντροδεξιά ή κεντροαριστερά κόμματα εξουσίας έχουν συγκλίνει σχεδόν σε απόλυτο βαθμό. Νεοφιλελευθερισμός το ένα, νεοφιλελευθερισμός και το άλλο. Για την ανεργία και τη φτώχεια φταίνε οι μετανάστες. Τα ΜΜΕ αναδεικνύουν ως μείζον πρόβλημα την ανασφάλεια των πολιτών, τα κόμματα σύρονται και βρίσκουν τα αίτια και το φάρμακο: Μετανάστες και αστυνομοκρατία. Μη διαθέτοντας προσωπικότητες όπως ο Κ. Καραμανλής ή ο Α. Παπανδρέου που μπορούσαν να κερδίσουν το κρίσιμο ποσοστό που θα τους έδινε τη νίκη, πρέπει να χαράξουν άλλη στρατηγική»…
Ο κ. διευθυντής με άκουγε με έντονο ενδιαφέρον. Κατάλαβα ότι είχα κερδίσει τις πρώτες εντυπώσεις, όμως δεν έφταναν για να πετύχω την πρόσληψή μου με προνομιακούς όρους.
«Επομένως, εφόσον οι διαπιστώσεις και οι συνταγές θεραπείας είναι οι ίδιες, τότε πρέπει να βρούμε άλλους τρόπους promotion». Όπως είπα, πήγα διαβασμένος και στις διεθνείς αλλά στις ελληνικές πολιτικές αντιπαραθέσεις. Είχα υπόψη μου τις πρόσφατες φοιτητικές εκλογές, αλλά και το τι συμβαίνει σε άλλες χώρες όπως στη Γερμανία.
«Έτσι, δεδομένης της σύγκλισης των κομμάτων εξουσίας, πρέπει να αναζητηθούν άλλοι τρόποι προσέγγισης ψηφοφόρων. Πρώτον, τα μεσαία στελέχη πρέπει να νιώσουν συναισθηματικά δεμένα με το κόμμα, έτσι ώστε δημιουργώντας ακατάλυτους δεσμούς μεταξύ τους αλλά και με την ηγεσία να θεωρήσουν ότι η μάχη αφορά πρωτίστως αυτούς και να τα δώσουν όλα στην εκλογική μάχη. Θα τους προσφέρουμε ένα ανεπανάληπτο τριήμερο του Αγ. Πνεύματος στη Μύκονο. Μεταξύ Piero’s και Caprice θα επιστρατευτούν για την περίπτωση (αν και μάλλον δεν είναι αναγκαίο, γιατί υπάρχει πληθώρα) Ρωσίδες, Καυκάσιες και Ρουμάνες, θα τους κάνουμε να αντιληφθούν τις δυνατότητες που θα τους προσφέρουμε στην επόμενη νίκη μας αλλά και τον απολεσθέντα παράδεισο σε ενδεχόμενη και απευκταία ήττα μας.
Κάτι ανάλογο, άλλωστε, δοκιμασμένο με επιτυχία στις φοιτητικές εκλογές, είναι οι βραδιές σε στριπτιζάδικα. Τα εκλογικά μέτρα επιπλέον, αν όχι κυρίως, σε περίοδο έντονης κοινωνικής απομόνωσης, μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες κοινωνικών γνωριμιών, κάτι ανάλογο αλλά βέβαια κοινωνικά αναβαθμισμένο, όπως τα γραφεία συνοικεσίων. Μπορούν επιπλέον να προσφέρουν προφυλακτικά σε ποικίλες εμφανίσεις και γεύσεις, όπως έγινε πρόσφατα στο 8ΡD στη Γερμανία. Η προσφορά αυτή μπορεί να συνοδευτεί με κάποια χρηματική καταβολή για την οικονομική ενίσχυση του κόμματος.
Σκεφτείτε, κ. διευθυντά, τα προφυλακτικά να έχουν τα πρασινογάλαζα μάτια του κόμματος και γεύση ξινισμένου μήλου α λα Σημίτη, τι θραύση θα κάνουν».
Ο κ. διευθυντής, εμφανέστατα ήταν εντυπωσιασμένος και, παρά τις προσπάθειές του να συγκαλύψει τον ενθουσιασμό του, ρώτησε, δήθεν αδιάφορα: «Και αν ένα υποψήφιο στέλεχος φοβάται πως δεν θα έχει ακροατήριο τις συγκεντρώσεις, τι θα κάνει προκειμένου να προσελκύσει πλήθος;».
Εγώ, ατάραχος, γνωρίζοντας πια ότι συμβαδίζω με την εποχή μας, αναφώνησα: «Θα βάλει βίντεο με ταινίες σοφτ πορνό, θα μαζευτεί κόσμος και μετά ο υποψήφιος θα εκτονωθεί μιλώντας για τα προβλήματα του πολίτη».
Είναι περιττό να πω ότι προσελήφθην αμέσως με αποδοχές τέτοιες που, αν τις αναφέρω, θα δημιουργήσω κοινωνική πρόκληση.
Στη Νέα Υόρκη για λόγους συμβολισμού, και όχι μόνο στο Νταβός που πραγματοποιούνται μόνιμα, συγκεντρώθηκαν στις αρχές του μήνα 2.500 κορυφαίοι εκπρόσωποι της οικονομικής και πολιτικής παγκόσμιας εξουσίας, προφανώς όχι για λόγους κοινωνικής συναναστροφής, αν και αυτό είναι απαραίτητο σε τέτοιους κύκλους, αλλά για να διαβουλευτούν πάνω στις παγκόσμιες εξελίξεις και για να χαράξουν της διεθνικές στρατηγικές τους στην οικονομία.
Οι από πάνω, για να διατηρήσουν την ηγεμονία τους, φυσικά χρειάζονται με τη βοήθεια των (οργανικών) διανοούμενων τους, παρεμβάσεις και έλεγχο του περιεχομένου σκέψης και καθορισμό των ιδεολογικών προσανατολισμών των ανθρώπων όπου γης. Έτσι διαμορφώνουν τις εξελίξεις, συσχετίζοντας το εθνικό με το διεθνές και αντιστρόφως.
Οι από κάτω, εισπράττοντας συνεχώς σφαλιάρες από τους από πάνω, σκέφτηκαν, πολύ απλά, να υιοθετήσουν την πρακτική τους όπως έκαναν άλλωστε και οι παλιοί. Ας διαβουλευτούμε, λοιπόν, είπαν. Ας μελετήσουμε κι αν μπορέσουμε, σήμερα και αύριο, ας χαράξουμε κι εμείς στρατηγικές.
Έτσι 50.000 άνθρωποι από 130 χώρες από τις πιο ανεπτυγμένες έως την Γκάνα, τις Φιλιππίνες, τη Νότια Αφρική και την Ινδία, έκλεισαν ραντεβού στο Πόρτο Αλέγκρε. Τι συζήτησαν; Τα πάντα. Για το πραγματικό χρέος των αναπτυγμένων κρατών προς τον τρίτο κόσμο, για τον πλανήτη που καταστρέφεται, για τα φάρμακα που είναι πανάκριβα, για τα μεταλλαγμένα τρόφιμα για το νερό που στερεύει και μολύνεται, ακόμα και για την εμπορευματοποίηση της αρχιτεκτονικής.
Φυσικά απέρριψαν με πάθος τον πόλεμο, καταδίκασαν την πολιτική του Ισραήλ και τον άλλων στην Παλαιστίνη και συζήτησαν τα βαθύτερα αίτια της νεοφιλελεύθερης κρίσης της Αργεντινής.
Και εδώ διαφέροντας από τους από πάνω, όλα αυτά τα έπραξαν με μουσική και χορό.
Ο Τσε και ο Ζαπάτα παντού, συμβολικές μορφές του έρωτα για τη ζωή. Συνυπήρξαν όλοι και όλες. Οι προσωπικότητες όπως ο Τσόμσκι και ο Βαλερστάιν αλλά και «ασήμαντοι», κατά τη δήλωση τους, πρόσωπα όπως η μάνα του Κάρλο Τζουλιάνι και η Ινδιάνα Ριγκομπέρτα Μαντσού.
Σοσιαλιστές και κομμουνιστές (ηγεμονική αν και με εντυπωσιακή πλαστικότητα, ήταν παρουσία της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης), αλλά κυρίως αγωνιστές και αγωνίστριες των κοινωνικών κινημάτων, του φεμινισμού, της οικολογίας καθώς και του συνδικαλισμού, αντιπαρατέθηκαν μεταξύ τους χωρίς όμως να σηκώσουν αναχώματα, αφού τους συνδέει η κοινή αντίθεσή τους στον νεοφιλελευθερισμό, που συνοψίζεται στο σύνθημα «Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός».
Στη Γένοβα το κίνημα βγήκε στους δρόμους.
Στο Πόρτο Αλέγκρε πήγε στα θρανία
Σύνδεση θεωρίας και πράξης, όπως διδασκόμασταν παλιά.
Στο Πόρτο Αλέγκρε, όπως θα έλεγε και ο Γκράμσι «μπήκαν τα θεμέλια για μια βαθιά αλλαγή που να δημιουργεί μια νέα σχέση μεταξύ κοινωνίας και κουλτούρας, λαού και διανοούμενων, που να επιδρά στα ήθη και να διαμορφώνει νέες αισθητικές»
.
Άμποτε και στη Θεσσαλονίκη το 2003 να φτιάξουμε και Γένοβα και Πόρτο Αλέγκρε.
Είμαστε ώριμοι.
« «Συναντήσεις» της Αυγής »
Αθήνα, 21-22-23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2002. Αίθουσα ΕΣΗΕΑ Ακαδημίας 20
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2002
18:00 Άνοιγμα Συνεδρίου Νίκος Κωνσταντόπουλος, Πρόεδρος Συνασπισμού.
18:00 – 21:00 Πρώτη ενότητα: Αλλαγές στη μισθωτή εργασία και συνδικαλισμός.
Πρόεδρος: Σάββας Ρομπόλης, Καθηγητής Παντείου.
18:10-18:50 Εισήγηση: 30′ Ζακ Φρεσινέ, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Παρίσι 1, πρόεδρος Γαλλικού IRES. 18:50 – 19:30
Παρεμβάσεις: ¬ Αποστόλης Δεδουσόπουλος, καθηγητής Παντείου. ¬
Γιώργος Σταμάτης, καθηγητής Παντείου. ¬
Πέτρος Λινάρδος – Ρυλμόν, επιστημονικός συνεργάτης ΙΝΕ/ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ. ¬
Δημήτρης Σούκης, συνδικαλιστής ΔΕΗ. ¬
Δημήτρης Στρατούλης, Διοίκηση ΓΣΕΕ, Γραμματέας κοινωνικής πολιτικής. ¬
Θανάσης Τσακίρης, ερευνητής. ¬
Δημήτρης Παφίλης, πρώην Πρόεδρος της ΟΤΟΕ. ¬
Σωκράτης Ματζουράνης, μέλος Διοίκησης ΟΣΠΑ. ¬
Παναγιώτης Κλάπας, μέλος Διοίκησης ΑΔΕΔΥ. ¬
Δημήτρης Σουλιώτης, πρώην στέλεχος του ναυτεργατικού κινήματος.
19:30 – 21:00 Συζήτηση. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2002 11:00 – 14:00
Δεύτερη ενότητα. Η αυτονομία του συνδικαλιστικού κινήματος.
Πρόεδρος: Γιάννης Κουζής, επικ. καθηγητής Παντείου. 11:00 – 11:30
Εισήγηση: Γιώργος Κουκουλές, αν. καθηγητής Παντείου.
11:30 – 13:00 Παρεμβάσεις: ¬
Γιάννης Θεωνάς, πρώην Γενικός Γραμματέας της ΓΣΕΕ και πρώην Ευρωβουλευτής. ¬
Μαρία Φραγκιαδάκη, μέλος Διοίκησης της ΓΣΕΕ. ¬
Δημήτρης Λιβιεράτος, ιστορικός του εργατικού κινήματος. ¬
Κώστας Γκουτζαμάνης, Αντιπρόεδρος ΕΚΑ. ¬
Ηλίας Στάβερης, Βετεράνος του εργατικού κινήματος. ¬
Σωτήρης Σιώκος, Αντιπρόεδρος του ΙΝΕ/ΟΤΟΕ. ¬
Στέφανος Λαιμός: Αντιπρόεδρος του ΙΝ.Ε./Γ.Σ.Ε.Ε.-ΑΔΕΔΥ. ¬
Γιώργος Ρωμανιάς, επιστημονικός συνεργάτης του ΙΝ.Ε./Γ.Σ.Ε.Ε.-ΑΔΕΔΥ. ¬
Μάρκος Μπασιούκας, Μέλος Διοίκησης της ΑΔΕΔΥ. 13:00 – 14:00 Συζήτηση.
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2002 18:00 –21:30
Τρίτη Ενότητα. Ο συνδικαλισμός στην Ελλάδα σήμερα. Θεσμός σε κρίση με περιθώρια ανάσχεσης;
Πρόεδρος: Γιώργος Κουκουλές, αν. καθηγητής Παντείου. 18:00 – 18:30
Εισήγηση, Γιάννης Κουζής, επικ. καθηγητής Παντείου. 18:30 – 20:00
Παρεμβάσεις: ¬ Χρήστος Πολυζωγόπουλος, Πρόεδρος της ΓΣΕΕ.
Αλέκος Καλύβης, Αντιπρόεδρος ΓΣΕΕ. ¬
Δημήτρης Κωστόπουλος, πρώην Γενικός Γραμματέας της ΓΣΕΕ και πρώην Βουλευτής.
Γιάννης Μανώλης, Γενικός Γραμματέας ΓΣΕΕ. ¬
Ηλίας Βρεττάκος, Ε.Ε. της ΑΔΕΔΥ. ¬
Δημήτρης Χατζησωκράτης, πρώην μέλος Προεδρείου της ΓΣΕΕ. ¬
Παπασπύρος Σπυρος, Πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ. ¬
Μάκης Μπαλαούρας, Πρόεδρος του Συλλόγου της Τράπεζας της Ελλάδας. ¬
Γρηγόρης Καλομοίρης, Αντιπρόεδρος ΟΛΜΕ. ¬
Στάθης Λεουτσάκος, πρώην μέλος της Διοίκησης της ΓΣΕΕ. 20:00 – 21:00 Συζήτηση
ΣΑΒΒΑΤΟ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2002 11:00–14:00 Τέταρτη Ενότητα.
Ο συνδικαλισμός σε συνθήκες έντασης της Διεθνοποίησης σε Ευρωπαϊκό και πλανητικό επίπεδο.
Πρόεδρος, Δημήτρης Στρατούλης, Γραμματέας κοινωνικής πολιτικής ΓΣΕΕ. 11:00 – 11:40 Εισήγηση, Ούντο Ρεφέλντ, πολιτειολόγος, ερευνητής του IRES. 11:40 – 13:20 Παρεμβάσεις ¬ Ζακ Φρεσινέ, Πρόεδρος IRES, καθηγητής στο Παρίσι . ¬ Κώστας Βεργόπουλος, Καθηγητής Πανεπιστημίου Παρισιού. ¬ Άλκης Ρήγος, Καθηγητής Παντείου. ¬ Παναγιωτόπουλος Νίκος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. ¬ Γιώργος Ντάσσης, Υπεύθυνος Γραφείου Βρυξελλών της ΓΣΕΕ. ¬ Αλέκος Καλύβης, Αντιπρόεδρος ΓΣΕΕ. ¬ Σωτήρης Μάρταλης, συνδικαλιστής ΟΛΜΕ. ¬ Χάρης Σμυρνιώτης, συνδικαλιστής ΕΚΑ. ¬ Χριστόφορος Παπαδόπουλος, μέλος της Διεθνούς Δράσης. ¬ Σωτήρης Γεωργόπουλος, πρώην μέλος Διοίκησης του ΕΚΑ. ¬ Νίκος Μαλινόγλου, Συνδικαλιστής στην Υγεία. ¬ Δέσποινα Σπανού, μέλος της Ε.Ε. της ΑΔΕΔΥ. ¬ Τριαντάφυλλος Μυταφίδης, συνδικαλιστής ΟΛΜΕ. 13:20 – 14:20 Συζήτηση 14:20 – 14:30 Συνόψιση εργασιών: Γιώργος Κουκουλές, αν. καθηγητής Παντείου. 14:30 Τέλος εργασιών.
“Η ΑΥΓΗ”
Του Μάκη Μπαλαούρα
Για τη γιορτή του, καθυστερημένα τηλεφώνησα σε ένα παλιό συμμαθητή μου από το χωριό. Εύθυμος τύπος και γνωστός πλακατζής, άρχισε να μου αραδιάζει ιστοριούλες των εφηβικών μας χρονών, που τώρα βρίσκονται στο πάτο του μυαλού μας και χρειάζονται βίντσι για να ανέβουν. Άλλες πιο εύκολα, άλλες πιο δύσκολα, άλλες καθόλου. Μου ΄λεγε, λοιπόν σκασμένος στα γέλια, για την πλάκα που είχαμε κάνει κάποια μέρα των γιορτών των Χριστουγέννων που μαζευόταν πολύς κόσμος στο ποιο καθωσπρέπει (;) ζαχαροπλαστείο της κωμόπολης μας.
Παραγγείλαμε τα γλυκά μας, κάποιοι πιο μεγάλοι Μπυράλ και φωνασκούσαμε χαρούμενα. Έτσι νομίζαμε γιατί κατέφτασε συνοφρυωμένος ο Αντρέας, ο μαγαζάτορας, ερχόμενος από ένα μακρινό χωριό φέρνοντας γερή προίκα από τα χωράφια του που απαλλοτρίωσαν για το αεροδρόμιο και φτιάξε μ΄ αυτή το νέο ζαχαροπλαστείο. Μας είπε με απαξιωτικό ύφος να στρίβουμε, αφού πρώτα πληρώσουμε, αποχωρώντας με στυλ καρδινάλιου για το «ταμείο» του.
Ο παλιός συμμαθητής έριξε την ιδέα να ρίξουμε κρυφά βρομούσα στο μαγαζί για να τον τιμωρήσουμε. Αργότερα καταλάβαμε πως αυτός θα την έριχνε έτσι κι αλλιώς. Απλώς ήθελε ιδεολογική κάλυψη και πολιτική στήριξη. Στο μαγαζί έγινε «το έλα να δεις». Οι οικογενειάρχες άρχισαν να εγκαταλείπουν πανικόβλητοι το μαγαζί, μερικοί μάλιστα βρίζοντας σκαιότατα τον μαγαζάτορα. Φυσικά δεν καταδέχτηκαν να πληρώσουν. Σ΄ εμάς δεν επιτράπηκε να ξαναπατήσουμε στο μαγαζί μέχρι το επόμενο καλοκαίρι, που σερβίριζε στο ανοιχτό χώρο της πλατείας.
Το αμερικάνικο υπουργείο Άμυνας κατασκευάζει βρωμογόνα
Την άλλη μέρα της επικοινωνίας-μνήμης με τον συμμαθητή μου διάβασα στις εφημερίδες πως το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ανέθεσε στο «Monell, Κέντρο Χημικών Αισθήσεων» (!) της Φιλαδέλφειας την κατασκευή βρωμογόνων. Όπως λέμε δακρυγόνα για τα βομβίδια που εξαπολύουν οι ΜΑΤατζήδες και δημιουργούν δάκρυα, έτσι θα λέμε βρωμογόνα αυτά που βρωμίζουν την ατμόσφαιρα.
Οι στρατιωτικοί Αμερικανοί εγκέφαλοι (και όχι οι συνάδελφοι τους αστυνομικοί- κι’ αυτό έχει τη σημασία του) σκέφτηκαν πως τα δακρυγόνα αντιμετωπίζονται με φωτιές. Και επιπλέον τις φωτιές της ανάβουν όλοι πολίτες και όχι μόνο οι αναρχικοί και οι μπαχαλάκηδες, οι οποίες με τη σειρά τους δημιουργούν εικόνες έκρυθμης κατάστασης που δεν ταιριάζουν με τις ζωγραφιές φιλήσυχης κοινωνίας που κατασκευάζουν. Και για τα νεότερα χημικά, αυτά που παραλύουν το νευρικό σύστημα, βρέθηκε το αντίδοτο είναι το Maalox, ένα φάρμακο για το στομάχι, που οι Ιταλοί στη Γένοβα το απέδωσαν την εφευρετικότητα των Ελλήνων διαδηλωτών, τους σύγχρονες Δρυίδηδες που με το μαγικό αυτό νερό εξουδετέρωσαν τα φαρμακερά υγρά των Ρωμαίων πραιτοριανών.
Έτσι θα φτιάξουν πλήθος από βρωμογόνα. Ανάλογα με τον πολιτισμό και την ευαισθησία του κάθε λαού. Βρωμογόνο που θα βρωμά σκουπίδια, βρωμογόνο που θα βρωμά ψοφίμι ή σκατά.
Βέβαια θα βρεθεί και το αντίστοιχο αντίδοτο. Αλλά μέχρι τότε οι Αμερικανοί χωροφύλακες ευελπιστούν ότι θα έχουν κάνει τη δουλειά τους, να διαλύουν δηλαδή τις διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις. Βέβαια αυτά τα μέσα είναι οι ήπιες μορφές αντίδρασης.
Όταν χρειάζεται εξαπολύουν τα άλογα, τις πλαστικές σφαίρες ή στο τέλος-τέλος τις πραγματικές. Έτσι όπως έγινε με τον Κάρλος Τζουλιάνι στη Γένοβα.
Όμως αν ο διάβολος τρέψει τον αέρα εκεί που συνεδριάζουν G8, οι αντιπρόσωποι στο ΠΟΕ ή στο συμβούλιο κορυφής της ΕΕ και αρχίζει η βρώμα π.χ. σκατού, τι θα κάνουν οι ηγέτες του κόσμου. Μπρου!
Θα διαλυθούν σε κατάσταση πανικού, αναποδογυρίζοντας τραπέζια και καρέκλες, όπως τότε στο χωριό με την αθώα βρωμούσα από τα αθώα εφηβικά χέρια. Οσμή σκατού όμως;
Tres banale!
« «Συναντήσεις» της Αυγής »
Και εγένετο κίνημα. Η μήτρα της ιστορίας αυτή τη φορά γονιμοποιημένη από
τους Ζαπατίστας γεννοβολά συνεχώς. Το Σιάτλ μετρά σαν έναρξη.
Ακολουθεί
η Νίκαια γιατί εκεί μπήκαν στο παιχνίδι τα συνδικάτα. Το Πόρτο Αλέγκρε
επόμενος μεγάλος σταθμός, σαν καταλύτης για την οργανική (επανα) σύνταξη
κινήματος και διανοούμενων. Τότε γιατί τόσος ντόρος για την Γένοβα;
Τι
το νέο έφερε το κίνημα;
Η Γένοβα της νίκης:
Απ΄ όποια πλευρά και να το δει ο καθένας, η Γένοβα υπήρξε μια μεγάλη νίκη του κινήματος.
Πρώτο, το τεράστιο πλήθος. Πλήθος πολύχρωμο, πολύβουο, πολύγλωσσο, πολυμήχανο και πολυδύναμο. Ρυάκια, χείμαρροι, ποταμάκια και παραπόταμοι που χύθηκαν στην Corso Italia και την Corso Torino. Φτιάχνοντας το μεγαλύτερο ποτάμι ανυπάκουων ανθρώπων που άλλαζε χρώμα ανάλογα με το πέτρωμα, την πανίδα και την χλωρίδα του, παρασέρνοντας τα όποια εμπόδια στήθηκαν για να εμποδίσουν την ροή του. Ένα ποτάμι που δέχτηκε και ανακάτωσε όλα τα ζωντανά ύδατα, ένα ποτάμι που περιέχει τα ρυάκια και τους παραπόταμος του, αλλά δεν ταυτίζεται με κανένα.
«Περιφερόμενοι χούλιγκαν», σύμφωνα με τον Μπλερ! Άραγε, πόσο χούλιγκαν
είναι οι κομμουνιστές, οι οικολόγοι, οι φεμινίστριες, οι αντιρατσιστές, αυτοί
που ζητούν την απάλειψη του χρέους του τρίτου κόσμου, που ήρθαν από όλη την
Ευρώπη και την Ιταλία. Πόσο χούλιγκαν και μάλιστα περιφερόμενοί είναι οι
ιταλοί εργάτες που αποτέλεσαν και τη συντριπτική πλειοψηφία των διαδηλωτών.
Δεύτερο, η άριστη οργάνωση, κυρίως όμως η αποφασιστικότητα των διαδηλωτών, αλλά και του κοινωνικού Φόρουμ της Γένοβας (GSF), πού με ομάδα κρούσης, τους Tute Bianch (τις λευκές φόρμες, κάτι σαν Λοκ των Ya Basta, χωρίς κανένα επιθετικό όπλο (ούτε καν πέτρα) προσπάθησαν να σπάσουν -και τα κατάφεραν, έστω και για λίγο- τη κόκκινη ζώνη δίνοντας ένα συμβολικό μήνυμα αντίστασης και ανατροπής. Το μήνυμα αυτό πέρασε, έστω κι αν οι κάμερες εστίασαν την προσοχή τους σε πιο εμπορικά συμβάντα, με τις κροτίδες και τις φωταψίες. Εμφάνιση βέβαια που βολεύει τα καθεστώτα και τα φερέφωνα τους, προκειμένου να αποπροσανατολίσουν και να φοβίσουν τον τεράστιο όγκο των αδικημένων–προβληματιζόμενων ανθρώπων που δεν ανήκουν σε καμιά (αυτοαναγορευόμενη) πρωτοπορία. Εδώ πρέπει, παρενθετικά να σημειωθεί πως πρέπει επιτέλους να διαχωριστούν οι όποιοι κοινοί δρόμοι υπήρξαν μεταξύ αυτών που πιστεύουν στο μαζικό κίνημα και στην πρακτική του «μπάχαλου» ορισμένων ομάδων. Μαζί με την αντιμετώπιση με ιδεολογικούς και πολιτικούς όρους πρέπει να αποσαφηνιστούν και τα ζητήματα τακτικής.
Αναρχίζοντες και «μπαχαλάκηδες» δε μπορεί να εκμεταλλεύονται –μπερδευόμενοι-
τις κινητοποιήσεις (ανεκτικών προς αυτούς) ομάδων προκειμένου να παίζουν το
δικό τους παιχνίδι. Αν θεωρούν σωστό να κάψουν την Αθήνα ή τη Γένοβα εν είδη
Ράμπο θα το οργανώσουν με τις δικές τους δυνάμεις και με την αποκλειστική
ευθύνη τους, σεβόμενοι το πλαίσιο και την τακτική των άλλων συνιστωσών του
κινήματος.
Σ.Σ. Προχτές προσπάθησαν να διαλύσουν την συζήτηση του Στρέφη. Στο ΚΚΕ ή
ακόμα και στο ΝΑΡ δε τόλμησαν να εμφανιστούν.
Τρίτον, η συμπεριφορά του ιταλικού κράτους και των κατασταλτικών
μηχανισμών που μπροστά στους μεγάλους κινδύνους δεν διστάζει να αναστείλει την
ισχύ δημοκρατικών διατάξεων, κατακτημένων σε μεγάλο βάθος χρόνου. Ούτε τα
προσχήματα δεν τηρήθηκαν ούτε εξηγήσεις δόθηκαν έστω και για να διασκεδάσουν
απλώς την ανησυχούσα κοινή γνώμη για την κατάσταση πολέμου που κήρυξαν. Δε
δίστασαν μάλιστα να μιμηθούν το γκανγκστερικό στυλ λατινοαμερικάνικων
δικτατοριών της δεκαετίας του ’70, εισβάλλοντας με σκοπό να λεηλατήσουν τα
γραφεία του JFS προκειμένου αφενός να προβούν σε μία επίδειξη αδιάλλακτης
δύναμης και αφετέρου να καταστρέψουν αποδεικτικό υλικό των σκοτεινών
διασυνδέσεων τους με προβοκάτορες και το υλικό της άκρατης και της
απροσχημάτιστης βίας που εξαπολύσαν.
Το ιταλικό κράτος έχασε σε όλα τα
επίπεδα κυρίως έχασε ιδεολογικά. Η Γένοβα αρνήθηκε να θέσει εκτός νόμου την
αμφισβήτηση. Τελικά το αντίθετο επιτεύχθηκε. Αντιμετωπίζουν ποια κρίση
ηγεμονίας.
Μετά την Γένοβα:
Από δω και πέρα είναι σίγουρο πως οι πάντες από τα κινήματα έως τους κατασταλτικούς μηχανισμούς, όλοι θα μιλούν για την εποχή πριν την Γένοβα και για την εποχή μετά από αυτήν. Η μεσαιωνική αυτή πόλη σηματοδοτεί το τέλος μίας εποχής για την αρχή μιας άλλης. Τη γέννηση ενός νέου είδους κινήματος, με ορατούς όμως τους δεσμούς με όλο την ιστορία του εργατικού και κοινωνικού κινήματος.
Η μαζική παρουσία κοινωνικών κινημάτων από όλη την Ευρώπη θυμίζει, τηρουμένων
φυσικά των αναλογιών, τον διεθνισμό των μπριγάδων του ‘36 προς την Ισπανία.
Δεν έχει ξαναγίνει από τότε τέτοια αγωνιστική διεθνιστική παρουσία. Λόγω της
έντονης παρουσίας των κοινωνικών κινημάτων και της νεολαίας, μας θυμίζει ακόμα
το Μάη του ’68.
Από κάποια άλλη σκοπιά, αυτή της έντονης παρουσίας της
νεολαίας και του εξεγερσιακού της χαρακτήρα μας θυμίζει τις μέρες του
ελληνικού 73 και του Πολυτεχνείου.
Το ελληνικό μπλοκ:
Η ελληνική συμμετοχή ήταν η μεγαλύτερη από όλες τις άλλες εθνικές συμμετοχές.
Πάνω από 3.000 άνθρωποι διαδήλωσαν στην Γένοβα. Ένας τέτοιος μεγάλος αριθμός
δεν προκύπτει από οργανωτικούς χειρισμούς ούτε από διάθεση «επαναστατικού
τουρισμού». Όπως σημείωσαν με κακεντρέχεια ηγέτες της ελληνικής Αριστεράς,
αλλά από ωρίμανση της αποφασιστικότητας λόγω των μεγάλων προβλημάτων που
αντιμετωπίζει η νεολαία και οι εργαζόμενοι, καθώς και από την πολιτική νίκη
στο ασφαλιστικό σύστημα. Πολιτικά, παρά την αδυναμία ενιαίας εμφάνισης (μη
εχθρικών) κινήσεων για την Γένοβα, η πλήρης μεταστροφή (ελπίζουμε όχι
καιροσκοπική) του ΚΚΕ, αναβάθμισε την ελληνική παρουσία και παρέμβαση στο
GSF.
Τι να κάνουμε:
Γίνεται σαφές πως πρέπει να βρεθούν τρόποι και διαδικασίες για την συνέχιση και την αναβάθμιση της αλληλοσυσχέτισης των εθνικών και των διεθνικών πρωτοβουλιών και κινήσεων.
Ένα Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ πρέπει να γίνει ο στόχος μας πράγμα αρκετά δύσκολο, όχι όμως και απίθανο μετά την εμπειρία και το παράδειγμα του GSF. Προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά και ανεξάρτητα από αυτή εν όψει και της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ το 2003 στην Θεσσαλονίκη, θα πρέπει να δημιουργηθεί το Ελληνικό Κοινωνικό Φόρουμ.
Η Θεσσαλονίκη απαιτεί πέραν των κοινωνικών και τη πολιτική σύγκληση των πολιτικών δυνάμεων της Αριστεράς. Απαιτεί την οργάνωση της ανυπακοής, αξιοποιώντας την αξιοθαύμαστη δουλειά του γενοβέζικου κοινωνικού Φόρουμ.
Η Γένοβα πρέπει να κεφαλαιοποιηθεί από τις δυνάμεις που συνέβαλαν στην επιτυχία της και όχι απ’ αυτούς που θα θελήσουν να την οικειοποιηθούν και να την αφυδατώσουν. Και δεν εννοώ το ΚΚΕ, που εκδήλωσε αρχικά την εχθρότητα του και αργότερα την χλευαστική αμφισημία του περί «γραφικών δελαπατρίδιδων», αλλά δυνάμεις όπως το ΠΑ.ΣΟ.Κ. που ξανά ετοιμάζονται να ρίξουν δίχτυα, προκειμένου να εκμεταλλευτούν και να ευνουχίσουν, όχι μόνο με την διγλωσσία τους, αλλά κυρίως με την πρακτική τους το ανερχόμενο κίνημα.
Είναι σαφές ότι η ταξική πάλη ανεβαίνει, τα κοινωνικά κινήματα πρωταγωνιστούν στην εξέλιξη της κοινωνίας, ο νεοφιλελευθερισμός έχει χάσει από την γοητεία του και την ιδεολογική του υπέροχή. Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να κρύψει πως από τη φύση του δημιουργεί τις τεράστιες ανισότητες και την παγκόσμια αδικία, την καταστροφή της φύσης. Τα προβλήματα υπάρχουν, προτάσεις αρχίζουν να καταθέτονται, το κίνημα οργανώνεται.
*Η Γένοβα αναζωογόνησε την ελπίδα και το όραμα. Ας ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις της ιστορίας η μάχη ήδη άρχισε…
«Η ΕΠΟΧΗ»
